دانلود مقاله رایگان مدیریت با موضوع : مالیات برارزش افزوده واثرات احتمالی آن درایران

دانلود مقاله رایگان مدیریت با موضوع : مالیات برارزش افزوده واثرات احتمالی آن درایران

TMBAچکیده

 

طی چند دهه اخیر ، نظام مالیات بر ارزش افزوده ، در بیش از نیمی از کشورهای جهان پیاده شده است .این مالیـات کـه از ارزش افزوده بنگاه ها در مراحل مختلف تولید و توزیع اخذ می شود مزایای متعددی مانند پائین بـودن نـرخ مالیـاتی ، کاهش انگیزه فرار مالیاتی ، خنثی بودن نسبت به متغیر های اقتصادی دارد و منبع قابل اعتمادی برای کسب درآمـد بـرای دولت می باشد.کشورهایی که تا کنون این نظام مالیاتی را دنبال نکرده اند ویـا آنهـایی کـه بـا تـأخیر بـه اجـرای آن مـی پردازند نگرانی هایی داشته اند که افزایش سطح عمومی قیمت ها بعد از اعمال مالیات بر ارزش افزوده و آثار تـورمی آن از این دسته است .در ایران نیز چندی است که طرح و اجرای مالیات بر ارزش افزوده در حوزه مسائل مالیه عمومی ایران مورد بحث و مناقشه قرار گرفته است . یکی از جنبه های مهم مالیات بر ارزش افزوده بخش اجرای آن و ایجاد اطلاعات هرچه بیشتر برای کسانی است که در انجام این فرآیند با وزارت امور اقتصاد و دارایی و بخش مالیاتی همکاری خواهنـد داشت.

 

واژهای کلیدی: مالیات بر ارزش افزوده،آثار تورمی،مالیات،آثار قیمتی،مزایا و معایب

 

 

* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

 

**دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

 

مقدمه

 

بحث مالیات ریشه تاریخی دارد ، هر جا که صحبت از ثبات ، امنیت ، تأمین اجتماعی ، شغل ، زیر ساخت هـای حمـل و نقل ، زیر ساخت های آموزشی و …. به میان می آید ، نقش دولت ها و مالیات به چشم می خورد. حکومـت هـا جهـت تأمین منابع مالی مورد نیاز، جهت انجام برنامه های پیش گفته، به منابع مالی با ثبات و هنگفتی نیازمند بودند که بایـد به نوعی فراهم می گشت.جهت تأمین این هزینه ها ی هنگفت دو راه پیش رو دارند: راه اول، ورود مسـتقیم بـه صـحنه اقتصاد ، به عنوان یک کارآفرین و راه دوم، جمع آوری وجوه مورد نیاز در قالب مالیات از افراد جامعه ، به تناسـب قدرت مالی آن ها.

 

راه اول ، به دلیل بازدهی پایین فعالیت های اقتصادی ای کـه منشـاء حکـومتی دارنـد ، راه حـل مناسـبی نبـود و نمـی توانست تمامی نیازهای آنان را برطرف نماید؛ چون به طور کلی ، حکومت ها تاجران خوبی نبودند و نیستند بـا ایـن وصف ، با هدف تأمین نیازهای مالی خود و جامعه ، به مرور زمان ، دست به ایجاد نظامی زدنـد کـه در قالـب قـانون مالیات ها ، پایه گذار نظام های مالیاتی فعلی کشورها شد. این روند تاریخی ، کم و بیش در تمامی کشـورهایی کـه در حال حاضر دارای قانون مالیاتی مدون ونظام مالیاتی ضابطه مندی هستند ، رخ داده و یا در حال روی دادن است؛ یعنی گذار از حالت اقتصاد سنتی مبتنی بر روابط اقتصادی غیرشفاف و عواید نامنظم و بی ثبات ، به سمت جامعه ای که از ثبات وشفافیت اقتصادی بهره مند می باشد.

 

در کشورمان ایران نیزاین روند تاریخی ، کم و بیش روی داده است و در حال حاضر در مرحلـه گـذار از اقتصـاد کـاملاً نفتی و دارای نظام مالیاتی سنتی ، به سمت اقتصادی مبتنی بر روابط شفاف اقتصادی ودارای نظام مالیاتی مدرن ، در قالب نظام مالیات بر ارزش افزوده ، هستیم.(نوربخش و جوادی ،(116-117: 1388

 

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات چند مرحله ای است که به کالاها وخدمات تعلق میگیرد و منظور از آن اخذ مالیات از اضافه ارزش کالاهای تولید شده ویاخدمات ارائـه شـده در مراحـل مختلـف تولیـد و توزیـع میباشـد کـه درهرمرحلـه ازتولیدوتوزیع بصورت درصدی جدا از قیمت اخذ میگرد با توجـه بـه نظـام مالیـاتی در ایـران ضـرورت اصـلاح و تغییـر ساختاری آن قطعی می باشد.یک گام مهم در این زمینه که باید همراه با دیگر اقدامات اصلاحی صورت گیـرد برقـراری مالیاتهای بر مصرف و هزینه می باشد که می تواند پایه مالیاتی را گسترده نموده و علاوه بر کسب درآمدهای بیشتر فشـار مالیاتی بر بعضی از پایه های موجود را نیز کاهش دهد.مالیاتهای بر مصرف و هزینه می توانند به صورت مالیات بر فروش یا به شکل مالیات بر ارزش افزوده برقرار شوند(پژویان،(26:1380

 

 

افزایش VAT توسعه قابل توجهی در سیاست ها و مسائل اجرایی مالیاتی در دهه اخیر داشته است و هنوز هم ادامه دارد.

 

برای مثال بسیاری از کشورهای حوزه کارائیب در حال تطبیق خود با سیستم مالیات بـر ارزش افـزوده هسـتند ، در حـالی که کشورهایی مانند لیبـی ،سـوریه و امـرات متحـده عربـی قصـد دارنـد ایـن برنامـه هـا را در سـال هـای آینـده بـه اجـرا بگذارند.(١٣٨: ٢٠١٠(Keen&Lockwood,

 

پیشنهاد اجرای VATدر ایران به دلیل ویژگی های مطلوب این مالیات در زمینه های بسط پایه مالیاتی ، کاهش اتکاء بـر درآمدهای نفتی ، افزایش نظام مندی دستگاه مالیاتی ، تشـویق تولیـد و صـادرات ، بهبـود کـارایی نظـام مالیـاتی ، ارتقـاء مشارکت افراد در پرداخت مالیات و…. مورد توجه سیاستگذاران و صاحب نظران مالی و اقتصـادی قـرار گرفتـه اسـت.از طرفی این موضوع همراه با دغدغه هایی است که مطالعه و تحقیق در رابطه با اثـرات مختلـف اجـرای VAT در ایـران را ضروری می سازد. (طیب نیا و رفیعی و یزدان پناه ،(4: 1384

 

در این مقاله بحث استقرار نظام مالیات بر ارزش افزوده و اثرات اقتصادی آن به طور اجمالی مورد بررسی قرار گرفته است .

 

مواد و روش ها

 

بحث VAT از جمله مباحثی است که در مقایسه با سایر مقولات اقتصادی و مالی از قدمت چندانی برخوردار نیست. بـا این وجود تعدادی از صاحب نظران در این زمینه نظراتی ارائه نموده اند که به صورت اجمالی مرور می گردند.

 

شاید وقتی که فون زیمنس1 در آلمان و میشل لوره2 در فرانسه در اولین سالهای پس از جنگ جهانی دوم برای تأمین هزینه های بازسازی و باز پرداخت بدهی های زمان جنگ طرح یک مالیات جامع بر فروش ، به نام »مالیات بر ارزش افزوده« را برای کشورهای آلمان و فرانسه پایه گذاری می کردند ، تصور نمی شد که روزی این مالیات به طور جدی فراگیر شود ، تا حدی که بیش از نیمی از کشور های جهان را در بر گیرد.علی رغم تأخیر در اجرا و پیاده کردن مالیات بر ارزش افزوده در کشورهای اروپایی ، به دلیل مزایای فوق العاده این مالیات به سرعت در بیشتر کشورها جایگزین سایر مالیات های مشابه گردید و به لحاظ پایه مالیاتی ، نرخ مالیاتی و پوشش کالایی توسعه سریع و روز افزونی یافت.

 

در سال 1996 تلاشی جدی در هماهنگ سازی و اجرای مالیات بر ارزش افزوده در جامعه اروپا صورت پذیرفته و پیش شرط عضویت در این جامعه قرار گرفت. به تدریج کشورهای آمریکای لاتین ، آسیا و آفریقا نیز به جمع کشورهای

-Von Simens ١

 

-Michel Luvre ٢

 

 

پذیرنده مالیات بر ارزش افزوده اضاف شدند ، به طوری که تا سال 1990 بیش از 55 کشور جهان این نظام مالیاتی را پذیرفتند و تا پایان قرن بیستم میلادی تعداد آنها به یکصد کشور رسید.(نادران، (59: 1380

 

با استفاده از تجربیات سایر کشورها ، از جمله کشورهای در حال توسعه مجری مالیات بر ارزش افزوده ، می توان به ایـن نکته تأکید داشت که به دلیل نو پا بودن این نظام مالیاتی ،برای اجرای موفقیت آمیز آن باید همه شرایط و بستر های لازم در اقتصاد ملی ، سازمان مالیاتی ، فرهنگ عمومی و نیز کلیه نهادهای مرتبط با این سیستم فراهم شده باشـد. در غیـر ایـن صورت فرارهای مالیاتی اثر بخشی این سیستم را کاهش داده و آن را تا حد یک مالیات ساده بر فروش ، با تمامی پیامد –

 

های منفی آن بر کارایی ، عدالت و صادرات تنزل خواهد داد.(نادران، (60: 1380

 

در کشور ژاپن اصلاحات مالیاتی یک تغییر عمده در سیستم مالیات ژاپنی بود که اقتصاد ملـی ژاپـن را تحـت تـأثیر قـرار داد.اما آن چیزی که این تغییر روش را به عنوان یک “تجربه طبیعی ” جذاب می کنـد ، پیـدایش ناگهـانی مشـوق هـای مالیاتی است. VAT یک طرح مالیاتی ممتاز را برای تجارت های کوچک که زیر 500 میلیون ین فـروش داشـتند ارائـه داد. (Onji,2009 :766)

 

کمال الدین شیخ الاسلامی در سال 1368 به بررسی سیستم مالیات بـر ارزش افـزوده بـه عنـوان یکـی از راهکارهـای مربوط به افزایش درآمد مالیاتی، ضمن بکارگیری سیستمی برای کنترل و تسهیل در امر وصـول مالیـات بـا اسـتفاده از تجربیات بدست آمده در سایر کشورهایی که سیستم مالیـات بـر ارزش افـزوده در آنهـا بـه مرحلـه اجـرا در آمـده اسـت پرداخته است.او به این نتیجه رسید که مالیات بر ارزش افزوده از یک سو به دلیل داشتن مزایـایی ماننـد افـزایش درآمـد-

 

های مالیاتی ، کوتاه نمودن وقفه های زمانی وصول مالیات ، موظف نمودن مؤدیان به نگهداری دقیق حسـاب معـاملات ، امتیاز خود کنترلی ، امکان شناسایی بیشتر هویت و میـزان درآمـد اشـخاص شـاغل در بخـش هـای مختلـف اقتصـادی و نظارت بیشتر دولت بر روند اقتصادی ، می تواند موثر واقع شود. از سوی دیگر به دلیل برخـی معایـب احتمـالی در زمینـه تحمیل بار مالیاتی بر روی مصرف کننده نهایی و افزایش قیمتها و عدم تأمین عدالت اجتماعی ،عنـوان شـده کـه اجـرا یـا عدم اجرای سیستم مالیات بر ارزش افزوده در ایران نیاز به بحث بیشتری دارد.

 

دکتر احمد جعفری صمیمی و سید حسن صالح نژاد در سال 1377 به بررسی جـایگزینی مالیـات بـر ارزش افـزوده بـرای مالیات بر شرکت ها و تأثیر آن بر بودجه دولت در ایران پرداخته اند. آنها از اطلاعـات تـاریخی 59 شـرکت از مجموعـه شرکت های پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بها دار تهـران بـرای دوره زمـانی 1373 تـا 1375 بـه صـورت مقطعـی استفاده کرده اند الگو های تحقیبق آنها با بهره گیری از روش حد اقل مربعـات معمـولی (O.L.S) بـه کمـک نـرم افـزار

 

٧TSP برآورد گردیده است. نتیج حاصل از الگوهای مختلف نشان می دهد که مالیات کنونی شرکتها به تناسـب ارزش افزوده آنها تغییر نکرده است و جایگزینی مالیات بر ارزش افزوده به جای مالیات بر درآمد شرکت ها درآمـد مالیـاتی را

 

 

به صورت قابل توجهی افزایش می دهد.بنابراین جایگزینی مالیات بر ارزش افزوده برای مالیات شرکت ها پیشـنهاد شـده است.(سعیدی و نهتانی ،(119-120: 1388

 

نادران و رنجبرکی ضمن انجام تححقیقی با عنوان “پیامد های اجرای مالیات بر ارزش افزوده و زمینه سازی برای اجـرای موفقیت آمیز آن در ایران ” به این نتیجه رسیده اند که ، چون نظام مالیات بر ارزش افزوده بر پایه مصرف وضع می شـود ، اجرای آن حد اقل در مراحل اولیه ، به طور مسـتقیم ، باعـث ایجـاد جهـش قیمتـی کـالا و خـدمات مشـمول مالیـات و افزایش نرخ تورم شده و از طرف دیگر چون مصرف واقعی خانوار های با درآمد بالا ، بیشتر کاهش مـی دهـد(خاصـیت تنازلی) باعث ایجاد نا برابری بیشتر می گردد.

 

پژوهشی با عنوان “بررسی تأثیر متقابل اقتصاد زیر زمینی و مالیات بر ارزش افزوده” که توسط سید نورانی و عزیـز خـانی انجام شده ، به این نتیجه انجامیده است که اجرای VAT با فرض اینکه فرار مالیاتی و اقتصاد زیر زمینـی وجـود نداشـته باشد یا اندک باشد ، نشان دهنده درآمد زایی گسترده است و اثر آن بر تولید نسبتاً خنثی بـوده اسـت و در نتیجـه اجـرای

 

VAT بر رفاه اجتماعی می افزاید ؛ اما فرار مالیاتی و اقتصاد زیر زمینی به نسبت گسترده ، می تواند این شرایط مطلـوب را زیر سئوال ببرد.

 

طی تحقیقی با عنوان “بررسی علل عدم آگاهی مؤدیان مالیاتی از قانون مالیات هـای غیـر مسـتقیم و تـأثیر آن بـر درآمـد مودیان دولت – مورد مطالعه استان سمنان ” که توسط رضاییان به انجـام رسـیده اسـت ، تأکیـد شـده اسـت کـه یکـی از مشکلات نظام مالیاتی کشور در حال حاضر ، عدم مراجعه یا عدم پرداخت مالیات به موقع مؤدیان است و این امـر ناشـی از علل و عواملی است که نا آگاهی از قانون و تأثیرات مالیات در پیشرفت امور ، از جمله ایـن عوامـل اسـت کـه ایـن نـا آگاهی منجر به فرار مالیاتی شده و خود این بحث هزینه هـایی بـرای دولـت و مودیـان در پـی دارد.(محمـد نـوربخش و جوادی نیک گو،(123-124: 1388

 

فرار مالیاتی موجب کاهش در آمد مالیاتی دولت و اختلال در بودجه بندی دولـت مـی شـود و مـانعی بـرای دسـتیابی بـه اهداف ایجاد می کند.این مسئله مدیریت برنامه اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و….کشور را با مشـکل تـأمین مـالی و در نهایت کاهش رفاه عمومی روبرو می کند.فرار مالیاتی توان رقابتی عوامل اقتصادی را به نفع آنهایی که مالیـات نپرداختـه اند تغییر می دهد و از این بابت شکاف بین گروه های مختلف در آمدی را بیشتر خواهد کرد. چنانچه برای پیشـگیری از فرار مالیاتی چاره اندیشه نشود ، ممکن است افراد دیگر نیز به منظور افزایش توان مالی خود به این کار ترغیب شوند و به دلیل تأثیر رفتار اجتماعی افراد بر یکدیگر ،فرار مالیاتی به رغم پرهیز برخی افراد به تدریج مقبولیـت عمـومی و گسـترش یابد.(موسوی و طهماسبی و خاکی،(28: 1388

 

 

یافته های تحقیق

 

با شروع اصلاحات اقتصادی در کشورهای در حال توسعه نظام های مالیـاتی نیـز دسـتخوش تغییـر و تحـول شـد.کـاهش تعداد نرخها و معافیـت هـای مالیـاتی ،بسـط پایـه مالیـاتی و برقـراری مالیاتهـای جدیـد از جملـه عوامـل مـورد توجـه در اصلاحات مالیاتی کشورها بوده است. طی اصلاحات صورت گرفته ، استفاده از مالیات بر ارزش افـزوده بـه عنـوان یـک روش نوین مالیاتی ، مورد پذیرش اغلب کشور های جهان قرار گرفتـه اسـت. بـا توجـه بـه ویژگیهـای مالیـات بـر ارزش افزوده و نیاز شدید دولت برای اصلاح مالیاتی موجود به منظور افزایش درآمدهای مالیاتی ،توجه بـه امکـان اجـرای ایـن مالیات از اهمیت خاصی برخوردار است.(آقایی و کمیجانی،(137: 1380

 

به طور کلی سه نوع مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد -1: مالیات بر ارزش افزوده از نوع تولیدی -2 مالیـات بـر ارزش افزوده از نوع مصرفی -3 مالیات بر ارزش افزوده از نوع درآمدی. هر کدام از این سه نوع به نوبه خود مـی تواننـد تحـت دو اصل مبدأ که در آن همه کالاها و خدماتی که در کشور تولید می شوند مشمول مالیات بر ارزش افـزوده مـی شـود و نیز اصل مقصد با وضع مالیات بر ارزش افزوده بر همه کالاها و خدماتی که در کشور مصرف می شوند ، به اجرا درآیند.

 

نوع تولیدی

 

در روش مالیات بر ارزش افزوده از نوع تولیدی ، مالیات کلی بر فروش اعمال می شود. بطور کلی این نـوع مالیـات مـی تواند بر کالاهای مصرفی و سرمایه ای اعمال شود. در این روش ، کالاهای سرمایه ای و استهلاک آنها از مالیات معـاف نیستند.به بیان دیگر می توان گفت به خرید کالاهای سرمایه ای اعتبار مالیـاتی تعلـق نمـی گیـرد و از ایـن رو ،چـون ایـن مالیات انگیزه سرمایه گذاری را تضعیف می کند نسبت به دو روش دیگر از اهمیت کمتری برخوردار است. پایه مالیـات بر ارزش افزوده از نوع تولیدی ، جمع تمام مخارج در تولید ناخالص داخلی بـه اسـتثنای مخـارج دولـت بابـت حقـوق و دستمزد می باشد.

 

نوع مصرفی

 

در روش مالیات بر ارزش افزوده از نوع مصرفی تنها کالاهای مصرفی مشمول مالیات می باشند و عـلاوه بـر اسـتهلاک ، مخارج مربوط به کالاهای سرمایه ای نیز از شمول پایه مالیاتی خارج می شود. پایه این نوع مالیات برابر دریافتی بنگاه هـا منهای ارزش کل خرید کالاهای واسطه ای و نیز هزینه های سرمایه است ، مالیات بر ارزش افزوده ای که در کشـورهای عضو جامعه اروپا استفاده می شود ، از نوع مصرفی بوده و گرایش برخی کشورهای در حال توسعه نیز به سـمت اسـتفاده از این روش است. به خصوص با توجه به این مسئله که به دلیل معاف بودن کالاهای سرمایه از مالیات ، انگیـزه ای بـرای

 

 

سرمایه گذاری بیشتر بوجود می اید. همچنین در عمل ، اسـتفاده از ایـن نـوع روش نسـبت بـه دو نـوع دیگـر از سـهولت بیشتری برخوردار است.

 

نوع درآمدی

 

مالیات بر ارزش افزوده از نوع درآمدی استهلاک را در بر نگرفته و مخارج سرمایه ای را شامل می شود.مخارج ناخالص سرمایه ای به صورت مخارج مربوط به کالاهای سرمایه ای واقعی در اقتصاد(تشـکیل سـرمایه) در طـی یـک دوره نشـان داده می شود. بخشی از این مخارج ، برای جبران کالاهای سرمایه ای بکار رفته و مصرف یا مستهلک مـی شـود. اگرچـه این استهلاک جنبه دفتری دارد و معاملات واقعی اقتصاد رانشان نمی دهد ،اما در محاسبه سود آوری و در نتیجـه ارزش افزوده تأثیر می گذارد. پایه این مالیات مجموعه درآمد پرداختی به عوامل پـس از کسـر مخـارج دولـت بابـت حقـوق و دستمزد است. به همین دلیل هم نام آن مالیات بر ارزش افزوده از نوع درآمدی است.

 

در بین سه روش فوق ، مالیات بر ارز ش افزوده از نوع مصرفی که کمترین پایه مالیاتی را ایجاد مـی کنـد ، یـک مالیـات عمومی بر مصرف است و از نظر اقتصادی اغلب خنثی است(چون در فرآیند تولید ، هـیچ گونـه انحرافـی بـین سـرمایه و دیگر داده ها ایجاد نمی کند.)بطور کلی در بین سه روش فوق اکثر کشورهـا معمـولاً نـوع مصـرفی را بـر مـی گزیننـد.(

 

آقایی و کمیجانی،(138-140: 1380

 

قبل از تجزیه و تحلیل آثار و پیامدهای مالیات بر ارزش افزوده در مقایسه با سایر مالیات های مشابه در اقتصـاد ملـی و یـا در سطح خرد جا دارد به بعضی از مزایا و معایب این مالیات اشاره شود.

 

برخی از مزایای مالیات بر ارزش افزوده به شرح زیر است:

 

-1  درآمد زایی

 

-2  حد اقل فرار مالیاتی

 

-3  ثبات و انعطاف پذیری

 

-4  مالیات مستند

 

-5  کنترل الگوی مصرف

 

 

-6  خنثی بودن

 

 

-7  بهبود وضعیت تجارت خارجی

 

-8  عدم بروز مالیات مضاعف

 

-9  کارایی بالا

 

-10 بالا نگه داشتن نقدینگی

 

-11 مبنایی برای اعمال مالیات های دیگر

 

-12 انگیزه ای برای سرمایه گذاری

 

-13 خنثی بودن نسبت به تخصیص عوامل تولید

 

-14 کمتر بودن آثار تورمی

 

-15 مبتنی بر روش خود اظهاری

 

-16 سیاست های حمایتی و تشویقی

 

-17 انعطاف پذیری در رونق و رکود

 

-18 ثبات نسبی

 

-19 کنترل حسابرسی

 

-20 تکنولوژی پردازش

 

-21 سهولت در ورود به پیمان های منطقه ای

 

برخی از معایب مالیات بر ارزش افزوده عبارت است از:

 

 

-1  فشار مالیاتی بر افراد کم درآمد

 

-2  نگرانی از تورم ناشی از مالیات بر ارزش افزوده

 

 

(صادقی و فدائی،(65-66: 1381

 

 

در حال حاضر در ایران ،نظام مالیاتی و بویژه مالیات های غیر مستقیم از ناکارآمدی جدی رنـج مـی بـرد. از طرفـی پایه های مالیات غیر مستقیم بسار محدود و ضعیف و از طرف دیگر بخش قابل توجهی از درآمد های مالیـاتی غیـر مستقیم داخلی از محل مالیات های وضع شده بر فرآورده های نفتی حاصل می شود. بنا بر این با توجه به ولتی بودن صنعت نفت و قیمت گذاری آن توسط دولت ، تفکیک بین قیمت این فرآورده ها که به خزانه دولـت مـی ریـزد و مالیات متعلقه که آن هم به خزانه دولت می ریزد ، برای مصرف کنندگان کار ساده ای نیست. به ایـن ترتیـب ذکـر این مالیات در جمع مالیات های غیر مستقیم ، یک حساب سازی صوری است و درآمد واقعی تلقی نمی گردد.

 

محدود بودن تعداد کالاهای مشمول مالیات ، که عمدتاً کالاهای خصوصی هستند باعث تغییر نسبت قیمت ها شـده و تعادل بازار کالا را به هم می زند و موجب به هم خوردن کارایی می شود. از سوی دیگر ما شاهد آن هسـتیم کـه بخش هایی چون خدمات،بویژه تجارت کمترین سهمی در تحمل بار مالیاتی نداشته و بر عکس ، بخش های دیگـر چون صنعت به عنوان یک بخش مولد و در عین حال فاقد کارایی لازم در رقابت بـا فعالیـت هـای مشـابه در سـطح جهانی ، مشمول مالیات های متعدد گردیده است. به این ترتیب حاشیه سود و امنیت اقتصادی در بخش صنعت فوق العاده نسبت به خدمات پایین تر است و در همراهی با سایر موانع ، این بخش موجب افت جدی سرمایه گـذاری در بخش صنعت و عدم استفاده از ظرفیت های موجود در آن می شود.

 

نگاهی اجمالی به سطح مالیات های غیر مستقیم داخلی این ادعا را تأیید می نماید که سهم این مالیات ها از کل در-

 

آمد های مالیاتی ، درآمد های عمومی و همچنین نسبت این مالیات ها از تولیـد ناخـالص داخلـی ، نسـبت بـه سـایر کشور ها فوق العاده پایین است و اساساً در سازمان مالیاتی کشور نهـاد هـای کـارآمـدی بـرای ارتفـاء جایگـاه ایـن مالیات پیش بینی نشده است.

 

علاوه بر موارد فوق ، می توان انتظار داشت که طراحی یک نظام جامع مالیات بر ارزش افزوده و اجـرای صـحیح و کامل آن می تواند دولت را قادر سازد که از سایر مزایای این مالیات خصوصاً در بخش خدمات بهره مند شـود. در ذیل به توضیح بعضی از این ویژگی ها می پردازیم.

 

آثار و پیامدهای مالیات بر ارزش افزوده

 

در این بخش بدون بررسی جزئیات تئوریک و مبانی نظری مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده ، اهم آثار و پیامد های این مالیات را بر می شمریم: این آثار را می توان در دو بطن دو مقدمـه : آثـار کـلان : بـر رشـد ، سـرمایه گـذاری ، مصرف و… و آثار خرد :کارایی ،عدالت و …. بررسی نمود.

 

 

الف-خنثی بودن : از آنجا که مالیات بر ارزش افزوده بر عموم کالا ها وضع می شود ، طبیعتاً قیمت های نسـبی را متأثر کرده و نسبت به مالیات های جزیی بر فروش و حتی مالیات های مستقیم ، حد اقـل اخـتلالات را در کـارکرد نظام اقتصادی ایجاد می کند و در نتیجه کارایی نظام بازار را به هم نمی زند. اگر بخواهیم دقیق تر بیان کنیم ، میزان اثر گذاری مالیات بر قیمت ها و تحمیل بار مالیاتی به هر یک از طـرفین مبادلـه ، رابطـه عکـس بـا جمـع کششـهای قیمتی ، عرضه و تقاضا و نیز کششهای تک تک آنها دارد و اساساً کالا های ضروری نسبت بـه کـالا هـای نرمـال و لوکس از کشش کمتری برخوردارند.بنابر این برای رفع این نقیصه (تحمیل فشار مالیاتی به مصـرف کننـدگان کـالا های ضروری) می توان بر حسب طبقه بندی کالا ها از نظام چند نرخی استفاده کرد. نرخ مالیـاتی صـفر بـرای کـالا های خیلی ضروری ، نرخ 5 درصد برای کالا های ضروری ، نرخ 15 درصد برای کالا هـای معمـولی و نـرخ هـای بالاتر برای کالا های خاص مثل سیگار ، فرآورده های نفتی و غیره. به این ترتیب در نظام قیمت ها کمترین اخـتلال ایجاد می شود.

 

دانلود مقاله رایگان با موضوع مالیات برارزش افزوده واثرات احتمالی آن درایران

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید