دانلود پایان نامه ارشد:بررسی تأثیر غلظت های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد IBA و NAA و نوع قلمه در ریشه دار کردن قلمه‌های دو رقم زیتون شهرستان شاهرود

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

گرایش:محصولات باغی

عنوان:بررسی تأثیر غلظت های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد IBA و NAA و نوع قلمه در ریشه دار کردن قلمه‌های دو رقم زیتون شهرستان شاهرود

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد گرمسار

دانشکده کشاورزی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ((M.Sc.))

رشته مهندسی تولیدات گیاهی – گرایش تولیدات محصولات باغی

 

عنوان:

بررسی تأثیر غلظت های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد IBA و NAA و نوع قلمه در ریشه دار کردن قلمه‌های دو رقم زیتون شهرستان شاهرود

استاد راهنما :

دکتر علیرضا ایرانبخش

استاد مشاور:

دکتر بهاره کاشفی

تابستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

 عنوان                                                 فهرست مطالب                                                        صفحه 
 چکیده

فصل اول

1-1-مقدمه

1-2- مشخصات گیاه­شناسی زیتون

1-2-1-ریشه

1-2-2-برگ

1-2-3- گل

1-2-4- میوه

1-2-5- درخت زیتون

1-3- کاشت زیتون

1-4- روش­های تکثیر زیتون

1-4-1- ازدیاد گیاهان با استفاده از قلمه

1-4-1-1- فاکتورهای مؤثر در ریشه­زایی قلمه

1-4-1-2- تهیه قلمه­های نیمه خشبی

1-4-1-3- بهترین زمان قلمه­گیری

1-4-1-4- تیمار قلمه­ها با مواد ضدعفونی

1-4-1-5- تیمار قلمه­ها با هورمون

1-4-1-6- تنظیم­کننده­های رشد مورد استفاده در ریشه­زایی قلمه­ها

1-4-1-7- تیمار قلمه­ها با هورمون­های ریشه­زایی

1-4-1-7-1- استفاده از محلول­های هیدروالکلیک برای تیمارهای فروبری سریع

1-4-1-7-2- تهیه محلول استوک و محلول هیدروالکلیک از IBA

1-4-1-8- تیمار قلمه­ها با عناصر غذایی

1-4-1-9- عوامل محیطی موثر در ریشه­زایی قلمه­ها

1-4-1-10- بسترهای تکثیر قلمه

1-4-1-11- آب و هوای مطلوب درخت زیتون

1-4-1-12- خاک مطلوب درخت زیتون

1-5- کود و حفظ حاصلخیزی خاک در باغ زیتون

1-6- ارقام مختلف زیتون ایران

1-7- پراکنش گیاه زیتون

1-8- اهداف تحقیق

فصل دوم (مروری بر مطالعات گذشته)

2-1- استفاده و اثر هورمون­های تنظیم­کننده در ریشه­زایی (اکسین­های مصنوعی)

2-2- ریشه­دار کردن قلمه­های زیتون

2-3- تاثیر صفات ارثی پایه مادری در ریشه زایی قلمه های زیتون

فصل سوم (مواد و روش­ها)

3-1 تاریخ، موقعیت جغرافیایی و نحوه انجام آزمایش

3-1-1- وی‍ژگی­های آب و هوائی

3-2- تهیه غلظت های مختلف محلول IBA و NAA:

3-3- طرح آماری و سطوح تیماری:

3-4- تیمارزنی و کاشت قلمه­ها

3-5- صفات مورد بررسی در آزمایش:

3-5-1- درصد ریشه زایی

3-5-2- طول ریشه

3-5-3- قطر ریشه

3-5-4- تعداد ریشه

3-5-5- وزن تر ریشه

3-5-6- وزن خشک ریشه

3-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها:

فصل چهارم (نتایج)

4-1- آزمایش اول: بررسی تاثیر تیمار غلظت­های مختلف IBA، نوع قلمه و رقم

4-1-1- درصد ریشه زایی تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-1-2- طول ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-1-3- قطر ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-1-4- تعداد ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-1-5- وزن تر ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-1-6- وزن خشک ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با IBA

4-2- آزمایش دوم: بررسی تاثیر تیمار غلظت­های مختلف NAA، نوع قلمه و رقم

4-2-1– درصد ریشه­زایی تحت تاثیر تیمار هورمونی با NAA

4-2-2– طول ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با NAA

4-2-3– قطر ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با NAA

4-2-4– تعداد ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با NAA

4-2-5– وزن تر و وزن خشک ریشه تحت تاثیر تیمار هورمونی با NAA

4-3- اثر متقابل دو تنظیم­کننده رشد IBA و NAA بر خصوصیات ریشه­زایی قلمه­های زیتون

4-4- ترکیب دو تنظیم­کننده رشد IBA و NAA بر خصوصیات ریشه­زایی قلمه­های زیتون

فصل پنجم (بحث و نتیجه­گیری)

5-1– بهترین تیمار هورمونی در شرایط آب و هوایی شهرستان شاهرود

5-2– بهترین تیمار نوع قلمه در شرایط آب و هوایی شاهرود

5-3– بهترین قلمه از ارقام مورد استفاده در شرایط آب و هوایی شاهرود

5-5- پیشنهادات

فهرست منابع

چکیده انگلیسی

 

 

 

 

 

 

1 
 2

2

 
 3 
 3 
 4 
 4 
 5 
 5 
 6 
 6 
 6 
 8 
 8

9

 
 9 
 9 
 10 
 13 
 13

15

15

15

16

18

18

18

19

21

23

24

24

32

34

38

38

38

39

39

40

40

41

41

41

41

41

41

42

43

43

45

47

53

56

61

66

69

69

73

73

75

77

78

78

90

80

88

90

91

93

103

 
 عنوان                                                           فهرست جداول                                                                 صفحه                                                                                                                          
جدول 1-1- خصوصیات رقم­های موجود د رودبار و طارم

جدول 1-2- سایر ارقام زیتون موجود در کشور

جدول 3-1- میزان بارندگی در ماههای سال 1391 بر حسب میلی­متر

جدول 3-2- درصد رطوبت نسبی در ماههای سال 1391

جدول 4- 1- تجزیه واریانس اثر سطوح مختلف IBA، نوع قلمه و رقم بر ریشه­زایی زیتون

جدول 4-2- مقایسه میانگین­های صفات مربوط به ریشه­زایی زیتون تحت تاثیر تیمار هورمون IBA

جدول 4-3- مقایسه میانگین ریشه­زایی در اثر متقابل رقم، نوع قلمه و تیمار هورمونی با IBA

جدول 4- 4- تجزیه واریانس اثر سطوح مختلف NAA، نوع قلمه و رقم بر ریشه­زایی زیتون

جدول 4-5- مقایسه میانگین­های صفات مربوط به ریشه­زایی زیتون تحت تاثیر تیمار NAA

 

 

19

20

38

38

 
44

45

45

 
69

72

 

 
  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوان                                                                       فهرست نمودارها                                                             صفحه
نمودار 4-1- مقایسه میانگین درصد ریشه­زایی قلمه­های زیتون تیمار شده با غلظت­های مختلف IBA

نمودار 4-2- مقایسه میانگین درصد ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه­های خشبی

نمودار 4-3- مقایسه میانگین طول ریشه قلمه­های زیتون تیمار شده با غلظت­های مختلف IBA

نمودار 4-4- مقایسه میانگین طول ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه های خشبی زیتون

نمودار 4- 5- مقایسه میانگین طول ریشه قلمه­های زیتن رقم زرد و کنسروالیا

نمودار 4-6- اثر متقابل رقم و نوع قلمه بر میانگین طول ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-7- اثر متقابل رقم و غلظت هورمون IBA بر میانگین طول ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-8- اثر متقابل رقم، نوع قلمه و غلظت هورمون IBA بر میانگین طول ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-9- مقایسه میانگین قطر ریشه قلمه­های تیمار شده زیتون با غلظت­های مختلف IBA

نمودار 4-10- مقایسه میانگین قطر ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه­های خشبی

نمودار 4-11- مقایسه میانگین قطر ریشه قلمه­های زیتون رقم زرد و کنسروالیا

نمودار 4-12- اثر متقابل نوع قلمه و غلظت هورمون IBA بر میانگین قطر ریشه     قلمه­های زیتون

نمودار 4-13- مقایسه میانگین تعداد ریشه قلمه­های تیمار شده زیتون با غلظت­های مختلف IBA

نمودار 4-14- مقایسه میانگین تعداد ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه­های خشبی زیتون

نمودار 4-15- مقایسه میانگین تعداد ریشه قلمه­های رقم زرد و کنسروالیا

نمودار 4-16- اثر متقابل نوع قلمه و غلظت هورمون IBA بر میانگین تعداد ریشه   قلمه­های زیتون

نمودار 4-17- اثر متقابل رقم و نوع قلمه بر میانگین تعداد ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-18- اثر متقابل رقم و غلظت هورمون IBA بر میانگین تعداد ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-19- اثر متقابل رقم، نوع قلمه و غلظت هورمون IBA بر میانگین تعداد ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-20- مقایسه میانگین وزن تر ریشه قلمه­های تیمار شده زیتون با غلظت­های مختلف IBA

نمودار 4-21- مقایسه میانگین وزن تر ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه­های نیمه­خشبی زیتون

نمودار شماره 4-22- مقایسه میانگین وزن تر ریشه   قلمه­های رقم زرد و کنسروالیا

نمودار 4-23- اثر متقابل نوع قلمه و غلظت هورمون IBA بر میانگین وزن تر ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-24- اثر متقابل رقم و نوع قلمه بر میانگین وزن تر ریشه قلمه­های زیتون

نمودار 4-25- اثر متقابل رقم و غلظت هورمون IBA بر میانگین وزن تر ریشه قلمه­های زیتون

نمودار4-26- مقایسه میانگین وزن خشک ریشه قلمه­های تیمار شده با غلظت­های مختلف IBA

نمودار4-27- مقایسه میانگین وزن خشک ریشه قلمه­های نوع نرم با قلمه­های نیمه خشبی

نمودار4-28- مقایسه میانگین وزن خشک ریشه قلمه­های رقم زرد و کنسروالیا

نمودار4-29- اثر متقابل رقم و نوع قلمه بر میانگین وزن خشک ریشه قلمه­های زیتون

نمودار4-30- اثر متقابل رقم و غلظت هورمون IBA بر میانگین وزن خشک ریشه   قلمه­های زیتون

نمودار4-31- مقایسه میانگین درصد ریشه­زایی قلمه­های زیتون تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

نمودار4-32- مقایسه میانگین درصد ریشه­زایی قلمه­های نوع نرم با قلمه­های خشبی زیتون

نمودار4-33- مقایسه میانگین طول ریشه قلمه­های زیتون تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

نمودار4-34- مقایسه میانگین قطر ریشه قلمه­های تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

نمودار4-35- مقایسه میانگین تعداد ریشه قلمه­های تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

نمودار4-36- اثر متقابل رقم و غلظت هورمون NAA بر میانگین تعداد ریشه قلمه­های زیتون

نمودار4-37- مقایسه میانگین وزن­تر ریشه قلمه­های تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

نمودار4-38- مقایسه میانگین وزن­ خشک ریشه قلمه­های تیمار شده با غلظت­های مختلف NAA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

47

47

49

49
50

51

52

53

53

54

55

56

57

58
58

59

59

60

61
62
63

63

64
65
65
66

67

67

68

68

70

71

73
74

75

76

77

78

 
 
عنوان                                                     فهرست اشکال                                                         صفحه                                                                                                                             
شکل 1-1- شکل ظاهری درخت، برگ و میوه گیاه زیتون گونه Olea europaea

شکل 1-2- ساختمان مولکولی ایندول­تری ­بوتیریک اسید (IBA)

شکل 1-3- ساختمان مولکولی نفتالین استیک اسید (NAA)

شکل 1-4- ساختمان مولکولی ایندول­تری­استیک­اسید (IAA)

شکل 1-5- تیمار فروبری سریع IBA هیدروالکلیک.

شکل 1-6- قرار دادن قلمه­ها در داخل بستر کشت پرلیت

شکل 4-1- اثر تیمار IBA با غلظت 2000 پی­پی­ام بر درصد ریشه­زایی قلمه­های زیتون

شکل 4-2- اثر تیمار IBA با غلظت 2000 پی­پی­ام بر طول ریشه قلمه­های زیتون

شکل 4-3- اثر نوع قلمه نرم و قلمه خشبی بر طول ریشه قلمه­های زیتون

شکل 4-4- اثر تیمار IBA با غلظت 2000 پی­پی­ام بر قطر ریشه قلمه­های زیتون

شکل 4-5- اثر تیمار IBA با غلظت 2000 پی­پی­ام و تیمار شاهد بر تعداد ریشه قلمه­های زیتون

شکل4-6- اثر تیمار NAA با غلظت 2000 پی­پی­ام بر درصد ریشه زایی قلمه­های زیتون

شکل 4-7- اثر تیمار NAA با غلظت 2000 پی­پی­ام بر قطر ریشه قلمه زیتون

شکل 4-8- مقایسه اثر تیمار NAA با غلظت 2000 پی­پی­ام و شاهد بر تعداد ریشه­ قلمه زیتون

4 
11

11

12

 
14

14

46

48

50

54

57

69

74

76

 

 

چکیده

تحقیق حاضر به منظور بررسی تاثیر هورمون IBA و NAA و ترکیب هر دو تنظیم‌کننده رشد با یکدیگر و همچنین نوع قلمه (خشبی و نرم) بر ریشه­زایی قلمه­های دو رقم زیتون (زرد و کنسروالیا) در شرایط آب و هوایی شاهرود به منظور توسعه باغات زیتون و با هدف دست­یابی به بالاترین درصد ریشه­زایی در قلمه­های زیتون در این منطقه طراحی شد. بدین منظور سه آزمایش مجزا در قالب طرح فاکتوریل اسپلیت پلات بر پایه بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار از فاکتورهای، نوع قلمه در 2 سطح (نرم و خشبی)، با 5 سطح تیماری ایندول بوتیریک اسید و نفتالین استیک اسید به عنوان تنظیم­کننده­های رشد ریشه­زا (شاهد، 500، 1000، 2000 و 4000 پی­پی­ام) و ترکیب این دو تنظیم­کننده رشد با غلظت­های (500 ، 1000 و 2000 پی­پی­ام) بر روی 2 رقم (زرد و کنسروالیا) در هر تکرار انجام گرفت. نوع قلمه و رقم در کرت اصلی و غلظت­های هورمون در کرت فرعی بود. نتایج این پژوهش نشان داد که بین غلظت­های مختلف هورمون IBA و NAA با تیمار شاهد تفاوت معنی­داری به لحاظ شاخص­های ریشه­زایی وجود دارد و تیمار قلمه­ها باIBA و NAA دارای غلظت 2000 پی­پی­ام در مقایسه با سایر تیمارها بیشترین اثر را در افزایش شاخص­های ریشه­زایی قلمه­های ارقام زیتون زرد و کنسروالیا دارد. همچنین تیمار نوع قلمه (نرم و خشبی) تاثیر معنی­داری در افزایش شاخص­های ریشه­زایی قلمه­های زیتون داشت. بین ارقام زرد و کنسروالیا از لحاظ درصد ریشه­زایی تفاوت معنی­دار مشاهده گردید. از اینرو می­توان گفت که مصرف هورمون IBA و NAA با غلظت 2000 پی­پی­ام به همراه استفاده از قلمه­های نرم رقم زیتون زرد تا حد قابل توجهی باعث بهبود وضعیت ریشه­زایی قلمه­های زیتون در آب و هوای شاهرود گردید.

 

کلمات کلیدی: ایندول­بوتیریک­اسید، نفتالین­استیک­اسید، ریشه­زایی، قلمه، زیتون

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • مقدمه

توسعه سریع باغات زیتون در نقاط مختلف جهان با شرایط اقلیمی متفاوت ضرورت تولید نهال از ارقام مختلف زیتون را بیشتر نموده است. تقریباً به 20 گونه از درختان کوچک از خانواده Oleaceae زیتون اطلاق می­گردد، که در جهان کهن از حوزه دریای مدیترانه، شمال آفریقا، جنوب شرقی آسیا، شمال تا جنوب چین، اسکاتلند و شرق استرالیا پراکندگی گسترده‌ای داشته­اند. زیتون تقریبا از 3000 سال قبل از میلاد مسیح مورد استفاده قرار گرفت و منشاء اولیه آن احتمالاً منطقه مدیترانه بوده است که از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. این گیاه بومی نواحی گرم و نیمه­گرم می‌باشد و عده­ای از محققین موطن اصلی آن را سوریه و جنوب ترکیه می‌دانند و احتمال می­دهند که زیتون از این نقاط به سایر نواحی که دارای آب و هوای مدیترانه‌ای هستند برده شده است. در حال حاضر درخت زیتون در ناحیه وسیعی از دامنه‌های غربی هیمالیا در شرق تا سواحل اقیانوس اطلس در مغرب و در دو طرف دریای مدیترانه کاشته می‌شود. علاوه بر نواحی نامبرده در آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا این گیاه را مورد کشت و استفاده قرار می‌دهند (کریستاکیس[1]، 1998).

معروف­ترین گونه شناخته شده این گیاه زیتون اروپایی با نام علمی Olea europaea که از دوران باستان از این گونه برای تهیه روغن و نیز برای خوردن خود میوه آن کشت می­گردیده است. میوه زیتون در حالت طبیعی تلخ است و باید در معرض تخمیر طبیعی قرار گیرد و یا به­منظور قابل خوردن شدن، آنرا در آب نمک بخوابانند (کریستاکیس، 1998). از دیدگاه پرورش­دهندگان مدرن، تنوع گونه­های شناخته شده بسیار زیاد است. فقط در ایتالیا حداقل 300 گونه وجود دارد، اما تعداد کمی از آنها تا حد زیادی رشد می­کنند (گالیلی و همکاران[2]، 1997). گونه­های اصلی ایتالیا، کارولا[3]، فرانتویو[4] و لسینو[5] هستند. هیچکدام از آنها را نمی­توان با توصیفات باستانی همانند دانست، اگرچه بعید نیست بعضی از گونه­های نازک برگ که بیش از همه مورد توجه می­باشند از تبار لیسینین[6] معروف باشند (بوسکو[7]، 1996). درختان پهن برگ اسپانیا میوه­های درشت می­دهند، اما غلاف آنها طعمی نسبتاً تلخ­تر دارد و کیفیت روغن آنها نامرغوب­تر است. این زیتون­های اسپانیایی هستند که معمولاً پس از سوراخ سوراخ شدن و پر شدن پرورده شده و پس از خواباندن در آب نمک تازه خورده می­شوند (ویسبن[8]، 2006).

 

درختان زیتون حتی زمانیکه بدون هرس رشد آزادانه دارند، دارای رشد بسیار آهسته­ای هستند، اما هنگامی­ که امکان رشد طبیعی را در طول چند سال پیدا می­کنند گاهی اوقات قطر تنه آنها به میزان چشمگیری افزایش می­یابد، که محیطی بیش از 10 متر را به ثبت رسانده­اند و احتمال می­رود عمر این درختان به چند قرن برسد (جاکوبونی و فونتانازا[9]، 1981). قدمت بعضی از درختان زیتون در ایتالیا را به اولین سال­های امپراطوری یا حتی روزهای جمهوری روم نسبت می­دهند، اما همیشه سن چنین درختان باستانی در زمان رشد مورد تردید قرار می­گیرد و شناسایی آنها با توصیفات قدیمی هنوز دشوارتر است. درختان تحت پرورش به ندرت به ارتفاع بیش از 15 متر می­رسند و معمولاً در فرانسه و ایتالیا بوسیله هرس کردن­های زیاد به ابعادی بسیار محدودتر منحصر می­شوند. چوب درختان زیتون که به رنگ زرد یا قهوه­ای مایل به سبز روشن است اغلب با ته­رنگ تیره­تری رگه­دار شده است و بسیار سخت و متراکم می­باشند که چوب آن برای قفسه­سازان و خراطان تزئینی بسیار با ارزش است (ویسبن، 2006).

 

1-2- مشخصات گیاه­شناسی زیتون

زیتون گیاهی از خانواده Oleaceae و از جنس Olea است (شکل 1-1). خانواده اولئاسه 30 تا 35 جنس و حدود 600 گونه دارد که اکثراً در مناطق گرمسیری دنیا پراکنده­اند و به صورت درختان زینتی و صنعتی هستند و فقط گونه زیتون Olea europaea دارای میوه خوراکی است (مسچی و همکاران، 1381).

 

1-2-1- ریشه

جنس خاک در نوع ریشه و گسترش آن تاثیر بسزایی دارد. در خاک­های سنگین که تهویه به سختی انجام می­گیرد انشعابات ریشه­ها سطحی است. در خاک­های سبک و زیتون­کاری­های دیم،‌ ریشه­ها برای دسترسی به رطوبت،‌ رشد عمقی و گسترش جانبی دارند. ریشه نهال­های حاصله از کشت هسته یا قلمه 3 تا 4 سال اولیه رشد عمقی دارند و پس از آن رشد جانبی آنها شروع می­شود. متوسط عمق ریشه­ها را 5/1 تا 2 متر و انشعابات عرضی ریشه­ها در خاک­های شنی و سبک تا 12 متر می­رسد (مسچی و همکاران، 1381).

شکل 1-1- شکل ظاهری درخت، برگ و میوه گیاه زیتون گونه Olea europaea

1-2-2- برگ

برگ­های درخت زیتون سبزرنگ مایل به خاکستری، بیضوی و دراز در قسمت انتهایی می­باشد و به وضعیت متقابل بر روی ساقه قرار گرفته­اند (هترلینگتون و وودوارد[10]، 2003).

برگ­های درخت زیتون همیشه سبز بوده و هر 2 تا 4 سال یک بار خزان می­کنند، در صورتی که همه ساله برگ­های جوان روی شاخه­ها ظاهر می­گردند (فرناندز[11]، 2006). طول برگ­ها 5 تا 23 سانتی­متر و عرض آنها 1 تا 2 سانتی­متر و دارای دمبرگ نسبتاً دراز هستند. رنگ سطح فوقانی برگ­ها سبز تیره است و پوشیده از یک لایه بافت مومی و در سطح تحتانی، کرک­های ستاره­ای نقره­ای وجود دارد که دو عامل فوق موجب کاهش تبخیر رطوبت و افزایش توان مقاومت در مقابل خشکی و گرما می­شوند (مارتین[12]، 1998).

 

1-2-3- گل

زیتون،‌ گل­های سفید کوچکی دارد که کاسه و جام گل­­ها دارای چهار درز کاسه گل، دو پرچم و کلاله شکافته می­باشند، این گل­ها به تدریج به شکل خوشه­هایی که از بغل برگ­ها ظاهر می­شوند بر روی چوب­های سال­های آخر می­روید. گل­های زیتون معمولاً دیرتر از گل­های سایر درختان میوه شکوفا می­شوند، جوانه­های گل از شهریورماه، در محل اتصال دمبرگ به شاخه­ها تشکیل می­گردند (مارتین، 1998). پس از طی دوره زمستان اگر سرمای ملایمی را پشت سر گذارند در بهار سال آینده تبدیل به گل می­شوند. بنابراین گل روی شاخه­های دوساله ظاهر می­گردد. گل­ها خوشه­ای هستند و هر خوشه­چه از خوشه­چه­هایی تشکیل یافته است و دارای 8 تا 25 گل است (مسچی و همکاران، 1381). رنگ گل­ها سفید صدفی و دارای چهار گلبرگ، چهار کاسبرگ، 2 پرچم و مادگی 2 خانه­ای هستند. گل­ها بر دو نوع­اند، گل­های کامل که دارای اندام­های نر و ماده هستند و گل­های ناقص که فقط اندام نر دارند. تعداد گل­ها فوق­العاده زیاد است و در صورتی که 1 تا 3 درصد گل­ها به میوه تبدیل گردند، باردهی مناسب و اقتصادی خواهد بود. تلقیح توسط باد و حشرات انجام می­گیرد. عدم سازگاری گرده­ها با مادگی از مهم­ترین عوامل شناخته شده دگرباروری در زیتون است (مارتین، 1994).

 

1-2-4- میوه

شفت (میوه) زیتون گوشتی و هسته­دار است که در واریته­های مختلف به اشکال گرد، بیضی، گلوله­ای،‌ دراز، نوک­دار و دارای انحناء در یک طرف دیده می­شود. وزن میوه از 1 تا 12 گرم متفاوت می­باشد (مسچی و همکاران، 1381). در گیاه وحشی زیتون، میوه کوچک و دارای غلافی گوشت­دار است. این غلاف که تعیین­کننده ارزش اقتصادی میوه می­باشد، در نوع وحشی نسبتاً نازک است. میوه­ها در انواع کشت شده خصوصیات متفاوتی دارند، اما فشرده­تر، حاصلخیزتر و بی­خار هستند (مارتین، 1994). پوست میوه زیتون (برون­بر) نازک، صاف و براق است. گوشت (میان­بر) نرم و بسیار تلخ و رنگ گوشت ابتدا سبز که در نهایت به بنفش تغییر رنگ می­دهد. گوشت معمولاً چسبیده به هسته می­باشد. قسمت هسته میوه (درون­بر) چوبی و مغز آن گوشتی است (فارینلی[13] و همکاران، 2002).

 

1-2-5- درخت زیتون

درختان زیتون همیشه سبز بوده و ارتفاع آنها تقریباً 3 متر و اگر در شرایط مساعد پرورش یابد ارتفاع­شان تا حدود 12 متر هم می­رسد. چوب درخت زیتون بسیار سخت و مقاوم است. رنگ آن زرد است که خطوطی قهوه­ای رنگ در آن وجود دارد. از چوب زیتون برای تهیه اشیاء چوبی ظریف استفاده می­شود (دگراف و اپینک[14]، 1999).

شکل تنه درخت زیتون خیلی نامنظم بوده یعنی تنه درخت صاف و عمودی رشد نمی‌کند و اغلب برجستگی­ها و غده‌هایی روی تنه و شاخه‌های آن مشاهده می‌شود. روی ریشه درخت زیتون نیز مجموعه‌ای از جوانه‌های ساقه هوایی فشرده به یکدیگر به شکل غده که اندازه آن به درشتی یک تخم غاز است مشاهده می‌گردد (حسینی مزینانی[15] و همکاران، 2004).

1-3- کاشت زیتون

خاک مناسب برای زیتون خاک سبک می­باشد و در خاک­های دارای کلسیم اگرچه خشک و ضعیف باشد، برای رشد و سلامت گیاه مناسب است و حتی در خاک­های رسی هم پرورش می­یابد. درخت زیتون نیاز به آب و هوای گرم و مرطوب دارد و برای رسیدن میوه آن باید تابستان گرم و طولانی باشد. نیاز سرمایی زیتون کم است و در مناطقی که میانگین دمای زمستانی آن 10 درجه سانتیگراد باشد رشد می­کند. این درخت در خاک­های مساعد به آسانی درخت بید رشد می­کند (برتولوچی و دهاکال[16]، 1999).

انواع درختان زیتونی که در ایران کشت می­شود شامل زیتون گوله، زیتون سیاه، زیتون شامی، خرما زیتون، خارا زیتون، مارا زیتون، زرد زیتون و آوا زیتون است که از نظر تجاری به 4 درجه خیلی درشت، درشت، متوسط و ریز طبقه­بندی می­شوند که اندازه­های بزرگ برای کنسروسازی و اندازه­های ریز برای روغن­گیری مورد استفاده قرار می­گیرند (زوهری و اسپیجل روی[17]، 1975).

 

1-4- روش­های تکثیر زیتون

درخت زیتون از راه­های مختلفی تکثیر می­شود، از بعضی انواع روش­های تکثیر می­توان به کاشت هسته، قلمه، خوابانیدن شاخه و پیوند پایه بذری اشاره کرد. بین طرق مختلف تکثیر بیشتر از کاشت هسته برای تهیه پایه و پیوند از قلمه خشبی و یا نیمه­خشبی استفاده می‌کنند، اما معمولاً روش قلمه زدن یا خوابانیدن شاخه نسبت به سایر روش­ها ارجح می­باشد. قلمه آن از نوع قلمه نیمه­خشبی است. در قلمه­ها چند برگ هم برای فتوسنتز و هم برای منتقل کردن هورمون بر روی قلمه باقی می­ماند. پیوند هم یکی از روش­های تکثیر است که‌ البته برای ارقام نامرغوب پیوند می­زنیم (فابری[18] و همکاران، 2004). مثلاً در یونان پیوند زدن درختان اهلی با انواع وحشی متداول می­باشد. بهترین رقم برای پایه پیوند زیتون آربیکن[19] می­باشد که خوب سبز نمی­شود و رشد آن دو سال طول می­کشد (دی جیوواچینو[20]، 2000).

 

1-4-1- ازدیاد گیاهان با استفاده از قلمه

به طورکلی گیاهان با دو روش جنسی و غیرجنسی ازدیاد و تکثیر می­یابند. در ازدیاد به روش جنسی گیاهان حاصله ساختمان ژنتیکی جدیدی داشته و از مزیت ترکیب صفات ژنتیکی والدین استفاده می­کنند. ولی در ازدیاد غیرجنسی، از یکی از اندام­های گیاه مادری (بافت یا سلول) گیاه کامل، در زمان کوتاه­تری به وجود می­آید، که ساختمان ژنتیکی گیاهان حاصله کاملاً شبیه ساختمان ژنتیکی گیاه مادری است (رمضانی، 1372). متداول­ترین روش­های تکثیر غیرجنسی عبارتند از، پیوندزنی و کاشت قلمه­های ساقه و برگ. قلمه­ها پس از جدا شدن از پایه مادری در خاک مناسب قرار داده شده و پس از ریشه­دار شدن و طی مرحله خاصی از رشد به زمین اصلی و محل کاشت انتقال داده می­شوند. این روش ارزان، سریع و ساده است و از تعداد کمی گیاه مادری و در فضایی محدود می­توان گیاهان زیادی با حفظ خصوصیات پایه مادری تولید نمود (رمضانی، 1372). یکی از روش­های مهم ازدیاد زیتون نیز، ازدیاد غیرجنسی است که با استفاده از قلمه­های گرفته شده از پایه مادری انجام می­پذیرد (رمضانی و همکاران، ‌1384).

قلمه­زنی روشی است برای تکثیر گیاهان که برحسب نوع گیاه و استعداد ریشه‌زایی می‌تواند ساده باشد و یا برعکس نتیجه­گیری از آن و یا ریشه‌دار کردن قلمه‌ها جز در شرایط استثنایی مثلاً استفاده از برخی هورمون­ها مقدور نخواهد بود (خوشخوی، 1378). بطور کلی استعداد ریشه‌زایی از گونه‌ای به گونه دیگر فرق می‌کند. عوامل موثر در قلمه­زنی بستگی به زمان برداشت قلمه، سن گیاه، شرایط محیطی و رعایت نکات بهداشتی دارد. قلمه‌ها برحسب مورد می‌توانند به صورت­های خشبی (چوبی)، نیمه خشبی و علفی (سبز)، قلمه برگ و قلمه ریشه تهیه شوند (خوشخوی، 1378).

[1] Kiristsakis

[2] Galili

[3] Carolea

[4] Frantoio

[5] Leccino

[6] Licinian

[7] Boskou

[8] Weissbein

[9] Jacoboni and Fontanazza

[10] Hetherlington and Woodward

[11] Fernandez

[12] Martin

[13] Farinelli

[14] De Graaff and Eppink

[15] Hosseini-Mazinani

[16] Burtolucci and Dehakal

[17] Zohary and Spiegel-Roy

[18] Fabbri

[19] Arbiquine

[20] Di Giovacchino

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه :102

قیمت : 14000 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید