دانلود پایان نامه ارشد :اثر بخشی گروه درمانی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر افزایش رضایت مندی زناشویی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی 

گرایش : مشاوره

عنوان : اثر بخشی گروه درمانی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر افزایش رضایت مندی زناشویی

دانشگاه علامه طباطبایی 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

(رشته مشاوره)

 موضوع:

اثر بخشی گروه درمانی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر افزایش رضایت مندی زناشویی دانشجویان متأهل

(دانشگاه فردوسی مشهد)

 استاد راهنما:

دکتر مصطفی تبریزی

 استاد مشاور:

دکتر ابوالفضل کرمی

 استاد داور:

دکتر عبدالله شفیع آبادی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

فصل اول : کلیات تحقیق

مقدمه ……………………………………………………………………………………… 3

بیان مسأله……………………………………………………………………………….. 5

اهمیت و ضرورت تحقیق…………………………………………………………………. 9

اهداف پژوهش ………………………………………………………………………………. 11

هدف کاربردی……………………………………………………….……….. 11

تعاریف نظری و عملی متغیرها……………………………………………………….. 11

تعاریف نظری………………………………………………………………….. 11

تعاریف عملیاتی ……………………………………………………………… 12

فصل دوم :  بررسی پیشینه پژوهشی

تحلیل رفتار متقابل ……………………………………………………………………… 14

تاریخچه تحلیل رفتار متقابل……………………………………………………………. 14

تعریف تحلیل رفتار متقابل………………………………………….. 14

فلسفه تحلیل رفتار متقابل ……………………………………….. 15

نظریه شخصیت برن……………………………………………………. 15

تحلیل کنشی حالات نفسانی …………………………………………….. 17

کودک مطیع و کودک طبیعی ……………………………………………….. 17

کودک مطیع و سازگار با بخش های مثبت و منفی …………………………… 18

کودک طبیعی با بخش های مثبت و منفی ……………………………………… 19

والد مهربان و تغذیه کننده و والد کنترل کننده و مستبد یا سرزنشگر………………….. 19

والد کنترل کننده و مستبد با بخش های مثبت و منفی……………… 19

والد مهربان و تغذیه کننده با بخش های مثبت و منفی…………………………… 19

تشخیص حالات نفسانی………………………………………………………………………… 20

تشخیص رفتاری ………………………………………………………………….. 20

سرنخ های والد………………………………………………………………………… 20

سرنخ های بالغ …………………………………………………………………. 22

سرنخ های کودک……………………………………………………………….. 23

تشخیص رفتارهای اجتماعی……………………………………………….. 24

تشخیص برمبنای شرح حال……………………………………………….. 24

تشخیص پدیدار شناختی…………………………………………………. 24

روابط متقابل…………………………………………………………………….. 25

روابط متقابل مکمل…………………………………………………………. 27

اولین قانون ایجاد رابطه……………………………………………………… 28

رابطه متقابل متقاطع……………………………………………………………. 28

دومین قانون ایجاد رابطه……………………………………………………… 29

نوازش ها……………………………………………………………………….. 29

انواع نوازش…………………………………………………………………… 29

نوازش کلامی در مقابل غیرکلامی……………………………………………… 30

نوازش گرم و نرم(مثبت) در مقابل نوازش سرد و نیش دار(منفی)……………………… 30

نوزاش شرطی در مقابل غیرشرطی……………………………………. 30

راه های به دست آوردن نوازش…………………………………………………… 31

نوازش و تقویت رفتار…………………………………………………………………. 31

اقتصاد نوازش…………………………………………………………………………… 32

نوازش خواستن………………………………………………………….. 33

خنثی کنندگان یا پس ران های “والد”………………………………………. 36

 وضعیت های زندگی 41 وضعیت اول: من خوب نیستم، شما خوب هستید…42

 وضعیت دوم: من خوب نیستم، شما خوب نیستید………42

 وضعیت سوم: من خوب هستم، شما خوب نیستید…….43

 وضعیت چهارم: من خوب هستم، شما خوب هستید…………… 44

گروه درمانی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل……… 45

رضایت زناشویی………………. 47

یافته های پژوهشی مرتبط با تحقیق……………. 50

پیشنه پژوهش انجام شده در خارج………………………. 50

پیشینه پژوهش انجام شده در ایران………………………………… 53

جمع بندی…………… 56

فصل سوم : روش شناسی تحقیق

روش پژوهش………………. 58

جامعه آماری، نمونه آماری و روش نمونه گیری……. 58

ابزار پژوهش…………………….. 59

پرسش نامه رضایتمندی زناشویی انریچ…………. 59

نمره گذاری پرسش نامه رضایتمندی انریچ………………. 60

پایای پرسش نامه رضایتمندی انریچ……………………….. 60

روایی پرسش نامه رضایتمندی انریچ……………………… 60

مقیاس سازگاری زن و شوهر 61

 نمره گذاری مقیاس سازگاری زن و شوهر…………….. 61

پایایی مقیاس سازگار زن و شوهر……………………. 61

روایی مقیاس زن و شوهر     62

مبانی نظری تحلیل ارتباط محاوره‌ای………. 62

روش گردآوری داده ها……………. 63

روش اجرای پژوهش………….. 63

روش تجزیه و تحلیل داده ها…………….. 64

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

ویژگی های جمعیت شناختی آزمودنی ها…………………. 66

بررسی توصیفی داده ها………………………………… 68

تحلیل انفرادی نمرات آزمودنی ها………………………………… 68

تحلیل گروهی نمرات آزمودنی ها……………………. 77

بررسی استنباطی داده ها………….. 78

یافته های اضافی …………………………… .81

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

مقدمه……………………………………….. 84

یافته های پژوهشی……………………………….. 84

محدودیت های تحقیق………………………… 89

پیشنهادات تحقیق…………………………….. 90

الف –پیشنهادات بر اساس یافته ها…………………….. 90

ب –پیشنهادات برای پژوهش های آینده………………………….. 90

منابع…………………………. 91

    چکیده

      هدف پژوهش حاضر عبارت است از بررسی اثربخشی رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر افزایش رضایت مندی زناشویی زوج های دانشجو دانشگاه فردوسی مشهد است جامعه آماری پژوهش حاضر عبارت است از زوج های متأهلی که یک و یا هر دو نفرشان دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد که در سال 89-88 مشغول به تحصیل می باشند در این پژوهش از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد و بعد از غربالگری با آزمون MMPI تعداد 16 زوج دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شد و سپس از بین آنها 8 زوج دانشجو به صورت کاملاً تصادفی انتخاب شد. و در دو گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی ساده جایگزین شدند. طرح پژوهش، طرح آزمایشی پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل بود و آزمودنی های گروه آزمایش به مدت8 جلسه طی جلسات 90 دقیقه ای هفتگی تحت درمان مبتنی بر رویکرد تحلیل رفتار متقابل قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ نوع درمانی دریافت نکرد. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه رضایت مندی زناشویی انریچ و مقیاس سازگاری زن و شوهر داس بود و برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون پارامتریک t و با توجه به تحلیل داده ها نتایج در مورد فرضیه حاکی از عدم تغییر نمرات گروه گواه در مقیاس ها طی مدت مطالعه بود. در حالی که نظرات گروه آزمایشی بهبود معناداری در پس آزمون داشت و این بهبود تا مرحله پی گیری نیز حفظ شده بود.

کلید واژه ها: گروه درمانی- تحلیل رفتار متقابل، رضایت مندی زناشویی.

 مقدمه

 خانواده بیش از مجموعه افرادی است که در یک فضای مادی و روانی خاص به سر می‎برند یک نظام اجتماعی و طبیعی با ساختار عاطفی پیچیده ای که ویژگی‎های خاص خود را دارد ویژگی تمام خانواده ها عبارت است از محبت، وفاداری و تداوم عضویت است همین ویژگی هاست که آن را از سایر نظام های اجتماعی متمایز می سازد. این نظام اجتماعی مجموعه ای از قواعد و اصول را ابداع و برای اعضاء خود نقش های متنوعی تعیین می‎کند علاوه بر این، خانواده از یک ساخت نظام دار قدرت برخوردار است، صورت های پیچیده ای از پیام رسانی های آشکار و نهان را به وجود می آورد و روشهای مذاکره و مسأله گشایی مفصلی را در اختیار دارد که به آن اجازه می دهد تا تکالیف مختلفی را با موفقیت به انجام برساند (گلدنبرگ و گلدنبرگ[1]، ترجمه شاهی براوتی و همکاران، 1385).

زن و شوهر درخانواده نقش کلیدی دارند و کارکرد خانواده بسته به عملکرد این زیر منظومه بنیادین است. کودکان با پرورش یافتن در خانه ای که رنگ و بوی صمیمیت دارد، از رشد مطلوب برخوردار است و نهایتاً تبدیل به عضوی سالم از جامعه خواهند گردید (نیکویی و سیف، 1384؛ به نقل از عدالتی،1388).

با توجه به اینکه معتبرترین شاخص آشفتگی روابط زناشویی طلاق است و آمار طلاق روز‎به‎روز در کشورما در حال افزایش است. از طرفی تجربه طلاق و پیامدهای فردی و اجتماعی آن قدر دردناک است که فرد را در اوج نارضایتی وادار به ادامه زندگی و در واقع نوعی طلاق روانی و همزیستی بدون هیچ گونه رابطه عاطفی می کند. ضرورت تحقیق در خصوص عوامل تأثیرگذار در رضایت‎مندی زناشویی احساس می شود.

هرگاه روابط صمیمی بین زن و شوهر خدشه دار شود عوارض مخرب و منفی در بهداشت روانی خانواده و فرزندان ایجاد می‏شود. به همین دلیل، افزایش تفاهم زناشویی و مساعدسازی محیط خانوادگی، به عنوان یکی از اقدامات بهداشت روانی تلقی می‎گردد(میلانی فر، 1370).  نارضایتی زناشویی علاوه بر تأثیراتی که بر سلامت جسمی و روانی زوجین برجای می گذارد؛ تأثیر مخربی بر سازوکار خانواده که بستر پرورش کودکان و زمینه‎ساز سلامت یا آسیب روانی اعضا است و برای کارکرد متعادل نیازمند تفاهم و احساس رضایت زن و شوهر از زندگی مشترک است خواهد داشت(ساروخانی، 1379؛ به نقل از بخشی و همکاران، 1386).

وارینگ[2] و همکارانش(1981) نیز معتقدند به نابسمانی ازدواج و عدم خشنودی در زندگی زناشویی به طور معناداری با شیوع اختلالات عاطفی- هیجانی در جمعیت عمومی رابطه دارد در صورتیکه زوج های رضایت بخش، باعث ارتقاء سلامت همسران و مانع رویدادهای منفی زندگی و مشکلات روان شناختی در آنها می شود، مشکلات و نابسامانی‎های زندگی رناشویی پیامدهای منفی برای سلامت عاطفی و جسمانی همسران دارد. پیامدهای سوء طلاق در پیکر اجتماع و پدیدایی نابسامانی متعاقب آن برای زن و شوهر در ابعاد مختلف روانی، رفتاری اقتصادی و اجتماعی حائزاهمیت می باشد و ضرورت و اهمیت خاص برررسی عوامل موثر بر رضایتمندی زناشویی و ارائه راهبردهایی برای مداخله در این مشکل را نمایان می‎سازد(عامری، 1382).

و از سویی تزلزل این چنینی در روابط زناشویی صدمات فردی و اجتماعی غیرقابل جبران به بار می آورد (برنشتاین[3] و برنشتاین[4] به نقل از احمدی، 1382) همچنین شاید بررسی ویژگی های شخصیتی و درونی هر یک از افراد و کار کردن روی ابعاد و حالات درونی خودشان و تأثیری که بر روابط زناشویی شان می‌‎گذارد برای محقق بسیار حائزاهمیت بوده است بنابراین انجام مطالعات در زمینه تعیین شیوه موثر در درمان روابط زناشویی ضروریست و جزء مهمترین کارهای روان شناسان قرار می گیرد.

در همین راستا با توجه به اهمیت سلامت خانواده، پژوهش حاضر بر آن شد تا با بهره گیری از رویکرد تحلیل رفتار متقابل در جهت بهبود رابطه و ارتقاء کیفیت زندگی زوج های دانشجو به بررسی بپردازد و به همین منظور برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه اریک برن طی هفت جلسه برای هشت زوج دانشجو برگزار می گردد و در انتها نتایج آموزش گروه آزمایش با نتایج هفت زوج گروه گواه که هیچ برنامه درمانی را دریافت نکرده بودند مقایسه شد.

  بیان مسأله

  افراد برای برقراری رابطه صمیمی با فردی دیگر، باید شریکی پیدا کنند، پیوند عاطفی برقرار نمایند، و آن را در طول زمان نگهدارند. یافتن همسری برای شریک زندگی رویداد مهمی در رشد بزرگسالی است که تأثیر عمیقی برخود پنداره و سلامت روانی دارد. این رویداد در عین حال، فرآیند پیچیده ای است که به مرور زمان شکوفا می شود و تحت تأثیر انواع رویدادها قرار دارد(برک[5]، 1998).

ما به دنبال روابطی می گردیم که موقعیت های شکوهمندی را برایمان به ارمغان آورد و مایه رضامندی کامل و همیشگی مان باشد. ما عشق افسانه ای را بهترین دلیل ازدواج و ازدواج را موقعیتی می دانیم که با آن می توانیم مهمترین آرزوهای شخصی خود را بدون هیچ تردیدی ارضاکنیم. به رغم شواهد انکارناپذیری که برخلاف چنین انتظاراتی وجود دارد، در مورد سعادت زناشویی هنوز هم در تصوراتی ایده آل و دست نیافتنی غرق هستیم(الیس[6]، 1977).

با داشتن این گونه دیدگاه های آرمانی چه طور می توان انتظار داشت که خانواده‎های ما تحت فشار نباشند. برای حفظ ارزش ها انتظار داریم که عملاً تمام نیازهای عمده مان- به جز رضامندی های شغلی- در خانواده برآورده شود. ترجیح می دهیم همسران خردمندی داشته باشیم، با منبع سرشاری از عاطفه که در روابط جنسی فوق العاده اغواکننده باشند؛ ظاهری داشته باشند که در میان جمع عمیقاً بر دیگران تأثیر بگذارند؛ با تحسین مداوم، عزت نفسمان را تعالی بخشند؛ و به هنگام بچه دار شدن، الگوی تمام عیار یک پدر یا مادر خوب باشند(البته بدون اینکه در این راه زحمتی به ما بدهند)؛ در کنار ما با وقار و متانت زندگی را سپری کنند؛ و در زندگی اجتماعی و معاشرت های خود به بهترین وجه رضایت خاطرمان را فراهم کنند- و هر گونه نیاز دیگری را که داشتیم (از جمله نیازهای نوروتیک)، به خوبی ارضا نمایند(ساروخانی، 1379؛ به نقل از سالاری، 1386).

شاید بزرگترین افسانه- که مانعی برای روابط زناشویی است- این انتظار غیرواقع بینانه باشد که یک ازدواج موفق صرفاً به خودی خود و به طور طبیعی به وجود می‎آید؛ و اجباری نیست که شخص برای ایجاد آن، تلاش زیادی کند یا از خودش مایه بگذارد و یا رفتار مناسبی با شریک زندگی خود داشته باشد. جای تعجب نیست اگر در چنین وضعی، زندگی زناشویی از رضامندی خیلی کمی برخوردار باشد(الیس، 1977).

این عقیده که باید زوج ها را تشویق کرد با آمادگی بیشتری ازدواج کنند، در سال های اخیر طرفداران بسیاری یافته است. دلیل اصلی این امر زنگ خطری است که با افزایش میزان طلاق و پیامدهای معمول زناشویی های ناموفق بر بزرگسالان و کودکان آنها، به صدا درآمده است.

درایران براساس آمار به دست آمده در سال 1385، 94039 مورد طلاق در کل کشور به تثبیت رسید که 9246 مورد آن در استان خراسان رضوی رخ داده است و در سال 1386، 99852 مورد طلاق ثبت شده است که 10734 مورد آن متعلق به استان خراسان رضوی است و نشان دهنده رشد یک درصدی آن می باشد. آمار نشان می‎دهد که استان خراسان رضوی از استان تهران، دومین میزان بالای طلاق را به خود اختصاص داده است(سایت سازمان ثبت احوال کشور، 1378). همچنین براساس آمار منتشر شده این سازمان بالاترین میزان ثبت طلاق در سال 1387 متعلق به گروه سنی 20 تا 24 سال می‎باشد.(سایت آمار، پرشین بلاگ به نقل از خبرگزاری دانشجویان ایران).

تحولات اخیر در بافت زندگی زناشویی، از جمله تغییر نقشهای جنسی و زندگی کردن دور از اعضای خانواده، به معنی آن است که زوجهای جدید برای داشتن رابطه ای خوب با همسر خود، تلاش بیشتری به خرج دهند(برک، 1385). بررسی احساسها و رفتارهای تازه عروس و دامادها در سال اول زندگی زناشویی، نشان می دهد که رابطه با همسر مستلزم تلاش متقابل آنهاست. زن و شوهرها به تدریج احساس می کنند که کمتر عاشق یکدیگرند و کمتر از زندگی زناشویی خود راضی هستند. عوامل متعددی در این تغییر دخالت دارند. کاهش مدت زمان صحبت کردن با یکدیگر و کاهش انجام دادن کارهایی که موجب خوشحالی یکدیگر شود(مانند گفتن«دوست دارم» یا خنداندن یکدیگر) بین زن و شوهرها رایج است. علاوه بر این، گرچه زوجها به اندازه آغاز زندگی زناشویی به فعالیتهای مشترک می پردازند، ولی تفریحات زمان فراغت جای خود را به تکالیف و کارهای روزمره خانه داری می دهد. کم شدن فعالیتهای لذت بخش می‎تواند در کاهش رضایت و خشنودی دخالت داشته باشد(هیوستون[7] و همکاران، 1986؛ به نقل از برک، ترجمه سیدمحمدی، 1385).

رایج ترین مشکلی که زوجین بیان می کنند ناتوانی در برقراری ارتباط است. بیش از 90% زوجین آشفته این مشکلات را به عنوان مسأله اصلی، در رابطه خود بیان می‎کنند(برنشتاین و برنشتاین، 1986؛ به نقل از هالفورد[8]، ترجمه تبریزی و همکاران، 1384). محققان و زوجین هر دو معتقدند که وجود نقص در برقراری ارتباط به آشفتگی رابطه منجر می شود(هیمن[9]و ویس[10]، 1997؛ به نقل از هالفورد، ترجمه تبریزی و همکاران، 1384). هنگام بحث و گفتگو در مورد مشکلات، زوجین آشفته غالباً عجله و انتقاد می کنند و می خواهند یکدیگر را تغییر دهند (شنک[11]و کریستنسن[12]، 1991؛ گاتمن، 1993؛ هالفورد، 1990؛ مالموت[13]، هیوی[14]، 1995؛ به نقل از هالفورد، ترجمه تبریزی و همکاران، 1384).

در صورتی که همسران صمیمی ای که همواره تعهد خود را ابراز می کنند، از روابط با کیفیت عالی خبر می دهند(داک[15]، 1994 هچت[16] و همکاران، 1994؛ به نقل از برک، 1988). ویژگی مهم ارتباط آنها، حل کردن تعارض به صورت سازنده است. پیش کشیدن مسایل به آرامی و اجتناب از تشدید تعامل منفی که انتقاد، تحقیر، حالت دفاعی و کشیدن دیوار سنگی به دور خود آن را برمی انگیزد (گاتمن و همکاران، 1998؛ به نقل از برک، 1988).

تعداد صفحه :128

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید