دانلود پایان نامه دکتری: شیمی و خاستگاه گارنت در گرانیتوییدها و سنگ‌های دگرگونی‌ جنوب مشهد خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو

رساله دکتری رشته زمین ­شناسی (Ph.D.)

 

گرایش :پترولوژی

عنوان : شیمی و خاستگاه گارنت در گرانیتوییدها و سنگ‌های دگرگونی‌ جنوب مشهد خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات

دانشکده علوم پایه، گروه زمین‌شناسی

رساله دکتری رشته زمین ­شناسی (Ph.D.)

گرایش: پترولوژی

 

 

شیمی و خاستگاه گارنت در گرانیتوییدها و سنگ‌های دگرگونی‌ جنوب مشهد (خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو)

 

 

استادان راهنما:

دکتر حسن میرنژاد

دکتر علی‌اکبر بهاری‌فر

 

استاد مشاور:

دکتر سید جمال شیخ‌ ذکریایی

 

 

زمستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

چکیده فارسی.. 1

 

فصل اول: کلیات

1-1- پیشگفتار. 2

1-2- موقعیت مکانی و راه‌های دسترسی.. 3

1-3- شرایط اقلیمی.. 4

1-4- زمین‌‌ریخت‌شناسی.. 4

1-5- پیشینه مطالعات کلی محدوده مورد مطالعه. 5

1-5-1- پیشینه مطالعات منطقه خواجه‌مراد. 11

1-5-2- پیشینه مطالعات منطقه خلج.. 11

1-۵-3- پیشینه مطالعات منطقه ده‌نو. 12

1-۶- مطالعه گارنت در مناطق مورد مطالعه. 14

1-۶-1- مطالعه گارنت در منطقه خواجه‌مراد. 14

1-۶-2- مطالعه گارنت در منطقه خلج.. 14

1-۶-3- مطالعه گارنت در منطقه ده‌نو. 15

1-7- ضرورت پژوهش… 17

1-8- روش‌ انجام پژوهش… 18

1-9- مطالعات ژئوشیمیایی.. 20

1-9-1- مطالعات ژئوشیمیایی کانی‌ها 20

1-9-1-1- آنالیز EPMA.. 20

1-9-1-2- آنالیز LA-ICP-MS. 21

1-9-2- مطالعات ژئوشیمیایی ترکیب سنگ کل.. 21

1-9-2-1- آنالیز XRF. 21

1-9-2-2- آنالیز ICP-MS. 22

1-9-3- ایزوتوپی.. 22

1-9-3-1- آنالیز ایزوتوپ پایدار اکسیژن. 22

 

فصل دوم: زمین‌شناسی و مطالعات صحرایی

2-1- پیشگفتار. 24

2-2- زمین‌شناسی و چینه‌شناسی البرز. 27

2-2-1- زمین‌شناسی البرز. 28

2-2-2- چینه‎شناسی البرز. 28

2-3- زمین‌شناسی و چینه‌شناسی زون بینالود. 28

2-3-1- زمین‌شناسی بینالود. 28

2-3-2- چینه‌شناسی بینالود. 30

2-3-2-1- پالئوزوییک در بینالود شمالی.. 30

2-3-2-2- مزوزوییک در بینالود شمالی.. 30

2-3-2-3- ترشیری در بینالود شمالی.. 31

2-3-2-۴- کواترنری در بینالود شمالی.. 31

2-4- سنگ‌های آذرین مشهد. 31

2-4-1- مجموعه افیولیتی مشهد. 31

2-4-2- گرانیتوییدهای مشهد. 32

2-۴-2-1- طبقه‌بندی گرانیتوییدهای مشهد (خواجه مراد، خلج و ده‌نو) 34

2-۴-2-2- محیط تکتونیکی تشکیل گرانیتوییدهای مشهد. 35

2-۴-2-3- سن فعالیت ماگمایی و زمان جایگیری گرانیتوییدهای مشهد. 35

2-۵- سنگ‌های دگرگونی مشهد. 36

2-۵-1- سن سنگ‌های دگرگونی مشهد. 37

2-6- تکتونیک و زمین‌شناسی ساختاری.. 38

2-7- زمین‌شناسی و مطالعات صحرایی مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 39

2-7-1- جایگاه زمین‌شناسی خواجه‌مراد. 40

2-7-1-1- مطالعات صحرایی بر روی گرانیتوییدهای‌ خواجه‌مراد. 41

2-7-1-1- الف- توده گرانیتوییدی خواجه‌مراد. 41

2-7-1-1- ب- آپلیت‌های خواجه‌مراد. 45

2-7-1-1- پ- پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 46

2-7-2- جایگاه زمین‌شناسی خلج.. 49

2-7-2-1- مطالعات صحرایی بر روی سنگ‌های آذرین خلج.. 50

2-7-2-2- مطالعات صحرایی بر روی متاپلیت‌های خلج.. 52

2-7-3- جایگاه زمین‌شناسی ده‌نو. 53

۲-7-3-1- مطالعات صحرایی بر روی گرانیتویید ده‌نو. 54

2-7-3-2- مطالعات صحرایی بر روی سنگ‌های دگرگونی ده‌نو. 55

2-7-3-2-1- هورنفلس… 57

2-7-3-2-2- شیست… 57

2-7-3-2-3- اسکارن. 58

 

فصل سوم: سنگ‌نگاری و شیمی کانی‌ها

3-1- پیشگفتار. 60

3-2- سنگ‌نگاری منطقه خواجه‌مراد. 61

3-2-1- سنگ‌نگاری توده گرانیتوییدی خواجه‌مراد. 61

3-2-2- سنگ‌نگاری و شیمی کانی‌های رگه‌های درون گرانیتویید خواجه‌مراد. 64

3-2-2-1- سنگ‌نگاری و شیمی کانی‌های رگه‌های آپلیتی خواجه‌مراد. 64

3-2-2-1-1- کوارتز. 64

3-2-2-1-2- فلدسپار. 64

3-2-2-1-3- میکا 66

3-2-2-1-۴- گارنت… 69

3-2-3-2- سنگ‌نگاری و شیمی کانی‌های رگه‌های پگماتیتی خواجه‌مراد. 72

3-2-3-2-1- کوارتز. 73

3-2-3-2-2- فلدسپار. 73

3-2-3-2-3- میکا 74

3-2-3-2-4- گارنت… 76

3-2-3-2-۵- سایر کانی‌ها 77

3-3- سنگ‌نگاری گرانیتویید و سنگ‌های دگرگونی خلج.. 78

3-3-1- سنگ‌نگاری رخنمون گرانیتویید خلج.. 78

3-3-2- سنگ‌نگاری رگه پگماتیت درون مونزوگرانیت… 80

3-3-3- سنگ‌نگاری هورنفلس و میکاشیست‌های گارنت‌دار خلج.. 82

3-3-3- الف- سنگ‌نگاری گارنت کلریتویید هورنفلس… 82

3-3-3- ب- سنگ‌نگاری فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت میکاشیست… 84

3-3-3- پ- سنگ‌نگاری گارنت استارولیت میکاشیست… 87

3-3-3- ت- سنگ‌نگاری استارولیت‌ گارنت‌ میکاشیست‌ 88

3-3-4- شیمی‌کانی‌‌ها در میکاشیست‌های خلج.. 91

3-3-4-1- میکا 91

3-3-4-2- گارنت… 92

3-3-4-3- استارولیت… 92

3-3-4-۴- ایلمنیت… 93

3-۴- سنگ‌نگاری سنگ‌های آذرین و دگرگونی منطقه غرب ده‌نو. 94

۳-۴-1- سنگ‌های آذرین منطقه غرب ده‌نو. 94

3-۴-1-1- سنگ‌نگاری سنگ‌های آذرین منطقه غرب ده‌نو. 94

3-۴-1-2- شیمی کانی‌ها در سنگ‌های گرانیتوییدی منطقه غرب ده‌نو. 96

3-۴-1-2-1- کوارتز. 96

3-۴-1-2-2- پلاژیوکلاز. 97

3-۴-1-2-3- آمفیبول. 98

3-۴-۱-۲-۴- بیوتیت… 99

۳-۴-۱-۲-۵- گارنت… 102

۳-۴-۱-۲-۶- ادخال مسکوویت درون گارنت… 102

۳-۴-۱-۲-7- اپیدوت.. 102

۳-۴-1-2-8- کلریت… 103

3-۴-1-2-9- ایلمنیت… 104

3-۴-1-2-10- اسفن.. 105

3-۴-1-2-11- سایر کانی‌ها 105

3-۴-2- سنگ‌نگاری سنگ‌های دگرگونی منطقه غرب ده‌نو. 105

۳-۴-2-1- هورنفلس‌ها‌ 106

۳-۴-2-2- آندالوزیت‌ گارنت‌‌ میکاشیست‌ فیبرولیت‌دار. 108

3-۴-2-3- فیبرولیت ‌گارنت ‌میکاشیست… 110

۳-۴-2-4- گارنت ‌کلریتویید شیست… 111

۳-۴-۲-5- اسکارن. 113

۳-۴-۲-6- کانی‌شناسی سنگ‌های دگرگونی منطقه غرب ده‌نو. 115

۳-۴-۲-6-1- کوارتز. 115

۳-۴-۲-6-2- فلدسپار. 116

۳-۴-۲-6-3- بیوتیت… 116

۳-۴-۲-6-۴- مسکوویت… 117

۳-۴-۲-6-۵- گارنت… 117

۳-۴-۲-6-۶- آلومینوسیلیکات‌ها 118

۳-۴-۲-6-7- تورمالین.. 119

۳-۴-۲-6-8- کلریت… 120

۳-۴-۲-6-9- اکسیدهای کدر. 121

۳-۵- بررسی شیمی میکاها در سنگ‌های دگرگونی و ماگمایی.. 122

۳-۵-1- بیوتیت‌های آذرین و دگرگونی.. 122

۳-۵-2- مسکوویت‌های آذرین و دگرگونی.. 125

 

فصل چهارم: زمین‌دمافشارسنجی و تحولات دگرگونی و ماگمایی

۴-1- پیشگفتار. 128

۴-2- مطالعه دما و فشار تشکیل سنگ‌های دگرگونی خلج و ده‌نو. 129

۴-2-1- مطالعات زمین‌دمافشارسنجی متاپلیت‌های خلج و ده‌نو. 129

۴-2-1-1- زمین‌فشارسنج گارنت – بیوتیت – مسکوویت – آلومینوسیلیکات – کوارتز. 129

۴-2-1-2- زمین‌دماسنج گارنت – بیوتیت در خلج و ده‌نو. 130

۴-2-2- بررسی تحولات دما – فشار در متاپلیت‌های خلج و ده‌نو. 134

۴-2-2-1- بررسی تحولات دما – فشار در متاپلیت‌های خلج.. 134

۴-2-2-1- الف- تحولات دما – فشار در میکاشیست‌های خلج بر اساس شیمی گارنت… 134

۴-2-2-1- ب- شرایط دگرگونی ناحیه‌ای خلج بر اساس سیستم شش متشکله KFMASH.. 135

۴-2-2-1- پ- تحولات دما – فشار در هورنفلس‌ خلج.. 140

۴-2-2-2- بررسی تحولات دما – فشار در متاپلیت‌های ده‌نو. 142

۴-2-2-2- الف- بررسی تحولات دما – فشار در میکاشیست‌های ده‌نو. 143

۴-2-2-2- ب- بررسی تحولات دما – فشار در هورنفلس ده‌نو. 144

۴-3- مطالعه شرایط دما – فشار مذاب توده‌های گرانیتوییدی.. 146

۴-3-1- مطالعه شرایط دما – فشار مذاب مونزوگرانیتی و گرانودیوریتی مشهد. 146

۴-3-2- مطالعه شرایط فشار، فوگاسیته اکسیژن و دما در مذاب گرانیتوییدی ده‌نو. 147

۴-3-2-1- مطالعات فشارسنجی و بررسی تغییرات فوگاسیته اکسیژن. 148

۴-3-2-1-1- فشارسنجی بر اساس ترکیب آمفیبول. 148

۴-3-2-1-2- برآورد تغییرات فوگاسیته اکسیژن. 151

۴-3-2-2- مطالعات دماسنجی مذاب گرانیتوییدی گارنت‌دار ده‌نو. 152

۴-3-2-2-1- دماسنجی بر اساس ترکیب آمفیبول. 152

4-3-2-2-2- دماسنج هورنبلند – پلاژیوکلاز. 154

۴-3-2-2-3- برآورد دمای مذاب بر اساس ترکیب اپیدوت و گارنت… 157

۴-3-2-2-۴- دمای انسداد اکسیژن در کوارتز – گارنت و بیوتیت – گارنت… 157

۴-3-2-2-۵- دماسنج گارنت – بیوتیت… 158

۴-۴- مطالعه دما و فشار تشکیل آپلیت – پگماتیت خواجه‌مراد. 160

۴-۴-1- دمافشارسنج آلکالی‌فلدسپار. 160

۴-۴-2- دماسنج ایزوتوپ پایدار اکسیژن برای کوارتز. 162

۴-۵- خلاصه‌ای از نتایج زمین‌دمافشارسنجی متاپلیت‌ها و سنگ‌های ماگمایی گارنت‌دار. 164

۴-۵-1- شرایط دماپویای متاپلیت‌های گارنت‌دار خلج و ده‌نو. 164

۴-۵-2- شرایط دماپویای مذاب گرانیتوییدی گارنت‌دار ده‌نو  165

۴-۵-3- شرایط دماپویای آپلیت – پگماتیت خواجه‌مراد. 167

 

فصل پنجم: ژئوشیمی سنگ‌کل و پتروژنز

۵-1- پیشگفتار. 168

۵-2- سنگ‌های آذرین.. 168

۵-2-1- ژئوشیمی سنگ‌کل و طبقه‌بندی گرانیتوییدهای خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 169

۵-2-1-1- ژئوشیمی عناصر اصلی سنگ‌کل گرانیتوییدهای خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 169

۵-2-1-2- تعیین سری ماگمایی گرانیتوییدهای خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 177

۵-2-1-3- درجه اشباع‌شدگی از آلومینیم گرانیتوییدهای خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 179

۵-۲-۱-۴- خاستگاه و محیط تکتونیکی.. 181

۵-۲-۱-۴-1- خاستگاه توده‌های گرانیتوییدی خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 181

۵-۲-۱-۴-1-1- مقایسه توده‌ گارنت‌دار ده‌نو با گرانیت‌های نوع I در سایر نقاط جهان. 188

۵-۲-۱-۴-2- محیط تکتونوماگمایی تشکیل گرانیتوییدهای خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 191

۵-۲-۱-۴-3- داده‌های سن‌سنجی.. 198

۵-2-2- رگه‌های آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد. 199

۵-2-2-1- ژئوشیمی سنگ‌کل رگه‌های آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد. 199

۵-۲-۲-2- طبقه‌بندی پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 202

۵-2-2-3- خاستگاه مذاب‌های آپلیتی و پگماتیتی‌گارنت‌دار خواجه‌مراد. 206

۵-۲-۲-4- خاستگاه آپلیت و پگماتیت گارنت‌دار خواجه‌مراد بر اساس ترکیب سنگ‌کل.. 207

۵-3- ژئوشیمی سنگ‌کل و خاستگاه سنگ‌های دگرگونی خلج و ده‌نو. 210

۵-3-1- خاستگاه و ماهیت سنگ مادر متاپلیت‌های خلج و ده‌نو. 212

۵-3-2- تعیین محیط تکتونیکی تشکیل رسوب اولیه. 214

۵-۴- الگوی تحولات منطقه بر اساس نتایج حاصل از مطالعه ژئوشیمیایی سنگ‌کل.. 214

 

فصل ششم: گارنت

۶-1- پیشگفتار. 216

۶-1-1- ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی گارنت… 217

۶-1-2- شرایط دما – فشار پایداری گارنت… 218

۶-1-3- انواع گارنت بر اساس خاستگاه 219

۶-2- طبقه‌بندی گارنت‌ در سنگ‌های دگرگونی و آذرین مشهد. 222

۶-2-1- گارنت‌ در سنگ‌های دگرگونی.. 222

۶-2-1-1- متاپلیت‌های خلج.. 222

۶-2-1-1-1- منطقه‌بندی ترکیبی گارنت درون سنگ‌های دگرگونی خلج.. 222

۶-2-1-1-2- نقش پدیده انتشار در رشد گارنت درون سنگ‌های دگرگونی خلج.. 224

۶-2-1-2- متاپلیت‌های ده‌نو. 225

۶-2-1-3- اسکارن‌های ده‌نو. 227

۶-2-2- گارنت‌ سنگ‌های ماگمایی.. 229

۶-2-2-1- گارنت درون گرانیتویید ده‌نو. 229

۶-2-2-2- گارنت درون آپلیت و پگماتیت… 232

۶-2-2-2- الف- شیمی عناصر اصلی گارنت‌ 232

۶-2-2-2- ب- شیمی عناصر کمیاب گارنت… 234

۶-2-2-2- پ- ترکیب ایزوتوپ اکسیژن (δ18O) گارنت و کوارتز. 236

۶-3- خاستگاه گارنت در سنگهای ماگمایی.. 236

۶-3-1- خاستگاه گارنت‌ درون گرانیتویید. 236

۶-3-1-1- بررسی خاستگاه گارنت DTG بر اساس ترکیب عناصر اصلی.. 239

۶-3-1-2- بررسی خاستگاه گارنت DTG بر اساس منطقه‌بندی عناصر اصلی.. 243

۶-3-1-3- بررسی خاستگاه گارنت DTG بر اساس شیمی ادخال‌های درون گارنت… 244

۶-3-1-3- الف- پلاژیوکلاز. 245

۶-3-1-3- ب- آمفیبول. 246

۶-3-1-3- پ- بیوتیت… 247

۶-3-1-3- ت- اپیدوت.. 248

۶-3-1-3- ث- ایلمنیت… 249

۶-3-1-۴- بررسی خاستگاه گارنت DTG بر اساس ترکیب ایزوتوپ اکسیژن. 250

۶-3-1-5- بررسی انتشار عناصر بر رشد گارنت در DTG.. 250

۶-3-2- خاستگاه گارنت درون آپلیت و پگماتیت… 251

۶-3-2-1- بررسی خاستگاه گارنت آپلیت و پگماتیت مطابق شیمی عناصر اصلی و منطقه‌بندی.. 252

۶-3-2-2- بررسی خاستگاه گارنت آپلیت و پگماتیت مطابق شیمی عناصر فرعی و منطقه‌بندی.. 259

۶-3-2-3- بررسی خاستگاه گارنت آپلیت و پگماتیت بر اساس داده‌های ایزوتوپی.. 261

۶-۴- کاربرد و اهمیت مطالعه شیمی گارنت‌ 262

۶-۴-1- کاربرد شیمی گارنت ماگمایی در بررسی دما – فشار و فوگاسیته اکسیژن ماگمای DTG.. 262

۶-۴-2- کاربرد شیمی گارنت ماگمایی در بررسی ماگمای آپلیت – پگماتیت… 263

۶-۵- خلاصه نتایج مطالعه ماهیت و خاستگاه گارنت‌ 265

 

فصل هفتم:‌ نتیجه‌گیری

7-1- مطالعات سنگ‌نگاری، کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی.. 268

7-2- مطالعه ماهیت و خاستگاه گارنت… 268

7-2-1- مطالعه ماهیت گارنت متاپلیت‌ها 268

7-2-2- مطالعه ماهیت و خاستگاه گارنت آپلیت – پگماتیت… 269

7-2-3- مطالعه ماهیت و خاستگاه گارنت DTG.. 269

7-3- مطالعه شرایط دماپویا 271

7-3-1- شرایط دماپویای متاپلیت… 271

7-3-2- شرایط دماپویای آپلیت – پگماتیت… 271

7-3-3- شرایط دماپویای DTG.. 271

7-۴- مطالعات ژئوشیمیایی سنگ‌کل.. 272

 

فهرست منابع فارسی.. 274

فهرست منابع غیرفارسی.. 279

پیوست‌ها 302

چکیده انگلیسی.. 364

 

شکل 1-1- نقشه زمین‌شناسی ساختاری ایران. 3

شکل 1-2- راه‌های دسترسی به منطقه‌های مورد مطالعه. 4

شکل 2-1- نقشه تکتونیکی و کوه‌زایی ساده شده از دریای سیاه تا ایران و پامیر. 25

شکل 2-2- زون‌های ساختاری کپه‌داغ، مفصلی و بینالود. 26

شکل 2-3- نقشه ساده شده زمین‌شناسی کوه‌های بینالود. 29

شکل 2-۴- نقشه زمین‌شناسی و موقعیت گرانیتوییدها و دگرگونی‌های مشهد. 33

شکل 2-۵- موقعیت آپلیت و پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 40

شکل 2-۶- تصاویر صحرایی از گرانیتویید منطقه خواجه‌مراد. 42

شکل ۲-7- (A) مرز مشخص بین گرانودیوریت و مونزوگرانیت… 44

شکل 2-8- گرانودیوریت با رگه‌های آپلیتی فراوان. 45

شکل 2-9- (A) نمونه‌دستی از یک رگه پگماتیتی در مجاورت رگه آپلیتی.. 46

شکل 2-10- در برخی رخنمون‌های پگماتیت… 47

شکل 2-11- پگماتیت‌های خواجه‌مراد از نظر کانی‌شناسی.. 49

شکل 2-12- نقشه زمین‌شناسی و موقعیت مجموعه دگرگونی مشهد. 50

شکل 2-13- (A) رخنمون مونزوگرانیت در منطقه خلج.. 51

شکل 2-۱۴- چشم‌اندازی از شیست‌های منطقه خلج در جنوب غربی شهر مشهد. 53

شکل ۲-۱۵- (A) نقشه زمین‌شناسی ساده منطقه ده‌نو – وکیل‌آباد. 54

شکل ۲-۱۶- (A) نمایی از توده نفوذی کم ‌ارتفاع منطقه ده‌نو. 55

شکل ۲-۱۷- (A) نمایی از روابط صحرایی توده نفوذی ده‌نو. 58

شکل 2-18- (A) نمونه‌ هورنفلس و گارنت‌های ریزدانه درون آن. 59

شکل 2-19- (A) رخنمونی از توده اسکارنی منطقه ده‌نو. 59

شکل 3-1- تصویرهای میکروسکوپی XPL و PPL از گرانودیوریت تیره‌رنگ خواجه‌مراد  62

شکل 3-2- تصویرهای میکروسکوپی XPL و PPL از مونزوگرانیت روشن خواجه‌مراد  63

شکل ۳-3- تصویرهای میکروسکوپی از کوارتز و فلدسپار در آپلیت خواجه‌مراد. 65

شکل ۳-۴- ترکیب فلدسپارهای درون رگه‌های آپلیتی و پگماتیتی خواجه‌مراد. 65

شکل ۳-۵- تصویرهای میکروسکوپی از میکاها در آپلیت خواجه‌مراد  66

شکل 3-۶- نمودار طبقه‌بندی بیوتیت موجود در رگه‌های آپلیتی خواجه‌مراد  67

شکل 3-7- موقعیت ترکیبی مسکوویت‌های درون آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد  67

شکل 3-8- نمودار به‌هنجار شده عناصر کمیاب و نادر خاکی  68

شکل 3-9- نمودار تغییرات مقدار Li، Pb، Nb و Ta در برابر Na  68

 شکل 3-10- تصاویر میکروسکوپی از گارنت درون رگه‌های آپلیتی خواجه‌مراد  69

 شکل ۳-۱۱- بلورهای گارنت‌ درشت‌بلور و ریزبلور. 70

 شکل ۳-۱۲- نمودار به‌هنجار شده نسبت به ترکیب کندریت… 71

 شکل 3-13- نمودارهای به‌هنجارشده نسبت به کندریت… 71

 شکل 3-۱۴- تصویرهای میکروسکوپی در نور XPL از کوارتز  73

 شکل 3-۱۵- تصویر میکروسکوپی در نور XPL از فلدسپار  74

 شکل 3-۱۶- تصویرهای میکروسکوپی از مسکوویت… 75

 شکل 3-17- (A) (B) گارنت‌های درشت‌دانه شکل‌دار بدون ادخال  76

 شکل ۳-18- ترکیب اکسیدهای درون گارنت‌های موجود در پگماتیت  77

 شکل ۳-19- تصویرهای میکروسکوپی از گرانیتویید خلج  79

 شکل ۳-20- روند کاهش سطح مرز دانه‌ای (GBAR)  79

 شکل ۳-21- تصویرهای میکروسکوپی از پگماتیت در گرانیتویید خلج.. 81

 شکل 3-22- ترکیب فلدسپارهای زمینه سنگ و ادخال‌های فلدسپار درون گارنت… 82

 شکل 3-23- نمودار طبقه‌بندی بیوتیت درون پگماتیت خلج    82

 شکل ۳-۲۴- تصویرهای میکروسکوپی از گارنت کلریتویید هورنفلس  83

 شکل 3-۲۵- تصویرهای میکروسکوپی از فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست‌ خلج  86

 شکل 3-۲۶- تصویرهای میکروسکوپی از ‌گارنت ‌استارولیت ‌میکاشیست‌ خلج.. 88

شکل 3-27- تصویرهای میکروسکوپی از استارولیت ‌گارنت ‌‌میکاشیست خلج.. 90

شکل 3-28- نمودار طبقه‌بندی بیوتیت موجود در استارولیت گارنت ‌‌میکاشیست… 91

شکل ۳-29- موقعیت ترکیبی مسکوویت‌های درون نمونه فیبرولیت‌گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست خلج.. 92

شکل ۳-30- موقعیت ترکیب استارولیت… 93

شکل ۳-31- ترکیب کانی کدر موجود در میکاشیست‌های خلج.. 93

شکل 3-32- تصویر میکروسکوپی از کانی‌شناسی.. 95

شکل 3-33- نمودار FeO و Al2O3 برای ادخال کوارتز. 97

شکل 3-۳۴- طبقه‌بندی پلاژیوکلازهای موجود در توده نفوذی ده‌نو. 98

شکل ۳-۳۵- ترکیب آمفیبول درون گرانیتویید ده‌نو. 99

شکل 3-۳۶- (a) طبقه‌بندی بیوتیت موجود در توده نفوذی ده‌نو. 100

شکل ۳-37- مقایسه شیمی ادخال‌های بیوتیت در بخش‌های مختلف بلور گارنت… 101

شکل ۳-38- نام‌گذاری اعضای مونوکلینیک آهن و آلومینیم‌دار گروه اپیدوت.. 103

شکل ۳-39- ترکیب ادخال کلریت درون گارنت موجود در گرانیتویید ده‌نو. 104

شکل 3-۴۰- ترکیب ایلمنیت درون گارنت‌های موجود در گرانیتویید ده‌نو. 105

شکل ۳-۴۱- تصویر سنگ‌نگاری هورنفلس ده‌نو. 107

شکل ۳-۴۲- مقاطع میکروسکوپی آندالوزیت ‌گارنت ‌میکاشیست فیبرولیت‌دار ده‌نو. 109

شکل ۳-۴۳- تصویر سنگ‌نگاری فیبرولیت ‌گارنت‌‌ میکا‌شیست ده‌نو. 112

شکل ۳-۴۴- تصاویر میکروسکوپی گارنت ‌کلریتویید ‌شیست ده‌نو. 113

شکل ۳-۴۵- تصویر میکروسکوپی اسکارن منطقه ده‌نو. 115

شکل ۳-۴۶- ترکیب فلدسپار موجود در آندالوزیت ‌گارنت ‌میکاشیست… 116

شکل ۳-۴۷- ترکیب ادخال‌های بیوتیت‌ درون گارنت… 117

شکل ۳-۴۸- ترکیب شیمیایی تورمالین‌ها در آندالوزیت ‌گارنت‌ میکاشیست و هورنفلس ده‌‌نو. 120

شکل ۳-۴۹- ترکیب اکسیدهای درون گارنت‌های موجود در هورنفلس… 121

شکل 3-۵۰- تفکیک بیوتیت‌های آذرین و دگرگونی.. 123

شکل 3-۵1- تفکیک بیوتیت‌های آذرین و دگرگونی.. 124

شکل ۳-۵۲- مقایسه شیمی ادخال‌های بیوتیت… 124

شکل ۳-۵۳- تفکیک مسکوویت‌های آذرین و دگرگونی.. 126

شکل 3-۵۴- تفکیک مسکوویت‌های آذرین و دگرگونی.. 127

شکل ۳-۵۵- مقایسه ترکیب عناصر کمیاب مسکوویت… 127

شکل ۴-1- محدوده تقریبی دما – فشار تشکیل میکاشیست‌های منطقه خلج.. 136

شکل ۴-2- نمودار دما در برابر XFe در فشار 300 مگاپاسکال. 141

شکل ۴-3- توالی مجموعه‌های کانی‌شناسی در نمودارهای AFM… 142

شکل ۴-۴- نمودار مجموعه کانی‌های دما بالا – فشار پایین.. 146

شکل ۴-۵- محدوده تقریبی دمای تشکیل میکاشیست‌ و هورنفلس… 146

شکل ۴-۶- شرایط دما – فشار تشکیل مذاب، تبلور و ژئوترم‌های حرارتی.. 147

شکل ۴-7- خلاصه‌ای از کالیبراسیون‌های تجربی و آزمایشی مربوط به فشارسنجی آلومینیم. 150

شکل ۴-8- نمودار Aliv در برابر Ti در فرمول ساختاری آمفیبول. 153

شکل ۴-9- نمودار تغییرات دما – فشار بر اساس میزان TiO2 و Al2O3  154

شکل ۴-10- تاثیر محتوای Fe3+ بر روی دماسنج هورنبلند – پلاژیوکلاز. 156

شکل ۴-11- توزیع آلومینیم و Fe3+‌ بین محلول جامد گراسولار – آندرادیت… 157

شکل 4-12- نمودار تغییرات دما-فشار- عمق برای ذوب خشک و آب‌دار. 160

شکل ۴-13- نمودار سیستم آلبیت – ارتوکلاز. 161

شکل ۴-14- منحنی سولوس برای امتزاج فاز فلدسپار غنی از سدیم و غنی از پتاسیم. 162

شکل ۵-1- (A) نمودار دومتغیره مجموع آلکالی در برابر SiO2 171

شکل ۵-2- (A) نمودار ترکیب نورماتیو An-Ab-Or 172

شکل ۵-3- نمودارهای تغییرات عناصر اصلی در برابر SiO2 173

شکل ۵-۴- نمودارهای تغییرات عناصر اصلی در برابر MgO.. 173

شکل ۵-۵- نمودارهای به‌هنجارسازی برای گرانیتوییدهای مشهد. 176

شکل ۵-۶- ترکیب ایزوتوپی سنگ‌ها و آب‌های طبیعی  177

شکل ۵-7- (A) نمودار AFM… 178

شکل ۵-8- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 179

شکل ۵-9- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 180

شکل ۵-10- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد بر روی نمودار A-B  180

شکل ۵-11- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 183

شکل ۵-12- مقایسه ترکیب δ18O سنگ‌کل، گارنت و کوارتز. 186

شکل ۵-13- (A) نمودار εNd در برابر نسبت ایزوتوپی Sr اولیه. 187

شکل ۵-۱۴- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 188

شکل ۵-15- ترکیب دیوریت – تونالیت – گرانودیوریت (DTG) ده‌نو. 190

شکل ۵-16- تمایز تکتونیکی انواع گرانیتوییدها 191

شکل ۵-۱7- تمایز تکتونیکی گرانیتوئیدها در نمودارهای تغییرات عناصر اصلی.. 192

شکل ۵-18- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 194

شکل ۵-۱۹- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 196

شکل ۵-20- تمایز تکتونیکی انواع گرانیتوییدها 197

شکل ۵-21- تمایز تکتونیکی انواع گرانیتوییدها 197

شکل ۵-22- ترکیب گرانیتوییدهای جنوب مشهد. 198

شکل ۵-23- نمودارهای به‌هنجار شده برای عناصر کمیاب در آپلیت و پگماتیت… 200

شکل ۵-24- نمودار ضریب توزیع عناصر نادر خاکی بین کانی و مذاب.. 201

شکل ۵-۲۵- نمودارهای به‌هنجار شده برای عناصر کمیاب در آپلیت و پگماتیت… 207

شکل ۵-۲6- ترکیب میکاشیست‌های خلج و میکاشیست‌ها و هورنفلس ده‌نو. 211

شکل 5-27- (A) نمودار log(Fe2O3/K2O) در برابر log(SiO2/Al2O3) 213

شکل ۶-1- جدول تناوبی عناصر. 218

شکل ۶-2- مقایسه تغییرات اعضای نهایی گارنت… 223

شکل ۶-3- اختلاف ترکیبی هسته و حاشیه در گارنت… 224

شکل ۶-۴- الگوی تغییرات اعضای نهایی حاشیه – هسته – حاشیه گارنت… 226

شکل ۶-۵- تغییرات ترکیب ادخال بیوتیت در گارنت… 227

شکل ۶-۶- ترکیب گارنت‌های توده اسکارنی ده‌نو. 228

شکل ۶-7- تغییرات اعضای نهایی گارنت… 229

شکل ۶-8- (A، B، C) نمونه‌هایی از گارنت درون DTG ده‌نو. 230

شکل ۶-9- منطقه‌بندی ترکیبی در گارنت درون DTG.. 231

شکل ۶-10- (a) دانه‌های گارنت شکل‌دار تا گرد شده و دانه‌های ریز گارنت… 232

شکل ۶-11- نمودار سه‌تایی تغییرات اعضای نهایی گارنت… 234

شکل ۶-۱2- تمرکز عناصر در پروفایل حاشیه – هسته – حاشیه گارنت… 235

شکل ۶-۱3- تمرکز عناصر در پروفایل حاشیه – هسته – حاشیه گارنت… 236

شکل ۶-14- ترکیب گارنت‌ سنگ‌های آذرین و دگرگونی.. 241

شکل ۶-15- ترکیب هسته و حاشیه گارنت‌های توده نفوذی DTG.. 242

شکل ۶-16- گارنت DTG ده‌نو در مقایسه با گارنت دگرگونی.. 242

شکل ۶-17- تغییرات میزان آنورتیت در ادخال‌های پلاژیوکلاز. 245

شکل ۶-18- نمودارهای تغییرات ترکیب عناصر اصلی آمفیبول نسبت به AlIV. 247

شکل ۶-19- تغییرات منیزیم و آهن در فرمول ساختاری ادخال‌های بیوتیت… 247

شکل ۶-20- تغییرات Ca، Alvi و Fe3+ در فرمول ساختاری ادخال‌های اپیدوت.. 249

شکل ۶-21- تغییرات منیزیم و آهن در فرمول ساختاری ادخال‌های بیوتیت… 249

شکل ۶-۲۲- شیمی گارنت درون آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد و خلج.. 253

شکل 6-23- نمودار‌های CaO در برابر MnO برای تفکیک گارنت‌ آذرین.. 254

شکل ۶-24- طبقه‌بندی مذاب تفریق یافته خواجه‌مراد و خلج.. 256

شکل ۶-25- رابطه بین ترکیب شیمیایی گارنت و منطقه‌بندی آپلیت و پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 258

شکل ۶-26- مقایسه ترکیب گارنت و مسکوویت با ترکیب سنگ میزبان. 261

 

 

 

 

 

جدول 1-1- مثال‌هایی از مطالعات صورت گرفته بر روی گارنت و خاستگاه آن در نقاط مختلف جهان. 18

جدول 1-2- مقادیر حد آشکارسازی عناصر. 21

جدول 1-3- تنظیمات مورد استفاده برای دستگاه LA-ICP-MS. 21

جدول 2-1- نتایج و داده‌های سن‌سنجی بر روی گرانیتوییدهای مشهد. 36

جدول 2-2- دسته‌بندی پگماتیت‌های درون مونزوگرانیت و گرانودیوریت‌ها 48

جدول ۴-1- نتایج کاربرد کالیبراسیون‌های مختلف دماسنج گارنت – بیوتیت… 133

جدول ۴-2- نتایج کاربرد روش فشارسنجی.. 150

جدول ۴-3- میانگین دما بر اساس روش دماسنجی پلاژیوکلاز – هورنبلند. 157

جدول ۴-4- مقادیر δ18O دانه‌های گارنت و کوارتز. 158

جدول ۴-5- میانگین دما بر اساس روش دماسنجی گارنت – بیوتیت… 159

جدول ۴-۶- مقایسه میانگین نتایج دماسنجی به روش‌های گوناگون. 164

جدول ۶-1- منطقه‌بندی ترکیبی در گارنت… 244

 

 

پیوست 1- مخفف‌ نام کانی‌ها 302

پیوست 2- محاسبه آهن فریک و فرو در کانی‌ها 304

پیوست 3- خلاصه‌ای از کانی‌شناسی برخی از نمونه‌‌های مورد مطالعه در مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 305

پیوست ۴- ترکیب مودال کانی‌ها در توده نفوذی غرب ده‌نو. 306

پیوست ۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی کانی‌ها و محاسبه فرمول ساختاری و اعضای نهایی.. 306

پیوست ۵-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی و محاسبه فرمول ساختاری کوارتز. 306

پیوست ۵-1-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی کوارتز موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 306

پیوست ۵-1-2- نتایج آنالیز ریزپردازشی کوارتز موجود در پگماتیت‌های خلج.. 307

پیوست ۵-1-3- میانگین نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال کوارتز. 307

پیوست  ۵-۱-4- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 308

پیوست  ۵-۱-۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 308

پیوست  ۵-۱-۶- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 309

پیوست ۵-۲- نتایج آنالیز ریزپردازشی فلدسپار. 312

پیوست ۵-۲-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی، محاسبه فرمول ساختاری و اعضای نهایی فلدسپار در آپلیت… 312

پیوست ۵-2-2- نتایج آنالیز ریزپردازشی فلدسپار موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 312

پیوست ۵-2-3- نتایج آنالیز ریزپردازشی فلدسپار موجود در زمینه و ادخال فلدسپار. 312

پیوست ۵-۲-۴- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال پلاژیوکلاز در حاشیه و بخش میانی فنوکریست گارنت… 313

پیوست ۵-۲-۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال پلاژیوکلاز در بخش میانی فنوکریست گارنت… 314

پیوست ۵-۲-۶- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال پلاژیوکلاز در بخش میانی و مرکز فنوکریست گارنت… 314

پیوست ۵-2-7- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال پلاژیوکلاز در گارنت‌ها 315

پیوست ۵-2-8- نتایج آنالیز ریزپردازشی پلاژیوکلاز. 315

پیوست ۵-2-9- نتایج آنالیز ریزپردازشی فلدسپارها‌ 316

پیوست ۵-۳- نتایج آنالیز ریزپردازشی و محاسبه فرمول ساختاری میکا 317

پیوست ۵-3-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی مسکوویت و بیوتیت موجود در آپلیت‌های خواجه‌مراد. 317

پیوست ۵-3-2- نتایج آنالیز ریزپردازشی مسکوویت موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 317

پیوست ۵-3-3- نتایج آنالیز ریزپردازشی بیوتیت درون پگماتیت‌های خلج.. 318

پیوست ۵-۳-۴- نتایج آنالیز ریزپردازشی بیوتیت و مسکوویت موجود در میکاشیست‌های خلج.. 318

پیوست ۵-۳-۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به بیوتیت موجود در بلورهای گارنت… 319

پیوست ۵-۳-۶- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به بیوتیت موجود در بلورهای گارنت… 319

پیوست ۵-3-7- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به بیوتیت موجود در بلورهای گارنت… 320

پیوست ۵-3-8- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به بیوتیت موجود در زمینه. 320

پیوست ۵-3-9- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به ادخال مسکوویت دگرگونی درون گارنت… 321

پیوست ۵-3-10- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال‌های بیوتیت‌ در گارنت… 321

پیوست ۵-3-11- نتایج آنالیز ریزپردازشی مسکوویت موجود در نمونه‌های آندالوزیت‌ گارنت میکاشیست‌ 322

پیوست ۵-۴- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت و محاسبه فرمول ساختاری و اعضای نهایی.. 325

پیوست ۵-۴-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در آپلیت‌های خواجه‌مراد. 325

پیوست ۵-۴-2- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در آپلیت‌های خواجه‌مراد. 327

پیوست ۵-۴-3- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 328

پیوست ۵-۴-۴- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 330

پیوست ۵-۴-۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی مرکز و حاشیه گارنت موجود در پگماتیت خلج.. 332

پیوست ۵-۴-۶- نتایج آنالیز ریزپردازشی مرکز و حاشیه گارنت… 333

پیوست ۵-۴-7- نتایج آنالیز ریزپردازشی مرکز و حاشیه گارنت  335

پیوست ۵-۴-8- نتایج آنالیز ریزپردازشی مرکز و حاشیه گارنت… 338

پیوست ۵-۴-9- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت (حاشیه تا مرکز تا حاشیه) 340

پیوست ۵-۴-10- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت (حاشیه تا مرکز تا حاشیه)  341

پیوست ۵-۴-11- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در فیبرولیت‌ گارنت ‌میکاشیست ده‌نو. 342

پیوست ۵-۴-12- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در گارنت ‌کلریتویید شیست ده‌نو. 343

پیوست ۵-۴-13- نتایج آنالیز ریزپردازشی گارنت موجود در اسکارن ده‌نو. 344

پیوست ۵-۵- نتایج آنالیز ریزپردازشی و محاسبه فرمول ساختاری ایلمنیت… 345

پیوست ۵-۵-۱- نتایج آنالیز ریزپردازشی ایلمنیت موجود در پگماتیت‌های خواجه‌مراد. 345

پیوست ۵-۵-۲- نتایج آنالیز ریزپردازشی ایلمنیت‌ درون استارولیت گارنت میکاشیست… 345

پیوست ۵-۵-۳- نتایج آنالیز ریزپردازشی ایلمنیت‌ موجود در گرانیتویید ده‌نو. 346

پیوست ۵-۵-۴- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال‌های ایلمنیت در گارنت… 346

پیوست ۵-۶- نتایج آنالیز ریزپردازشی استارولیت موجود در فیبرولیت استارولیت گارنت میکاشیست… 347

پیوست ۵-7- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به آمفیبول موجود در گرانیتویید ده‌نو. 347

پیوست ۵-8- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به اپیدوت موجود در گرانیتوییدی ده‌نو. 348

پیوست ۵-۹- نتایج آنالیز ریزپردازشی و محاسبه فرمول ساختاری کلریت… 348

پیوست ۵-9-1- نتایج آنالیز ریزپردازشی مربوط به ادخال‌های کلریت درون گارنت… 348

پیوست ۵-9-2- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال‌های کلریت در گارنت موجود در هورنفلس‌ 349

پیوست ۵-10- نتایج آنالیز ریزپردازشی اسفن در DTG ده‌نو. 349

پیوست ۵-11- نتایج آنالیز ریزپردازشی آلومینوسیلیکات در گارنت و زمینه. 350

پیوست ۵-12- نتایج آنالیز ریزپردازشی ادخال‌های تورمالین در گارنت… 351

پیوست ۶- نتایج آنالیز LA-ICP-MS مسکوویت و گارنت… 352

پیوست ۶-1- عناصر کمیاب و نادر خاکی مسکوویت‌های درون آپلیت و پگماتیت… 352

پیوست ۶-2- داده‌های LA-ICP-MS گارنت موجود در آپلیت منطقه خواجه‌مراد. 352

پیوست ۶-3- داده‌های LA-ICP-MS گارنت موجود در پگماتیت منطقه خواجه‌مراد. 353

پیوست 7- نتایج آنالیز ایزوتوپی اکسیژن (δ18O) گارنت، کوارتز، بیوتیت و سنگ‌کل.. 354

پیوست 7-1- مقادیر δ18O دانه‌های گارنت و کوارتز موجود در آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد. 354

پیوست 7-2- مقادیر δ18O گارنت، کوارتز و بیوتیت درون گرانیتویید، هورنفلس و میکاشیست… 354

پیوست 8- کانی‌شناسی مودال گرانیتوییدهای ده‌نو و خلج تا خواجه‌مراد. 355

پیوست 9- نتایج آنالیز ICP-MS و XRF گرانیتوییدهای ده‌نو و خلج تا خواجه‌مراد. 356

پیوست 10- مقادیر محاسبه شده نرماتیو کانی‌ها به روش‌ CIPW… 360

پیوست 11- داده‌های ایزوتوپی Sm، Nd، Sr و Rb برای سنگ‌های گرانیتوییدی ده‌نو، خواجه‌مراد. 361

پیوست 12- داده‌های ایزوتوپ اکسیژن برای سنگ‌های گرانیتوییدی و دگرگونی ده‌نو. 361

پیوست 13- ویژگی‌های گرانیت‌های نوع I و S. 361

پیوست ۱۴- طبقه‌بندی گرانیت‌ها 362

پیوست ۱۵- طبقه‌بندی پگماتیت‌های گرانیتی.. 363

پیوست ۱۶- کانی‌ها و انواع اعضای نهایی گارنت… 363

 

 

چکیده

منطقه مطالعاتی در شمال‌شرقی ایران و در جنوب تا شمال‌غربی شهر مشهد قرار دارد. این پژوهش با مقایسه گارنت سنگ‌های آذرین شامل آپلیت – پگماتیت خواجه‌مراد، پگماتیت خلج و دیوریت – تونالیت – گرانودیوریت ده‌نو (DTG) با گارنت‌ در متاپلیت‌های خلج و ده‌نو به بررسی شیمی گارنت‌ و خاستگاه آن در سنگ‌های آذرین و دگرگونی پرداخته است. بلورهای گارنت درون متاپلیت‌ها (مناطق خلج و ده‌نو) محصول فرآیندهای دگرگونی است. ویژگی‌های این گارنت‌ها عبارت‌اند از: ترکیب آلماندین (alm~78-83%, sps~8-15%, prp~5-8%, grs~0.5-1%)، کاهش مقدار منگنز از هسته به حاشیه بلور، wt%12MnO< و wt% ۴CaO< و مقادیر δ18O در حدود ۵/12 تا 9/12‰؛ مشابه گارنت‌های درون متاپلیت‌های نقاط مختلف جهان است. بلورهای گارنت‌ آپلیت (خواجه‌مراد) و پگماتیت‌ (خواجه‌مراد و خلج) ماهیت ماگمایی داشته و محصول تبلور از مذاب آپلیت – پگماتیتی میزبانشان است. ویژگی‌های این گارنت‌ها عبارت‌اند از:‌ ترکیب آلماندین (alm~41-64%, sps~31-39%, prp~2-3%, grs~1.5-2%)، کاهش مقدار منگنز از هسته به حاشیه بلور، wt%12MnO> و wt% 2CaO< و مقدار δ18O در حدود 3/10‰؛ مشابه گارنت‌های ماگمایی آپلیت‌ – پگماتیت‌های نقاط مختلف جهان است. کاهش مقدار Y، HREE و Mn از هسته به‌سوی حاشیه بلور گارنت مؤید تبلور این گارنت‌ها از مذاب به دلیل کاهش دما و افزایش محتوای مواد فرار و اکتیویته H2O در مذاب‌های نهایی است. بلورهای گارنت DTG ده‌نو طی فرآیندهای ماگمایی از مذاب DTG میزبان متبلور شده‌اند. ویژگی‌های این گارنت‌ها عبارت‌اند از:‌ ترکیب آلماندین (alm~59-66, grs~13-23, prp~8-21, sps~3-10, adr~0-2)، افزایش مقدار منگنز از هسته به‌سوی حاشیه بلور، wt%۵MnO< و wt% ۴CaO> و مقدار δ18O در حدود ۵/8‰؛ مشابه گارنت‌های ماگمایی درون گرانیتوییدهای نقاط مختلف جهان است. سایر شواهد سنگ‌نگاری و ژئوشیمیایی مؤید ماهیت ماگمایی این گارنت‌ها عبارت‌اند از: اندازه بزرگ بلورها (cm 1-2)‌، شکل‌دار تا نیمه‌شکل‌دار بودن، نبود حاشیه واکنشی، شیمی متفاوت نسبت به گارنت‌ دگرگونی، شباهت شیمی عناصر اصلی و مقادیر δ18O با گارنت‌های‌ ماگمایی در سایر نقاط جهان، منطقه‌بندی عناصر اصلی (افزایش مقدار Mn از هسته به‌سوی حاشیه بلور در هنگام کاهش دمای تبلور)، هماهنگی تغییرات شیمی ادخال‌های گارنت با منطقه‌بندی شیمیایی گارنت میزبان، شیمی همسان کانی‌های ماگمایی زمینه سنگ با ادخال‌های درون گارنت و نبود ادخال و زنولیت‌های دگرگونی در گارنت و سنگ میزبان آن. اگر چه مقدار CaO و منطقه‌بندی منگنز در بلورهای گارنت آپلیت و پگماتیت‌ها مشابه گارنت‌های دگرگونی (مانند متاپلیت‌های خلج و ده‌نو)‌ است، اما این گارنت‌ها دارای MnO بالاتر بوده و مقدار δ18O آن‌ها مشابه گارنت‌های ماگمایی درون گرانیتویید ده‌نو و سایر موارد مطالعه شده در سطح جهان است. بر اساس نتایج دما – فشارسنجی کانی‌ها و رسم نمودار شبیه‌سازی شده دما – فشار، متاپلیت‌های خلج و ده‌نو در طی دگرگونی ناحیه‌ای در حد رخساره آمفیبولیت در هنگام بسته شدن پالئوتتیس تشکیل شده‌اند و سپس نفوذ توده‌های گرانیتوییدی موجب دگرگونی مجاورتی شده که تشکیل هاله‌های مجاورتی در اطراف این توده‌ها مؤید آن است. بر اساس ژئوشیمی عناصر اصلی و فرعی و ترکیب ایزوتوپ پایدار اکسیژن، DTG ده‌نو از نوع کالک‌آلکالن و نوع I بوده که پس از برخورد قاره‌ای و بر اثر ذوب پوسته فرورونده و گوشته تشکیل شده است. از طرفی مونزوگرانیت جوان‌تر خلج – خواجه‌مراد محصول ذوب‌بخشی هم‌زمان تا پس از برخورد رسوبات متاپلیتی آب‌دار منطقه بوده و آپلیت‌ – پگماتیت‌ها نیز محصولات نهایی تفریق این مذاب‌های پوسته‌ای هستند.

کلیدواژه‌ها:‌ گارنت، ژئوشیمی عناصر اصلی و کمیاب، ایزوتوپ اکسیژن، آپلیت و پگماتیت، گرانیتویید، متاپلیت.

 

 

 

 

فصل اول

کلیات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱-1- پیشگفتار

زمین‌شناسی مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو در جنوب تا شمال‌غربی شهر مشهد از دیرباز به‌دلیل تنوع ترکیب سنگ‌شناسی و ساختاری مورد توجه‌ بسیاری از پژوهشگران بوده است. با توجه به حضور کانی گارنت در مجموعه‌های متنوع سنگی نواحی خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو و عدم مطالعه تفصیلی بر روی شیمی و ماهیت حضور کانی گارنت، این تحقیق به جهت تعیین ماهیت شیمیایی و خاستگاه گارنت‌های درون گرانیتوییدها و ماهیت شیمیایی گارنت‌های موجود در سنگ‌های دگرگونی و به‌تبع آن سنگ میزبان و دیگر ویژگی‌های سنگ‌شناختی و ژئوشیمیایی منطقه انجام شده است. لذا در این پژوهش بر اساس آنالیزهای مناسب، به ابهامات موجود پرداخته شده و سعی در ارائه پاسخ مناسب به سؤالاتی در مورد ماهیت شیمیایی و خاستگاه گارنت شده است.

قبل از ورود به مباحث اصلی در چارچوب مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی، ابتدا به‌مرور اجمالی ویژگی‌های مکانی و ریخت‌شناسی منطقه، تاریخچه مطالعاتی و بیان ضرورت و هدف از این پژوهش می‌پردازیم.


1-2- موقعیت مکانی و راه‌های دسترسی

ناحیه مورد مطالعه در شمال‌شرقی ایران و در شعاع 10 کیلومتری جنوب تا شمال‌غربی شهر مشهد و در حد فاصــل طول‌های جغرافیایــــی´19 °۵۹ تا´۳۵° ۵۹ شرقی و عرض‌های جغرافیایی´۱۲° ۳۶ تا ´۲۳° ۳۶ شمالی قرار دارد. موقعیت جغرافیایی منطقه بر روی نقشه ایران در شکل ۱-1 نشان داده شده است.

دسترسی به منطقه مطالعاتی از طریق جاده‌های مشهد به خواجه‌مراد و خلج و نیز مشهد به ده‌نو میسر است (شکل 1-2):

مسیر منطقه خواجه‌مراد: مشهد – بزرگراه مشهد باغچه – خواجه‌مراد (فاصله از شهر مشهد: ~10 کیلومتر)

مسیر منطقه خلج: مشهد – بزرگراه کلانتری – خلج (فاصله از شهر مشهد: ~۵ کیلومتر)

مسیر منطقه ده‌نو: مشهد – بلوار وکیل‌آباد – ده‌نو (فاصله از شهر مشهد: ~۵ کیلومتر)

 

شکل 1-1- نقشه زمین‌شناسی ساختاری ایران (پس از نبوی، ۱۹۷۶). موقعیت مناطق مورد مطالعه در جنوب تا شمال‌غرب مشهد قرار دارد.

 

 

 

شکل 1-2- راه‌های دسترسی به منطقه‌های مورد مطالعه در خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو (اقتباس از نقشه راه‌های مشهد، گوگل ‌ارث © 2013).

 

1-3- شرایط اقلیمی

ناحیه مورد مطالعه از نظر اقلیمی در منطقه‌ای کوهستانی قرار داشته و به دلیل قرار گرفتن در حاشیه ارتفاعات بینالود دارای زمستان‌های سرد و نسبتاً طولانی، همراه با بارش برف و هوای متعادل و ملایم در تابستان‌ها است. بر اساس اطلاعات به‌دست آمده از ایستگاه هواشناسی مشهد، میانگین بارندگی در سال ۱۳۹۲ در مشهد ۴/81 میلی‌متر بوده است که نسبت به سال گذشته ۵۹ درصد کاهش و نسبت به دوره آماری بلندمدت ۴۷ درصد کاهش داشته است. میانگین دمای اسفندماه مشهد طی این مدت 8 درجه سانتی‌گراد بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 8/1 درجه و نسبت به مدت مشابه دوره آماری 2/0 درجه سانتی‌گراد افزایش داشته است. میانگین رطوبت نسبی هوا ۴۹%، تعداد روزهای یخبندان و ساعات آفتابی به ترتیب ۵۷ روز و ۹/۳۰۹۲ ساعت در طی سال و مجموع تبخیر سالیانه حدود ۴/۲۱۴۴ میلی‌متر گزارش شده است. با توجه به وضعیت آب و هوایی منطقه بهترین زمان جهت مطالعات صحرایی از اوایل اردیبهشت تا اواخر آبان‌ماه است.

 

۱-۴- زمین ریخت‌شناسی

منطقه‌های مورد مطالعه با توجه به ویژگی‌های زمین‌شناسی و ساختار تکتونیکی، وضعیت عارضه‌نگاری متفاوتی دارند. عوامل مختلفی در ایجاد ریخت‌شناسی یک ناحیه نقش دارند که مهم‌ترین آن‌ها شامل ویژگی‌های سنگ‌شناسی، زمین‌ساخت و نیز نوع آب ‌‌و ‌هوای منطقه هستند. وجود واحدهای متنوع زمین‌شناسی و در نتیجه تخریب و فرسایش متفاوت آن‌ها در شکل‌گیری عارضه‌ها به خوبی مشهود است. روند کوه‌ها در این مناطق از شمال‌غرب به سمت جنوب‌شرق بوده و کوه بینالود با ارتفاع ۳۲۱۱ متر را شامل می‌شوند. شیب عمومی منطقه و به‌تبع از آن، شیب اکثر آبراهه‌های اصلی به‌طور عمده از شمال‌غرب به سمت جنوب‌شرق بوده که تقریباً هم‌جهت با روند چین‌ها و گسله‌های اصلی منطقه، به‌ویژه راندگی‌ها است.

 

1-۵- پیشینه مطالعات کلی محدوده مورد مطالعه

نخستین مطالعاتی که در پیرامون سنگ‌های آذرین، دگرگونی، رسوبی و نیز چینه‌شناسی مشهد صورت گرفته است را می‌توان در گزارش‌های هوتام – اشنایدر[1] (۱۸۸۴، ۱۸۸۶) و گریسباخ[2] (۱۸۸۶، ۱۸۸۷) مشاهده نمود. این مطالعات احتمالاً قدیمی‌ترین گزارش‌های زمین‌شناسی درباره ناحیه خراسان هستند که عمدتاً بر اساس پیمایش‌ها و توصیف‌های محدود منطقه استوار شده‌اند. مطالعات اخیر در قالب پژوهش‌ها، رساله‌ها و پایان‌نامه‌های تحصیلی انجام شده و شامل بررسی‌های سنگ‌نگاری، کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی است که در مجموع سعی در تفسیر سنگ‌شناسی و منشأ این توده‌ها داشته و برخی مطالعات با تعیین سن ایزوتوپی سنگ‌ها همراه بوده است. در ادامه تحقیقات انجام شده در محدوده مشهد و برخی از مطالعاتی که در ارتباط با چینه‌شناسی، تکتونیک و سنگ‌شناسی صورت گرفته ذکر شده است:

  • بونارد[3] (۱۹۴۴) مقاله‌ای با عنوان «مقدمه‌ای بر شناسایی شرق ایران (حوالی مشهد)» پیرامون چینه‌شناسی و زمین‌شناسی شمال‌شرق ایران در مجله «اکلوگا ژئولوژیکا هلوتیا[4]» منتشر نموده است.
  • شارلو[5] (۱۹۶۳) «فیزیوگرافی و ساخت‌های تکتونیکی ناحیه مشهد» را مورد مطالعه قرار داده است.
  • هولزر[6] و مؤمن‌زاده (۱۹۶۹) در گزارشی به بررسی سنگ‌نگاری تعدادی از نمونه‌های انتخابی گرانیت‌ها، سنگ‌های دگرگونی مشهد و توصیف عناصر اصلی زمین‌شناسی ناحیه پرداخته‌اند.
  • علوی و مجیدی (۱۹۷۲) مشاهدات خود را با عنوان «سنگ‌نگاری و زمین‌شناسی سنگ‌های نفوذی و دگرگونی ناحیه مشهد» در سری گزارش‌های سازمان زمین‌شناسی ایران منتشر نموده‌اند.
  • آلبرتی[7] و همکاران (۱۹۷۳) سن گرانیت‌های منطقه مشهد را به روش پتاسیم – آرگن بر روی بلورهای میکا در حدود ۳±۱۲۰، ۷/۲±۱۳۵، ۳±۱۴۵، ۳±1۴۶ میلیون سال پیش (اواخر ژوراسیک – اوایل کرتاسه) به‌دست آورده‌اند.
  • جارچووسکی[8] و همکاران (۱۹۷۳) در گزارش سازمان زمین‌شناسی ایران با عنوان «شناسایی کانی‌ها در ناحیه مشهد» به مطالعه تعدادی از کانی‌های موجود در سنگ‌های دگرگونی، افیولیتی و گرانیتوییدی در ناحیه بینالود پرداخته‌اند.
  • آلبرتی و معزز‌لسکو[9] (۱۹۷۴) مقاله‌ای با عنوان «سنگ‌های نفوذی و دگرگونی ناحیه مشهد، خراسان، شمال‌شرق ایران» منتشر نموده‌اند و در آن سنگ‌نگاری سنگ‌های آذرین و دگرگونی منطقه مشهد را مورد بحث قرار داده‌اند.
  • داوودزاده و همکاران (۱۹۷۵) مقاله‌ای با عنوان «فاز کوه‌زایی ژوراسیک میانی در شمال‌شرق ایران (ارتفاعات بینالود)» در گزارش سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور منتشر نموده‌اند.
  • مجیدی (۱۹۷۸) در رساله دکتری خود با عنوان «مطالعه پترواستراکچرال منطقه مشهد، دگرگونی‌ها، سرپانتینیت‌ها و گرانیتوییدهای هرسینین» علاوه بر سنگ‌نگاری سنگ‌های گرانیتی و دگرگونی‌ و همچنین مطالعه ژئوشیمی اولترامافیک‌‌های بین لایه‌ای در اسلیت‌ها، به مطالعه فازهای کوه‌زایی منطقه و ارتباط آن‌ها با دگرگونی، گرانیتیزاسیون و تکوین بینالود پرداخته است. نامبرده با توجه به شواهد زمین‌شناسی و سن‌یابی، فازهای اولیه دگرگونی و گرانیت‌زایی را با کوه‌زایی هرسینین مرتبط دانسته که بعدها در تریاس میانی تحت تأثیر فاز سیمرین پیشین قرار گرفته است.
  • پلیمر[10] و معززلسکو (۱۹۷۹) در مقاله‌ای با عنوان «کلریتویید استان خراسان، شمال‌شرق ایران» مطالعه سیستم تبلور شیمیایی کلریتویید شیست‌های مشهد را ارائه کرده‌اند.
  • علوی‌ (۱۹۷۹) در مقاله‌ای با عنوان «کمپلکس افیولیتی ویرانی و سنگ‌های پیرامون» به بررسی ویژگی‌های این مجموعه افیولیتی و زمان جایگیری آن توجه نموده است.
  • مجیدی (۱۹۸۱a، b) با ارائه گزارش و مقاله‌ای با عنوان «جریانات گدازه‌ای اولترابازیک مشهد، شمال‌شرق ایران» به مطالعه جریان‌های گدازه‌ای مشهد می‌پردازد.
  • لامرر[11] و همکاران (۱۹۸۳) در چهارچوب طرح ژئوتراورس[12] در ایران، مقاله‌ای با عنوان «تحول تکتونیکی کوه‌های بینالود» ارائه نمودند. در این تحقیق افیولیت‌های مشهد را حاصل باز‌شدگی بستر اقیانوس در دوونین دانسته و سن نفوذی‌های ناحیه را که با دگرگونی درجه پایین تا متوسط همراه بوده است، پرمین معرفی می‌نمایند.
  • روتنر[13] (۱۹۸۳) در گزارشی در برنامه تحقیقاتی ایران و آلمان با عنوان «مطالعه پلیت‌تکتونیک، کانی‌شناسی و کوه‌زایی در شرق محدوده کپه‌داغ» در گزارشی پیرامون مطالعات مشترک ایران و آلمان به مطالعه این منطقه توجه نموده است.
  • مجیدی (۱۹۸۳) در گزارش سازمان زمین‌شناسی ایران با عنوان «ژئوشیمی جریان‌های گدازه‌ای بازیک و اولترابازیک در شمال‌شرق ایران» مطالعه‌ای از افیولیت‌ها، سنگ‌‌های دگرگون‌شده و گرانیتی ناحیه ارائه نموده است.
  • میرنژاد (۱۳۷۰) «پترولوژی و ژئوشیمی گرانیت‌ها و پگماتیت‌های منطقه مشهد» را در چهارچوب پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد مورد مطالعه قرار داده است. وی ترکیب توده‌های گرانیتوییدی را بر اساس طبقه‌بندی‌‌های کانی‌شناسی و شیمیایی تونالیت، گرانودیوریت و مونزوگرانیت معرفی نموده است که رگه‌هایی از آپلیت و پگماتیت توده نفوذی را قطع می‌نمایند.
  • علوی (۱۹۹۱) در مقاله‌ای با عنوان «بقایای اقیانوسی پالئوتتیس در مشهد، شمال‌شرق ایران» مجموعه سنگ‌های دگرگونی ناحیه‌ای مشهد را با عنوان بقایای پالئوتتیس در شمال ایران مورد مطالعه قرار داده است. وی سه توالی عمده سنگی تحت عنوان افیولیت‌ها، توالی رسوبی دگرگون شده و سنگ‌های آذرآواری را از یکدیگر تفکیک نموده و با توجه به ساختارهای موجود در منطقه به بررسی روابط آن‌ها پرداخته است.
  • افتخارنژاد و بهروزی (1991) طی تحقیقی با عنوان «یافته‌های جدید از سنگ‌های افیولیتی و سنگ‌های پالئوزوییک ‌پایانی در شمال‌خاوری خراسان (از جمله کپه‌داغ) و اهمیت ژئودینامیکی آن» دلایل مستندی بر وجود سنگ‌های کربنیفر و پرمین در این منطقه با توجه به سنگواره‌های شاخص، سنگ‌هایی با سن کربنیفرزیرین و همچنین مجموعه افیولیتی با سن پرمین در شمال خطواره فریمان – تربت‌جام ارائه نموده‌اند و معتقدند که مجموعه سنگ‌های پرمین با روند شمال‌شرقی – جنوب‌غربی گستره وسیعی از ناحیه مشهد تا مرز افغانستان را پوشانیده است.
  • علوی (1992) با انتشار مقاله‌ای با عنوان «تکتونیک تراستی منطقه بینالود در شمال‌خاوری ایران» کوه‌های بینالود را یک نوار چین‌خورده و گسلیده معرفی می‌نماید. وی معتقد است که کل واحدهای سنگی موجود در منطقه توسط چندین گسل ‌راندگی به سمت جنوب – جنوب‌غربی انتقال یافته‌اند. این تحقیق منشأ این گسله‌های راندگی را کوه‌زایی‌های سیمرین و آلپین عنوان نموده است.
  • نقشه زمین‌شناسی 1:100000 ورقه ‌مشهد توسط طاهری و قائمی (1373) تهیه شده است. این گزارش چهارگوش مشهد را شامل محدوده زمین‌ساختی کپه‌داغ، محدوده زمین‌درز[14] و محدوده بینالود معرفی نموده و بیان می‌دارد که زمین‌ساخت حاکم بر منطقه نیز بازتاب نحوه ارتباط این محدوده‌ها با یکدیگر است.
  • اسماعیلی و همکاران (۱۳۷۴) در مقاله‌ای تحت عنوان «پلی‌متامورفیسم در اطراف گرانیتوییدهای جنوب مشهد» به مطالعه دگرگونی‌های ناحیه‌ای و دگرگونی حاصل از تزریق توده‌های گرانیتوییدی منطقه مشهد پرداخته‌اند. نامبردگان سنگ‌های دگرگونی ناحیه‌ای فشار متوسط – دما بالا در جنوب مشهد را به پنج پهنه کلریت، بیوتیت، گارنت، استارولیت و سیلیمانیت تقسیم نموده و معتقدند که همزمان با دگرریختی و رویداد دگرگونی ناحیه‌ای، توده نفوذی گرانودیوریتی – تونالیتی (gr1) به داخل سنگ‌های منطقه تزریق شده و هاله دگرگونی مجاورتی نسبتاً باریکی را که خود شامل دو پهنه آندالوزیت و کردیریت است، بر روی پهنه‌های دگرگونی ناحیه‌ای ایجاد نموده است. طبق این مطالعه دگرگونی همبری در اطراف توده گرانیتوییدی (gr2) از نوع قهقرایی بوده و صرفاً اثرات گرمابی بر جای گذاشته است.
  • ولی‌زاده و کریم‌پور (۱۳۷۴) در مقاله‌ای با عنوان «منشأ و موقعیت تکتونیکی گرانیت‌های جنوب مشهد» گرانیت و گرانودیوریت‌های مشهد را بر اساس سن، ترکیب کانی‌شناسی و شیمیایی به سه گروه تقسیم نموده‌اند: 1- گرانودیوریت و کوارتز ‌مونزودیوریت‌های ده‌نو – وکیل‌آباد – کوهسنگی؛ 2- فلدسپار ‌گرانیت سنگ‌بست و ۳- بیوتیت ‌مسکوویت گرانیت و آپلیت گرانیتی خلج – قشلاق. به عقیده نامبردگان بر اساس مطالعات سنگ‌شناسی، انواع این گرانیت‌ها از نوع S هستند. گرانودیوریت و فلدسپار گرانیت در مراحل اولیه تصادم قاره‌ای، درصورتی‌که بیوتیت مسکوویت گرانیت‌ها همزمان با تصادم قاره‌ای تشکیل شده‌اند.
  • کریمی‌مقدم (۱۳۷۶) در پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود سنگ‌شناسی سنگ‌های مافیک و اولترامافیک جنوب، غرب تا شمال غرب مشهد را مورد مطالعه قرار داده است.
  • امینی و کریمی‌مقدم (۱۳۷۶) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی پترولوژیکی بقایای پالئوتتیس در جنوب، غرب تا شمال‌غرب مشهد» بیان نموده‌اند که کل منطقه و مجموعه افیولیتی، دگرگونی در حد رخساره آمفیبولیت را تحمل نموده است.
  • عباسی (۱۳۷۷) در پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود با عنوان «مطالعه پترولوژیکی هاله دگرگونی مجاورتی توده‌های گرانیتوییدی جنوب و جنوب‌شرق مشهد» بیان نموده که سنگ‌های دگرگونی منطقه دارای ترکیب کانی‌شناسی متنوعی است که نشانه ترکیب متفاوت سنگ اولیه آن‌ها است. مجموعه کانی‌ها و روابط خمیره – پورفیروبلاست نشان می‌دهد که این سنگ‌ها علاوه بر دگرگونی‌های مجاورتی حاصل از تزریق توده‌های نفوذی، حداقل تحت تأثیر دو فاز دگرگونی ناحیه‌ای واقع شده‌اند.
  • ابراهیمی (۱۳۷۷) در مقاله‌ای با عنوان «گرانیت مشهد و نگرشی بر پتانسیل اقتصادی آن» عنوان نمود که توده گرانیت – گرانودیوریت و کوارتز‌دیوریتی مشهد با امتداد جنوب‌شرق – شمال‌غرب در درون زون دگرگونی بینالود نفوذ نموده است. بر اساس ترکیب کانی‌شناسی این توده در نواحی شمال‌غرب (وکیل‌آباد و کوهسنگی) به‌صورت گرانودیوریتی و کوارتز‌دیوریتی و در مناطق جنوب‌شرقی (خلج به‌طرف خواجه‌مراد تا سنگ‌بست) ترکیبی گرانیتی – آپلیتی دارد.
  • ایرانمنش و ستنا[15] (۱۹۹۸) با ارائه مقاله‌ای در انجمن زمین‌شناسی هند با عنوان «پتروگرافی و ژئوشیمی گرانیت مزوزوییک مشهد، استان خراسان، شمال‌شرق ایران» به مطالعه عمومی گرانیت مشهد پرداخته‌اند.
  • شهرابی (1378) مقاله‌ای با عنوان «ویژگی‌های ژئودینامیکی شمال ‌خراسان با نگرشی ویژه بر کوه‌های بینالود و کپه‌داغ در چهارگوش مشهد» ارائه نموده است. وی قدیمی‌ترین سنگ‌های موجود در کوه‌های بینالود را کالک‌شیست‌ها و کالک‌فیلیت‌های موجود در یال جنوبی این رشته‌کوه معرفی و آن‌ها را هم ‌ارز با لایه‌های شورم در ایران ‌مرکزی بیان می‌کند. در این تحقیق سن گرانیت‌های مشهد با توجه به عدم وجود قلوه‌های آن در سنگ جوش سازند شمشک در آغنج و وفور آن در سنگ جوش سازند معادل دلیچای، ژوراسیک‌میانی عنوان شده است.
  • امینی و کریمی‌مقدم (1378) در مقاله‌ای با عنوان «بحثی در ارتباط با دگرگونی و منطقه‌بندی‌های مربوط به اطراف مشهد» به مطالعه سنگ‌های دگرگونی مناطق جنوب تا شمال‌غرب مشهد پرداخته‌اند. به اعتقاد ایشان این سنگ‌ها پلی‌متامورفیک بوده و انواع دگرگونی‌های ناحیه‌ای، مجاورتی، دینامیکی و متاسوماتیسم را تحمل نموده‌اند.
  • «ژئوشیمی و سن‌سنجی به روش آرگن – آرگن ‌‌‌‌‌‌‌پالئوتتیس مشهد، شمال‌شرق ایران» عنوان مقاله‌ای است که از سوی قاضی و همکاران (2001) ارائه شده است. به عقیده ایشان بقایای پوسته اقیانوسی پالئوتتیس مشهد از سه مجموعه سنگی مجزا، شامل مجموعه افیولیتی مشهد – ویرانی، توربیدایت‌های عمیق دریا و توالی آذرآواری لایه‌ای تشکیل شده است. اگرچه چینه‌شناسی افیولیت‌ها در این ناحیه بسیار به هم‌ریخته و از هم گسیخته است، اما این مجموعه به‌جز آذرین تیغه‌های ورقه‌ای، همه واحدهای سنگی یک مجموعه افیولیتی را داراست. آنالیز سن‌سنجی پتاسیم – آرگن بر روی هورنبلند‌های درون گابرو، سن‌های ۲۶۵ و 273 میلیون سال پیش (پنسیلوانین‌بالایی – پرمین‌زیرین) را نشان می‌دهد.
  • ولی‌پور (1381) در رساله دکتری خود «پتروگرافی و پترولوژی سنگ‌های مافیک و اولترامافیک مشهد» را مورد بحث قرار داده است.
  • ولی‌پور و وثوقی (1381) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی مسائل تکتونوماگمایی بازالت‌های مشهد» عنوان نموده‌اند که از بررسی‌های ژئوشیمیایی سنگ‌ها چنین بر می‌‌آید که در بین نمونه‌های مورد بررسی همبستگی خاستگاهی قابل قبولی وجود دارد و تمام سنگ‌های مافیک منطقه از یک ماگمای هم نوع مشتق شده‌اند.
  • امینی و کریمی‌مقدم (1381) در گزارشی با عنوان «دگرگونی کف ‌اقیانوس افیولیت‌های مشهد» با بیان این که در مراحل اولیه تشکیل این افیولیت‌ها و در کف ‌اقیانوس، بر اثر نفوذ آب به داخل شکستگی‌ها، سنگ‌های مافیک مجموعه افیولیتی دچار دگرگونی موسوم به دگرگونی کف اقیانوسی شده‌اند، به مطالعه رخساره‌های دگرگونی کف ‌اقیانوسی این مجموعه پرداخته‌اند.
  • دیدار (1382) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی پترولوژیکی گرانیتوییدهای جنوب و جنوب‌غرب مشهد» به بررسی گرانیتوییدهای جنوب مشهد پرداخته است. وی گرانیت‌ها را به سه فاز زیر تقسیم نموده‌ است: (1) گرانیت‌ها وگرانودیوریت‌های gr1؛ (2) مونزوگرانیت‌های مسکوویت و بیوتیت‌دار و پگماتیت‌های gr2 و (3) مونزوگرانیت‌ها و پگماتیت‌های .gr3 بر طبق این تحقیق هر سه فاز گرانیت‌های gr1 و gr2 و gr3 از نوع کالک‌آلکالن، پتاسیم ‌بالا و پر‌آلومین هستند.
  • معاف‌پوریان و نیمروزی (۱۳۸۴) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی آثار دگرگونی وابسته به استقرار توده گرانیتی مشهد» به مطالعه آثار این دگرگونی از قبیل تبلور، تبلور مجدد، دگرشکلی پلاستیک و کِشسان و نیز کانه‌زایی پرداخته‌اند.
  • کریم‌پور و همکاران (۲۰۰۶) مقاله‌ای با عنوان «ژئوشیمی عناصر اصلی، کمیاب و عناصر نادر‌خاکی گرانیتوییدهای مرتبط با برخورد پالئوتتیس مشهد، ایران» ارائه نموده‌اند. در این تحقیق به مطالعه باقیمانده‌های پالئوتتیس مشهد (افیولیت و فلیش‌های دگرگون‌شده) در سه رخداد ماگمایی مختلف (تریاس تا کرتاسه) پرداخته شده است که عبارت‌اند از: (1) هورنبلند ‌بیوتیت تونالیت و گرانودیوریت ده‌نو – کوهسنگی که از مواد مافیک سرچشمه گرفته‌اند؛ (2) فلدسپار مونزوگرانیت سنگ‌بست که از اعماق پوسته سرچشمه گرفته و در آلایش با پوسته دچار آلودگی شده‌اند و (3) بیوتیت ‌مسکوویت لوکوگرانیت و پگماتیت‌های خواجه‌مراد که از مواد پوسته‌ای سرچشمه گرفته‌اند.
  • ولی‌پور (۱۳۸۵) طی تحقیقی با عنوان «مقایسه تیپ افیولیت مشهد با تیپ هرزبورگیتی و تعیین موقعیت آن» در مقایسه نوع افیولیت مشهد با رده‌بندی نیکلاس (۱۹۸۹)، پیشنهاد نموده که مجموعه افیولیتی مشهد به تیپ هارزبورژیتی تعلق دارد.
  • همام و قائمی (۱۳۸۷) در تحقیقی با عنوان «سازوکار تشکیل فیبرولیت در هاله دگرگونی گرانیت مشهد» به بررسی شواهد بافتی موجود در متاپلیت‌های هاله دگرگونی مشهد پرداختند. آن‌ها تشکیل فیبرولیت‌ها را یک رویداد تأخیری مرتبط با آبگون‌‌های اسیدی مشتق شده از توده گرانیتی مشهد معرفی نمودند که جایگزین بیوتیت‌ها شده‌اند.
  • کریم‌پور و همکاران (1388) در تحقیقی با عنوان «سن‌سنجی، ژئوشیمی رادیو ایزوتوپ‌ها و منشأ مونزوگرانیت پالئوتتیس سنگ‌بست مشهد، ایران» بیان نموده‌اند که بر اساس داده‌های ایزوتوپی و عناصر کمیاب ماگمای اولیه مونزوگرانیت از بخش تحتانی پوسته قاره‌ای یا از گوشته منشأ گرفته و در پوسته قاره‌ای ضمن بالا آمدن آلودگی صورت پذیرفته است.
  • همام و رحیمی (۱۳۸۹) در مقاله‌ای با عنوان «توالی مجموعه‌ کانی‌شناختی هاله‌ دگرگونی گرانیت مشهد» به مطالعه مجموعه‌های کانی‌شناختی در سنگ‌های متاپلیتی هاله‌ دگرگونی گرانیت مشهد پرداخته‌اند. بر اساس این تحقیق، هاله دگرگونی منطقه فشار بین ۵/3 تا ۵/۴ کیلوبار و بیشینه دمای حدود ۶۰۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل نموده‌اند.
  • میرنژاد و همکاران (۲۰۱۳) در مقاله‌ای با عنوان «ژئوشیمی و پتروژنز گرانیت‌های مشهد؛ نگاهی به تاریخچه ژئودینامیکی پالئوتتیس در شمال‌شرق ایران»، با اشاره به انواع واحدهای گرانیتی مشهد، سن گرانیت‌های ده‌نو – وکیل‌آباد را ۴±217 تا ۴±21۵ میلیون سال پیش معرفی نموده‌اند و آن را به یک منشأ گوشته‌ای نسبت داده‌اند که در اثر ذوب ورقه فرورونده غنی‌شده است.

 

1-۵-1- پیشینه مطالعات منطقه خواجه‌مراد

  • خلیلی (a۱۹۷۷) در مقاله‌ای با عنوان «کلمبیت در پگماتیت‌های مشهد، اولین رکورد در ایران» حضور مجموعه‌هایی از کلمبیت را در بخشی از پگماتیت‌های مورد مطالعه خواجه‌مراد گزارش کرده است.
  • خلیلی (b1977) در مقاله دیگری با عنوان «مطالعات کانی‌شناسی و ژئوشیمی برخی پگماتیت‌های منطقه مشهد، شمال‌شرق ایران» وجود مقادیر بالای Be و Nb در این سنگ‌ها را به دلیل حضور کانی‌های بریل و کلمبیت می‌داند.
  • ولی‌زاده و میرنژاد (1371) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی ژئوشیمیایی پتاسیم و برخی از عناصر کمیاب در فلدسپار‌های پتاسیک و مسکوویت‌های پگماتیت‌های جنوب مشهد» از مطالعه ژئوشیمیایی پگماتیت‌های جنوب مشهد چنین استنباط نموده‌اند که ترکیب شیمیایی پتاسیم فلدسپار در درک روابط پتروژنتیکی و تحول پگماتیت‌های ناحیه مورد مطالعه مفید است.
  • کریم‌پور و همکاران (۱۳۹۰) در مقاله‌ای با عنوان «ژئوشیمی رادیوایزوتوپ‌ها Rb-Sr و Sm-N، سن‌سنجی زیرکن U-Pb و تعیین منشأ لوکوگرانیت‌های خواجه‌مراد، مشهد، ایران»، لوکوگرانیت خواجه‌مراد و آپلیت‌های منطقه را از نظر شیمیایی، فوق آلومینیم و گرانیت نوع S دانسته و ماگمای اولیه آن‌ها را حاصل ذوب پوسته‌ قاره‌ای در تریاس بالایی (1/۴±9/20۵ میلیون سال پیش) می‌دانند.

 

1-۵-2- پیشینه مطالعات منطقه خلج

  • داورپناه (۱۳۷۶) در پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود تحت عنوان «پترولوژی سنگ‌های دگرگونی منطقه خلج و توده نفوذی اطراف آن» عنوان نمود که در منطقه خلج دو مرحله دگرگونی ناحیه‌ای و یک مرحله دگرگونی مجاورتی حاصل از نفوذ توده گرانیتوییدی به‌وقوع پیوسته است.
  • اعلمی‌نیا (۱۳۸۶) در پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود با عنوان «پترولوژی سنگ‌های دگرگونی خلج (جنوب‌غرب مشهد) با نگرشی به کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی[16] در بررسی پتانسیل معدنی آن»، با طبقه‌بندی سنگ‌های دگرگونی، تخمین دمای منطقه‌ای و تعیین حدود رخساره‌های دگرگونی، تشکیل کانی‌های دگرگونی را به دو مرحله دگرگونی ناحیه‌ای و یک مرحله دگرگونی مجاورتی نسبت داده است.
  • اعلمی‌نیا و رضوی (۱۳۸۶) در تحقیقی با عنوان «تفکیک واحدهای سنگی گارنت ‌شیست، استارولیت ‌شیست و کلریتویید ‌شیست منطقه خلج (جنوب‌غرب مشهد) به کمک تصاویر ماهواره‌ای» به مطالعه ناحیه جنوب‌غرب مشهد با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای پرداخته‌اند.

 

1-۵-3- پیشینه مطالعات منطقه ده‌نو

  • هاتفی و بهاری‌فر (1381) در گزارشی تحت عنوان «تغییرات ناگهانی پاراژنز در سیستم‌های کلریتویید‌دار یا استارولیت‌دار ناحیه ده‌نو (مشهد)» با عنوان این‌که شیست‌های دارای کلریتویید در ناحیه ده‌نو توسط لایه‌ای نازک از متاپلیت‌های دارای استارولیت و فاقد کلریتویید از هم جدا شده‌اند، نتیجه گرفته‌اند که این وضعیت نمی‌تواند ناشی از تغییرات شرایط فیزیکی (فشار و دما) بوده باشد.
  • هاتفی (1382) در پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود با عنوان «مطالعه سنگ‌های دگرگونی ناحیه‌ای و توده‌های نفوذی منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» سنگ‌های دگرگونی این منطقه را متأثر از دو مرحله دگرگونی ناحیه‌ای و یک مرحله دگرگونی مجاورتی می‌داند.
  • معین‌وزیری و همکاران (۱۳۸۴) در مقاله‌ای با عنوان «دگرشکلی و ارتباط آن با تبلور کانی‌های دگرگونی در منطقه ده‌نو (مشهد، خراسان)» عنوان نموده‌اند که در سنگ‌های دگرگونی منطقه ده‌نو حداقل سه ‌فاز اصلی دگرشکلی دیده می‌شود که باعث تشکیل سه فابریک صفحه‌ایS ، S1 و S2 شده‌اند.
  • هاتفی و همکاران (۱۳۸۵) در تحقیقی با عنوان «ماهیت و نقش سیال‌های دگرگونی در تشکیل سنگ‌های دگرگونی ده‌نو (مشهد)» به بررسی شرایط تشکیل استارولیت و کلریتویید در شیست‌های استارولیت و کلریتوییددار منطقه و فازهای دگرشکلی این سنگ‌ها پرداخته‌اند.
  • صمدی و همکاران (۱۳۸۷) در مقاله‌ای تحت عنوان «ترموبارومتری گارنت – بیوتیت و آمفیبول توده تونالیتی ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» با توجه به حضور کانی‌ گارنت موجود در تونالیت‌ها و با استفاده از واسنجی‌های مختلف زمین‌دماسنجی، دمای تشکیل این گارنت‌ها را در حدود ۸۵۰ درجه سانتی‌گراد به دست آورده‌اند و با کاربرد روش زمین‌فشارسنجی آلومینیم موجود در آمفیبول، فشار تشکیل آن‌ها را در حدود شش کیلو‌بار تعیین نموده‌اند.
  • صمدی و همکاران (1387) با مطالعه «مینرال شیمی و پتروگرافی مجموعه تونالیتی ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بیان نموده‌اند که هورنبلند بیوتیت تونالیت‌های ده‌نو قدیمی‌ترین سنگ‌های آذرین تزریق شده در داخل دگرگونی‌ها و فلیش‌های منطقه هستند که بعد از اولین دگرگونی ناحیه‌ای و قبل از اواخر تریاس- اوایل ژوراسیک جایگیری یافته‌اند.
  • صمدی و همکاران (1387) در مقاله‌ای با عنوان «دماسنجی گارنت – بیوتیت و گارنت – مسکوویت مجموعه دگرگونی ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بیان نمودند که ترسیم مقادیر دمای به‌دست آمده برای رخداد دگرگونی مجاورتی حاصل از نفوذ توده‌های تونالیتی در درون هورنفلس منطقه، بر روی نمودار رخساره‌های دگرگونی بیانگر درجات دگرگونی در حد پایین‌تر نسبت به شیست‌های منطقه است که نشان‌دهنده اثر فرعی تزریق توده گرانیتوییدی نسبت به دگرگونی ناحیه‌ای منطقه است.
  • صمدی و همکاران (1388) در مقاله‌ای با عنوان «زمین ‌دماسنج تیتانیم موجود در بیوتیت گارنت‌شیست‌های منطقه ده‌نو» عنوان نموده‌اند که بررسی شیمی کانی بیانگر میزان تیتانیم معادل ۲۴/0p.f.u. و ترکیب سیدروفیلیت برای بیوتیت‌ها است. نتایج زمین‌دماسنجی به‌وسیله روش تیتانیم موجود در بیوتیت نشان می‌دهد که دمای دگرگونی شیست‌های مورد مطالعه در حدود ۵۴۸ تا ۵۹۶ درجه سانتی‌گراد بوده است.
  • صمدی و همکاران (۱۳۸۸) در مطالعه‌ای با عنوان «مطالعه پتروژنز توده تونالیتی ده‌‌نو» مجموعه نفوذی منطقه را تونالیت تا گرانودیوریت معرفی نموده‌اند که از یک ماگمای کالک آلکالن دارای پتاسیم متوسط تا بالا و پرآلومین منشأ گرفته‌ است. شواهد سنگ‌نگاری و مطالعات ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که سنگ‌های نفوذی منطقه خصوصیات گرانیتوییدهای تیپ I را دارند.
  • صمدی و همکاران (1388) در مقاله‌ای با عنوان «کاربرد ترکیب بیوتیت در مطالعه منشأ و شرایط ترمودینامیکی تونالیت‌های منطقه ده‌نو» بر اساس مطالعات سنگ‌نگاری و نتایج آنالیز ریزپردازشی ترکیب بیوتیت موجود در این سنگ‌ها را آنیت – سیدروفیلیت عنوان نموده‌اند. بر اساس ترکیب بیوتیت‌ها ماگمای والد این سنگ‌ها پرآلومین تا کالک‌آلکالین بوده است. دمای حاصل از کاربرد روش تیتان موجود در بیوتیت‌ها بیانگر دمایی در حدود بیش از ۵۰۰ تا نزدیک به ۷۰۰ درجه سانتی‌گراد در محدوده فشار چهار تا شش کیلوبار است.
  • صمدی و همکاران (1388) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی شرایط دمایی حاکم بر تشکیل شیست‌های منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد): کاربرد روش زمین‌دماسنجی گارنت – مسکوویت» دمای متوسط تشکیل مجموعه کانی‌های موجود در‌ نمونه‌های گارنت شیست منطقه ده‌نو را در حدود ۴۵۹ تا ۵۲۶ درجه سانتی‌گراد معین نموده‌اند.
  • صمدی (1388) در تحقیقی با عنوان «پتروگرافی و مینرال‌شیمی شیست‌های منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بیان نمود که بر اساس نتایج آنالیز ریزپردازشی، گارنت‌ها از نوع آلماندین، فلدسپارها از نوع آلبیت – ارتوز و بیوتیت‌ها از نوع سیدروفیلیت هستند. همچنین وجود کانی‌های آلومینوسیلیکاته سیلیمانیت (فیبرولیت) و آندالوزیت در کنار هم در این سنگ‌ها به‌خوبی حاکی از دمایی در حدود ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد در فشاری نزدیک به چهار کیلوبار برای این سنگ‌ها است.
  • صمدی و همکاران (1389) در مقاله‌ای با عنوان «زمین فشارسنجی گارنت شیست‌های منطقه ده‌نو با استفاده از روش GBMAQ» به مطالعه گارنت شیست‌های منطقه ده‌نو پرداخته‌اند. در این مطالعه فشار به‌دست آمده از روش زمین‌فشارسنجی GBMAQ حاکی از مقادیر سه تا ۵/۴ کیلوبار است. صحت مقادیر به‌دست آمده توسط این روش با توجه به مطالعات سنگ‌نگاری و حضور توأم آندالوزیت و سیلیمانیت (فیبرولیت) در این سنگ‌ها مورد تأیید قرار گرفته است.
  • صمدی و میرنژاد (1389) در تحقیقی با عنوان «شیمی و منشأ تورمالین موجود در هورنفلس‌ ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بر اساس آنالیز ریزپردازشی، ترکیب تورمالین‌های موجود در هورنفلس منطقه را از نوع تورمالین‌های آلکالی و با ترکیب شورلیت – دراویت بیان نموده‌اند.
  • صمدی و همکاران (1391) در تحقیقی با عنوان «زمین ‌دماسنجی و زمین‌ فشارسنجی سنگ‌های دگرگونی منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بیان نمودند که نتایج زمین‌ دمافشارسنجی نشان می‌دهد که هورنفلس‌ (oC ۵۵۰، kbar 3/۴) و گارنت کلریتویید شیست‌ (oC ۴۸۶-۴۹۷) در شرایط تعادلی پایین‌تری نسبت به گارنت شیست‌ (oC ۵۶۹، kbar ۳/۵) تشکیل شده‌اند.
  • صمدی و همکاران (۲۰۱۴) در مقاله‌ای با عنوان «فرورانش پالئوتتیس در بخش مرکزی سیستم کوه‌زایی آلپ- هیمالیا در تریاس: شواهدی از گرانیتوییدهای نوع I ده‌نو (شمال شرق ایران)» به بررسی گرانیتویید ده‌نو پرداخته و با مقایسه آن با سایر گرانیتوییدهای نوع I در امتداد سیستم فرورانش پالئوتتیس، تشکیل مذاب گرانیتوییدی نوع I در این محدوده جغرافیایی را به منطقه برخورد در امتداد محل فرورانش ورقه پالئوتتیس به زیر ورقه توران و ذوب پوسته زیرین نسبت داده‌اند.

 

 

1-۶- مطالعه گارنت در مناطق مورد مطالعه

1-۶-1- مطالعه گارنت در منطقه خواجه‌مراد

  • صمدی و همکاران (۲۰۱۴) در مقاله‌ای با عنوان «خاستگاه گارنت در آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد (جنوب‌شرقی مشهد، ایران): مطالعه‌ای بر اساس عناصر اصلی و فرعی و ایزوتوپ اکسیژن» با بررسی شواهد سنگ‌نگاری و شیمی گارنت (عناصر اصلی و کمیاب، ایزوتوپ اکسیژن) درون آپلیت و پگماتیت خواجه‌مراد، ضمن ارائه ویژگی‌ها و داده‌های ژئوشیمیایی جدید، خاستگاه گارنت این سنگ‌ها را بررسی کردند.

 

1-۶-2- مطالعه گارنت در منطقه خلج

  • همام (۲۰۰۶) در تحقیقی با عنوان «منشأ و موقعیت آتول[17] ‌گارنت در هورنبلند شیست‌های هاله پیرامون گرانیت مشهد، شمال‌شرق ایران» به مطالعه تشکیل آتول‌ گارنت در هاله پیرامونی گرانیت مشهد با توجه به اطلاعات بافتی و شیمیایی موجود پرداخته است. شواهد حاصل از این بررسی‌ها مؤید این است که تشکیل آتول گارنت در هورنبلند شیست‌های منطقه دگرگونی مشهد به‌دلیل طبیعت تشکیل آتول‌ها طی فرآیند‌های قهقرایی حاصل جایگزینی هسته یک بلور کامل و شکل‌دار گارنت به‌وسیله کلسیت و کلریت بوده است.
  • صمدی و همکاران (1393) در مقاله‌ای با عنوان «سنگ‌شناسی و دمافشارسنجی میکاشیست‌های شمال‌غرب ‌خلج، مجموعه دگرگونی کوه معجونی (جنوب مشهد)» به مطالعه واحدهای دگرگونی فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست‌ و گارنت استارولیت میکاشیست خلج پرداخته‌اند. بر اساس این تحقیق و مطالعه آن‌ها در سیستم KFMASH، درجه دگرگونی در فیبرولیت‌ گارنت ‌استارولیت‌ میکاشیست، در حد رخساره آمفیبولیت میانی (~ ۵۶۰ و ۶۰۵ درجه سانتی‌گراد، در فشار ۵/۳ و ۵ کیلوبار) و در استارولیت گارنت میکاشیست ‌در حد اوایل رخساره آمفیبولیت (~۴۸۹ و ۵۴۷ درجه سانتی‌گراد، در فشار ۵/۳ تا ۵ کیلوبار) بوده است.

 

1-۶-3- مطالعه گارنت در منطقه ده‌نو

  • معزز ‌لسکو و پلیمر (۱۹۷۸) در مقاله‌ای با عنوان «سنگ‌های نفوذی و پلی‌متامورفیک ناحیه درخت‌بید در مجاور مشهد» به مطالعه درشت بلورهای گارنت آلماندین در تونالیت‌های ناحیه درخت بید، منشأ آن‌ها و سنگ‌های نفوذی – دگرگونی منطقه پرداخته‌اند. طبق نظر ایشان با دور شدن از محل سطح هَمبَری، پورفیروبلاست‌های آلماندین موجود در هاله حرارتی، از نظر اندازه و فراوانی کاهش می‌یابند. به عقیده ایشان این گارنت‌ها تفاله‌‌هایی از هضم هورنفلس غنی از گارنت توسط تونالیت هستند.
  • پلیمر و معزز ‌لسکو (1980) در مقاله‌ای با عنوان «زینوکریست‌های گارنت در گرانیت مشهد، شمال‌شرق ایران» به مطالعه سنگ‌نگاری تونالیت ده‌نو و بلورهای گارنت موجود در آن پرداخته‌اند. بر اساس این مطالعه گارنت موجود در تونالیت‌ها به‌عنوان بیگانه بلورهایی معرفی شده است که بقایای هضم هورنفلس‌های غنی از گارنت طی نفوذ تونالیت‌ها هستند. طبق پیشنهاد ایشان، منشأ گارنت‌های فاقد منطقه‌بندی موجود در تونالیت‌ها، پورفیروبلاست‌های با منطقه‌بندی عادی موجود در هورنفلس‌ها بوده است.
  • پلیمر و معزز ‌لسکو (1981) در مقاله‌ای گارنت‌های دارای منطقه‌‌بندی عادی – معکوس و گارنت‌های فاقد منطقه‌بندی در هاله پلی‌متامورفیک درخت‌بید را مورد مطالعه قرار داده‌اند. در این تحقیق، دگرگونی حرارتی و دگرگونی قهقرایی درجه پایین بعدی که پلیت‌های گارنت‌دار را تحت تأثیر قرار داده است، به‌عنوان عامل تشکیل الگوهای منطقه‌بندی معکوس در گارنت‌های زونینگ‌دار معرفی شده‌اند.
  • صمدی و همکاران (1387) طی تحقیقی با عنوان «مطالعه شیمی مگاکریست‌های گارنت در توده اسکارنی ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» عنوان نموده‌اند که با توجه به چگونگی تغییر عناصر آلومینیم و آهن در مرکز و حاشیه بلور، گارنت‌های مورد مطالعه از لحاظ ترکیب کانی‌شناسی متعلق به سری اوگراندیت (گروسولار – آندرادیت) هستند.
  • صمدی و همکاران (1387) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی پتانسیل کانه‌زایی در توده اسکارن ده‌نو بر اساس ترکیب گارنت‌ (شمال‌غرب مشهد)» طبق نتایج حاصل از آنالیز ریزپردازشی نشان دادند که محتوای Cr و Mn گارنت‌ها قابل اغماض است ولی با توجه به چگونگی تغییر عناصر Al و Fe در مرکز و حاشیه گارنت، گارنت‌ها از نوع گروسولار – آندرادیت هستند. گارنت‌های مورد مطالعه، نشان‌دهنده اسکارن کلسیک با پتانسیل کانه‌زایی‌ طلا، قلع و سرب – روی هستند.
  • صمدی (1387) در پایان‌‌نامه کارشناسی‌ارشد خود با عنوان «بررسی منشأ مگاکریست‌های گارنت موجود در تونالیت ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» به مطالعه حضور کانی گارنت در گرانیتوییدهای منطقه ده‌نو پرداخته و تفکیک ساختار گارنت موجود در گرانیتوییدها به دو بخش هسته زینوکریستی و حاشیه فنوکریستی مردود دانسته شده است.
  • صمدی و همکاران (1391) در تحقیقی با عنوان «کاربرد شیمی گارنت در مطالعات ترمودینامیکی تونالیت ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» با توجه به دمافشارسنجی آمفیبول‌ها، پلاژیوکلازها و همچنین شیمی گارنت‌ها که دارای میزان CaO در حدود 91/۴-۴۸/۵ درصد وزنی و MnO در حدود 89/1-۴۰/2 درصد وزنی هستند، عنوان نموده‌اند که این گارنت‌ها در دما و فشاری در حدود ۶۹۶ تا ۹۵۰ درجه سانتی‌گراد و ۴/۶ تا 12 کیلوبار و در عمق بیشتری نسبت به آمفیبول‌ها و پلاژیوکلازها تبلور یافته‌اند.
  • صمدی و همکاران (1391) در مقاله‌ای با عنوان «بررسی تأثیر انتشار عناصر Fe، Mn، Mg و Ca بر رشد گارنت‌ (منطقه ده‌نو، شمال‌غرب مشهد، ایران)» به بررسی تأثیر پدیده انتشار در توزیع عناصر Fe، Mn، Mg و Ca در این نوع گارنت پرداخته است. طبق تحقیق ایشان بر اساس داده‌های ژئوشیمیایی، به‌دلیل مقدار کم عنصر Ca در حاشیه گارنت، روند کاهشی آهن از مرکز تا حاشیه،‌ سرعت‌های انتشار بسیار کم این عناصر و اندازه بزرگ گارنت‌ها نشان می‌دهد که گارنت‌های موجود در توده آذرین ده‌نو به‌طور شاخصی تحت تأثیر پدیده انتشار عناصر قرار نگرفته‌اند و تغییرات عناصر در آن‌ها تحت تأثیر تحولات ترکیب شیمیایی مذابی که از آن متبلور شده‌اند بوده است.
  • صمدی و همکاران (b۲۰۱۴) در مقاله‌ای با عنوان «گارنت ماگمایی در توده تریاس (21۵ میلیون سال پیش) ده‌نو در شمال شرق ایران و اهمیت پتروژنتیک آن‌» به بررسی شواهد سنگ‌نگاری و شیمی گارنت (عناصر اصلی و ایزوتوپ اکسیژن) و کانی‌های همراه آن در گرانیتویید ده‌نو پرداخته‌اند و منشأ این گارنت‌ها را از نوع آذرین (فنوکریستی) و حاصل تبلور از یک مذاب گرانیتوییدی نوع I معرفی کرده‌اند.

تحقیقات فوق زمینه مناسبی را برای مطالعات سنگ‌شناسی و ژئوشیمیایی نوین درباره سنگ‌های آذرین و دگرگونی ناحیه مشهد فراهم آورده است.

1 Houtum-Schnider

2 Grisbach

3 Bonnard

[4] Eclogae Geologicae Helvetiae

[5] Scharlu

[6] Holzer

[7] Alberti

[8] Jarchovski

[9] Moazez-Lesco

[10] Plimer

[11] Lammerer

[12] Geotraverse

[13] Ruttner

1 Suture zone

1 Setna

[16] GIS = Geological Information System

[17] Atoll

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه :  331

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید