پایان نامه ارشد:عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سنی ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جمعیت شناسی

عنوان : عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سنی ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

دانشگاه علامه­ طباطبائی

دانشکده علوم اجتماعی

پایان نامه برای اخذ درجه­ ی کارشناسی ارشد رشته­ ی جمعیت­ شناسی

 

عنوان:

عوامل اجتماعی – جمعیتی مؤثر بر تغییرات الگوی سنی ازدواج در ایران 85-1375 مطالعه­ ی­ موردی فاصله­ ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل

 

استاد راهنما: آقای دکتر کورش مهرتاش

 

استاد مشاور: آقای دکتر حسین محمودیان

 

استاد داور: آقای دکتر اردشیر انتظاری

 

 

بهمن 1388

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                     صفحه

1- فصل اول: کلیات …………………………………………………………………………………………………………………….1

1-1- طرح مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-2- ضرورت و اهمیت تحقیق ………………………………………………………………………………………………….5

1-3- اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………7

1-4- سوالات تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….8

2- فصل دوم: مبانی نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………….9

2-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………..10

2-2- مبانی نظری……………………………………………………………………………………………………………………..11

نظریه­ی نوسازی ………………………………………………………………………………………………………………………..11

ساخت خانواده و فاصله سنی زوجین………………………………………………………………………………………..14

نگرش­ها و اعتقادات فرهنگی ……………………………………………………………………………………………………18

نظریه­ی مبادله ………………………………………………………………………………………………………………………….19

تئوری برابری جنسیتی …………………………………………………………………………………………………………….21

موقعیت اجتماعی- اقتصادی و فاصله­ی سنی زوجین ……………………………………………………………..23

مضیقه­ی ازدواجی ……………………………………………………………………………………………………………………24

نظریه­ی گزینش مهاجرتی ………………………………………………………………………………………………………..26

فرضیه­ی انطباق ………………………………………………………………………………………………………………………..26

2-3-  مروری بر ادبیات تجربی پژوهش ………………………………………………………………………………….27

2-4- چارچوب نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………..36

2-4-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………36

2-4-2- نوسازی و فاصله­ی سنی زوجین ………………………………………………………………………………..36

2-4-3- موقعیت اجتماعی- اقتصادی و فاصله­ی سنی زوجین ………………………………………………39

2-4-4- سن و فاصله­ی سنی زوجین ………………………………………………………………………………………40

2-4-5- مضیقه­ی ازدواجی و فاصله­ی سنی زوجین ……………………………………………………………….40

2-4-6- ازدواج مجدد و فاصله­ی سنی زوجین ……………………………………………………………………….40

2-4-7- مهاجرت و فاصله­ی سنی زوجین ………………………………………………………………………………41

2-5- مدل نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………43

2-6- فرضیه­های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….44

3- فصل سوم: روش­شناسی تحقیق …………………………………………………………………………………………45

3-1- روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………46

3-2- معرفی نمونه­ی داده­های خام سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 ……………………..47

3-3- جمعیت آماری و حجم نمونه­ی تحقیق …………………………………………………………………………48

3-4- معرفی استان اردبیل ………………………………………………………………………………………………………48

3-5- روش تجزیه و تحلیل داده­ها ………………………………………………………………………………………….49

3-6- تعاریف مفاهیم و متغیرهای پژوهش ……………………………………………………………………………..50

3-6-1- تعریف نظری و عملیاتی متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) ……………………………….50

3-6-2- تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای مستقل ………………………………………………………………51

4- فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­های تحقیق …………………………………………………………………..55

4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………..56

4-2- توصیف داده­ها ………………………………………………………………………………………………………………..56

4-2-1- توصیف داده­های متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) …………………………………………..57

4-2-2- توصیف داده­های متغیرهای مستقل ………………………………………………………………………….62

4-2-2-1- توصیف محل سکونت ……………………………………………………………………………………………62

4-2-2-2- توصیف وضع سواد و مدرک تحصیلی …………………………………………………………………..64

4-2-2-3- توصیف وضع اشتغال ……………………………………………………………………………………………..68

4-2-2-4- توصیف نوع شغل (کشاورزی و غیرکشاورزی) ……………………………………………………..70

4-2-2-5- توصیف سن …………………………………………………………………………………………………………..72

4-2-2-6- توصیف دفعات ازدواج و ازدواج مجدد …………………………………………………………………..79

4-2-2-7 – توصیف وضع مهاجرت …………………………………………………………………………………………84

4-3- تحلیل داده­ها (آزمون فرضیات پژوهش) ……………………………………………………………………….88

4-3- 1- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 1: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شهری و روستایی ………..89

4-3- 2- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 2: رابطه­ی تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین ……………….91

4-3- 3- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 3: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شاغل و غیرشاغل ……..105

4-3- 4- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 4: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شاغل در بخش­های غیرکشاورزی و کشاورزی ……………………………………………………………………………………………………….110

4-3- 5- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 5: رابطه­ی سن و فاصله­ی سنی زوجین ………………………112

4-3-6- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 6: رابطه­ی دفعات ازدواج و فاصله­ی سنی زوجین …………117

4-3- 7- آزمون فرضیه­ی شماره­ی 7: تفاوت فاصله­ی سنی زوجین مهاجر و بومی ……………121

4-4- تحلیل چندمتغیری رابطه­ی متغیرهای مستقل و متغیر وابسته …………………………………124

4-4- 1- تحلیل رگرسیونی …………………………………………………………………………………………………..125

4-4- 2- تحلیل مسیر …………………………………………………………………………………………………………..131

5- فصل پنجم: خلاصه و نتیجه­گیری …………………………………………………………………………………..138

5-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………..139

5-2- خلاصه­ای از توصیف داده­ها …………………………………………………………………………………………139

5-2-1- خلاصه­ای از توصیف داده­های متغیر وابسته (فاصله­ی سنی زوجین) ……………………139

5-2-2- خلاصه­ای از توصیف داده­های متغیرهای مستقل …………………………………………………..140

5-3- خلاصه­ای از تبیین داده­ها ……………………………………………………………………………………………141

5-4- بحث و نتیجه­گیری ………………………………………………………………………………………………………147

5-5- محدودیت­های تحقیق …………………………………………………………………………………………………151

5-6- امتیازات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………152

5-7- پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………152

منابع و مآخذ ………………………………………………………………………………………………………………………….154

منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………………………………………155

منابع لاتین ……………………………………………………………………………………………………………………………..160

ضمائم ……………………………………………………………………………………………………………………………………..165

ضمیمه­ی شماره­ی یک …………………………………………………………………………………………………………..166

ضمیمه­ی شماره­ی دو …………………………………………………………………………………………………………….172

چکیده­ی انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………….. a

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                     صفحه

جدول شماره­ی 1. تغییرات فاصله­ی سنی زوجین در ایران طی سال­های 85-1375 ……………..3

جدول شماره­ی 2. توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………57

جدول شماره­ی 3. توزیع فراوانی فراوانی بر حسب فاصله سنی زوجین به صورت طبقه بندی شده به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………61

جدول شماره­ی 4. توزیع فراوانی افراد بر حسب محل سکونت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل   1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….63

جدول شماره­ی 5. توزیع فراوانی مردان بر حسب وضع سواد در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….64

جدول شماره­ی 6. توزیع فراوانی زنان بر حسب وضع سواد در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل1385  …………………………………………………………………………………………………………………………….64

جدول شماره­ی 7. توزیع فراوانی مردان بر حسب مدرک تحصیلی در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385  ………………………………………………………………………………………………………………..65

جدول شماره­ی 8. توزیع فراوانی زنان بر حسب مدرک تحصیلی در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385…………………………………………………………………………………………………………………..67

جدول شماره­ی 9. توزیع فراوانی مردان بر حسب وضع اشتغال به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………….68

جدول شماره­ی 10. توزیع فراوانی زنان بر حسب وضع اشتغال به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385  ………………………………………………………………………………………………………………..69

جدول شماره­ی 11. توزیع فراوانی مردان بر حسب اشتغال به بخش کشاورزی و غیر کشاورزی در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………….70

جدول شماره­ی 12. توزیع فراوانی زنان بر حسب اشتغال به بخش کشاورزی و غیر کشاورزی در استان اردبیل 1385…………………………………………………………………………………………………………………..71

جدول شماره­ی 13. توزیع فراوانی مردان بر حسب سن به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….74

جدول شماره­ی 14. توزیع فراوانی مردان بر حسب گروه های سنی در استان اردبیل 1385…76

جدول شماره­ی 15. توزیع فراوانی زنان بر حسب سن به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..77

جدول شماره­ی 16. توزیع فراوانی زنان بر حسب گروه های سنی در استان اردبیل 1385 ….78

جدول شماره­ی 17. توزیع فراوانی بر حسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..79

جدول شماره­ی 18.  توزیع فراوانی بر حسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………80

جدول شماره­ی 19. توزیع فراوانی بر حسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………81

جدول شماره­ی 20. توزیع فراوانی ازدواج مجدد کرده­ها بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………….82

جدول شماره­ی 21. توزیع فراوانی مردان ازدواج مجدد کرده­ بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………83

جدول شماره­ی 22. توزیع فراوانی زنان ازدواج مجدد کرده­ بر حسب دفعات ازدواج در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………84

جدول شماره­ی 23. توزیع فراوانی بر حسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………..85

جدول شماره­ی 24. توزیع فراوانی بر حسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………….86

جدول شماره­ی 25. توزیع فراوانی بر حسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………….87

جدول شماره­ی 26. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع سکونت مردان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….89

جدول شماره­ی 27. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع سکونت زنان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………….90

جدول شماره­ی 28. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین باسواد و بی­سواد در نمونه­ی مردان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………92

جدول شماره­ی 29. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین در نمونه­ی زنان باسواد و بی­سواد استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………..93

جدول شماره­ی 30. آزمون تحلیل واریانس یک طرفه­ی فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدارک مختلف تحصیلی مردان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………94

جدول شماره­ی 31. آزمون شفه برای مقایسه­ی فاصله­ی سنی زوجین در گروه­های تحصیلی مردان استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………95

جدول شماره­ی 32. آزمون تحلیل واریانس یک طرفه­ی فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدارک مختلف تحصیلی زنان در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………97

جدول شماره­ی 33. آزمون شفه برای مقایسه­ی فاصله­ی سنی زوجین در گروه های تحصیلی زنان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………98

جدول شماره­ی 34. آزمون تحلیل واریانس رابطه­ی بین تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 …………………………………………………..100

جدول شماره­ی 35. آزمون تحلیل واریانس رابطه­ی بین تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین در میان زنان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………..101

جدول شماره­ی 36. آزمون تحلیل واریانس رابطه­ی بین تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل 1385 ………………………………………………………103

جدول شماره­ی 37. آزمون تحلیل واریانس رابطه­ی بین تحصیلات و فاصله­ی سنی زوجین در میان زنان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل 1385 …………………………………………………………104

جدول شماره­ی 38. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………106

جدول شماره­ی 39. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………….107

جدول شماره­ی 40. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین شاغل و غیرشاغل در نمونه­ی مردان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………107

جدول شماره­ی 41. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع اشتغال در نمونه­ی زنان استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………108

جدول شماره­ی 42. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع اشتغال زنان در نقاط شهری استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………..109

جدول شماره­ی 43. آزمون تفاوت فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع اشتغال زنان در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………..109

جدول شماره­ی 44. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به نوع شغل مرداان در استان اردبیل 1385…………………………………………………………………………………………………………..110

جدول شماره­ی 45. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به نوع شغل زنان در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………111

جدول شماره­ی 46. بررسی رابطه­ی سن مردان و فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………………113

جدول شماره­ی 47. بررسی رابطه­ی سن مردان و فاصله­ی سنی زوجین در نقاط شهری استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….113

جدول شماره­ی 48. بررسی رابطه­ی سن مردان و فاصله­ی سنی زوجین در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………113

جدول شماره­ی 49. بررسی رابطه­ی سن زنان و فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………………114

جدول شماره­ی 50. بررسی رابطه­ی سن زنان و فاصله­ی سنی زوجین در نقاط شهری استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….114

جدول شماره­ی 51. بررسی رابطه­ی سن زنان و فاصله­ی سنی زوجین در نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….115

جدول شماره­ی 52. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع ازدواج مجدد مردان در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………118

جدول شماره­ی 53. بررسی رابطه­ی سن مردان و فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………118

جدول شماره­ی 54. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع ازدواج مجدد زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………119

جدول شماره­ی 55. بررسی رابطه­ی سن زنان و فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل 1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..119

جدول شماره­ی 56. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین مهاجر و بومی در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………….121

جدول شماره­ی 57. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت مردان در نقاط شهری استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………..122

جدول شماره­ی 58. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت مردان در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………….122

جدول شماره­ی 59. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………………………………….122

جدول شماره­ی 60. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..123

جدول شماره­ی 61. آزمون تفاوت میانگین فاصله­ی سنی زوجین با توجه به وضع مهاجرت زنان در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….123

جدول شماره­ی 62. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان استان اردبیل 1385 …………………………………………………………126

جدول شماره­ی 63. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان مردان نقاط شهری استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………127

جدول شماره­ی 64. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  وابسته در میان مردان نقاط روستایی استان اردبیل 1385 …………………………………………………………128

جدول شماره­ی 65. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و  وابسته در میان زنان استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………129

جدول شماره­ی 66. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان زنان نقاط شهری استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………….130

جدول شماره­ی 67. نتایج و ضرایب آزمون تحلیل رگرسیون در مورد رابطه­ی متغیرهای مستقل و وابسته در میان زنان نقاط روستایی استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………130

جدول شماره­ی 68. جمع اثرات متغیرهای موثر بر فاصله­ی سنی زوجین در نمونه­ی مردان………………………………………………………………………………………………………………………………………………133

جدول شماره­ی 69. جمع اثرات متغیرهای موثر بر فاصله­ی سنی زوجین در نمونه­ی زنان………..134

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                          صفحه

نمودار شماره­ی 1. مدل نظری تحقیق ……………………………………………………………………………………………43

نمودار شماره­ی 2. منحنی توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین در استان اردبیل1385..59

نمودار شماره ی 3. توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….60

نمودار شماره­ی 4. توزیع فراوانی بر حسب فاصله­ی سنی زوجین ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….60

نمودار شماره­ی 5. توزیع فراوانی افراد بر حسب محل سکونت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….63

نمودار شماره­ی 6. توزیع فراوانی مردان بر حسب مدرک تحصیلی به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….66

نمودار شماره­ی 7. توزیع فراوانی زنان بر حسب مدرک تحصیلی به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….67

نمودار شماره­ی 8. توزیع فراوانی افراد بر حسب وضع فعالیت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….70

نمودار شماره­ی 9. توزیع فراوانی افراد بر حسب نوع شغل به تفکیک جنسیت در استان اردبیل 1385 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….72

نمودار شماره­ی 10. هرم سنی- جنسی جمعیت نمونه ی مورد بررسی در استان اردبیل 1385 …73

نمودار شماره­ی 11. الگوی توزیع مردان بر حسب سن در استان اردبیل 1385 …………………………..75

نمودار شماره­ی 12. الگوی توزیع زنان بر حسب سن در استان اردبیل 1385 ……………………………..78

نمودار شماره­ی 13. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385……………………………………………………………………………………………………………………………………..80

نمودار شماره­ی 14. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….81

نمودار شماره­ی 15. توزیع فراوانی برحسب ازدواج مجدد به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….82

نمودار شماره­ی 16. ر طبق نمونه ی مورد بررسیتوزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….85

نمودار شماره­ی 17. توزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط شهری استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………..87

نمودار شماره­ی 18. توزیع فراوانی برحسب وضع مهاجرت به تفکیک جنسیت در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………….88

نمودار شماره­ی 19. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین شهری و روستایی در نمونه­ی مردان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….91

نمودار شماره­ی 20. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین شهری و روستایی در نمونه­ی زنان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….91

نمودار شماره­ی 21. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین در میان مردان با­سواد و بی­سواد در استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….92

نمودار شماره­ی 22. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین در میان زنان باسواد و بی­سواد در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………..93

نمودار شماره­ی 23. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….96

نمودار شماره­ی 24. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………….99

نمودار شماره­ی 25. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….101

نمودار شماره­ی 26. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان ساکن در نقاط روستایی استان اردبیل1385 ……………………………………………………………………………………………….102

نمودار شماره­ی 27. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی مردان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..103

نمودار شماره­ی 28. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب مدرک تحصیلی زنان ساکن در نقاط شهری استان اردبیل1385 …………………………………………………………………………………………………..105

نمودار شماره­ی 29. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع اشتغال مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………106

نمودار شماره­ی 30. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع اشتغال زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………108

نمودار شماره­ی 31. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب نوع شغل مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….111

نمودار شماره­ی 32. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب نوع شغل زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………………….112

نمودار شماره­ی 33. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب گروه­های سنی مردان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………….115

نمودار شماره­ی 34. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب گروه­های سنی زنان در استان اردبیل1385 ………………………………………………………………………………………………………………………………… 116

نمودار شماره­ی 35. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب دفعات ازدواج مردان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………120

نمودار شماره­ی 36. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب دفعات ازدواج زنان در استان اردبیل 1385 …………………………………………………………………………………………………………………………………120

نمودار شماره­ی 37. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع مهاجرت مردان استان اردبیل 1385………………………………………………………………………………………………………………………………….124

نمودار شماره­ی 38. الگوی توزیع فاصله­ی سنی زوجین بر حسب وضع مهاجرت زنان استان اردبیل 1385……………………………………………………………………………………………………………………………………………..124

نمودار شماره­ی 32. دیاگرام مسیر مردان ساکن در استان اردبیل 1385 …………………………………..136

نمودار شماره­ی 33. دیاگرام مسیر زنان ساکن در استان اردبیل 1385………………………………………137

فصل اول
کلیات
  • طرح مساله

سیاست­گذاری­های مبتنی بر نوسازی[1] در کشورهای پیرامونی از جمله در ایران، باعث تغییر و تحولات اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، صنعتی و جمعیتی شده است. این تحولات به سهم خود، باعث سست شدن سنت­ها، تغییر ایده­ها، عمومیت یافتن فردگرایی در جامعه شده است. همزمان، تغییراتی در مسایل مربوط به ازدواج نیز رخ داده است و فاصله­ی سنی زوجین[2] دچار تغییر و تحولاتی گشته است. به گونه­ای که سن ازدواج مردان و زنان با درجه­ی متفاوتی افزایش یافته است و افزایش سن ازدواج زنان، بیشتر از مردان بوده است .

طبق آمارهایی که از نخستین سرشماری تا آخرین سرشماری در ایران موجود است، به طور کلی فاصله­ی سنی زوجین از سال 1335 تا سال 1385 روندی کاهشی داشته است. به طوری که میانگین فاصله­ی سنی از 4/5 سال در اولین سرشماری به 3 سال در آخرین سرشماری نزول یافته است (کاهشی معادل 4/44درصد). البته، از سرشماری 1335 به سرشماری 1345، فاصله­ی سنی زوجین حدود 7/0 سال افزایش داشته است، اما در تمامی سرشماری­های بعدی، این فاصله همواره رو به کاهش گذاشته است. لازم به ذکر است که با این حال، متوسط فاصله­ی سنی زوجین ایرانی، بالاتر از بیشتر کشورهای جهان و منطقه است (آقا 1384: 221).

بنابر جدول شماره­ی 1، فاصله­ی سنی زوجین در نیم قرن اخیر در کشور دارای روندی نزولی بوده است. تغییر فاصله­ی سنی زوجین، به طور ساده ناشی از تغییر سن ازدواج زنان یا مردان و یا هر دو است. البته، در ایران، شتاب زیادِ افزایش سن ازدواج زنان نسبت به مردان از اختلاف سنی زوجین کاسته است (کاظمی­پور 1383: 104-113). می دانیم که سن ازدواج یکی از عوامل بلافصل موثر بر باروری[3] است. با توجه به اینکه قابلیت باروری زنان در دوره­های مختلف سنی، متفاوت است پس، تغییر سن ازدواج زنان می­تواند باعث تغییر میزان باروری شود (امین­زاده 2537: 77). البته، افزایش فاصله­ی سنی زوجین خود به تنهایی می­تواند از طریق ایجاد خطر طلاق موجب انحلال روابط زناشویی و درنتیجه، کاهش باروری شود (کسترلاین[4] و همکاران  1986: 354 ؛ نیکلز  1985 به نقل از: بنی جمالی و همکاران  1383: 148 ؛ ساروخانی 1370: 53). و بالاخره فاصله­ی سنی زوجین می­تواند بر متغیرهای دیگری همچون رضایت از ازدواج و رابطه­ی زناشویی، تعداد فرزندان مطلوب زوجین و استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی تأثیر داشته باشد (کسترلاین و همکاران  1986: 354 ؛ محمودیان 1385: 128 ؛ اماج[5] 2009: 31).

جدول شماره1. تغییرات فاصله­ی سنی زوجین در ایران طی سال­های 85-1335    

 

سال سرشماری

فاصله ی سنی زوجین (به سال)
کل کشورنقاط شهرینقاط روستایی
13355/97/25
13456/66/66/5
13554/44/93/6
13653/84/23/2
13753/23/72/3
138533/22/1

منبع: مرکز آمار ایران[6] (1:2006) ؛ امانی(1380: 44)

علاوه بر اینکه تفاوت سنی بین زنان و مردان از نظر آمادگی بیولوژیکی می­تواند موجب تغییر فاصله­ی سنی زوجین شود، تغییر و تحولات اجتماعی، جمعیتی، اقتصادی و صنعتی که در نیم قرن اخیر در جامعه­ی ایران رخ داده است نیز موجب سست شدن سنت­ها و اشاعه­ی ارزش­های جدید و در نتیجه، ایجاد اشکال جدید هنجارهای اجتماعی در زمینه­ی تشکیل خانواده و سنین ازدواج و همچنین نگرش جدیدی در مورد فاصله­ی سنی زوجین شده است. در نتیجه­ی این تحول، خانواده­های مبتنی بر نظام پدرسالاری[7] کم­رنگ­تر شده و اقتدار افراد برای انتخاب همسر بیشتر شده است. همزمان، افزایش تحصیلات و اشتغال زنان، برابری جنسیتی و موقعیت زنان را افزایش داده است و ازدواج، دیگر بنا به سنت، آداب و رسوم صورت نمی گیرد، بلکه افراد می­خواهند با ازدواج کردن به اهداف عاطفی و عاشقانه، خودشکوفایی و بهتر زیستن برسند (ساروخانی 1370: 111 ؛ گیدنز[8] 1386: 262-259 ؛ سرایی  1385: 42-45 ؛ محمودیان 1385: 130-128 ؛ موحد و همکاران 1385: 148 ؛ بهنام و راسخ 1348: 154).

فاصله­ی سنی زوجین و مضیقه­ی ازدواجی[9]رابطه­ی تنگاتنگی با یکدیگر دارند. برخی از محققان (کالدول[10]و همکاران 1983: 361) ادعا می­کنند که بروزِ پدیده­ی مضیقه­ی ازدواجی در جنوب هند باعث تأخیر ازدواج و کاهش تفاوت سنی زوجین شده است. فاصله­ی سنی زوجین در شهرها به علت بالاتر بودن تحصیلات افراد و پیچیدگی زندگی، و در روستاها به علت مهاجرت مردان جوان می تواند ناشی از مضیقه ی ازدواجی باشد. امری که در ایران، توسط محققان مختلف (درودی آهی 1381 ؛ جعفری مژدهی 1382) نتیجه­گیری شده است (به نقل از: محمودیان 1385: 131).

در طول تاریخ، عدم توازن جنسی و مضیقه­ی ازدواجی در بین جمعیت مزدوجین در جوامع دیگر هم رخ داده و مختص به ایران نیست. این پدیده در کشورهای غربی در اواسط قرن بیستم نیز رخ داد. برای مثال، در ایالات متحده فاصله­ی سنی زوجین، در حدود 3 سال بود و دختران متولد در سال­های 46-1944، به علت کاهش باروری، اندکی کمتر از پسرانی بودند که در سال های 43-1941 به دنیا آمده بودند. بر عکس، دخترانی که در سال­های 49-1947 به دنیا آمدند، به دلیل افزایش باروری پس از پایان جنگ جهانی دوم،  14درصد بیشتر از تعداد پسر بچه­هایی بودند که در سال­های 46-1944 متولد شده بودند. بدین ترتیب، پسران متولدِ 43-1941 و دختران متولدِ 49-1947، در دهه ی 1960 به سن ازدواج رسیدند و دچار مضیقه­ی ازدواج شدند (هیر[11] 1380: 196-195) و سن ازدواج زنان و مردان به ترتیب، به 2/21 و 6/23 سال افزایش یافت و فاصله­ی سنی زوجین اندکی کاهش یافت (بای دوی[12] 1981: 923).

بر این اساس، فاصله­ی سنی زوجین، همزمان با تغییر نسبت مجردین و بروز مضیقه­ی ازدواجی در جمعیت، می­تواند موجب مسایلی مانند افزایش احتمال طلاق، تغییر تعداد فرزندان مطلوب زوجین و استفاده از وسایل پیشگیری از باروری و … شود (کسترلاین و همکاران  1986: 354 ؛ باربیِری[13] و هرتریچ[14] 2005: 654).

به این ترتیب، تحقیق حاضر در پیِ آن است که با استفاده از نمونه­ی آمارهای خام سرشماری 1385[15] به تبیین فاصله­ی سنی زوجین در نقاط شهری و روستایی استان اردبیل بپردازد.

[1] Modernization

[2] Age Difference Between Spouses

[3] Fertility

[4] Casterline, J

[5] Emaj Uddin

[6] Statistical Center of Iran

[7] Patriarchy

[8] Giddens, A

[9] Marriage Squeeze

[10] Caldwell, J

[11] Heer, D

[12] Bytheway, W.

[13] Barbieri, P. M

[14] Hertrich, H

[15] این داده­ها در فصل سوم توضیح داده شده است.

تعداد صفحه :207

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید