پایان نامه ارشد درباره:بررسی استعاره شعرهای مازندرانی در چارچوب نظریه طرحواره تصوری در معناشناسی شناختی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :زبان شناسی همگانی

عنوان : بررسی استعاره شعرهای مازندرانی در چارچوب نظریه طرحواره تصوری در معناشناسی شناختی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ساری

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A»

رشته زبان شناسی همگانی


عنوان:

بررسی استعاره شعرهای مازندرانی در چارچوب نظریه طرحواره تصوری در معناشناسی شناختی


استاد راهنما:

دکتر سید تقی اندی

 

استاد مشاور:

دکتر مسعود اسدی

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان…………. صفحه

چکیده 1

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه 3

1-2- بیان مساله 3

1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش… 5

1-4- سوال های پژوهش… 6

1-5- فرضیه های پژوهش… 6

1-6- تعریف اصطلاحات و مفاهیم کلیدی. 6

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1- مقدمه 9

2-2- پیشینه تحقیقات.. 9

2-2-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور 9

2-2-2- تحقیقات انجام شده در خارج کشور 12

2-3- مبانی نظری. 14

2-3-1- علوم شناختی و زبان شناسی شناختی. 14

2-3-2- زبان شناسی شناختی. 16

2-3-3- تاریخچه زبان شناسی شناختی. 18

2-3-4- معنی شناسی شناختی. 19

2-3-5- استعاره از گذشته تا امروز 20

2-3-6- استعاره در معنی شناسی شناختی. 21

2-3-7- استعاره مفهومی. 22

2-3-8- استعاره و طرحواره تصوری. 24

2-3-9- طرحواره های تصوری. 24

2-3-10- ویژه‌گی‌های طرحواره‌ها 26

2-3-10-1- افکار انتزاعی و طرحواره تصوری. 27

2-3-10-2- طرحواره تصوری ذاتاً پیش مفهومی است.. 28

2-3-10-3- طرحواره تصوری از تعامل با محیط ایجاد می‌شود 28

2-3-10-4- طرحواره تصوری به صورت ذاتی معنا دار است.. 29

2-3-10-5- طرحواره های تصوری با تصویر ذهنی یکی نیستند. 29

2-3-10-6- طرحواره های تصوری، معنای زبانی و تفکر انتزاعی. 30

2-3-11- ساختار مفهومی. 31

2-3-12- ساختار معنایی. 31

2-3-13- الگویهای شناختی آرمانی شده طرحواره ای- تصوری. 33

2-3-14- انواع طرحواره های تصویری. 34

2-3-14-1- طرحواره ی حجمی. 36

2-3-14-2- طرحواره ی حرکتی و جابجایی. 38

2-3-14-3- طرحواره قدرتی. 40

2-3-15- اشعار مازندرانی. 46

2-3-16- شعر تبری(مازندرانی) 46

2-3-16-1- شعر رسمی غیر آوازی. 46

2-3-16-2- شعرهای آوازی. 47

2-3-17- برایند زبان شعر تبری. 48

2-4- خلاصه فصل. 49

 

فصل سوم: روش پژوهش

3-1- مقدمه 51

3-2- روش پژوهش… 51

3-3- زمان بندی پژوهش… 52

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اشعار

مقدمه. 54

4-1- طرحواره حجمی. 54

4-2- طرحواره حرکتی. 71

4-3- طرحواره قدرتی.. 83

فصل پنجم: نتیجه گیری

مقدمه. 90

5-1- نتایج حاصل از تحقیق. 90

5-2- مقایسه حاصل از نتایج. 91

5-3- کاربردی حاصل از نتایج: 92

5-4- پیشنهادات کاربردی حاصل از نتایج. 92

5-5- پیشنهادات به محققین آینده 94

5-6- محدودیت ها 94

منابع. 95

چکیده انگلیسی……. 100

 

چکیده

پژوهش حاضر باهدف بررسی استعاره در شعر های مازندرانی در چارچوب نظریه طرحواره تصوری در معناشناسی شناختی مورد پژوهش قرار گرفت. در این تحقیق زبان شناسی شناختی به ارتباط میان زبان، ذهن و تجربیات فیزیکی- اجتماعی انسان می پردازد. به عنوان رویکردی معنا بنیاد مجموعه ای از نظریات را شامل می شود که استعاره مفهومی و طرحواره تصوری از مهمترین آن هاست. استعاره مفهومی به معنای ادراک مفهومی عینی یک پدیده از حوزه مبدا و انتقال آن به یک مفهوم ذهنی در حوزه مقصد است. طرحواره های تصوری ساخت های مفهومی، بنیادی، انتزاعی در ذهن هستند که بر اساس تجربیات و فعالیت های بدنی در حین تعامل با مشاهده جهان اطراف حاصل می شود. مهمترین تقسیم بندی طرحواره ها به سه گروه طرحواره حجمی، طرحواره حرکتی و طرحواره قدرتی می باشد. این پژوهش به بررسی سه طرحواره فوق در نمونه ای از مجموعه اشعار مازندرانی پرداخته است. چون در این دیدگاه زبان وسیله شناخت است کوشیده تا به بررسی چگونگی عملکرد طرحواره های تصوری در شعر های مازندرانی بپردازد، لذا از روش کتابخانه ای و بعضا از نقل قول مستقیم نیز به این منظور استفاده گردیده است و نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از وجود انواع طرحواره های تصوری و بالاخاص طرحواره حجمی بوده است.

 

 

کلیدواژه: استعاره ، طرحواره تصوری، طرحواره حجمی، طرحواره حرکتی و طرحواره قدرتی ، اشعار مازندرانی

 

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1-مقدمه

زبان‌ مازندرانی از لحاظِ تاریخی و لهجه‌شناسی جزء گروه زبان‌های ایرانی شمال می باشد. زبان مازندرانی، امروزه در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران و دامنه‌های شمالی البرز و بخش گسترده‌ای از شمال ایران رواج دارد و از نظرِ ویژگی‌ها و تمایزهای آوایی می‌توان هشت گویش برای آن در نظر گرفت که عبارت‌اند از: گویش بهشهری، ساروی، قائم‌شهری، بابلی، آملی، نوشهری، عباس‌آبادی و تنکابنی. زبان مازندرانی، در خارج از حوزه‌ی جغرافیای مازندران، مانند شهرستان‌های علی‌آباد کتول و کُردکویِ استانِ گلستان، منطقه‌ی باستانی قصران (اوشان و فشم، شمشک، دیزین، گاجره و روستاهای کوه پایه‌های توچال تا مناطق غربی رودخانه‌ی جاجرود) و منطقه‌ی دماوند (شامل نواحی کوهستانی شهرستان دماوند، رودهن، بومهن تا فیروزکوه) دارای گویش­ور است(فرشیدفر،1391: 2) . اکنون، این زبان، نظام نوشتاری ندارد. بنابراین شاسیته است حال که به دید زبان به این مهم می نگریم؛ این زبان را مورد بررسی قرار دهیم.

1-2-بیان مساله

دانشمندان و صاحب نظران در حوزه ادبیات هرکدام تعاریف متفاوتی را برای گفتمانی به نام شعر تصویر نموده اند. بخش عظیمی از متون کهن فارسی در دو حوزه “شعر” و “نثر”، صبغه دینی دارند و با مروری گذرا بر پیشینه مکتوب شعر و ادب آیینی، بر قدمت 11 سده ای آن می توان مهر تأیید نهاد.

زبان شعرفریاد سکوت است وعرصه بدیع ترین وعمیق ترین جلوه ی حس ونقد وحیرت آدمی است. شعرزبان زمان ماست زبان بیان دردهای زمان، بیان دردهایی که درعمق وجود انسان احساس می شوند و بازی واژگان درقالب شعر راهی است برای تسکین آن. عرصه ی شعرفرصتی برای آنکه شاعر بعنوان پیش قراول کاروان راه افتاده درمسیر زمان با بیان  دردها، رنج ها، شادی وخاطرات مشترک آن هم به گونه ای که تاهمیشه تاریخ ماندگار بماند. درواقع شاعر با شعرخویش درپی آن است که بجای مطرح کردن صرفا خبری یک گزاره آن رابا زبان شعر به جامعه القاء کند. (نیما ومیراث نو :1389 ).

امروزه با پیشرفت و گسترش زبان شناسی، اشعار جایگاه ویژه ای در بین بشر بدست آورده اند. به رغم توجه فراوان متفکران و پژوهشگران حوزه فلسفه و ادبیات و زبان شناسان بویژه زبان شناسان معناشناسی شناختی در دهه های اخیر ، آنچه هنوز عموما در این زمینه به دانش آموزان و دانشجویان آموخته می شود، دیدگاه های سنتی علم بیان است. با نگاه جدید فردیناندو سوسور به زبان و مطالعه آن با نگاه و ابزارهای متفاوت، زبانشناسی علاوه بر اینکه به صورت دانشی مستقل مطرح شد و مسا ئل خود را با روشهای علمی نوین در حوزه های آواشناسی- واج شناسی، صرف، نحو، معنی شناسی و کاربردشناسی مورد تحلیل و بررسی قرار داد در ارتباط با پژوهش های گسترده زبانی با مسائلی روبه رو شد که در این حوزه های پنجگانه نمی گنجید. معنی شناسی شناختی، همانند زبان شناسی شناختی، نظریه واحدی نیست. بلکه مجموعه ای از نظریات و رویکردهاست که می توان آنها را براساس اشتراکاتشان زیر یک چتر گرد آورد. معنی شناسی شناختی به بررسی رابطه میان معنا و ارجاع آن در جهان واقعی می پردازد. مفاهیم و مباحثی مانند استعاره و مجاز، معنای دائر ه المعارفی ، فضاهای ذهنی، آمیز ه مفهومی و چند مفهوم دیگر را می توان در حوزه معنی شناسی شناختی گرد آورد.(راسخ مهند، 1389).

در زبان شناسی نیز حوزه هایی چون نشانه شناسی، معنی شناسی، کاربردشناسی و سبک شناسی به نظریه پردازی در مورد استعاره پرداختند( موسوی فریدنی، 1382).

اگرچه شعر در زبان مازندرانی از قدمت زیادی برخوردار است اما تحقیقات کمی در این زمینه صورت گرفته است. با توجه به اینکه این زبان در معرض خطر مرگ قرار دارد و همچنین شاعران جوان در این زبان بسیار کم هستند، این پژوهش در سایه نگاه نو و یافته های جدید معنی شناسی شناختی به تحلیل استعاره در شعر های مازندرانی می پردازد و به استعاره ها نه فقط به عنوان آرایه های ادبی بلکه به عنوان کلید شناخت ذهن و زمینه های تفکر شاعر در زبان توجه دارد.

1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش

طی چند دهه ی اخیر، مطالعات زبان شناسی شناختی ماهیت جدیدی برای استعاره تعریف کرد که بر اساس آن، استعاره فقط آرایه ی ادبی یا یکی از صور بلاغی کلام نیست؛ بلکه فرایندی فعال در نظام شناختی و ادراکی انسان است. تحقیقات لیکاف و جانسون در زمینه ی استعاره ثابت کرد که کاربردهای استعاره به حوزه ی مطالعات ادبی محدود نیست؛ چرا که در نظر انسان، استعاره همچون ابزار مفیدی، در شناخت و درکِ پدیده ها و امور نقش مهمی دارد. اهمیت استعاره فقط در کاربرد واژه، عبارت یا جمله نیست؛ بلکه هر استعاره ای یک مدل فرهنگی در ذهن ایجاد می کند که زنجیره ی رفتاری بر اساس آن برنامه ریزی می شود.

از این دیدگاه، استعاره (استعاره ی مفهومی) برحسب ضرورت و نیاز بشر به درک و بازنمایی پدیده های ناآشنا و با تکیه بر ساخت واژه ها و اطلاعات قبلی شکل می گیرد و در جولان فکری و تخیل نقش مهمی ایفا می کند. همچنین تعداد زیادی از طبقه بندی ها و استنباط های ما بر اساس استعاره ها صورت می گیرد و بسیاری از مفاهیم، به ویژه مفاهیم انتزاعی از طریق انطباق استعاری اطلاعات و انتقال دانسته ها از زمینه ای به زمینه ی دیگر نظم پیدا می کند. به این ترتیب، توجه به استعاره های مفهومی، به ویژه از این نظر اهمیت دارد که تبیین جدیدی از کارکرد مغز در برخورد با جهان پیرامون در اختیارمان می گذارد. از سوی دیگر، امروزه، به طور گسترده ای پذیرفته شده است که دخالت و تأثیر ساخت فرهنگی و اجتماعی در ادبیات به وضوح قابل تشخیص نیست. استعاره ی مفهومی از جهت امکان کشف این تأثیرات در زبان و متون ادبی قابل توجه است.

از این رو، ضرورت شناخت این نظریه از چند جهت قابل تأمل است: نخست از باب اهمیت و نقشی که استعاره های مفهومی در شناخت ساحت ذهن و ادراک افراد دارد؛ دوم به دلیل دست یابی به نقد و تفسیر دقیق تر و جدیدتری از متون، به واسطه ی شناخت دقیق نظریه هایی از این دست؛ سوم از جهت روزآمد کردنِ مباحث بلاغی در حوزه ی ادبیات از این طریق که خود، یکی از مسائل ضروری پژوهش های نقد ادبی در ایران است. به ویژه اینکه اغلب در بسیاری از مطالعات ادبی فارسی، پیش از وجود زمینه ای روشن از مبانی نظریِ نظریات جدید، محققان به تحلیل و کاربرد نظریه ی در متن می پردازند بی آنکه خواننده از قابلیت و کیفیت نظریه ی در تحلیل متن موردنظر درک درستی به دست آورد.

1-4- سوال های پژوهش

1- آیا طرحوار ه های  تصوری در بیان مفاهیم انتزاعی شعر های مازندرانی به درک احساس شاعر کمک می­کنند؟

2- کدام یک از طرحواره های تصوری در شعرهای مازندرانی از فراوانی بیشتری برخوردار است؟

1-5-فرضیه های پژوهش

  • طرحواره تصوری در زبان شعری مازندرانی نقش مهمی در انتقال پیام به مخاطب دارد.

به نظر می رسد که طرحواره های حجمی در شعرهای مازندرانی بیشتر از دیگر طرحواره ها می باشد

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 100

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید