پایان نامه ارشد درباره:تحلیل و بررسی فقهی حقوقی مسئولیت ناشی از اخذ بالسؤم

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :حقوق

گرایش : حقوق خصوصی

عنوان : تحلیل و بررسی فقهی حقوقی مسئولیت ناشی از اخذ بالسؤم

دانشگاه آزاد اسلامی

 واحد علوم و تحقیقات مازندران

 

   گروه حقوق

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق(M.A)

گرایش حقوق خصوصی

عنوان:

تحلیل و بررسی فقهی حقوقی مسئولیت ناشی از اخذ بالسؤم

استاد راهنما:

دکتر سید عسکری حسینی مقدم

استاد مشاور:

دکتر فخرالدین اصغری آقمشهدی

تابستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب 
فهرستشماره صفحه
چکیده1
مقدمه : کلیات تحقیق 
مقدمه ……………………………………………………………………………………………………..1
  بیان مسئله………………………………………………………………………………………………2
پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………….2
سو الات تحقیق…………………………………………………………………………………………3
فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………………3
مشکلات تحقیق……………………………………………………………………………………….3
سازماندهی تحقیق……………………………………………………………………………………3
فصل اول: واژه شناسی و کلیات 
مبحث اول: واژه شناسی…………………………………………………………………………..4
گفتار اول:واژگان اصلی…………………………………………………………………………..4
بند اول:اخذ…………………………………………………………………………………………..4
بند دوم: باء…………………………………………………………………………………………..5
بند سوم : سؤم………………………………………………………………………………………….8
گفتار دوم:واژگان مرتبط……………………………………………………………………………9
بند اول : ید……………………………………………………………………………………………9
بند دوم:ید امانی و ید ضمانی…………………………………………………………………..11
بندسوم :علی الید……………………………………………………………………………………14
بند چهارم :تعهد به نتیجه و تعهد به وسیله………………………………………………….15
مبحث دوم: مفهوف ترکیب موضوع………………………………………………………….17
مبحث سوم: قاعده فقهی و قاعده حقوقی و ارتباط آنها با اخذ بالسؤم……………..18
گفتار اول: تعریف قاعده فقهی و مشخصات آن……………………………………………19
بند اول: تعریف قاعده فقهی………………………………………………………………………19
بند دوم: مشخصات قاعده فقهی………………………………………………………………….20
الف)الزامی بودن……………………………………………………………………………………….20
ب)ضمانت اجرا………………………………………………………………………………………20
ج)کلی بودن……………………………………………………………………………………………21
گفتار دوم: تعریف قاعده حقوقی……………………………………………………………….21
گفتارسوم: قاعده حقوقی وفقهی واخذبالسؤم در آنها………………………………….22
بند اول :فرق بین قواعد حقوقی و قواعد فقهی……………………………………………22
بند دوم :اخذ بالسؤم قاعده فقهی یا حقوقی…………………………………………………22
مبحث چهارم: اخذ بالسؤم در عقود غیر از بیع……………………………………………24
فصل دوم: ایادی ضمانی ، مبانی و مسقطات آن 
مبحث اول: ایادی ضمانی………………………………………………………………………..26
گفتار اول: تعریف ضمان…………………………………………………………………………27
گفتار دوم: اقسام ضمان…………………………………………………………………………….28
بند اول : ضمان قهری ……………………………………………………………………………….28
الف: تعریف ضمان قهری……………………………………………………………………………28
ب:شرایط تحقق ضمان غیر قراردادی……………………………………………………………28
1: وجود ضرر…………………………………………………………………………………………..28
2 : فعل زیان بار……………………………………………………………………………………….30
3 : رابطه سببیت……………………………………………………………………………………….31
بند دوم : ضمان عقدی …………………………………………………………………………..32
الف : شرایط تحقق ضمان قراردادی…………………………………………………………..32
ب : رابطه علیت بین خسارت و عدم اجرای قرار داد…………………………………..33
بند سوم : استثنا………………………………………………………………………………………..35
مبحث دوم: مبانی ضمان………………………………………………………………………….36
گفتار اول: مبانی ضمان در فقه ………………………………………………………………..36
بند اول : قاعده لاضرر:………………………………………………………………………………..36
بند دوم : قاعده اتلاف…………………………………………………………………………………..37
بند سوم : قاعده تسبیب…………………………………………………………………………………..38
بند چهارم: ضمان ید……………………………………………………………………………………39
بند پنجم : ضمان غرور………………………………………………………………………………..40
بند ششم: ضمان تعدی و تفریط…………………………………………………………………..40
گفتار دوم: مبانی ضمان در حقوق موضوعه…………………………………………………….40
محث سوم: مسقطات ضمان……………………………………………………………………..42
گفتار اول:قاعده احسان………………………………………………………………………………42
گفتار دوم:  قاعده استیمان………………………………………………………………………….43
گفتار سوم: قاعده اقدام………………………………………………………………………………43
فصل سوم انواع ید، مالکانه،امانی ، غصبی 
مبحث اول:ید مالکانه……………………………………………………………………………..44
مبحث دوم: ید امانی……………………………………………………………………………..44
گفتاراول : امانت عقدی و صورتهای مختلف آن………………………………………….45
بند اول : امانت محض یا امانت بمعنای خاص……………………………………………….46
بند دوم : امانت غیر محض(در حکم امین)………………………………………………………47
گفتار دوم : امانت قانونی و مصادیق آن………………………………………………………..49
بند اول: امین بودن یابنده شی گم شده……………………………………………………………49
بند دوم : امین بودن نمایندگان قانونی…………………………………………………………..50
بند سوم: سایر مصادیق امناء قانونی……………………………………………………………….51
مبحثدوم: ید عدوانی……………………………………………………………………………..53
مبحث سوم: ید در حکم عدوان……………………………………………………………….54
گفتار اول: ضمان تعدی و تفریط………………………………………………………………….54
گفتار دوم: اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز………………………………………………….55
گفتار سوم : خریدار مال مغصوب………………………………………………………………..56
گفتار چهارم : خریدار مبیع فضولی………………………………………………………………56
گفتار پنجم: ید قابض در عقد فاسد…………………………………………………………….56
گفتار ششم : ید بایع بر مبیع قبل از قبض……………………………………………………..57
گفتار هفتم : ید صنعتگر……………………………………………………………………………..59
گفتار هشتم: ید باربر………………………………………………………………………………..60
گفتار نهم : ید مستعیر طلا و نقره……………………………………………………………..60
مبحث دوم: ید در اخذ بالسؤم ……………………………………………………………….60
گفتار اول: تمایز ید اخذبالسؤم با ایادی دیگر…………………………………………..60
گفتار دوم: تحلیل اذن در اخذ باالسؤم……………………………………………………..63
بند اول : تعریف اذن……………………………………………………………………………63
بند دوم: تفاوت اذن با رضا…………………………………………………………………..64
بند سوم : تفاوت اذن و اجازه…………………………………………………………………65
بند چهارم :اقسام نمایندگی…………………………………………………………………..66
الف-اذن صریح……………………………………………………………………………………67
ب-اذن ضمنی……………………………………………………………………………………..67
ج-اذن شاهد حال………………………………………………………………………………..67
بند پنجم-نقش اذن در رفع ضمان………………………………………………………………68
بند ششم-مقایسه اذن با امانت و آثار آن…………………………………………………….70
الف-تعریف……………………………………………………………………………………………70
ب-تفاوت امانت با اذن……………………………………………………………………………72
ج-اقسام امانت……………………………………………………………………………………….73
فصل چهارم: بررسی وضع حقوقی اخذ بالسؤم 
مبحث اول: تحلیل حقوقی آخذ بالسؤم……………………………………………………….74
گفتار اول: اخذ قبل از ایجاب بایع…………………………………………………………….74
گفتار دوم: اخذ پس از ایجاب بایع…………………………………………………………….76
گفتار سوم: اخذ پس از وعده یکطرفه بایع………………………………………………….76
مبحث دوم: رابطه حقوقی آخذ با بایع و دیدگاه قانون…………………………………..78
گفتار اول: امانی بودن رابطه………………………………………………………………………78
گفتار دوم: اذنی بودن رابطه………………………………………………………………………80
گفتار سوم: رابطه قراردادی……………………………………………………………………..81
مبحث سوم:وضع حقوقی آخذ از دیدگاه قانون…………………………………………..84
مبحث چهارم: بررسی نظریات فقهی و حقوقی در خصوص آخذ…………………..86
فصل پنجم: نتیجه گیری 
مبحث اول : نتیجه گیری………………………………………………………………………89
مبحث دوم : پیشنهادات ……………………………………………………………………… 
منابع و ماخذ………………………………………………………………………………………..94

 

چکیده:

وقتی کسی قصد خریدن کالایی را دارد و آن را برمی دارد برای معاینه ظاهر وبررسی وضعیت آن در اصطلاح حقوق اخذ بالسؤم کرده یعنی دریافت کرده برای خریدن کالا و یا برگرداندن آن در صورت نپذیرفتن کالا. هر چند معنای سؤم به بیع نزدیک است اما اخذ بالسؤم مخصوص بیع نیست و در عقود دیگر نیز این تعهد ضمنی وجود دارد.اخذ بالسؤم را نمی توان یک قاعده حقوقی دانست چون هر قاعده حقوقی حکمی را اثباتا یا نفیا بیان می کند اما لفظ اخذ بالسؤم بدون اثبات حکم یا نفی حکمی بکار می رود و اصلی ترین شرط یک قاعده حقوقی را در بر ندارد.هرچند نظراتی در فقه و حقوق ید ایشان را ضمانی می دانند اما چون اذن ضمنی در آن وجود دارد ید ایشان امانی است منتها با این شرط که یا کالا را بخرد یا آن را برگرداند.بنابراین ید ایشان امانی و تعهد به نتیجه در ضمن آن موجود است.

 

کلمات کلیدی: اخذ، سؤم، ید، ضمان، امانت، قاعده حقوقی،قاعده فقهی

 

مقدمه

الف)بیان مسئله:

اخذ بالسؤم یعنی گرفتن مالی جهت بررسی و در نهایت خریدن آن. آخذ بالسؤم کسی است که کالایی را از مالک آن می گیرد تا پس از بررسی و پسندیدن با مالک معامله کند.

زمانی که شخصی مالی را برای فروش قرار میدهد  و خریدار برای بررسی عین مال را برمی دارد چند حالت متصور میباشد

1-اینکه با اذن صریح مالک عین را بردارد.

2-به اذن شاهد حال آن را بردارد.

3-بدون هیچ اذنی بردارد.

حال کدام یک از این موارد مشمول عنوان اخذ بالسؤم میشود؟ هر یک از این حالات ممکن است آثار حقوقی متفاوتی داشته باشد. در زمانی که اذن صریح وجود دارد یا از شواهد حال اذن فروشنده استنباط می شود دو حالت متصور می باشد.

1-زمانی که فروشنده مسئولیت خریدار را مشخص می کند یعنی یا با شرط ضمان یا با شرط برائت در برابر خسارات و اتلاف در اختیار خریدار قرار میدهد.

2-حالتی که اخذ بالسؤم به طور مطلق باشد یعنی اذن در تصرف داده اما در مورد مسئولیت ناشی از تلف یا خسارت توافقی در بین نیست.

بیشتر اختلاف نظرها در این حالت است. آیا ید متصرف ضمانی است یا امانی؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا می بایست ماهیت اذن در اخذ بالسؤم مشخص گردد که عمل حقوقی میباشد یا واقعه حقوقی و بر مبنای آن مسئولیت چگونه است؟

درباره مسئولیت آخذ بالسؤم در فقه و حقوق نظرهایی وجود دارد عده ایی به خاطر قاعده علی الید ما اخذت حتی تودیه ضمانی میدانند و مسئولیت عینی برای آخذ بالسؤم قائل میشوند و عده ایی نیز به این خاطر که او اذن تصرف در مال دارد او را امین فرض کرده اند و فقط در صورتی او را مسئول جبران خسارت می دانند که تعدی یا تفریط کند.

ب) پیشینه تحقیق:

تحقیقی جداگانه در خصوص این موضوع انجام نشده است اما نظرات حقوقی بین حقوقدانان و نظرات فقهی در کتب فقهی در خصوص اخذ بالسؤم دیده میشود.از جمله:

  • مقدس اردبیلی،(1413،ج2،ص76)مینویسد:«دلیل ضمان در اخذ بالسؤم مشخص نیست به غیر از حدیث مشهور علی الید ما اخذت حتی تودیه و دلالت غیر واضح به اصل برائت است در فرض عدم تعدی و تفریط از طرف کسی که از مالک اخذ کرده،و ضمان محل تامل است…»
  • شیخ محمد حسن نجفی(صاحب الجواهر،1363،ج37،ص73)مینویسد:« و در آن اقتضاء عدم ضمان است اما بعد از شهرت ضمان همان طور که قبلا آوردیم در ارسال المسلمات ضمان تصریح دارد تا به بایع برگرداند.»
  • دکتر سید حسن امامی(1366،ج2،ص170)می نویسد:«با توجه به ملاک ماده 301 ق.م و صریح ماده 631 و آنکه قانون مزبور گیرنده مآخوذ بالسؤم را امین نشناخته است،گیرنده آن را ضامن هر تلف و نقص و عیب دانست اگرچه تعدی و تفریط ننموده باشد»

4-دکتر کاتوزیان (1371،ج1،74)می نویسد«از مجموع مواد مربوط به اجاره و اجاره رهن و مانند اینها بخوبی بر می آید که در هر جا شخص به رضای مالک و برحسب اذن او بر مالی تسلط پیدا کند امین است،خواه هدف اصلی تسلیط امین قراردادن او باشد یا مقصود از توافق امر دیگری باشد که لازمه تحقق آن استیلای بر مال است»

ج)سو الات تحقیق:

1-ماهیت اذن صاحب کالا چیست؟

2-آیا اخذ به سؤم فقط در بیع جاری می شود؟

3-ید آخذ به سؤم امانی است یا ضمانی؟

د)فرضیات تحقیق:

1-ماهیت اذن صاحب کالا یک قرارداد می باشد هرچند ضمنی بر مبنای ماده 10 قانون مدنی.

2-اخذ به سؤم مخصوص بیع نیست و در سایر عقود راه دارد.

3-ید آخذ به سؤم امانی می باشد منتها تعهد به نتیجه و با اثبات قوه قاهره از مسئولیت مبرا میباشد.

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 115

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید