پایان نامه روانشناسی تربیتی: رابطه دلبستگی به والدین و همسالان و فاصله روانشناختی: بررسی نقش واسطه¬ای هویت معنوی

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

پایان ­نامه ­ی کارشناسی ارشد رشته­ روانشناسی تربیتی

عنوان:

رابطه دلبستگی به والدین و همسالان و فاصله روانشناختی: بررسی نقش واسطه ­ای هویت معنوی

استاد راهنما:

دکتر بهرام جوکار

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

-1- کلیات……………………………………………………………………………………………………………………………….. 2

1-1-1- هویت معنوی………………………………………………………………………………………………………. 4

1-1-2- فاصله روانشناختی……………………………………………………………………………………………… 6

1-1-3- دلبستگی به والدین و همسالان………………………………………………………………………… 7

1-2- بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………….. 9

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق……………………………………………………………………………………………. 13

1-4- اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. 14

1-5- سئوالات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………… 15

1-6- تعریف مفهومی متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………….. 15

1-6-1- هویت معنوی…………………………………………………………………………………………………….. 15

1-6-2- دلبستگی به والدین و همسالان………………………………………………………………………. 15

1-6-3- فاصله­ی روانشناختی………………………………………………………………………………………… 16

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه­ی پژوهش

2-1- هویت……………………………………………………………………………………………………………………………. 18

2-1-1- رویکرد ساختارنگر به هویت……………………………………………………………………………… 21

2-1-2- رویکرد فرآیندنگر به هویت………………………………………………………………………………. 23

2-1-3- رویکرد محتوانگر به هویت……………………………………………………………………………….. 25

2-1-3-1- نظریه هویت اجتماعی……………………………………………………………………………. 25

2-1-3-2- ابعاد سه­گانه­ی هویت چیک و همکاران……………………………………………….. 28

2-1-4- هویت معنوی…………………………………………………………………………………………………….. 30

2-1-4-1- معنویت……………………………………………………………………………………………………. 30

2-1-4-2- هویت و معنویت……………………………………………………………………………………… 32

2-1-4-3-رویکرد سنتی به هویت معنوی………………………………………………………………. 34

2-1-4-3-1- مدل کیسلینگ و همکاران………………………………………………………….. 34

2-1-4-3-2- مدل پل و اسمیت………………………………………………………………………… 37

2-1-4-3-3- مدل ساختاری معنویت و هویت معنوی…………………………………….. 38

2-1-4-4- رویکرد فراشخصی به هویت معنوی………………………………………………………. 41

2-1-4-4-1- مدل توسعه­ی خود………………………………………………………………………. 42

2-1-4-4-2- مدل تعالی خود……………………………………………………………………………. 44

2-1-4-5- هویت معنوی: رویکرد فردی و بافتی…………………………………………………….. 44

2-2- نظریه­ی دلبستگی……………………………………………………………………………………………………….. 46

2-2-1- دلبستگی در بزرگسالی…………………………………………………………………………………….. 49

2-3- فاصله­ی روانشناختی…………………………………………………………………………………………………… 50

2-3-1- جهت­گیری غلبه اجتماعی……………………………………………………………………………….. 51

2-3-2- حریم رعایت اخلاقی………………………………………………………………………………………… 53

2- 4- پژوهش­های پیشین…………………………………………………………………………………………………… 54

2-4-1- یافته­های تحقیق در زمینه­ی تأثیر دلبستگی

بر هویت معنوی و فاصله­ی روانشناختی…………………………………………………………………………. 54

2-4-1-1- یافته­های تحقیق در زمینه­ی تأثیر دلبستگی

بر هویت معنوی…………………………………………………………………………………………………………. 55

2-4-2- یافته­های تحقیق در زمینه­ی تأثیر دلبستگی

بر فاصله­ی روانشناختی…………………………………………………………………………………………………… 57

2-4-3- یافته­های تحقیق در زمینه­ی تأثیر هویت معنوی

بر فاصله­ی روانشناختی…………………………………………………………………………………………………… 59

2-4-4- نتیجه­گیری از تحقیقات پیشین……………………………………………………………………….. 62

2-5- فرضیه­های پژوهش……………………………………………………………………………………………………… 63

فصل سوم: روش تحقیق

3-1- جامعه آماری………………………………………………………………………………………………………………… 65

3-2- شرکت کنندگان پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 65

3-3- ابزارهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. 66

3-3-1- مقیاس دلبستگی به والدین و همسالان………………………………………………………….. 67

3-3-2- مقیاس هویت معنوی………………………………………………………………………………………… 69

3-3-3- مقیاس فاصله روانشناختی……………………………………………………………………………… 72

3-3-3-1- مقیاس جهت­گیری غلبه اجتماعی (SDO)………………………………………… 72

3-3-3-2- مقیاس حریم رعایت اخلاقی (CMR)………………………………………………… 74

3-4- روش جمع­آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………… 74

3-5- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………………… 75

فصل چهارم: یافته­های پژوهش

4-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………… 77

4-2- یافته­های توصیفی متغیرهای پژوهش……………………………………………………………………….. 77

4-3- ماتریس همبستگی متغیرهای مدل پژوهش…………………………………………………………….. 78

4-4- بررسی مدل پژوهش…………………………………………………………………………………………………… 79

4-4-1- بررسی اثر مستقیم دلبستگی به والدین و همسالان

بر فاصله روانشناختی……………………………………………………………………………………………………….. 79

4-4-2- بررسی اثر مستقیم دلبستگی به والدین و همسالان

بر ابعاد هویت معنوی……………………………………………………………………………………………………….. 80

4-4-3- بررسی اثر همزمان دلبستگی به والدین و همسالان

و ابعاد هویت معنوی بر فاصله روانشناختی………………………………………………………………….. 80

4-4-4- بررسی نقش جنسیت در روابط متغیرهای پژوهش………………………………………. 87

4-4-4-1- بررسی مدل پژوهش در گروه دختران………………………………………………….. 88

4-4-4-2- بررسی مدل پژوهش در گروه پسران……………………………………………………. 90

4-4-4-3- بررسی نقش واسطه­گری باورهای ماورایی و باورهای

اخلاقی در دو گروه دختران و پسران با استفاده از دستور Process…………………….. 92

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1- بحث و بررسی یافته­های پژوهش………………………………………………………………………………. 97

5-1-1- پیش­بینی فاصله­ی روانشناختی بر اساس دلبستگی به

والدین و همسالان……………………………………………………………………………………………………………. 98

5-1-2- پیش­بینی ابعاد هویت معنوی بر اساس دلبستگی به

والدین و همسالان……………………………………………………………………………………………………………. 99

5-1-3- بررسی نقش واسطه­ای هویت معنوی در ارتباط

بین دلبستگی به والدین و همسالان و فاصله روانشناختی………………………………………….. 103

5-1-4- بررسی نقش تعدیلی جنسیت در مدل پژوهش

(مقایسه­ی مدل دختران و پسران)…………………………………………………………………………………. 105

5-2- محدودیت­ها………………………………………………………………………………………………………………… 107

5-3-پیشنهادات و دلالت­های نظری و عملی…………………………………………………………………….. 108

فهرست منابع

منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………………………………. 109

منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………….. 112

پیوست

پیوست یک: پرسشنامه دلبستگی به والدین و همسالان………………………………………………… 121

پیوست دو: پرسشنامه هویت معنوی…………………………………………………………………………………. 123

پیوست سه: پرسشنامه جهت گیری غلبه اجتماعی ……………………………………………………….. 126

پیوست چهار: پرسشنامه حریم رعایت اخلاقی…………………………………………………………………. 127

فهرست جداول

جدول 3-1- توزیع فراوانی شرکت کنندگان پژوهش بر حسب جنسیت و دانشکده……………. 66

جدول 3-2- تحلیل عوامل دلبستگی به والدین و همسالان……………………………………………………. 68

جدول 3-3- تحلیل عوامل هویت معنوی…………………………………………………………………………………. 71

جدول 3-4- تحلیل عوامل جهت­گیری غلبه اجتماعی……………………………………………………………. 73

جدول 4-1- یافته­های توصیفی متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………. 77

جدول 4-2- ماتریس همبستگی بین متغیرهای پژوهش……………………………………………………….. 78

جدول 4-3- پیش­بینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس

دلبستگی به والدین و همسالان…………………………………………………………………………………………………. 79

جدول 4-4- پیش­بینی باورهای ماورایی و باورهای اخلاقی بر اساس

دلبستگی به والدین و همسالان…………………………………………………………………………………………………. 80

جدول 4-5– پیش­بینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی به

والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی……………………………………………………………………………………. 81

جدول 4-6- معناداری اثرات غیر مستقیم متغیرهای پژوهش……………………………………………….. 81

جدول 4-7- بررسی اثرات مستقیم و غیر مستقیم متغیرهای پژوهش

در مدل معادلات ساختاری…………………………………………………………………………………………………………. 84

جدول 4-8- شاخص­های برازش مدل………………………………………………………………………………………. 85

جدول4-9- مقایسه­ی دانشجویان دختر و پسر بر اساس میانگین نمرات

در متغیرهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………… 87

جدول 4-10- پیش­بینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی

به والدین و همسالان در دختران……………………………………………………………………………………………… 88

جدول 4-11- پیش­بینی ابعاد هویت معنوی بر اساس دلبستگی به

والدین و همسالان در دختران……………………………………………………………………………………………………. 88

جدول 4-12- پیش­بینی فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی

به والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی در دختران…………………………………………………………… 89

جدول 4-13- پیش­بینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی

به والدین و همسالان در پسران…………………………………………………………………………………………………. 90

جدول 4-14- پیش­بینی ابعاد هویت معنوی بر اساس دلبستگی به

والدین و همسالان در پسران…………………………………………………………………………………………………….. 90

جدول 4-15- پیش­بینی فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی

به والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی در پسران……………………………………………………………. 91

جدول 4-16- اثر واسطه‌ای باورهای اخلاقی در رابطه­ی دلبستگی به

والدین و همسالان با ابعاد فاصله روانشناختی…………………………………………………………………………… 92

جدول 4-17- اثر واسطه­ای باورهای ماورایی در رابطه­ی دلبستگی به

والدین و همسالان با ابعاد فاصله روانشناختی…………………………………………………………………………. 92

فهرست اشکال

شکل 1-1: مدل اولیه پژوهش……………………………………………………………………………………………………. 12

شکل 2-1: مدل گسترش یافته پژوهش……………………………………………………………………………………. 63

شکل 4-1: مدل نهایی پژوهش (رابطه دلبستگی به والدین و همسالان

و فاصله روانشناختی با واسطه­گری ابعاد هویت معنوی)…………………………………………………………. 83

شکل 4- 2: مدل پژوهش (با در نظر گرفتن متغیر هویت معنوی به عنوان متغیر مکنون) … 86

شکل 4-3: مدل پژوهش در دختران…………………………………………………………………………………………. 94

شکل 4-4: مدل پژوهش برای پسران………………………………………………………………………………………… 95

چکیده

هویت معنوی به عنوان تعریف و شناسایی خود بر اساس معنویت و تجارب معنوی، از جمله سازه­هایی است که در سالهای اخیر توجه محققان را به خود جلب نموده است. عدم وجود ابزار کمّی در این زمینه و مفهوم­سازی غیردقیق از هویت معنوی از جمله چالش­هایی است که این حوزه با آن روبروست. از این رو، هدف این پژوهش بررسی پیش­آیندها و پیامدهای هویت معنوی در قالب یک مدل علّی بود تا ضمن ارائه­ی تصویر روشن­تری از این سازه در جهت عملیاتی نمودن آن نیز گام برداشته شود. در این مدل دلبستگی به والدین و همسالان به عنوان متغیر برونزاد، هویت معنوی به عنوان متغیر واسطه­ای و فاصله روانشناختی به عنوان متغیر درونزاد در نظر گرفته شدند. شرکت کنندگان این پژوهش 398 نفر (255 دختر و 143 پسر) از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه شیراز بودند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه دلبستگی به والدین و همسالان (آرمسدن و گرینبرگ)، مقیاس جهت­گیری غلبه اجتماعی (سیدانیوس و پراتو) و مقیاس حریم رعایت اخلاقی (آکوئینو و رید) بود و به منظور سنجش هویت معنوی از پرسشنامه تهیه شده توسط محقق استفاده شد. برای تعیین پایایی پرسش­نامه­ها از روش آلفای کرونباخ و جهت احراز روایی مقیاس­ها از روش تحلیل عوامل استفاده شد. شواهد مؤید پایایی وروایی مطلوب مقیاس­ها بود. به منظور بررسی مدل پژوهش از روش رگرسیون متوالی همزمان استفاده شد و برای تعیین نقش واسطه­گری متغیر میانجی از مراحل بارون و کنی و دستور بوت­استرپ در نرم­افزار اموس استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که دلبستگی به والدین پیش­بین باورهای ماورایی بوده و دلبستگی به همسالان باورهای اخلاقی را به صورت مثبت و معنی­دار پیش­بینی نموده است. همچنین نتایج روشن ساخت که باورهای اخلاقی در رابطه­ی دلبستگی به همسالان با فاصله­ی روانشناختی نقش میانجی دارد. علاوه بر این، یافته های حاصل از دستور فرایند در نرم‌افزار SPSS نشان داد که مدل پژوهش حاضر وابسته به جنسیت می­باشد.در مجموع، یافته­های پژوهش بیانگر آن است که دلبستگی و روابط عاطفی با همسالان به واسطه­ی افزایش باورهای اخلاقی موجب کاهش فاصله روانشناختی در افراد می­شود. دلالت‌های پژوهش برای خانواده، معلمان و فعالیت‌های مشاوره­ای مورد بحث قرار گرفت.

مقدمه

از سال 1970 یکی از سازه­های مهم در روانشناسی، علوم اجتماعی و رفتاری مفهوم “خود”[1] بوده است. اگرچه برای خود جنبه­های متعددی چون خودکارآمدی، عزت نفس و … بیان شده است، یکی از مهمترین جنبه­های خود مفهوم “هویت”[2] است که از دیرباز مورد توجه فیلسوفانی چون جیمز[3]، کولی[4] و مید[5] بوده است و پس از آن به عنوان یک سازه­ی مهم در روانشناسی مطرح شده است (لری و تانجنی[6]، 2012). هویت به عنوان پاسخی که افراد به سئوال من کیستم؟ می­دهند و ارائه­ی تعریفی از خود، اساساً از کارهای اریکسون[7] اقتباس شده است (فیرون[8]،1999). او رویکردی روانشناختی جهت فهم هویت اتخاذ کرد و هویت را به عنوان سازمان پویای انگیزه­ها، توانایی­ها، اعتقادات و تاریخ در شکل­دهی خود­مستقل و یکپارچه تعریف کرده است که مسیر زندگی فرد را روشن می­سازد (اریکسون، 1968). اما نظریه­پردازان پس از اریکسون هویت را در قالب رویکردهای مختلفی مفهوم پردازی کرده­اند و چنانچه به صورت رویکردی به هویت نظر افکنیم، در این راستا می­توان از سه رویکرد عمده­ی وضعیت­نگر، فرآیند­نگر و محتوا­­نگرسخن گفت (برزونسکی[9]، 2003).

علی­رغم آنکه در دو رویکرد وضعیت­نگر و فرآیند­نگر وضعیت و سبک هویت بررسی می­شود، در رویکرد محتوانگر محتوای خودپنداره و موضوعی که افراد بر اساس آن خودشان را تعریف می­کنند اهمیت می­یابد. بنابراین، از این منظر بر اساس محتوا و موضوعی که افراد در تعریف “خود” بدان اشاره می­کنند هویت دارای جنبه­ها و ابعاد مختلفی است.

اقبال و توجه به بررسی هویت با توجه به محتوای خاص آن و در نظر گرفتن ابعاد مختلفی برای آن، در سالهای اخیر سبب بروز و ظهور ابعاد گوناگونی برای هویت، از جمله هویت قومی، هویت ملّی، هویت دینی و مذهبی، هویت سیاسی و هویت اخلاقی شده است (هادی[10]،2001). اما با در نظرگرفتن انسان به عنوان وجودی معنوی و قائل شدن بعد معنویت در کنار سایر ابعاد جسمانی، روانی و اجتماعی برای او و با توجه به اهمیت معنویت به عنوان بخش مهمی از زندگی افراد، در سالهای اخیر بعد جدیدی از هویت، تحت عنوان “هویت معنوی”[11] در ادبیات روانشناسی مطرح گشته است (مک­دونالد[12]، 2009). بر اساس نظریه­ی هویت اجتماعی، در هویت معنوی، افراد در تعریف خود به معنویت و تجارب معنوی خویش اشاره می­کنند. در حقیقت، معنویت در احساس “خود” آنان دارای چنان اهمیت و برجستگی است که در پاسخ به سئوال من کیستم؟ خود را به عنوان فردی معنوی می­شناسند.

با توجه به جدید بودن این حوزه از هویت، در این پژوهش نقش دلبستگی به والدین و همسالان[13] به عنوان پیشایند هویت معنوی و فاصله­ی روانشناختی[14] به عنوان پیامد آن مد نظر قرار گرفت. پیش از پرداختن به مسئله پژوهش ضروری است تا سازه­های مورد نظر مورد مداقه و بحث قرار گیرند. لذا، در ادامه هر یک از سازه­ها در سطح نظری تشریح خواهند شد.
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 147

قیمت : چهارده هزار تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید