پایان نامه روانشناسی گرایش فلسفه تعلیم و تربیت: رهاوردهای هرمنوتیک فلسفی گادامر برای برنامه فلسفه برای کودکان

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته‌ روانشناسی

گرایش فلسفه تعلیم وتربیت

عنوان:

رهاوردهای هرمنوتیک فلسفی گادامر برای برنامه فلسفه برای کودکان

استاد راهنما:

دکتر مرتضی خسرونژاد

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات و مقدمه

۱. 1. گشایش ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 2

۱. 2. بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3

۱. 3. ضرورت و اهمیت پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 6

۱. 4. هدف‌های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………….. 7

۱. 5. پرسش‌های پژوهش …………………………………………………………………………………………………………… 8

۱. 6. تعاریف مفهومی واژه‌ها و اصطلاحات…………………………………………………………………………………. 8

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه‌ انتقادی پژوهش

۲. ۱. مبانی نظری پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. 12

۲. ۱. ۱. فلسفه…………………………………………………………………………………………………………………………….. 12

۲. ۱. ۲. تفکر انتقادی………………………………………………………………………………………………………………….. 14

۲. 1. 3. عناصر و مؤلفه‌های برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………………………… 15

۲. 1. 3. 1. جامعه پژوهشی………………………………………………………………………………………………………… 16

۲. 1. 3. 2. کتاب‌های درسی داستان ……………………………………………………………………………………….. 17

  1. 1. 3. 3. معلمان تغییر نقش داده………………………………………………………………………………………….. 18

۲. 1. 3. 4. نحوه اجرای برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………………………………. 19

۲. 2. فلسفه با کودکان………………………………………………………………………………………………………………… 19

۲. 3. پیش‌زمینه‌های فکری و فلسفی برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………… 21

۲. 3. ۱. سقرات ………………………………………………………………………………………………………………………….. 21

۲. 3. ۲. افلاتون ………………………………………………………………………………………………………………………….. 22

۲. 3. ۳. دکارت …………………………………………………………………………………………………………………………… 23

۲. 3. ۴. روسو …………………………………………………………………………………………………………………………….. 23

۲. 3. ۵. کانت ……………………………………………………………………………………………………………………………… 24

۲. 3. ۶. هگل ……………………………………………………………………………………………………………………………… 24

۲. 3. ۷. کی‌یر‌کگارد …………………………………………………………………………………………………………………… 25

  1. 3. ۸. پیرس…………………………………………………………………………………………………………………………….. 25
  2. 3. 9. دیویی ……………………………………………………………………………………………………………………………. 25
  3. 3. 10. ویتگنشتاین ……………………………………………………………………………………………………………….. 26

۲. 3. ۱۱. ویگوتسکی …………………………………………………………………………………………………………………. 27

۲. 4. نگاهی به روند جنبش فلسفه برای کودکان در سطح جهانی………………………………………… 27

۲. 4. ۱. فلسفه برای کودکان در آمریکا ……………………………………………………………………………………. 28

  1. 4. 1. 1. متیو لیپمن …………………………………………………………………………………………………………….. 28

۲. 4. 1. 2. آن مارگارت شارپ…………………………………………………………………………………………………… 29

۲. 4. 1. 3. گرت بی متیوز…………………………………………………………………………………………………………. 30

۲. 4. 2. فلسفه برای کودکان در استرالیا…………………………………………………………………………………… 31

۲. 4. 2. 1. فیلیپ کم…………………………………………………………………………………………………………………. 31

۲. 4. 2. 2. گیلبرت بورگ…………………………………………………………………………………………………………… 32

۲. 4. 3. فلسفه برای کودکان در انگلستان…………………………………………………………………………………. 32

۲. 4. 4. فلسفه برای کودکان در فرانسه…………………………………………………………………………………….. 33

۲. 4. 5. فلسفه برای کودکان در دانمارک…………………………………………………………………………………. 33

۲. 4. 6. فلسفه برای کودکان در ژاپن………………………………………………………………………………………… 34

۲. 4. 7. فلسفه برای کودکان در آفریقای جنوبی……………………………………………………………………… 35

۲. 5. رویکردهای نظری برنامه فلسفه برای کودکان در سطح جهانی……………………………………… 36

۲. 5. 1. رویکرد لیپمن، شارپ و کم………………………………………………………………………………………….. 36

۲. 5. 2. رویکرد متیوز…………………………………………………………………………………………………………………. 37

۲. 6. فلسفه برای کودکان در سطح ملی……………………………………………………………………………………. 38

۲. 6. 1. رویکرد خسرونژاد…………………………………………………………………………………………………………… 39

۲. 7. چالش‌های پیش روی برنامه فلسفه برای کودکان…………………………………………………………… 40

۲. 8. هرمنوتیک………………………………………………………………………………………………………………………….. 43

۲. 8. 1. شلایرماخر……………………………………………………………………………………………………………………… 45

۲. 8. 2. ویلهلم دیلتای ………………………………………………………………………………………………………………. 45

۲. 8. 3. هایدگر و هرمنوتیک……………………………………………………………………………………………………… 46

۲. 8. 4. هانس گئورگ گادامر……………………………………………………………………………………………………. 48

  1. 9. هرمنوتیک و تعلیم و تربیت………………………………………………………………………………………………..49
  2. 10. مرور پژوهش‌های پیشین………………………………………………………………………………………………….51

۲. 10. ۱. پیشینه پژوهش در خارج از ایران…………………………………………………………………………….. 51

۲. 10. ۲. پیشینه پژوهش در ایران…………………………………………………………………………………………… 54

۲. 10. ۲. ۱. پژوهش‌های مربوط به فلسفه برای کودکان………………………………………………………… 54

۲. 10. ۲. ۲. پژوهش‌های مربوط به هرمنوتیک و تعلیم و تربیت…………………………………………… 57

۲. 11. جمع‌بندی پیشینه پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 60

فصل سوم: روش پژوهش

۳. ۱. روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………. 62

۳. ۲. طرح پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………. 62

۳. ۳. روش داده‌یابی…………………………………………………………………………………………………………………….. 62

۳. ۴. روش داده‌کاوی…………………………………………………………………………………………………………………… 63

۳. ۵. اعتبارسنجی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………. 63

۳. ۶. حساسیت پژوهشگر……………………………………………………………………………………………………………. 64

فصل چهارم: یافته ها

۴. ۱. تحلیل و بررسی………………………………………………………………………………………………………………….. 66

۴. ۲. فهم از منظر هرمنوتیک فلسفی گادامر …………………………………………………………………………… 67

۴. ۲. ۱. واقعه فهم………………………………………………………………………………………………………………………. 67

۴. ۲. ۲. فهم، واقعه‌ای دیالکتیکی………………………………………………………………………………………………. 69

۴. ۲. ۳. تاریخ‌مندی فهم…………………………………………………………………………………………………………….. 69

۴. ۲. ۴. رابطه سنت و فهم………………………………………………………………………………………………………… 71

۴. ۲. ۵. پیش‌داوری و دور هرمنوتیکی……………………………………………………………………………………… 72

۴. ۲. ۶. افق و امتزاج افق‌ها……………………………………………………………………………………………………….. 74

۴. ۲. ۷. جنبه کاربردی فهم……………………………………………………………………………………………………….. 76

۴. ۲. ۸. زبان‌مندی فهم………………………………………………………………………………………………………………. 76

۴. ۳. گادامر و تفسیر متن…………………………………………………………………………………………………………… 78

۴. ۴. گادامردر بوته نقد……………………………………………………………………………………………………………….. 80

۴. ۵. پرسش اول پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای محتوای «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟     83

۴. ۵. ۱. هرمنوتیک فلسفی و اهداف تعلیم و تربیت……………………………………………………………….. 83

۴. ۵. ۲. هرمنوتیک فلسفی و برنامه درسی………………………………………………………………………………. 85

۴. ۵. ۳. هرمنوتیک فلسفی و محتوای برنامه فلسفه برای کودکان………………………………………….. 87

۴. ۵. ۴. ویژگی داستان‌های فلسفه برای کودکان……………………………………………………………………… 87

۴. ۵. ۵. نگاهی دوباره به مفهوم ادبیات و تبیین جایگاه آن…………………………………………………….. 89

  1. ۵. ۶. زبان و ضرورت تکثر معنا……………………………………………………………………………………………… 94

۴. ۵. ۷. جایگاه متغیر تأویل و نیاز به آن………………………………………………………………………………….. 94

۴ .۵. ۸. خواننده در نقد نوین…………………………………………………………………………………………………….. 96

۴. ۵. ۹. رولان بارت و خوانش متن……………………………………………………………………………………………. 96

۴. ۵. 10. بینامتنیت ………………………………………………………………………………………………………………….. 97

  1. 5. 11. رابطه متن و تصویر در رویکرد مبتنی بر هرمنوتیک………………………………………………. 98

۴. ۶. پرسش دوم پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای روش «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟        102

۴. ۶. ۱. تحلیل واقعه‌ فهم در رویکرد داستان‌های فکری ایرانی……………………………………………… 114

۴. ۶. 2. پرسشگری و دیالوگ در هرمنوتیک گادامر………………………………………………………………… 119

۴. ۶. ۳. جدایی‌ناپذیری روش از محتوا…………………………………………………………………………………….. 119

۴. ۶. ۴. اذعان به کامل‌نبودن دانسته‌های خود………………………………………………………………………… 120

۴. ۶. ۵. دوری‌بودن…………………………………………………………………………………………………………………….. 120

۴. ۷. پرسش سوم پژوهش: ره‌آورد هرمنوتیک فلسفی گادامر برای ارزیابی «برنامه فلسفه برای کودکان» چه می‌تواند باشد؟     122

۴. ۷. ۱. دور هرمنوتیکی……………………………………………………………………………………………………………. 122

۴. ۷. ۲. هرمنوتیک فلسفی و دور هرمنوتیکی………………………………………………………………………… 123

۴. ۷. ۳. تنگناهای دور هرمنوتیکی…………………………………………………………………………………………… 124

۴. ۷. ۴. دلایل معتقدان به دور هرمنوتیکی…………………………………………………………………………….. 124

۴. ۷. ۵. دور هرمنوتیکی و مطالعات میان‌رشته‌ای…………………………………………………………………… 125

۴. ۷. ۶. دور هرمنوتیکی و رابطه متن و تصویر……………………………………………………………………….. 126

۴. ۷. ۷. دور هرمنوتیکی، فهم و ارزیابی داستان……………………………………………………………………… 128

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵. ۱. بحث و نتیجه‌گیری…………………………………………………………………………………………………………… 132

۵. ۲. تنگناهای پیش پا و افق‌های پیش‌روی رویکرد هرمنوتیک ………………………………………….. 147

۵. ۳. پیشنهاده‌های پژوهشی…………………………………………………………………………………………………….. 149

۵. ۴. پیشنهاده‌های کاربردی……………………………………………………………………………………………………… 150

  1. 5. محدودیت‌های پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 150

 

فهرست منابع

منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………….. 151

منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………….. 157

فهرست جدول‌ها

جدول شماره ۱: ویژگی‌های رویکردهای فلسفی حلقه کندوکاو……………………………………………… 143

 

فهرست نمودارها

نمودار شماره ۱: سیر تاریخی و گرایش‌های هرمنوتیک…………………………………………………………. 133

نمودار شماره ۲: رویکردهای نظری (فبک)………………………………………………………………………………. 134

نمودار شماره ۳: چرخه فهم در هرمنوتیک فلسفی گادامر…………………………………………………….. 135

نمودار شماره ۴: جایگاه ادبیات در رویکردهای نظری (فبک)…………………………………………………. 138

نمودار شماره ۵: ارتباط رویکردهای حلقه کندوکاو هرمنوتیکی…………………………………………….. 144

نمودار شماره ۶: حلقه کندوکاو هرمنوتیکی برمبنای هرمنوتیک فلسفی گادامر…………………… 146

چکیده

«فلسفه برای کودکان» به عنوان شاخصِ پارادایم جدید تعلیم و تربیت بی‌نیاز از پژوهش‌ها و تأملات فلسفی نیست. پیش از این، نفوذ دستاوردهای فکری هرمنوتیک به حوزه‌های مختلف دانش، از جمله تعلیم و تربیت، پرسش‌ها و بحث‌های تأمل‌برانگیزی را موجب شده است، اما پژوهش در زمینه رویکردهای آموزش فلسفه به کودکان با توجه به این امکان و تلاش برای گشایش معرفتی نو در این عرصه، از جمله مسائلی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش اندیشیدن درباره پیامدهایی است که هرمنوتیک فلسفی گادامر می‌تواند برای برنامه «فلسفه برای کودکان» داشته باشد. بر این اساس، امکانات و ظرفیت‌های هرمنوتیک فلسفی گادامر در زمینه محتوا، روش و ارزیابی برنامه «فلسفه برای کودکان» با رویکردی استنتاجی بررسی شد. نتایج پژوهش نشان داد که رویکرد داستان‌های فکری ایرانی، تألیف مرتضی خسرونژاد، نزدیک‌ترین رویکرد نظری «فلسفه برای کودکان» به مباحث هرمنوتیکی است. رهاورد هرمنوتیک فلسفی گادامر در زمینه محتوای برنامه «فلسفه برای کودکان» تبیین پدیدارشناختی و دیالکتیکی ادبیات و ضرورت توجه به ارتباط متن و تصویر در رویکردهای نظری این برنامه است. نتایج این پژوهش در مورد روش برنامه مشخصاً در سه مقوله بازی، فهم و پرسشگری جمع‌بندی شد. سرانجام، پژوهش با ارزیابی برنامه بر مبنای مفهوم دور هرمنوتیکی و امکان طرح مستقل رویکرد هرمنوتیک در برنامه «فلسفه برای کودکان» به پایان دور اول از فهم موضوع مورد مطالعه رسید.

 

مقدمه

چهار سال حضور در کلاس‌های فلسفه کافی بود تا در ابتدای امر عبارت فلسفه برای کودکان[1] برایم نامأنوس و عجیب، اما معصومانه، جلوه کند و مجال هرگونه ارتباطی را ممکن نبینم؛ گویی در حیات فلسفه جایی برای او نبود و فلسفه را هم از جانب کودکان خریداری نیست؛ آخر فلسفه کجا و کودک کجا! اما امروز بر آنم تا کودکانمان را به ضیافت فلسفه فراخوانم.

به گمانم، می‌توان تربیت انسان‌های آگاه و هشیار که تفکر خود را بر پایه استدلال صحیح و منطق بنا نهاده و در برخورد با دنیاهای پیرامون خود با اندیشه‌ای جامع و عمیق، جوانب مختلف امور را بررسی و البته از قابلیت انعطاف بالایی در مواجهه با مسائل زندگی برخوردار هستند را، یکی از اصلی‌ترین اهداف نظام‌های تعلیم و تربیت دانست.

فیشر،[2]پرورش مهارت‌های تفکر در کودکان را گامی مهم در این عرصه می‌داند (فیشر، ۱۳۸۵: ۹).

در این زمینه، جنبش فلسفه برای کودکان به عنوان جدیدترین رویکرد موجود، عهده‌دار چنین رسالتی است (باقری و دهنوی، ۱۳۸۸: ۱۲).

این برنامه را متیو لیپمن[3] در اواخر دهه ۱۹۶۰ بر اساس تفکرات دیویی[4] و ویگوتسکی[5] بنیان نهاد. لیپمن، استدلال می‌کند که اگر ما بخواهیم کودکان‌مان در آینده به بزرگسالانی اندیشمند تبدیل شوند، باید آن‌ها را تشویق کنیم تا کودکانی اندیشه‌ورز باشند (فیشر، ۱۳۸۵: ۲۷۲).

سپس در گفت‌و‌گو با ناجی می‌افزاید، آنچه فلسفه برای کودکان نامیده می‌شود، تلاشی است برای بسط فلسفه، با این هدف که بتوان آن را همانند نوعی آموزش به‌ کار برد. این نوع فلسفه، آموزشی است که در آن از فلسفه برای برانگیختن ذهن کودک در جهت پاسخ‌گویی به نیاز و اشتیاقش به معنا بهره برده می‌شود. وی در ادامه فلسفه برای کودکان را به عنوان گامی فراتر از تفکر انتقادی[6] معرفی می‌کند (لیپمن، ۱۳۸۸: ۲۸).

جهانی بر این باور است، لیپمن هوای آن را در سر دارد که با استفاده از داستان‌های دارای مضامین فلسفی به پرسش‌هایی که در طول تاریخ فلسفه ذهن فیلسوفان را به خود مشغول داشته است به شیوه‌ای بدیع پاسخ گوید (جهانی، ۱۳۸۲: ۷۱).

با این وجود لیپمن توانست از گذر هم‌نشینی کودک و فلسفه، البته با مراد معنایی خاص، به ترویج اخلاق و عقلانیت بپردازد. به گمانم این نیاز اساسی امروز جامعه ما و هر جامعه دیگری است که در پی داشتن فردایی بهتر است.

همانند بسیاری از کشورهای جهان، به فلسفه برای کودکان در سال‌های اخیر در ایران نیز توجه شده است. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با تأسیس گروهی به نام «فکر پروری برای کودکان و نوجوان» (فبک)، به معرفی و ترویج این برنامه در ایران می‌پردازد. به این منظور، گفت‌وگوهایی با بنیان‌گذاران این برنامه صورت گرفته، نشست‌ها و کارگاه‌های مختلفی برگزار شده و کتاب‌ها، مقاله‌ها و پایان‌نامه‌هایی نیز تألیف شده است اما این آغاز راه است و نیاز به پژوهش در این حوزه همواره احساس می‌شود.

پژوهش حاضر بر آن است تا از گذر رویکردهای برنامه فلسفه برای کودکان، مجالی برای ارتباط حوزه‌های مختلف فلسفه، با این برنامه بیابد و به قابلیت رویکردهای بومی توجه کند.
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 178

قیمت : چهارده هزار تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید