دانلود مقاله رایگان رشته مدیریت با موضوع : ضمانتنامه های بانکی و اعتبارات اسنادی

دانلود مقاله رایگان رشته مدیریت با موضوع : ضمانتنامه های بانکی و اعتبارات اسنادی

TMBAمقدمه

 

ضمانت نامه های صادره یکی از ابزارهای مهم در آمدی برای بانک ها محسوب می گـردد از آنجـایی کـه ضـمانت نامه ها برای بانک تعهد آور بوده و اهمیت آن عینا پرداخت تسهیلات می باشد از ایـن رو شـعب مـی بایسـتی در زمان صدور ضمانت نامه اطلاعات لازم را از ضـمانت خـواه اخـذ نمـوده و از نظـر تـوان مـالی ، ظرفیـت اعتبـاری وتوانایی های وی اطمینان حاصل نماید

 

یکی از انواع روشهای پرداخت در تجارت بین الملل اعتبار اسنادی است که امروزه در تعهدی اسـت مشـروط که به موجب آن ، (LC)جهان کاربرد فراوانی دارد .اعتبار اسنادی بانک گشایش کننـده تعهـد مـی کنـد کـه تحت شرایط خاصی که در اعتبار مشخص است وجهی را تـا یـک زمـان مشـخص در مقابـل اسـنادی کـه در اعتبار خواسته شده و به او ارائه می شود، پرداخت کند.

 

عقد ضمان:

 

به موجب ماده 684 قانون مدنی عقد ضمان عبارتست از :

 

“اینکه شخص مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد “. متعهد را ضامن ، طرف دیگر (ذینفع) را مضـمون له و شخص ثالث (ضمانت خواه) را مضمون عنه یا مدیون اصلی می گویند. (فقیهی (1389

 

پیمان :

 

 

مجموعه اسناد و مدارکی است که مشخصات اصلی پیمان مانند مشخصـات دو طـرف ، موضـوع ، مبلـغ و مـدت پیمان در آن بیان شده است . (فقیهی (1389

 

کار فرما:

 

 

به شخص حقوقی گفته می شود که یک سوی امضاء کننده پیمان است و عملیـات موضـوع پیمـان را بـر اسـاس اسناد و مدارک پیمان، به پیمانکار واگـذار کـرده اسـت. نماینـدگان و جانشـینان کارفرمـا هـم در حکـم کارفرمـا

 

هستند. (فقیهی (1389

 

پیمانکار :

 

 

2

 

به شخص حقیقی یا حقوقی گفته می شود که سوی دیگر امضاء کننده پیمان است و اجرای موضوع پیمـان را بـر اساس اسناد و مدارک پیمان به عهده گرفته است. (فقیهی (1389

 

ضمانتنامه بانکی:

 

در فرهنگ حقوقی( انگلیسی)Black1، ضمانت نامه بانکی چنین تعریف شده:

 

ضمانت نامه بانکی، گونه ای تضمین قراردادی است که در برابر زیـان ناشـی از نـاتوانی و یـا خـوداری پیمانکـار از انجام تعهداتش، طرف دیگر را پشتیبانی می کند. چنین ضمانت نامـه هـاییمعمـولاً در پـروژه هـای سـاختمانی دولتی به کار ی رود.« در تعریف این نهاد به همین منبع بسنده می شود.

 

منتها از بررسی تعاریف دیگر این چنین به نظر می رسد که برای داشتن تعریف جـامع و مـانع( مقتضـای تعریـف خوب) نمی توان به این منبع بسنده کرد. حال آنکه به نظر محقق این تعریف انطباق می نماید. به نظر مـی رسـد که اساتید برجسته در تعریف این نهاد عنایت و توجه مفرطی به خصوصیت استقلال این سند داشته اند بـه گونـه ای که گویی در پی تعریف اصل استقلال این سند از تعهد پایه بوده اند و البته به جانب ایشـان نیـز حـق هسـت. چرا که امروزه این اصل وصف جدایی ناپذیر این نهاد به شمار می آید و این امر بر کسی پوشیده نیست.

 

ب این سردرگمی در تعاریف از این امر ناشی می شود که وجـود ایـن نهـاد زائیـده ی ملاحظـات قانونگـذاری یـا قانونی نمی باشد بلکه به حق باید آن را مولود ملاحظات عملی بازرگانان و تجاری بین المللی دانست.( دکتر شـریفی آل هاشم، سید الهام الـدین، تقریـرات درس مـدنی6 ،(1388 شـاید بتـوان گفـت کـه بنـابرهمین ملاحظـات، مـی باشـد کـه قانونگذاری در این زمینه در ایران و تجارت بین الملل( به نسبت کمتر از حقوق ایران) به جامعیت کـافی نرسـیده و این مقدار مقررات موجود هم به مدد تلاشهای اتاق بازرگـانی بـین المللـی( (IU در جمـع آوری عرفهـای بـین المللی موجود نزد بازرگان می باشد.

 

نکته لازم ذکر دیگر اینست که در تحلیل و تفسیر و مبنایابی براین نهـاد بـر روی ق.م ایـران نمـی تـوان حسـاب آنچنانی باز کرد؛ چراکه در مفهوم ضمان سنتی و رکوردر ق. م نیز اختلافاتی نزد حقوقدانان عارض می باشـد کـه از تعارض مبانی ضمان نشأت می گیرد. گروهی معتقدند که ضمان موجود ق. م از نوع نقل ذمه به ذمه مـی باشـد و در این راستا استدلالات خویش را دارند که از ذکر آنها معـذوریم و گروهـی نیـز بـا رد اسـتدلالات گـروه قبلـی ضمان موجود در ق. م را از نوع ضم ذمه به ذمه می دانند. حال آنکه آنچه از بررسی ها به ذهن محقق مـی تـراود این است که ضمانت نامه بانکی ماهتاًی به نوعی مسئولیت قراردادی می باشد( از نـوع وجـه التـزام) کـه بانـک نـه

١

 

3

 

ضمانت پرداخت آن را، بلکه که تعهد به پرداخت آن را ازقبل دیگری می نماید. به عبارت دیگـر وجـه مصـرح در متن ضمانت نامه نوعی وجه التزام می باشد که ذینفع ضمانت نامه استحقاق مطلق دریافت آن را بر اساس اصـول استقلال ضمانت نامه دارا می باشد( البته با ملاحظه ی استثنائات وارد بر این اصل). شـاید بـه همـین لحـاظ مـی باشد که چهره تضمینی آن برای بانک، قدری کم رنگ جلوه می دهد. چراکـه بانـک ضـمانت بـه پرداخـت نمـی نماید بلکه تعهد مستقل به پرداخت می نماید و بنوعی می توان گفت که این امر پیامـد راحـت طلبـی ذینفـع در مطالبه وجه التزام می باشد که خود را از قید و بند اثبات تخلفـات قـراردادی متعهـد و انجـام پیمـان مـی رهانـد. (شریفی ، منبع پیشـین). با تصور کلی که از شاکله این نهاد بدست آمد، زمان آن رسیده که به ماهیـت ضـمانت نامـه های بانکی و تشتت عقاید در این زمینه پرداخته شود و قدری ریزتر در آن نگریسته شـود. ضـمانت نامـه بـانکی یکی از مصادیق عقد ضمان بوده و آن عبارت است از تعهد پرداخت مبلغ معینی وجه نقد کـه در ارتبـاط بـا یـک قرارداد یا به عنوان تضمین موردى داده میشود. به عبارت بهتر، ضـمانت نامـه سـندى اسـت کـه بـه موجـب آن ضامن، ضمانت انجام تعهدات اشخاص حقیقی یا حقوقی را که در رابطه با موضوع ضمانت تحقق مییابد، به عهده میگیرد. بنا به تعریف ذکر شده، ضمانت نامه بانکی سندى است که به موجب آن، بانک ضمانت اشخاص حقیقـی و حقوقی را در رابطه با انجام تکالیف و تعهدات موضوع قرارداد فیمابین »مضمون لـه« (ذى نفـع ضـمانت نامـه) و »مضمون عنه « (ضمانت شده) را تا مبلغ مندرج در ضمانت نامه به عهده میگیرد که در صـورت عـدم ایفـاى بـه موقع تعهدات از سوى مضمون عنه (ضمانت شده) با اعلام مضمون له (ذى نفع)، قبل از انقضاى سررسید ضـمانت نامه بانک باید مبلغ مندرج در ضمانت نامه را در وجه ذى نفع پرداخت کند. (وبلاگ (saserbank

 

ماهیت ضمانت نامه های بانکی:

 

 

برای شناسایی هر نهاد حقوقی و وضع قواعد مترقی در مورد آن بی شک اساسی ترین عملیات بررسـی و تطبیـق نهاد جدید با نهادهای سنتی و موجود در حقوق می باشد تا در صورت تطبیق(کلاً یا جزئی) یا یکـی از نهادهـای دیرپا احکام آن بر نهاد تازه بارشود تا حدی از سختی کار بزداید. در این راه ناگزیر از آنـیم کـه از عنـوان پـژوهش که به بعد بین المللی این اسناد می پردازد، قدری منحرف شـویم و نهادهـای موجـود در ق. م ایـران را در بحـث بگنجاییم. من الجمله پرداختن به ضمان عقدی در مقایسه ی با ضمانت نامه بانکی.

 

 

4

 

آن گونه که از تألیف دکتر مسعودی2 برمی آید دیدگاههای موجود در رابطه با مبانی ضمانت نامه بانکی به 4 نظـر و دکترین منحصر می شود و به تبعیت از مکتوبات ایشان به تفصیل این 4 نظر پرداخته می شود.

 

الف) تحلیل بر مبنای مفهوم ضمان عقدی: در اینجا ناگزیر از آنیم که مختصری به ضمان عقدی در ق. م و سـابقه آن بپردازیم. قانون مدنی به تبعیت از فقه امامیه نوع ضمان مندرج در م 684 ق. م3 را نقل ذمه به ذمه مـی دانـد. گروه دیگر بر مبنای تلقی عرف و عموم ضمان را موجب وضع ذمه به ذمه می دانند. اختصارا باید گفت و حق نیـز همین است که به تلقی عموم از ضمانت نمودن منتهی از دیگری و قصـد ماهیـت حقـوقی کـه در هنگـام انعقـاد ضمان مدنی دارند ضمان مدنظر ق.م باطل می باشد.

 

منتها ماهیت حقوقی که ایشان قصد انشای آن را می نماید مفهومی مشابه حواله است و می توان گفت که حوالـه منعقد می شود. استدلالی که درخور توجهی که یکی از مدرسان حقوق مدنی در این زمینـه دارد، امنیـت کـه بـا توجه به صراحت م 723 ق. م و عنایت به مفاد م 225 ق. م نوع ضمان موجود در ق.م را بـر بنـای ضـم ذمـه بـه ذمه( از نوع ساده یا ترتیبی) تحلیل نماییم.4 بی شک در وضع م 723 ملاحظـات عملـی و عرفـی نقـش بسـزایی اشت. گویی قانونگذار هم به مزایای ضمان و متعارف بودن آن و نامتناسب بـودن تحلیـل ضـمان بـر مبنـای نقـل اذعان داشته، در هر صورت باید مفروض قانونی در نظر گرفته شود و سعی می شود با تحلیل ضمان بر مبنـای ق. م مبحث ادامه پیدا کند. دکتر مسعودی با بررسی قاعده مندی نظر بـه مطابقـت تعهـد منـدرج در ضـمانت نامـه بانکی با ضمان ضم ذمه به ذمه ساده دارند. تحلیل ایشان شاید مطابق با اصول و قواعد حقوقی باشـد امـا بـه نظـر بنده، عملا تعهد مندرج ضمانت نامه آثار شبیه به ضمان نقل ذمه به ذمه دارد چرا که در عمـل کمتـر پـیش مـی آید ذینفع راحت طلب تعهد به آن قرصی و محکمی که بانک در ضمانت نامه نمـود، رهـا نماییـد و سـراغ متعهـد قرارداد اصلی و پایه برود. مضافا بر اینکه با عنایت به اصل اسـتقلال در ضـمانت نامـه هـای بـانکی، بانـک مطلقـاً( ذینفع خودابتدائاً به متعهد اصلی رجوع نموده باشد خواه خیر) موظف به پرداخت وجه منـدرج سـند، بـه صـرف اعلان تخلف تعهد است( نه اثبات تخلف) و عدم مراجعه ابتدایی ذینفع به متعهـد اصـلی نمـی توانـد دسـت آویـز بانک در عدم پرداخت وجه باشد.5

 

 

 

 

٢برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مبانی عقد ضمان رجوع شود به کاتوزیان، رصان….

 

و ھمچنین شهیدی… و تقریرات درس مدنی ٧ پیشین ٣عقد ضمان عبارتست از اینکه شخصی مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد. ۴علت این امر ھم وجود اصل عدم استناد ایرادان ۵علت این امر ھم وجود اصل عدم استناد ایرادان

 

5

 

همانطور که آمد ضمانت نامه های بانکی آثار بسیار مشابه ای با ضمان ق. م دارد. اما سؤال اساسی ایـن اسـت کـه آیا می توان بر پایه ی این شباهت و قیاس احکام ضمان را به ضمانت نامه های بانکی تسری داد؟ به عبارت دیگـر ضمانت نامه های بانکی با مقررات در باب ضمانمغایرت و مخالفتی ندارند؟ دکتر مسعودی بر اساس استدلال پایـه دار خویش( شباهت با ضمان وثیقه ای) بحثی را پیش رو می آورد و آن اینکه ضمانت نامه هـای بـانکی همـواره ضمانت از دین موجود نیستند و ظاهر ق. م ضمانت از دین آینده را بر نمی تابد.

 

در ثانی ضمان فقط می تواند از دین باشد. منتها اساتیدی هم هستند که دیـن را شـامل دو قسـمت مـی داننـد: الف) مال کلی در ذمه خواه وجه نقد باشد خواه عین یکی فی الذمه.(لنگرودی،(1352رویه ی قضایی نیز در آراء خـود یک رأی مورخ 1341.12.12 هیئت عمومی دیوان عالی می باشـد و دیگـری رأی شـماره 71 مـورخ 1342.9.22 هیئات عمومی دیوان قائل به این نظر است که تطبیقی در این زمینه نمی تواند موجود باشد.

 

ب) تحلیل بر مبنای مفهوم ایقاع: در مبحث قبلی به این نتیجه حاصل گردید میان ضمانت نامه و عقد ضـمان در مفهوم مدنی مغایرتهایی موجود است که بر مبنای آن و رویـه قضـایی موجـود انطبـاق احکـام ضـمان عقـدی بـا ضمانت نامه کار بیهوده ای به شمار می رود. در همین راستا اشاره می شود که این باور هست که به لحـاظ عـدم لزوم رضایت مضمون له در انعقاد ضمان به نفع وی، ضمان ماهیت ایقاعی رابط و عـده ای هـم ایـن حکـم را بـه ضمانت نامه های بانکی نیز تسری می دهند. در مورد ضمانت نامه ی بانکی باید قائل به این نظر شـد کـهعمومـاً آنچه در عمل رخ می دهد آنست کـه در واقـع در قـرارداد پایـه و اصـلی، اراده ی جمعـی دو طـرف در گشـایش ضمانت نامه نزد بانک معتبر با هم برخورد پیدا می کند و معنـای آن چیـزی نیسـت جـز اینکـه اراده یـک طـرف کارساز نمی باشد و شاید بتوان گفت که صدور از طرف بانک خود نوعی اجراء به تبع توافق قبل می باشد.

 

گویی که طرفین حصول منشاء را معلق بر گشایش و افتتاح ضمانت نامه نزد بانـک مـی نماینـد. ( دکتـر شـریفی آل

 

هاشم، سید الهام الدین. پیشین)

 

ج) تحلیل بر مبنای م 10 ق. م یا همان نظریه قراردادی بودن

 

انواع ضمانت نامه های بانکی

 

 

در این قسمت سعی می شود برای شناخت و احاطه بیشتر به این نهاد نوپا از دسـته بنـدی هـای گونـاگون آنهـا استفاده و بر این اساس شرح داده شوند. من الجمله از لحاظ توانایی یا عدم توانایی در تمدید مـدت اعتبـار بـرای مطالبه وجه ( ضمانت نامه قابل تمدید و غیر قابل تمدید) تقسیم بندی دیگـری بـه لحـاظ کیفیـت مطالبـه وجـه

 

6

 

دکتر مسعودی، علیرضا.(1383

 

 

ضمانت نامه می باشد( مشروط و بدون قید و شرط به لحاظ قابلیت انحلال و پایان دادن به عمر آن( قابل فسـخ و غیر قابل فسخ) از لحاظ قابلیت انتقال حقوق قراردادی( قابل انتقال و غیـر قابـل انتقـال) و از حیـث نـوع تضـمین مندرج در آنها( شرکت در مناقصه و مزایده، پـیش پرداخـت، حـس انجـام کـار و اسـترداد کسـور وجـه الضـمان، متقابل، اعتبارات اسنادی ضمانتی حال به شرح تک تک این تقسیم بندی ها می پردازیم:

 

الف) ” ضمانت نامه قابل تمدید ضمانت نامه ای است که حسب تقاضـای ذینفـع آن بـرای مـدتی پـس از پایـان اعتبارش قابل تمدید باشد” 6 البته تمدید این مدت با تقاضای ذینفع و با توجه بـه روابـط حقـوقی بـین مضـمون عنه و بانک مشخص و تعریف شده است.

 

در بعضی تعاریف قابلیت تمدید منحصر به ضمانت نامه هایی شده است که در مفاد آن ایـن اختیـار بـرای ذینفـع گنجانده شده باشد.( بالاسان آواسیان، آئیدا.) البته دکتر مسعودی تالی فاسدی برای این ادعا آورده و ادامه می دهـد که” ممکن است ضمانت نامه خود به خود ماهیت تمدید شونده داشته باشد، بدین معنا که اگـر در سررسـید آن مبلغ ضمانت نامه توسط ذینفع مطالبه نگردد، بانک بطور خودکار سبت به تمدید آن برای مدت ندرج در ضـمانت

 

نامه اقدام می کند” (

 

ضمانت نامه غیر قابل تمدید، ضمانت نامه ای است که در سررسید قابل تمدید نباشـد لـذا در سررسـید ضـمانت نامه، ذینفع باید مبادرت به مطالبه ی وجه نماید؛ در غیر اینصورت ضمانت نامه باطل می شود. در صـورت اطـلاق ضمانت نامه هم مقتضا را در قابل تمدید بودن آن می دانند. (دکتر مسعودی، علیرضا. (1386

 

ب) مشروط و عندالمطالبه : ضمانت نامه زمانی مشروط تلقی می شود که مطالبه وجه آن توسـط ذینفـع حسـب مفاد ضمانت نامه، موکول و منوط به رعایت شرایط خاصی گردد. بانکهـا در عمـل کمتـر بـه ضـمانت نامـه هـای مشروط روی می آورند؛ چرا که علاقه ای به درگیری درباره تشخیص و اثبات تحقق شرط برای دادن وجه ندارنـد. در این خصوصیت ضمانت نامه ها مفهومی مشابه اعتبارات اسادی را می یابند؛ چرا که پرداخت وجه ضمانت نامـه بر پایه ی استناد به مدارکی که مطابق شروط مندرج در ضمانت نمی باشد، صورت گیرد موجب مسـئولیت بانـک خواهد گردید.7

 

اما سؤال قابل طرح که پاسخ آن مفید فایده به نظر می رسد این است که در مورد ضمانت نامه های غیر مشـروط صرف مطالبه وجه برای استحقاق ذینفع در گرفتن وجه کفایت می نماید؟ جواب رویه قضایی طبـق رأی اصـراری

۶

 

٧تفصیل مطالب درباره اعتبارات اسنادی در بخشهای بعد در ھمین پژوھش خواھد آمد.

 

7

 

شماره 71، مورخ 46.9.22 از هیأت عمومی دیوان عالی منفی می باشد. البته موضع گیری رویـه قضـایی در قبـال این موضوع قابل انتقاد می باشد( مبنی بر اینکه همراه مطالبه باید اعلام قصـور مضـمون عنـه را نمایـد) چـرا کـه درخواست مطالبه یک ضمانت نامه ی غیر مشروط تلوحاًی حکایت از اعلام تخلف دارد.

ج) قابل فسخ و غیر قابل فسخ: در مورد ضمانت نامه های قابل فسخ نکته ای نهفتـه مـی باشـد کـه بـه بیـان آن پرداخته می شود. بدین ترتیب که حق فسخ متعلق به مضمون عنه بوده منتها فسخ در مقابـل مضـمون لـه قابـل استناد نمی باشد چرا که روابط داخلی ضامن و مضمون عنه نمی تواند به حقوق ثالث لطمه ای بزند.

د) قابلیت انتقال حقوق قراردادی و عدم قابلیـت انتقـال آن: م 4 مقـررات متحدالشـکل ضـمانت نامـه هـای عنـد المطالبه مصوب 1992 اتاق بازرگانی بین المللی چنین مقرری دارد: حـق ذینفـع در زمینـه درخواسـت پرداخـت وجه ضمانت نامه، قابل انتقال به غیر نیست مگر اینکه به گونه ای روشن در ضـمانت نامـه یـا اصـلاحیه آن پـیش بینی شده باشد، با این حال این ماده تأثیری در حق ذینفع نسبت به انتقـال آنچـه کـه بـه موجـب ضـمانت نامـه مستحق دریافت آن شده ندارد”.

 

دکتر مسعودی با اشاره به این امر به این امر اذعان می کرد که انتقال فرع بر انتقال قرارداد اصلی می باشد.

 

د) ضمانت نامه شرکت در مناقصه و مزایده، پیش پرداخت، حسن انجام کار، استرداد کسور وجه الضمان، متقابـل و اعتبارات اسنادی تضمینی:

د-(1 ضمانت نامه شرکت در مناقصه و مزایده: به حق باید این نوع ضمانت نامه را حاکی از قصـد جـدی مضـمون عنه در ورود به معامله دانست. ( شریفی آل هاشم، سید الهـام الـدین. پیشـین) بطـور معمـول مبلـغ وجـه التزامـی کـه در ضمانت نامه تعیین می شود 5 الی 10 درصد وجه مندرج در مناقصه یا مزایده می باشـد. اگـر قبـول پیشـنهادات منوط به افتتاح ضمانت بانکی از طرف متقاضی باشد، در صورت عدم پایبندی متقاضی به ایـن امـر، پیشـنهاد وی حذف خواهد گردید. نکته قابل ذکری که مفید یادآوری می باشد و در آثار تألیفی در این زمینـه بـه چشـم نمـی خورد، مربوط به امکان سوء استفاده ی بالقوه یا بالفعل از این نوع ضمانت نامه هـا مـی باشـد. دکتـر شـریفی در تدریس درس مدنی 6 در بحث ضمان از این سوء استفاده ها تعبیر به ” اقدام به مانور متقلبانـه بـرای بـردن مـال غیر” می نمایند. در هر حال پیرو عرایض قبلی که اشاره شد بنا به تسلط و حکمفرمایی ملاحظات عملـی و عرفـی در زمینه انعقاد و مطالبه و شرایط ضمن ضمانت نامه ها، قانونگذاری حتـی در سـطح بـین المللـی بـه سـطحی از تعادل و کمال دست نیافته و این خلاءها مطمناًئ راههای کلاهبرداری برای افرادر حرفـه ای و متبحـر همـوار مـی

 

 

8

 

 

 

نمایند. علی الخصوص که امروزه تعیین بعضی ضمانت اجراهای کارا برای بانک هـا در ایـن زمینـه بانـک هـا را در جهت هرچه بیشتر پرداختن وجوه این اسناد سوق می دهد. در دنیا با بانک هـایی کـه از پرداخـت وجـه ضـمانت نامه کمترین تخلفی نماید برخورد جدی صورت می گیرد. من جمله اینکه بانک در ردیـف black list گنجانـده می شود که به اعتبار بانک لطمه وارد می کند. د-(2 ضمانت نامه اسـترداد پـیش پرداخـت: زمانیکـه پیمانکـار یـا متعهد اصلی در راستای اجرای قرارداد تقاضای دریافت بخشی از مبلغ قـرارداد را بـه عنـوان پـیش پرداخـت مـی نماید، طرف درخواست گشایش ضمانت نامه ی بانکی به همین مبلغ(معمولاً 25 درصد مبلغ قرارداد اصـلی) مـی نماید، صدور این ضمانت نامه تضمینی است برای وضعیتی که پیمانکار از اجرای تعهدات قـراردادی سـر بـاز مـی زند.

 

د-(3 ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان: این ضمانت نامه و صدور ان نتیجه کسر درصـدی از مبلـغ قـرارداد در هر مرحله چرداختی توسط کارفرما می باشد. بدین ترتیب کارفرما برای اطمینـان از حسـن انجـام کـار در هـر مرحله از پرداخت درصد مشخصی از پرداختی (معمولاً 5 الی 10 درصد) کسر و نگهداری می نماید.

 

د-(4 مهمترین ضمانت نامه ها که هنگام به کارگیری لفظ ضمانت نامه، ذهن را معطوف به آن ضمانت نامـه هـای می نماید عبارتست ازز شمانت نامه های حسن انجام کار. بعلاوه چندین قسم ضمانت نامه ی اخیـری کـه از انهـا یاد شد ماهییت این چنینی دارند. دکتر مسعودی نیز به مانند بعضی از بزرگان، همخوانی این نوع ضمانت نامـه را با سفته در ماهیت اذعان می دارند.

 

د-(5 ضمانت نامه متقابل: در قراردادهای بین المللی که اجرای پروژه ها با بـیش از یـک دولـت سـرو کـار دارنـد، کارفرما برای تضمین اجرای پروژه و داشـتن وثیقـه مناسـب بـه هنگـام تخلـف از پیمانکـار خـارجی در خواسـت گشایش ضمانت نامه می نماید. در عمل بان ها علاقه ای به گشایش ضمانت نامـه بـرای خارجیـان ندارنـد منتهـا حاضر به نمایندگی از آنها با ابنک مطبوع پیمانکار می باشند.

 

پس بانک بومی به نمایندگی از پیمانکار خارجی در خواست گشایش اعتبار می نماید.

 

آنچنان که گفته شده بان خارجیابتدائاً ضمانت نامه را به نفع بانک محلی درخواست دهنده صادر می کنـد و نـه مستقماًی یه نفع فروشنده یا کارفرما. آنگاه بانک محلی مبادرت به صـدور یـک ضـمانت نامـه متقابـل نمـوده و بـه کارفرما تسلیم می دارد. آئین نامه صدور ضمانت نامه و ظهر نویسی از طرف بانک ها ضمن مجـاز شـمردن صـدور ضمانت نامه متقابل در م 16 خود، صدور ضمانت نامه ریالی در برابر تضمین بانکهای خـارجی و همچنـین صـدور ضمانت نامه ی ارزی را منوط به موافقت قبلی بانک مرکزی نموده است.

 

9

 

 

 

در تبیین رابطه ی ضمانت نامه ی پایه و متقابل نسبت به هم در حقوق انگلیس و فرانسه( در فرانسـه بـه موجـب رأی مورخ 1986 دیوان کشور فرانسه) اعتقاد قالب، استقلال در تعهد از همدیگر است.

 

تحقیقات پروفسور Vassear در مورد تلقی دادگاه های فرانسه نسبت به استقلال ضمانت نامه ی متقابـل نشـان می دهد که ضمانت نامه ی متقابل در رابطه با ضمانت نامه های مقدماتی و پایه به همان اندازه مستقل اسـت کـه

 

نسبت به قرارداد اصلی داراست. ( شریفی آل هاشم، سید الهام الدین. پیشین)

 

یکی از آثاری که منتج از این قاعده می باشد در توانایی درخواست مطالبه وجه ضمانت نامـه یمقـدماتی از طـرف بانک صادر کننده ی ضمانت نامه ی متقابل می باشد. بدون اثبـات مطالبـه یوجـه ضـمانت نامـه توسـط ذی نفـع اصلی( البته مشروط بر آنکه ضمانت نامه متضمن شرط خلاف آن نباشد)

 

د-(6 اعتبارات اسنادی ضمانتی((Stand by Letter of Credit

 

با توجه به نزدیکی مفهوم ضمانت نامه نامه ها و اعتبارات اسنادی سعی می شود تا در مورد اعتبـارات اسـنادی در مبحثی جدا و مفصل سخن به میان آورده شود تا به تفاوتهای این چند نهاد که کاربردهای همسانی هـم هسـتند، پی برده شود.

 

اعتبارات اسنادی و اعتبارات اسنادی ضمانتی((USP

 

الف) مختصری بر تاریخچه قانونگذاری در این اسـناد: اتـاق بـین المللـی بازرگـانی اولـین بـار در سـال 81933 در هفتمین کنگره اتاق بازرگانی بین المللی دست به وضـع مقـرررات ایـن نهـاد شـد. بـه تبـع تغییـرات پیوشـته در عملیات داد و ستد بن المللی، مقررات متحد الشکل اعتبارات هر چند سال باز مورد بازنگری قرار گرفـت. از جملـه بازنگری سال 1983 می باشد که حاصل آن تدوین مققرات متحدالشکل اعتبـارات اسـنادی نشـریه ی شـماره ی

 

400 اتاق بازرگانی بین المللی است. ( آقایان جباری، غلامحسین. ذوقی، محمد صـالح. عمـاری، عبـداالله. مهـاجری، محمـد حسـین و نقشـینه،

 

سیاوش. تحلیلی بر مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی و کاربرد آن در معاملات اعتبارات اسنادی. انتشارات کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین المللی . کتـاب شماره .13721 .22 چاپ اول.)

 

 

در م 1 این مقررات آمده: ” این مقررات در مورد کلیه اعتبارات اسنادی و در حدودی که مراعات آن میسر باشـد، در مورد اعتبارات اسنادی ضمانتی اجرا می شود و رعایت آن برای همه طرفهای ذیربط الزامی اشـت؛ مگـر اینکـه

٨برای اولین با در این سال توسط کمیسیون بانکدارICC منشر شده.

 

10

 

 

 

ترتیب دیگری صرحاًی مورد توافق قرار گرفته باشـد. مراعـات ایـن مقـررات در هـر اعتبـار اسـنادی از طریـق درج مفادی دایر بر اینکه اعتبار، مطابق مقررات متحدالشکل اعتبـارات اسـنادی سـال 1983، نشـریه ی شـماره…اتـاق بازرگانی بی المللی افتتاح شده است، اعلام می شود.”

 

این مقررات مورد قبول 160 کشور قرار گرفت.البته از همان ابتدا بعضی از کشورها مانند ایران مخالفت خـویش را با درج اعتبارات اسنادی ضمانتی اعلام نمودند. چراکه در این کشورها به علت محدودیت قانونی، فروشندگان کـالا توانایی در خواست صدور ضمانت نامه متقابل حسن انجام کار از بانک کارگزار خود را ندارند( و اعتبـارات اسـنادی ضمانتی هم عناًی همان کاربرد ضمانت نامه ی حسن انجام کار را دارد) . در م 3 این مقررات به اصل استث=قـلال اعتبارات از قرارداد مبنا و پایه اشاره شده نمـوده کـه در مبحثـی جـدا بـه اصـل اسـتقلال در ضـمانت هـا و ایـن اعتبارات اسنادی اشاره خواهد شد.

 

 

تعریف اعتبارات اسنادی

 

 

اعتبارات اسنادی سندی است که بانکی از طرف مشتری خود صادر می کندو به شخص یـا تجارتخانـه ای اختیـار می دهد که براتهایی به عهده آن بانک ( و یا کارگزارانش بـه حسـاب آن بانـک تحـت شـرایط مصـرحه در اعتبـار

 

اسنادی بکشد) ( غلامحسین معنوی،(1352

 

در تعریفی دیگر از اعتبارات اسنادی آمده: ( دکتر کاشانی، سید محمـود )اعتبـارات اسـنادی عبارتسـت از التـزام صـادر کننده اعتبار کهمعمولاً یک بانک است و به صورت اعتبار به تقاضای مشتری بانـک گشـایش مـی یابـد و بانـک را مکلف می سازد به شرط رعایت شرایط مقرر در اعتبارات اسنادی از جانب ذینفع، وجه مـذکور در اعتبـار اسـنادی را به ذینفع یا به حواله کرد وی پرداخت کند.

 

رشته ای از تعدد تعاریف در باب اعتبارات اسنادی، جوهری اصلی در تعریـف ایـن اسـناد در تقاضـای مشـتری از بانک خود برای تعهد پرداخت مبلغ معینی در مقابل فروشندگان کالا در ازاء ارائه اسـناد مشخصـی کـه حـاکی از مالکیت کالا باشد. اعتبار اسنادی ضمانتی عبارتست از” تعهد بانک به انجام پرداختی به شـخص ثالـث( ذینفـع) و یا قبول بروات صادره توسط وی مشروط بر اینکه ویکلاً شرایط اعتبار را رعایت کرده باشد.”

 

 

 

11

 

 

 

تمایز دو نوع اعتبار در انی است که در اعتبار اسنادی عادی پرداخت وجه اسناد در قبال ارائه اسـناد حمـل امکـان پذیر است ، در حالی که اعتبار اسنادی ضمانتی با هدف حمایت از ذینفع در مورد قصورات طرف ممکن است بـه صرف یک اعلان ساده دایر بر اینکه طرف قرارداد قصور کرده است فعال و قابل پرداخت باشد. از ایـن جهـت ایـن سند با ضمانت نامه های بانکی غیر مشروط مشابهت فـراوان دارد. در واقـع در اعتبـارات اسـنادی تضـمینینوعـاً، اسنادی که برای مطالبه باید ارائه شود( که باید بر اساس شرایط مقرر در اعتبارنامه ی مذکور باشد) توسـط خـود ذینفع قبل تهیه است اما در مورد اعتبارات اسنادی مهمولی اسناد معهود برای جواز مطالبه ی موجـه اعتبـار، مـن الجمله سند حملنوعاً توسط ثالث صادر و تنظیم می شود.

 

مزایای اعتبارات اسنادی:

 

1 .اطمینان فروشنده از اینکه پس از ارایه اسناد حمل وجه اعتبار را مطابق شرایطاعتبار از بانـک کـارگزار یا تایید کننده دریافت میکند.

 

2 .امکان کنترل تاریخ حمل و تحویل نهایی کالا.

 

3 .تحصیل اسناد حمل مطابق با مفاد موافقت اولیه تحت شرایط قرارداد میان طرفین 4 .اطمینان از اینکه پرداخت وجه اعتبار به فروشنده فقط بعد از انتقال و فک مالکیت کـالا از وی صـورت میگیرد.

 

5 .امکان کسب تسهیلات بیشتر برای فروشنده در مقابل اعتبار گشایش یافته برای تهیه کـالای سـفارش شده 6 .تعهد بانک برای پرداخت بها در معاملات بجای فرد فروشنده

 

7 .نهایتاً تعهد پرداخت ر ا ” فقط در قبال دریافت اسناد بدون عیب و مغایرت” متقبل میگردد.

 

دلایل و لزوم رعایت حقوق اعتبارات اسنادی

 

اجرا و انجام تعهدات قراردادی، بدون شک از مهمترین اهداف هر قرارداد است که طرفین و متعاقدین بـه منظـور آن و به موجب قرارداد با همدیگر مرتبط شد هاند .در روابط قراردادی ملی و داخلی یک کشور، به لحـاظ وجـود دستگاه قضائی و نیروهای مورد نیاز برای انجـام ایـن تصـمیمات، انجـام تعهـدات قـراردادی مسـئله سـاد هتـر و اضطراب متعاقدین کمتر است، ولی در روابط بین المللی بدلیل وجود موانع عدیده طرفین قرارداد، از همان ابتـدا،

 

 

12

 

درجستجوی تامین کافی هستند تا به دور از هر گونه دلواپسی و اضـطراب، در یـک بسـتر امـن تجـاری فعالیـت

 

نمایند.(علی رجبی)

 

انواع اعتبار اسنادی:

 

در مورد اعتبارات اسنادی از جهات مختلـف، تقسـیماتی وجـود دارد کـه مهمتـرین آنهـا بـه شـرح زیـر میباشد:

در رابطه با اعتبارات اسنادی در ایران باید خاطر نشان کرد که به دلیل محدودیتهای وضع شـده توسـط بانک مرکزی انواعی از این اعتبارات غیر قابل استفاده در ایران میباشد و یا احتیاج به مجوز بانک مرکـزی دارد.

 

اعتبار اسنادی داخلی ریالی

 

نوعی شیوه پرداخت و یکی از خدماتی است که بانک به درخواست یـک خریـدار (متقاضـی)، بـه منظـور خرید یا سفارش کالا یا خدمات از یک فروشنده( ذینفع) داخلی و به نفع وی برقرار می نماید

 

اعتبار اسنادی داخلی – ریالی بر مبنای عقد جعاله گشایش می شود . در صورت درخواست متقاضی و بـا بررسی و موافقت بانک هنگام ظهر نویسی اسناد و تسویه حساب، امکان اعطـای تسـهیلات در قالـب عقـد فروش اقساطی و مشارکت مدنی میسر می باشد. به اعتبـاری کـه خریـدار بـرای واردات بـه کشـور خـود گشایش می کند اعتبار وارداتی و این اعتبار از لحاظ فروشنده کالا کـه در کشـور دیگـر قـرار دارد اعتبـار صادراتی میباشد.

 

اعتبار اسنادی وارداتی

 

نحوه تامین ارز:

 

1 .(توافقی )خرید ارز از بانک با ارائه معادل ریالی توسط متقاضی 2 .ارز متقاضی آه مستقیما “از حساب ارزی متقاضی برداشت می شود.

 

  • .(تسهیلات ارزی از منابع بانک )در صورت داشتن مصوبه اعطای تسهیلات

 

  • .حساب ذخیره ارزی

 

.تسهیلات اعطایی از سوی بانکهای خارجی از جمله بانک توسعه اسلامی

 

 

دانلود مقاله رایگان با موضوع ضمانتنامه های بانکی و اعتبارات اسنادی

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید