دانلود پایان نامه : اثر کلرید کادمیوم محلول در آب بر شاخص­های زیستی ماهی Chondrostoma regium نازک

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته بوم شناسی آبزیان شیلاتی

عنوان : اثر کلرید کادمیوم محلول در آب بر شاخص­های زیستی ماهی        Chondrostoma regium نازک

دانشگاه صنعتی اصفهان

دانشکده منابع طبیعی

اثر کلرید کادمیوم محلول در آب بر شاخص­های زیستی ماهی        Chondrostoma regium نازک

پایان نامه کارشناسی ارشد بوم شناسی آبزیان شیلاتی

استاد راهنما:

دکتر فاطمه پیکان حیرتی

 

زمستان1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)  عنوان                                                                                                                                                                                صفحهفهرست مطالب.......................................................... هشتفهرست اشکال........................................................... دهفهرست جداول........................................................ یازدهچکیده.................................................................. 1فصل اول: مقدمهمقدمه.............................................................................................................................................................................................................................21-1مقدمه.......................................................................................................................................................................................................................21- 2هدف از مطالعه.......................................................................................................................................................................................................4فصل دوم:کلیات و مرور منابع2-1کلیات........................................................................................................................................................................................................................................................... 52-2 فلزات سنگین............................................................................................................................................................................................................................................................ 62- 2- 1منشأ فلزات سنگین.......................................................................................................................................................................................................................................................... ..82- 2-2 اثرات فلزات سنگین بر سلامت آبزیان.............................................................................................................................................................. 92- 3 کادمیوم، منشأ و منایع آن در محیط زیست............................................................................................................................................................... 102- 4 مسیر های جذب...............................................................................................................................................................................................112- 5 آبشش............................................................................................................................................................................................................................................................ .112- 6 کبد، روده،کلیه........................................................................................................................................................................................................................................................ 122-7 سایر مسیرهای جذب.............................................................................................................................................................................................................................................................. 132- 8 تاثیر متقابل فلزات سنگین بر یکدیگر.................................................................................................................................................................    132- 9 عوامل موثر در قابلیت دسترسی ماهیان به فلزات سنگین............................................................................................................................................................... 132- 10مسمویت.............................................................................................................................................................................................................142-11مسمومیت و بیماری­های ناشی از کادمیوم در ماهیان..............................................................................................................................................142- 12مرور منابع...........................................................................................................................................................................................................16فصل سوم: مواد و روش­ها3- 1 منطقه نمونه برداری........................................................................................................................................................................................................................................................... 193- 2معرفی ماهی نازک............................................................................................................................................................................................................................................................ .203-3 انتقال ماهیان به سالن آکواریوم جهت سازگاری....................................................................................................................................................203-4 اندازه گیری فاکتورهای فیزیکوشیمیایی............................................................................................................................................................. .213- 5  ساخت محلول ذخیره کادمیوم.......................................................................................................................................................................   .. 21
3-6 آنالیزهای خون­شناسی ...........................................................................................................................................................................................223-6-1 اندازه­گیری هموگلوبین...................................................................................................................................................................................22
هشت
3-6-2 اندازه­گیری هماتوکریت..............................................................................................................................................................................223-6-3  شمارش گلبول قرمز.......................................................................................................................................................................................223- 7 شاخص­های ثانویه خون­شناسی..............................................................................................................................................................................    233- 7-1 حجم متوسط گویچه قرمز (MCV)............................................................................................................................................................ .....233-7-2 میانگین غلظت هموگلوبین ذره­ای (MCHC).....................................................................................................................................................233-7-3 آنالیز شیمیایی میانگین هموگلوبین ذره­ای (MCH).............................................................................................................................................233-8 شمارش گلبول سفید................................................................................................................................................................................................233- 9 نمونه برداری برای مطالعه بافت­شناسی..................................................................................................................................................................    243-10 تهیه مقطع بافتی.....................................................................................................................................................................................................243-10-1 مرحله آبگیری و شفاف سازی..........................................................................................................................................................................243-10-2 مرحله قالب گیری............................................................................................................................................................................................................................................................. 253- 10-3 برش وتهیه لام.................................................................................................................................................................................................253-10-4 رنگ آمیزی.....................................................................................................................................................................................................253-10-5 کمی سازی آسیب بافتی...................................................................................................................................................................................253-11 آنالیز تجمع زیستی آماده سازی نمونه های آبشش و جهت ...................................................................................................................... .........................................303-12 جذب اتمی.........................................................................................................................................................................................................303-13 تحلیل آماری.......................................................................................................................................................................................................31 فصل چهارم: نتایج و بحث۴- ۱ شاخص­های زیستی ماهیان و پارامترهای فیزیکو­شیمیایی آب............................................................................................................................................ ......................32۴-2 پارامتر­های خون­شناسی............................................................................................................................................................................................................................................................ 33۴- 3 شاخص­های ثانویه........................................................................................................................................................................................................................................................ ...36۴-4 تعداد گلبول­های سفید خون................................................................................................................................................................................    38۴-5 نتایج تجمع زیستی............................................................................................................................................................................................................................................................ 40۴-6 تغییرات هیستوپاتولوژیک آبشش............................................................................................................................... ..........................................424-7 تغییرات هیستوپاتولوژیک کبد..............................................................................................................................................................................48فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهاد­ها5- 1  نتیجه­گیری............................................................................................................................................................................................................................................................. 525-2 پیشنهادها..............................................................................................................................................................................................................53منابع............................................................................................................................................................................................................................54 عنوان صفحهشکل2-1 چرخه زیستی فلزات سنگین در موجودات  زنده.............................................................................................................................................8شکل3- 1 تصویری از موقعیت چشمه دیمه..................................... 19شکل 3-2 ماهی نازک...................................................... 20شکل۴-1 تغییرات پارامتر­های اولیه خون­شناسی............................... 34شکل ۴-2  تغییرات پارامتر­های ثانویه خون­شناسی............................ 37شکل۴-3 تعداد گلبو­لهای سفید در تیمار­های آزمایشی......................... 38شکل۴- 4  میزان تجمع کادمیوم بافت آبشش ماهی نازک...........................................................................................................................................40شکل۴-5 تغییرات بافتی مشاهده شده در آبشش ماهی نازک........................................................................................................................................43شکل۴-6 میانگین میزان تغییرات شاخص Iorg بافت آبشش ماهی نازک....................................................................................................................45شکل۴-7 تغییرات بافتی مشاهده شده در کبد ماهی نازک............................................................................................................................................48شکل۴-8 میانگین میزان تغییرات شاخص Iorg بافت کبد ماهی نازک........................................................................................................................50 عنوان صفحه جدول 2-1 انواع فلزات سنگین و شدت سمیت آن­ها............................. 8جدول 3-1 روش ارزیابی آسیب­شناسی بافت­ها............................................................................................................................................................29جدول4-1 پارامتر­های فیزیکوشیمیایی آب....................................................................................................................................................................32جدول 4-2 درجه بندی نیمه­کمی آسیب آبشش ماهی نازک.......................................................................................................................................44جدول4-3 درجه بندی نیمه­کمی آسیب کبد ماهی نازک.............................................................................................................................................49چکیدهبوم سازگان آبی هر روزه، دریافت کننده حجم وسیعی از آلاینده­هایی همچون فلزات سنگین، هیدروکربن­ها، آفت­کش­ها و مواد آلی هستند. هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرات کلرید کادمیوم بر برخی شاخص­های خون­شناسی و بافت­شناسی ماهی نازک Chondrostoma regium  است. به این منظورتعداد 100 قطعه ماهی نازک از یکی از سرشاخه­های زاینده­رود صید و به آزمایشگاه  منتقل شد. ماهیان در گروه­های صفر(گروه شاهد)، 5/0، 5/2، 5/7 میکروگرم بر لیتر کلرید کادمیوم قرار گرفتند. در طی آزمایش فاکتور­های فیزیکوشیمیایی آب شامل اکسیژن محلول، درجه حرارت، pH، قلیائیت و سختی سنجش شد. در پایان دوره آزمایش، خون­گیری از ساقه دمی ماهیان صورت گرفت و شاخص­های مرسوم خون­شناسی بررسی شد. بافت کبد و آبشش نیز در پایان روز 14 به منظور مطالعات آسیب شناسی بافتی در فرمالین 10% تثبیت شد. به منظور ارزیابی میزان تجمع کادمیوم، پس از آماده­سازی و هضم نمونه­های بافت آبشش مقدار فلز سنگین کادمیوم با استفاده از دستگاه جذب اتمی شعله­ای تعیین گردید. نتایج نشان داد که تعداد گلبول­های قرمز در غلظت 5/0 میکروگرم در لیتر کادمیوم نسبت به گروه شاهد افزایش یافت. میزان هموگلوبین و هماتوکریت در غلظت 5/7 میکروگرم بر لیتر کادمیوم نسبت به گروه شاهد کاهش نشان داد. همچنین آنالیزهای مربوط به پارامتر­های ثانویه خون­شناسی شامل حجم متوسط گلبول قرمز (MCV) و میانگین هموگلوبین ذره­ای (MCH) نشان­دهنده کاهش این دو پارامتر در غلظت 5/0 میکروگرم بر لیتر کادمیوم نسبت به گروه شاهد بود. بیشترین تجمع فلز سنگین در غلظت 5/7 میکروگرم در لیتر کادمیوم مشاهده شد که  معادل 136/0± 8/2 بر حسب میکرو­گرم برگرم وزن خشک ماهی بود. مهم­ترین تغییرات ایجاد شده در بافت آبشش شامل هایپرپلازی، چماقی شدن و همجوشی بود. در بافت کبد پرخونی، پیکنوزیس هسته­ای و نکروز کانونی مشاهده شد. به طور کلی نتایج نشان داد که به جز میانگین غلظت هموگلوبین (MCHC)، در سایر فاکتورهای ثانویه خون­شناسی تفاوت معنی­داری(p<0/05) با گروه شاهد مشاهده شد. همان­گونه که در فاکتور­های اولیه خون­شناسی نیز تفاوت معنی دار با گروه شاهد نشان داده شد(p<0/05). شدت تغییرات وارده به بافت آبشش و کبد متناسب با افزایش غلظت کلرید کادمیوم، افزایش یافت به طوری­که بیشترین تغییرات آسیب شناسی در ماهیان تیمار شده با غلظت 5/7 میکروگرم بر لیتر کلرید­کادمیوم در مقایسه با گروه شاهد مشاهده شد. این نتایج بیانگر اثر کادمیوم در ایجاد  تغییرات فاکتور­های خون­شناسی و آسیب شناسی بافت آبشش و کبد است. کلمات کلیدی: ماهی نازک Chondrostoma regium،کادمیوم، پارامترهای خون­شناسی، تجمع، آبشش، کبد.مقدمه اکوسیستم­های آبی هر روزه، دریافت کننده حجم وسیعی از آلاینده­هایی همچون فلزات سنگین، هیدروکربن­ها، آفت­کش­ها و مواد آلی ناشی از فاضلاب­های خانگی، صنعتی، معدنی، کشاورزی هستند. این مواد پس از ورود به اکوسیستم آبی موجب آلودگی و تجمع در بدن موجودات آبزی می­شوند. در چنین شرایطی برآورد اثرات این آلاینده­ها بر بوم سازگان آبی، امری کاملاً ضروری است چرا که تغییرات شیمیایی، تعادل بوم سازگان را بر هم زده و از عملکرد درست آن، ممانعت می­نماید ]44[. فلزات سنگین از منابع طبیعی و غیرطبیعی به طور پیوسته وارد اکوسیستم­های آبی می­شوند و به دلیل مسمویت، حضور طولانی،آلودگی موجودات زنده و حضور در زنجیره غذایی موجودات زنده، تهدیدی جدی برای اکوسیستم به شمار می­روند. گزارش­های متعددی در مورد مرگ و میر آبزیان در منابع آبی داخلی و یا دریایی به دلیل ورود آلاینده­های فلزات سنگین وجود دارد. به طور معمول بعضی از فلزات سنگین گرچه به میزان بسیار کم، برای انجام فعالیت­های طبیعی فیزیولوژیک بدن انسان و پستانداران و نیز آبزیان ضروری هستند اما زمانی که غلظت فلزات سنگین در محیط از حد مجاز فراتر رود و یا به طور مستمر وارد محیط زیست ماهیان و سایر آبزیان شوند، ماهیان با جذب آن­ها به طریق مستقیم و یا غیرمستقیم و ذخیره سازیشان در اندام­هایی مانند آبشش، کبد و کلیه دچار نوعی مسمومیت مزمن می­شوند و در صورت استمرار، علایم ویژه این نوع مسمومیت­ها را نشان می­دهند.  چنین رخدادی در انسان به دلیل برداشت یکباره و زیاد فلزات سنگین تجمع یافته در ماهیچه­های ماهی، ممکن است علائم حاد مسمومیت­ها را نشان دهد و افراد مسموم علائم کلینیکی و اختلالات فیزیولوژیک مربوط به عنصر مربوط را به طور خاص نشان می­دهند]9[. فلزات سنگین به عنوان یکی از گروه­های اصلی آلاینده محیط­های آبی در اثر فعالیت­های طبیعی و نیز به طور عمده در اثر فعالیت­­های انسانی به محیط های آبی راه می یابند]66[. این فلزات با تجمع در بافت­های ماهیان، تغییراتی را در سطوح مختلف عملکردی آنها ایجاد می­نمایند و امروزه از ماهیان به عنوان شاخص­های زیستی حساس در بحث ارزیابی کیفیت محیط­های آبی استفاده می­شود که می­توانند اطلاعات ما را در خصوص نوع و میزان آلاینده و نیز مکانیزم­های سمیت آن ها در بوم­سازگان آبی افزایش دهد]107[. در بررسی­های انجام شده، فلزات سنگین در ماهیان می­توانند موجب تغییرات رفتاری،تغییر در استراتژی تغذیه، الگوی شنا، فرار شکار و شکارچی، تولیدمثل، یادگیری، استرس­های تنفسی]45[، تغییر رشد]69[، تغییر شاخص­های خونی]32، 108، 109[، اختلال در تنظیم اسمزی]55[، تغییر در بیان ژن متالوتیونین]34[، مقدار هورمون کورتیزول]89[ و آسیب­های بافتی ]97[ گردد.همانطور که گفته شد فاضلاب­های صنعتی و شهری و پساب­های کشاورزی هرکدام حاوی مقادیر متنابهی فلزات سنگین هستند که این مواد پس از ورود به اکوسیستم آبی موجب آلودگی و تجمع در بدن موجودات آبزی می­شوند]44[. سنجش فلزات سنگین موجود در آبزیان ممکن است تصویر بهتری از خطر­های متوجه انسان را نسبت به اندازه­گیری آن­ها در محیط زیست فیزیکی یا گیاهان نشان دهد. برای ارزیابی میزان سمیت آلاینده­های محیطی شاخص­های فیزیولوژیکی متفاوتی در ماهی­ها وجود دارد که از جمله آن­ها شاخص­های خون­شناسی است.  به دلیل اینکه سیستم گردش خون و محیط خارجی با یکدیگر در ارتباط هستند، متغیر­های خون شناسی برای تشخیص اثرات مواد سمی استفاده می­شود. پارامتر­های خونی غیر­نرمال می­تواند بیانگر نغییرات شرایط فیزیکی و شیمیایی آب باشد، لذا ماهی به عنوان یک شاخص هشدار دهنده در تشخیص حضور نامطلوب آلاینده در آب استفاده می­شود]76[.بافت­شناسی نیز ارزیابی کاملی از سلامتی موجود زنده فراهم می­کند و به طور موثری اثرات مواجهه با آلاینده­های محیطی را انعکاس می­دهد. لذا می­توان با بررسی بافت­ها، اثرات سمی فلزات سنگین را مورد مطالعه قرار داد. بافت آبشش، کبد، روده و کلیه ماهیان اندام­های مناسب برای مطالعات بافت­شناسی در محیط­های آلوده به فلزات سنگین هستند]62[. از آنجا که آبشش­ها اولین مکان بعد از پوست است که در معرض مستقیم سموم یا آلاینده­ها قرار دارند، بنابراین بررسی تغییرات ساختار آبشش شاخص مناسبی برای سموم یا آلاینده­ها است. آبشش ماهی­ها به عنوان اندام مبادله گاز، تنظیم اسمزی، تنظیم اسید-باز، دفع مواد زائد نیتروزنی و تنظیمات درون­ریز است و به دلیل داشتن سطح وسیع و لایه اپیتلیالی نازک، یکی از راه­های جذب مواد سمی محیطی مانند کادمیوم است]37[.کبد نیز به عنوان بافت خون­ساز یکی از مهم­ترین بافت­های جانوری است که تحت تاثیر فلزات سنگین دچار عوارض نامطلوبی می­گردد.با توجه به نقش کبد در سم زدایی و نگهداری هموستاز متابولیک بدن، می­توان از این بافت نیز به عنوان شاخص مناسبی در مطالعات بافت شناسی نام برد]31[.از دیدگاه بوم­شناسی ماهیانی که دچار مسمومیت با فلزات سنگین هستند در حالت­های شدید احتمال خطر حذف جمعیت آن­ها وجود دارد. جذب کادمیوم از طریق آب در جانوران آبزی به عواملی همچون دمای آب، محتوای اکسیژن، pH آب و غلظت یون­های کلسیم و منیزیم موجود در آب بستگی دارد. از سوی دیگر، کادمیوم موجود در طعمه­ها می­تواند نقش مهمی در تجمع این عنصر در بافت­های ماهی داشته باشد]9[.کادمیوم تقریباً درتمام بافت­ها واندام­ها مثل کبد، کلیه،آبشش و روده به نسبت بالاتر و در بافت ماهیچه به مقدار کمتر تجمع می­یابد]75[. از سوی دیگر می­توان بیان نمودکه تغییرات بافت شناسی در مقایسه با تغییرات تولید مثلی و رشد و نمو حساس­تر است و زودتر هم رخ می­دهد و به دنبال آن این عنصر باعث تغییرات هیستوپاتولوژیک در بافت­هایی نظیر آبشش، کبد، کلیه و روده می­گردد و نهایتاً فعالیت­ فیزیولوژیک آن­ها را مختل می­نماید، در نتیجه ارزیابی بهتر از سلامت ماهی و اثرات آلودگی نسبت به پارامترهای بیوشیمیایی فراهم می­کند. در صورت وجود یون کادمیوم در آب، ماهیان آب­های شیرین در مقایسه با ماهیان دریایی،کادمیوم بیشتری را طریق آبشش به درون بدن انتقال می­دهند]90[. مطالعات نشان داده است،گرچه فاکتورهای محیطی نظیر دما، اکسیژن، شوری،pH   و سختی نقش مهمی در تجمع فلزات ایفا می­کند، اما تجمع فلزات سنگین در بافت عمدتاً به غلظت فلز موجود در آب و دوره قرارگیری در برابر آن بستگی دارد. نیازهای اکولوژیک، جنس، اندازه وپوست اندازی موجودات آبزی هم چنین درتجمع فلز در بافت اثردارند ]44[.تعداد صفحه : 85قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید