دانلود پایان نامه ارشد:بررسی طنز سیاسی دهه 40

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :تاریخ انقلاب اسلامی

عنوان :بررسی طنز سیاسی

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی

وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته تاریخ انقلاب اسلامی

عنوان:

بررسی طنز سیاسی دهه 40

 

استاد راهنما:

جناب آقای دکتر اسماعیل حسن­زاده

استاد مشاور:

جناب آقای دکتر حمید بصیرت منش

 

شهریور، 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست تفصیلی

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………. 1

کلیات پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………. 4

بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………….. 4

قلمرو پژوهش …………………………………………………………………………………………………………….. 5

هدف، ضرورت و اهمیت طرح پژوهش …………………………………………………………………………… 5

پرسش بنیادین و پرسش های فرعی پژوهش ……………………………………………………………………… 5

پیش فرض های پژوهش ……………………………………………………………………………………………….. 6

تعریف مفاهیم ……………………………………………………………………………………………………………… 6

روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………… 7

سازماندهی پژوهش ………………………………………………………………………………………………………. 7

نقد مراجع …………………………………………………………………………………………………………………… 8

بخش­اول: مفهوم شناسی طنز، طنزسیاسی وتاریخچه آن تا مشروطه

فصل اول: طنز و تعاریف آن

  1. طنز و کارکردهای آن ……………………………………………………………………………………………………………………………. 8
  2. مقایسه طنز با هزل، هجو، فکاهه و کاریکاتور …………………………………………………………………………………………. 15
  3. طنز از دیدگاه غربی­ها ………………………………………………………………………………………………………………………….. 19

فصل دوم: طنز و قدمت آن در ایران

  1. تاریخچه­ی طنز در ایران …………………………………………………………………………………………………………… 24
  2. نمونه های برجسته : سید اشرف الدین گیلانی و علی اکبر دهخدا ……………………………………………………..29
  3. نشریات فکاهی و طنز در دوره­ی مشروطه …………………………………………………………………………………….32

بخش دوم :زمینه­ها ونمونه­های طنزسیاسی در دهه40

فصل اول: زمینه سیاسی – اجتماعی …………………………………………………………………………………………………. 38

فصل دوم: طنز سیاسی در دوره­ی پهلوی ………………………………………………………………………………………….. 43

فصل سوم: نمونه های برجسته طنزسیاسی دردهه40 ……………………………………………………………………………. 52

1.غلامحسین ساعدی ……………………………………………………………………………………………………………………………. 56

  1. ابوالقاسم حالت ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 63

3.بهرام صادقی ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 68

  1. جواد مجابی ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 70

فصل چهارم: طنزوفکاهی درنشریات

  1. هفته نامه­ی فکاهی توفیق ………………………………………………………………………………………………………… 77
  2. مجله تهران مصور ………………………………………………………………………………………………………………….. 84
  3. مجله کاریکاتور …………………………………………………………………………………………………………………….. 87
  4. روزنامه­های سراسری(آیندگان) ………………………………………………………………………………………………….91

فصل پنجم: سنخ شناسی …………………………………………………………………………………………………………………. 98

بخش سوم:محتوای طنزسیاسی

فصل اول: نقد ساختارهای سیاسی ……………………………………………………………………………………………………. 104

  1. مجلس در بوته­ی نقد ……………………………………………………………………………………………………………………….. 108
  2. انتقاد از شخصیت­ها و عملکرد نماینده­های مجلس و حزب ایران نوین ……………………………………………………… 124
  3. نهادها و سازمان­های دولتی……………………………………………………………………………………………………………………..140

4.مراکز اداری …………………………… ……………………………………………………………………………………………………………144

الف) شهرداری: ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 144

ب) سازمان آب و برق: …………………………………………………………………………………………………………………………. 156

پ) شرکت اتوبوسرانی: ………………………………………………………………………………………………………………………… 158

ت) وزارت آموزش و پرورش: ……………………………………………………………………………………………………………… 163

ث) بخش کمرگات ……………………………………………………………………………………………………………………………… 168

ج) وزارت بهداشت ……………………………………………………………………………………………………………………………. 176

فصل دوم: شخصیت های سیاسی در بوته نقد

1.طنز و انتقاد از شاه و دربار………………………………………………………………………………………………………. 185

2.طنز و انتقاد از نخست وزیران …………………………………………………………………………………………………… 193

الف) علی امینی …………………………………………………………………………………………………………………………………… 193

ب) امیراسدالله علم ………………………………………………………………………………………………………………………………. 197

پ) حسنعلی منصور …………………………………………………………………………………………………………………………….. 203

ت) امیرعباس هویدا …………………………………………………………………………………………………………………………….. 210

فصل سوم:موضوعات طنز سیاسی

  1. نقد تحولات داخلی …………………………………………………………………………………………………………………. 217

الف) انقلاب سفید ……………………………………………………………………………………………………………………………..  217

ب) نفت و کنسرسیوم …………………………………………………………………………………………………………………………. 226

پ) آمارگیری …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 239

  1. نقد تحولات خارجی ……………………………………………………………………………………………………………… 243

الف)آزادی بیان …………………………………………………………………………………………………………………………………… 243

ب) تبعیض نژادی در آمریکا ………………………………………………………………………………………………………………… 247

پ) جنگ ویتنام …………………………………………………………………………………………………………………………………. 252

نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 257

مراجع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 259

مقدمه

با خروج رضاشاه از ایران در جریان شهریور 1320 و همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم، ایران دور جدیدی از تحولات را تجربه کرد. اولین تحول، تغییر در بنیان کابینه­ها و انتصاب نخست­وزیر جدید بود. این تغییرات همچون موجی در سایر بخش­ها چه داخلی و چه خارجی نیز نفوذ یافت. نمونه­ی بارز این تحول در بعد داخلی، ایجاد فضای باز سیاسی بود که سبب آزادی تشکل­های سیاسی، انتشار آزاد مطبوعات غیر دولتی و آزادی زندانیان سیاسی بود. فضای باز سیاسی در انتشار مطبوعات تاثیر شگرفی نهاد به طوری که با فروپاشی دیکتاتوری، مطبوعات به سرعت گسترش یافتند و ظرف سه ماه از سقوط رضاشاه، قریب به سیصد مجوز برای روزنامه و مجله صادر شد به طوری که تا سال 1332ش. شمار مطبوعات در سطح کشور به 1500 عنوان رسید.

تعداد نشریات فکاهی نیز روند فزونی داشت. روزنامه­ها و نشریات فکاهی چون توفیق، چلنگر، حلاج، نسیم شمال، هردنبیل، باباشمل، قلندر، یویو افزوده شد و در آن فضا شروع به سرودن طنزها و فکاهیات سیاسی نمودند اما این آزادی سیاسی چندان دوام نداشت و با شکل­گیری کودتای 28 مرداد بساط نشریات و آزادی احزاب برچیده شد و ایران دوره بعدی سانسور و خفقان را تجربه نمود و بسیاری از نشریات جدی و غیر جدی نیز تعطیل و یا به سمت دولتی شدن پیش رفتند. این دوره از سانسور، دهه­ی 40 را نیز شامل شد. بیشتر نشریات در این دوره دولتی و یا به نوعی زیر نظر آن­ها اداره ­شدند. از آنجایی که طنزسیاسی و انتقاد، گاه محصول دیکتاتوری و خفقان در یک جامعه است برخی نویسندگان و روشنفکران چون غلامحسین ساعدی، بهرام صادقی و جواد مجابی با توجه به اوضاع کشور به تنقید آن پرداخته و با زبان طنز شروع به انتقاد و گاه هجو دولت و فضای تلخ جامعه نمودند. علاوه بر آن، برخی نشریات چون هفته­نامه­ی فکاهی توفیق، مجله­ی خواندنی­ها با ضمیمه­ی کارگاه نمدمالی، مجله­ی تهران مصور با ضمیمه  فکاهیات با نام کشکیات، مجله­ی ترقی با ضمیمه­ای از فکاهیات با عنوان هردنبیل و در آخر مجله­ی کاریکاتور اقدام به چاپ و انتشار طنزهای سیاسی- اجتماعی نمودند که البته به جهت سانسور شدید مطبوعات، به غیر از توفیق، بقیه­ی نشریات به چاپ و انتشار طنزهای ساده در خصوص گرانی، مسائل خارجی و بین­المللی روی آوردند. زیرا طنزهای توفیق جدی­تر و تاثیرگذارتر بود. توفیق طنزسرایان، طنزنویسان و کاریکاتوریست­های قهّاری چون عمران صلاحی، منوچهر محجوبی، غلامعلی لطیفی و کامبیز درمبخش و… را گردهم آورده بود تا با همکاری آن­ها روند نادرست جامعه را به بوته­ی نقد بکشانند. علاوه بر آن نویسندگان نوگرایی چون غلامحسین ساعدی، بهرام صادقی، صمدبهرنگی… نیز با نوشتن داستان­های تلخ و سیاه، جامعه­ی متوحش و سیاه مردم فقیر، فاحشه­ها و کارمندان را به تصویر می­کشند که جنبه­های اجتماعی، سیاسی و ایدئولوژی آثار این نویسندگان بر جنبه­های ادبی و هنری آن غالب بود.

شایان ذکر است که در روند انجام تحقیق، موانعی نیز به وجود آمد، در گام اول با مراجعه به نشریات فکاهی موجود در مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر، دانشگاه تهران و کتابخانه­ی مجلس، برخی شماره­ها اسکن نشده بودند در نتیجه مسئولین عزیز کتابخانه­ها از در اختیار قرار دادن نسخه­ی اصلی که مربوط به 52 سال پیش بود به جهت فرسوده بودن کاغذ ممانعت کردند.به همین دلیل گردآوری داده ها به مدت پنج ماه طول کشید.علاوه بر آن، از آن­جایی که موضوع «طنزسیاسی دهه40» موضوعی تحلیلی و میان رشته­ای بین شاخه­ی ادبیات، نشانه­شناسی و تاریخ بود مدت زمان زیادی جهت شناسایی منابع و نیز تحلیل مطالب صرف شد. از دیگر مشکلات اساسی بنده مصاحبه و شناسایی طنزپردازان دهه­ی 40 بود که نگارنده شخصاً با مراجعات مکرر چند ماهه به دفتر طنز و خانه­ی کاریکاتور ایران توانست شماره­ی تماس چند تن از کاریکاتوریست­ها را بدست آورد و در آخر با دو تن از بزرگواران عرصه­ی طنز و کاریکاتور دیدار داشته باشد که البته این دو هنرمند در راهنمایی و کمک به نگارنده از هیچ کمکی دریغ ننمودند. اما باید خاطر نشان کرد که در این پژوهش با توجه به کمبود منابع فکاهی در دهه­ی40 که بیشتر مطالب نیز از هفته­نامه­ی توفیق گردآوری شد نگارنده تلاش نمود تا طنزهای انتقادی مربوط به دربار، نخست­وزیران و ساختارهای سیاسی و اجتماعی را گردآوری کند و به تحلیل داده­ها بپردازد.

در اینجا برخود لازم می­دانم که سپاسگزار زحمات استاد راهنمای محترم، جناب آقای دکتراسماعیل حسن­زاده باشم که با مطالعه­ی مستمر پایان نامه و یادداشت­های مختصر و مفیدشان در تحلیل مطالب و کاریکاتورها بنده را یاری نمودند و همچنین از استاد محترم مشاور جناب آقای دکتر حمید بصیرت­منش که درطول مراحل مختلف این پژوهش با بذل توجه و مطالعه دقیق متون اولیه و ویرایش مطالب از راهنمایی­های ارزشمندشان بهره فراوان برد­ه­ام کمال تشکر و سپاس را بنمایم و نیز از استادان ارجمند جناب آقای دکتر محمدسالار کسرایی، آقایان محمد رفیع­ضیایی کاریکاتوریست و کارتونیست حرفه­ای مطبوعات، کامبیز درمبخش طراح، کاریکاتوریست و گرافیست ایرانی و عسگربگری بی­نهایت سپاسگزارم. همچنین از همکاری مسئولان محترم کتابخانه پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی و همه­ی عزیزانی که در این راه اینجانب را مورد لطف و عنایت خویش قرار دادند سپاسگزاری می­نمایم.

 

بیان مسأله

زبان طنز، زبان انتقاد غیرمستقیم است.مردم ایران نیز در ادوار مختلف به دلیل نبود فضای لازم برای انتقاد مستقیم با آن مأنوس بوده‌اند. البته در ادبیات کلاسیک ـ به‌ دلیل ماهیت دربار‌ی آن ـ طنز به معنی انتقاد اجتماعی چندان رواج نداشته است. طنز در لغت به معنای طعنه زدن، سرزنش کردن و با استهزا جنبه های از زندگی را به نمایش گذاشتن است. به قول شفیعی کدکنی« طنز عبارت است از تصویر هنری اجتماع نقیضین و ضدین.»طنز در میان مردم عامه، با مفاهیمی چون هجو، هزل و فکاهی پیوند خورده است. در صورتی­که هر یک از این مفاهیم طنز (شامل: لطیفه، ظریفه، مطایبه، بذله، شوخی، تعریض)دارای زیرشاخه هایی هستند که می­توان از این طریق تفاوتی میان مفاهیم قائل شد.

اما طنز سیاسی چیست؟ طنز سیاسی نوعی انشاء نظم و نثری است که هدفش ابلاغ حقایق سیاسی است که این حقایق به صورت داستان و اشعاری در می­آید که شخصیت­های آن وکلا، زمامداران و مقامات حاکمه و محتوای آن نقد قدرت می­باشد. به تعبیر دیگر هر کلامی که علاوه بر داشتن جوهره و عنصر کنایه، انتقاد و استهزاء به نحوی به موضع قدرت و حاکمیت در جامعه و روابط شخصی و غیرشخصی افراد بپردازد، طنز سیاسی است. طنز سیاسی در هر زمان و مکان و با هر نوع ایدئولوژی به موضع قدرت می­تازد تا عامه­ی مردم را با حقایق گزنده در قالب خنده و طنز آگاه سازد. از این رو، سیر تاریخی طنز در ایران را می‌توان به پیش از مشروطه و پس از مشروطه تقسیم کرد. طنز پیش از مشروطه بیشتر گرایش فردی و شخصی شاعرانی چون سوزنی، عبیدزاکانی… بود، اما طنز پس از مشروطه، گرایش اجتماعی‌ و ملّی داشته است. در دوره­ی پهلوی اول و دوم به دلیل استبداد وسانسورهای شدید، انتقادها در قالب مطبوعات و هفته نامه­ها به صورت محدود منتشر و گاهی توقیف می­شد. در دهه­ی40، این انتقادها در قالب طنز منتشر می شد. علّت بیان این انتقادها در قالب طنز این بود که، طنز بیانی هنرمندانه برای تحمل آلام زندگی و کاستن از رنج‌ها و غم‌هاست و خنده و تبسم همزاد آن است و طنز ‌آغازی است برای تفکر و تنبه. از این‏ رو، هدف طنز اصلاح و تهذیب عیوب و نواقص جامعه است، نه افراد.

با این تفاسیر ما در این پژوهش به دنبال یافتن مشکلات جامعه از دریچه­ی طنز هستیم تا این نوع انتقادها در برابر حکومت وقت شناسانده شود. برای این منظور ابعاد، مفاهیم و دغدغه­های اصلی طنز سیاسی در دهه 1340 مورد بررسی قرار می­گیرد و این موضوع مورد توجه است که طنز سیاسی کدام وجه از مسائل جامعه مانند نقد دولت، آزادی بیان و آزادی سیاسی را در برمی­گیرد؟ و چه قشری از جامعه به نوشتن طنز سیاسی روی آورده­اند؟

تعداد صفحه : 293

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید