دانلود پایان نامه ارشد:تعیین وضعیت مرتع

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

عنوان:تعیین وضعیت مرتع

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

– مقدمه

تعیین وضعیت مرتع یکی از فاکتورهای مهم در ارزیابی مرتع بشمار می رود که به واسطه آن می توان در مدیریت و بهره برداری از مراتع ، راهکارهای مناسب را ارایه نمود. اسمیت[1] (1979) معتقد است که وضعیت مرتع، در تعیین کاربری اراضی و ظرفیت مرتع کاربرد دارد .

وضعیت یک مرتع نشان دهنده تاریخچه تاثیر عوامل زنده و غیر زنده بر روی پوشش گیاهی و خاک مرتع در گذشته و حال می باشد.بنابر این تجزیه و تحلیل عوامل تاثیر گذار در وضعیت مرتع برای درک چگونگی عملکرد سیستم در رابطه با چرای دام و همچنین پتانسیل آن برای استفاده های مختلف در چگونگی حفظ و بقای سیستم دارای ارزش قابل توجهی می باشد( قلیچ نیا 1380).در ارزیابی وضعیت مرتع، وضعیت پوشش گیاهی ، مراحل تکامل خاک، شدت فرسایش خاک، مراحل اکولوژیکی مرتع، میزان بارش و نفوذپذیری آن مورد بررسی قرار می گیرد و متناسب با درجه و سطح عملکرد هر یک از این اجزاء مهم اکوسیستم، سلامت مرتع تغییر می کند. این تغییرات می تواند به عنوان معیار طبقه بندی وضعیت به کار رود(مانسک[2] 2002). پندلتون[3](1989) اظهار می دارد با شناخت وضعیت مرتع، راهبردهای مدیریتی براساس نوع وضعیت مرتع، انتخاب و اعمال می شود. وضعیت مرتع منعکس کننده تاثیر عوامل زنده و غیر زنده بر پوشش گیاهی و خاک این اکوسیستم ها در زمان های گذشته و شرایط کنونی است .

تا کنون تکنیک های مختلفی برای تعیین وضعیت و ظرفیت مراتع ایجاد شده است که اطلاعاتی چون وضعیت اکولوژیکی گونه ها، پتانسیل علوفه تولیدی آنها و تولید را ارئه می دهند. این مدل ها محدود و منطقه ای هستند و در بسیاری از موارد فقط در مناطقی که به وجود آمده اند کاربرد دارند(بسج [4] 1992).

طبقه بندی وضعیت مرتع در ایران براساس تئوری کلیماکس انجام می گیرد که در آن وضعیت مرتع بر حسب میزان انحراف از کلیماکس سنجیده می شود. از آنجایی که در اکوسیستم های مرتعی ایران مطالعات بوم شناختی نشان دهنده کلیماکس و درصد گونه های گیاهی در این شرایط صورت نپذیرفته است، بنابراین کاربرد این روش و روش های تغییر شکل داده شده ( شش فاکتوری و چهار فاکتوری ) ، از نظر علمی و عملی، با مشکل روبرو می شوند( صفائیان-شکری 1381).

در تحقیق حاضر سعی شده است تا علاوه بر ارزیابی چهار روش رایج تعیین وضعیت در مراتع استان خراسان شمالی که شامل روش مشاهده و تخمین، روش شش فاکتوری و چهار فاکتوری می باشد روش ابداعی ارزش مرتع[5]( صفائیان-شکری 1381). در استان خراسان شمالی مورد آزمون و بررسی قرار گیرد و ضمن شناسایی نقاط ضعف و قوت هر یک از روش ها، مناسب ترین روش تعیین وضعیت مرتع متناسب با شرایط اکولوژیک مناطق مذکور معرفی گردد .

 

1-2- ضرورت انجام تحقیق

ارزیابی مراتع در سطح جهان و ایران با شرایط متفاوت اقلیمی و اکولوژیکی روشهایی را طلب می کند که بتواند خود را با این شرایط وفق دهد .اما مشکل اصلی روشهای موجود ناهماهنگی در روش انجام می باشد.به نظر می رسد به کار بردن یک روش برای مناطقی با شرایط مختلف امکان پذیر نیست.

بهترین روش تعیین وضعیت مرتع در هر منطقه ای به علت متفاوت بودن شرایط اکولوژیک آن نسبت به مناطق دیگر متفاوت می باشد، لذا باید در هر منطقه ای با توجه به شرایط اکولوژیکی آن از روش مناسب و جدید استفاده کرد(صفائیان-شکری 1381).

 

1-3- مسأله

  • آیا روشهای تعیین وضعیت موجود در ایران وضعیت واقعی مراتع استان خراسان شمالی را نشان خواهد داد ؟
  • بهترین روش برای تعیین وضعیت مراتع در استان خراسان شمالی چیست ؟
  • از آنجا که تنوع شاخص سلامتی یک مرتع است کدام روش تعیین وضعیت مبین تنوع واقعی مراتع مورد مطالعه خواهد بود؟

 

 

 

 

1-4- فرضیه ها

  • به نظر می رسد روشهای تعیین وضعیت موجود در ایران برای نشان دهنده وضعیت واقعی در استان خراسان شمالی نمی باشند.
  • احتمالاٌ روش ارزش مرتع با تغییراتی در آن برای تعیین وضعیت مرتع در استان خراسان شمالی مناسب می باشد.
  • تنوع گونه های گیاهان مرتع می تواند در انتخاب روش تعیین وضعیت مرتع موثر باشد.

 

1-5- اهداف تحقیق

  • مقایسه چهار روش تخمین و مشاهده، روش چهار فاکتوری ,شش فاکتوری و ارزش مرتع با همدیگر .
  • انتخاب دقیق ترین و وصحیح ترین روش برای تعیین وضعیت مرتع در مراتع جنوب شرقی پارک ملی گلستان.

 

1-6- تعاریف

– وضعیت مرتع[6]

  1. وضعیت مرتع عبارت است از سلامتی مرتع( مقدم 1377).
  2. پیپر و بک [7](1990) وضعیت فعلی یک مرتع را نسبت به وضعیتی که می تواند بطور بالقوه داشته باشد را به عنوان وضعیت مرتع معرفی می کنند.
  3. هدی وچیلد[8](1994) در تعریف وضعیت مرتع ابراز داشته اند، وضعیت کنونی سلامت مرتع در مقایسه با آنچه که مرتع با مجموعه مشخصی از فاکتورهای محیطی و مدیریتی می تواند داشته باشد.
  4. اسکارنچیا[9](1995) وضعیت مرتع را درجه پایداری و سلامتی مجموعه خاک و فرایندهای اکولوژیک اکوسیستم های مرتعی بیان کرده است.
  5. شیدایی و نعمتی (1357) وضعیت را وضع فعلی مرتع در مقایسه با آنچه که می تواند در حد نهایی مورد نظر باشد می دانند.
  6. مصداقی_الف (1377) وضعیت مرتع را مقایسه شرایط موجود نسبت به مرحله کلیماکس تعریف می کند.
  7. مقدم (1377) وضعیت مرتع عبارت است از سلامت مرتع یا به عبارت دیگر عبارت است از وضعیت مرتع در حال حاضر با مقایسه آن در مرحله کلیماکس یا به عبارت دیگر وضعیت یک مرتع منعکس کننده تاریخچه تاثیر عوامل در گذشته و حال می باشد (چه عوامل فیزیکی و چه عوامل زنده).
  8. ارزانی(1384) وضعیت مرتع را حالت و چگونگی سلامت مرتع در مقایسه با مرحله کلیماکس تعریف می کند.

 

– درجات وضعیت مرتع [10]

عبارت است از درصد ترکیب پوشش گیاهی و وضعیت خاک مرحله کلیماکس نسبت به مرتع در حال حاضر( هاهن[11] 1997).

– سلامت مرتع[12]

طبق تعریف سرویس حفاظت منابع طبیعی آمریکا[13]و وزارت کشاورزی آمریکا[14] (1997) سلامت مرتع شاخصی برای تعامل خاک، آب، پوشش گیاهی و هوا در هر یک از مراحل اکولوژیکی رویشگاه های مرتعی می باشد که در شرایط مطلوب و تعادل به سر می برند.

 

– رویشگاه مرتعی[15]

نوعی از اراضی با اهداف مدیریتی و ساختار فیزیکی خاص که نسبت به سایر اراضی دیگر از نظر میزان و قابلیت تولید انواع مشخصی از پوشش گیاهی متفاوت است( ساناجی[16] 2007).

 

– جامعه گیاهی کلیماکس[17]

جوامع گیاهی طبیعی که درقسمت هایی از مراتع که عوامل مزاحم غیرطبیعی حضور ندارند و یا به طور فیزیکی تخریب نشده اند یافت می شوند. این گیاهان فقط جزء گیاهان بومی منطقه می باشند. مصداقی-الف (1377).

 

– منطقه مرجع[18]

عبارت است از قسمتی از یک مرتع که برای مدت زیادی دست نخورده باقیمانده و پوشش آن حفظ شده باشد. مصداقی-الف 1377).

– منطقه کلید[19]

عبارت است از مناطقی که از لحاظ دسترسی به دام در حد متوسط قرار گرفته و از لحاظ خاک و پوشش گیاهی به عنوان معرف تمامی مرتع و یا بخشی از مرتع می توانند در نظر گرفته شوند(مقدم 1381).

 

– منطقه بحرانی[20]

عبارت است از قسمت هایی از یک مرتع که پوشش گیاهی و خاک آن بر اثر بهره برداری مفرط به شدت تخریب شده باشد( مقدم 1381).

 

 

 

– منطقه معرف[21]

عبارت است ازعرصه ای که از لحاظ گونه های غالب، میزان تولید، درصد تاج پوشش، درصد ترکیب گیاهی، فیزیوگرافی زمین، دسترسی دام به مرتع و غیره معرف تیپ مرتعی مورد نظرباشد. (مصداقی-الف1377).

 

 

– تنوع[22]

تنوع شامل غنای گونه ای و وفور نسبی(یکنواختی) گونه ها در داخل نمونه یا جامعه است(مقدم 1381).

 

– غنای گونه ای[23]

به تعداد گونه ها در یک نمونه یا جامعه غنای گونه ای گویند. البته تنوع گونه ای فقط بر حسب تعداد گونه ها نیست بلکه می توان تنوع را بر حسب پوشش تاجی و یا وزن توده زنده گونه ها نیز تعریف کرد(مصداقی1381) . غنای گونه ای تعداد کل گونه ها در یک ناحیه می باشد و به فراوانی نسبی گونه ها در جامعه کار ندارد.یکی از مشکلات این فاکتور وابستگی به اندازه نمونه می باشد. یعنی هرچه اندازه نمونه بزرگتر باشد غنای گونه ای هم افزایش می یابد(روزنزیگ[24] 1995).

 

– یکنواختی[25]

به فراوانی نسبی گونه ها در یک نمونه یا جامعه فوفور نسبی یا یکنواختی می گویند(مصداقی-الف 1377).

– چیرگی[26]

درجه غلبه یک گیاه در جامعه، با صفت های پوشش ،تراکم و فراوانی نسبی را چیرگی گویند( مقدم 1381).

 

 

 

 

-1 Smith

-2Manske

-3 Pendelton

-4 Bosch

-1 Valeur pastoral

-1 Range condition

-2 Pieper & Beck

–3 Heady & Child

-4Scarenchia

-1Range condition classes

-2Hahn

-3Range health

-4Natural Resources Conservation Servic

-5U.S.Department of Agriculture

-6Range site

-7Sanjay

-1Climax plant community

-2Reference area

-3Key area

-4Critical area

-5Indicator area

-1Diversity

-2Species richness

-3Rozeenzweig

-4Evennes

-5Dominance

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه :70

قیمت : 14000 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید