دانلود پایان نامه ارشد:سیاست‌های آمریکا درعراق پس از صدام و پیامدهای آن بر موازنه قوا درخاورمیانه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

عنوان : سیاست‌های آمریکا درعراق پس از صدام و پیامدهای آن بر موازنه قوا درخاورمیانه

دانشگاه علامه طباطبایی

سیاست‌های آمریکا درعراق پس از صدام و پیامدهای آن بر موازنه قوا درخاورمیانه

( پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد )

استاد راهنما: جناب آقای دکترمجید عباسی

استاد مشاور: جناب آقای دکتر علی آدمی

استاد داور: جناب آقای دکتر اصغر جعفری ولدانی

 

پائیز 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

با حمله آمریکا به عراق در سال 2003 میلادی و اشغال آن  و تلاش این کشور برای اجرای طرح خاورمیانه بزرگ و ایجاد دولتی سرمشق در خاورمیانه شاهد شکل­گیری یک دوره کشمکش و رقابت بین بازیگران قدرتمند منطقه­ای از جمله جمهوری اسلامی ایران، ترکیه، عرستان سعودی و رژیم صهیونیستسی برای گسترش و نفوذ خود در این کشور و به تبع آن در منطقه خاورمیانه هستیم. سقوط صدام در سال 2003 برخلاف برنامه­های آمریکا و کشورهای عربی که تلاش داشتند نظام سیاسی پس از صدام را مطابق میل خود شکل دهند و این کشور را در محور عربی – غربی در خاورمیانه تعریف کنند، موجب تغییر موازنه قوا به سود جمهوری اسلامی ایران شد. تغییر رژیم عراق و روی کار آمدن دولت­های همگام و هماهنگ با جمهوری اسلامی ایران در طی این دوره نشان از محکم­ترشدن حلقه ائتلاف محور مقاومت در مقابل محور غربی – عربی و چرخش موازنه قدرت به سود محور مقاومت بوده است. در این راستا تحقیق حاضر به بررسی سیاست­های آمریکا در عراق به عنوان نماد مداخله­گر خاورمیانه و پیامدهای آن بر موازنه قوا پرداخته و سعی کرده­ایم نشان دهیم برخلاف برنامه­های آمریکا در عراق برای ایجاد دولتی هماهنگ با خود در منطقه این برنامه با شکست مواجه شد. لذا محور غربی – عربی در پی این شکست سعی کرده با جریان سازی و روش­های  مختلف محور مقاومت را تضعیف کرده و موازنه قدرت را ایجاد کند. . لذا در این زمان است که تلاش برای پاره کردن زنجیر مقاومت و به هم زدن موازنه قدرت از طریق بحران­سازی در سوریه و سپس عراق در دستور کار قدرت­های بزرگ جهانی و منطقه­ای قرار گرفته است.

 

واژگان کلیدی: خاورمیانه، سیاست خارجی آمریکا، موازنه قوا، موازنه منطقه­ای، محور مقاومت

 

فهرست مطالب

  • مقدمه و فهرست
  • فصل اول: طرح تحقیق و کلیات…………………………………………………………………………………..1
  • بیان مسئله ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 4-2
  • اهمیت و ضرورت تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….. 5-4
  • سوال اصلی ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5
  • فرضیه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………5
  • متغیرهای تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………… 5
  • مفاهیم تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………….11-5
  • پیشینه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………….14-12
  • اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………..15
  • روش گردآوری تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………….15
  • سازماندهی تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………..16
  • فصل دوم: چارچوب نظری………………………………………………………………………………………………………………..17
  • تاریخچه موازنه قدرت …………………………………………………………………………………………………………………………18
  • مفهوم موازنه قدرت ……………………………………………………………………………………………………………………..19-18
  • پیش نیازهای عمده موازنه قوا …………………………………………………………………………………………………………….20
  • اهداف و کارکردهای موازنه قوا ……………………………………………………………………………………………………………20
  • شیوه­های تامین و حفظ موازنه قوا ………………………………………………………………………………………………………21
  • اصول حاکم بر موازنه قدرت …………………………………………………………………………………………………………22-21
  • نظریه کلاسیک واقع گرا……………………………………………………………………………………………………………….25-22
  • تلقی نوواقع گرایانه از توازن قوا…………………………………………………………………………………………………….27-25
  • والتز و نظریه موازنه قوا ……………………………………………………………………………………………………………………….28
  • موازنه قوا و مطالعات منطقه­ای …………………………………………………………………………………………………….30-29
  • نظم­های منطقه­ای ……………………………………………………………………………………………………………………….31-30
  • ساختار نظام موازنه قوا در منطقه خاورمیانه …………………………………………………………………………….33 – 32
  • فصل سوم: عوامل تاثیر گذار بر اشغال عراق توسط ایالات متحده …………………………………………….34
  • اهداف و سیاست­های آمریکا در خاورمیانه ………………………………………………………………………………………….35
  • راهبرد امنیت ملی آمریکا پس از جنگ سرد ………………………………………………………………………………39-36
  • مراحل حضور آمریکا در خلیج فارس از سال 1990تا 2003……………………………………………………………. 39
  • ریاست جمهورری جرج بوش پدر ………………………………………………………………………………………………..40-39
  • ریاست جمهوری کلینتون …………………………………………………………………………………………………………..43-40
  • ریاست جمهوری جرج دبلیو یوش ……………………………………………………………………………………………….47-43
  • عوامل تاثیرگذار بر اشغال نظامی عراق ……………………………………………………………………………………………….47
  • حوادث یازده سپتامبر 2001 ……………………………………………………………………………………………………..49- 47
  • اجرای طرح خاورمیانه بزرگ ……………………………………………………………………………………………………………. 49
  • سلطه پذیری عراق ………………………………………………………………………………………………………………………51-49
  • ریشه کن کردن ترورریسم …………………………………………………………………………………………………………..53-52
  • از بین بردن سلاح­های کشتار جمعی ………………………………………………………………………………………………..53
  • تغییر نقشه جغرافیایی و سیاسی خاورمیانه ……………………………………………………………………………………….54
  • ابزار قدرت برای پیش­گیری از حملات آتی …………………………………………………………………………………55-54
  • ارتقاء دموکراسی در خاورمیانه …………………………………………………………………………………………………….56-55
  • جنگ تمدن­ها ……………………………………………………………………………………………………………………………..57-56
  • جلوگیری از دستیابی بنیادگرایان به منابع استراتژیک…………………………………………………………………58-57
  • حفظ برتری آمریکا و تعمیق نظم نوین جهانی…………………………………………………………………………….60-58
  • دستیابی و کنترل نفت عراق ……………………………………………………………………………………………………… 61-60
  • حمایت از منافع اسرائیل ……………………………………………………………………………………………………………..59-58
  • جنگ ابزاری برای مدیریت نوسان­های اقتصادی ………………………………………………………………………..62- 61
  • جمع بندی …………………………………………………………………………………………………………………………………………62
  • فصل چهارم: سیاست­ها و راهبردهای آمریکا پس از سقوط صدام …………………………………………….63
  • اقدامات آمریکا پس از حمله نظامی به عراق در مارس 2003 ……………………………………………………71-64
  • دولت سازی …………………………………………………………………………………………………………………………………73-71
  • پایان فرایند سیاسی و تشکیل نخستین دولت ملی……………………………………………………………………..76-73
  • مذاکرات تهران – واشنگتن ………………………………………………………………………………………………………….77-76
  • موافقت­نامه امنیتی ………………………………………………………………………………………………………………………79-77
  • استراتژی­های آمریکا در عراق پس از صدام ………………………………………………………………………………………..79
  • استراتژی الگوسازی ……………………………………………………………………………………………………………………..80-79
  • استراتژی پیروزی ………………………………………………………………………………………………………………………..82-81
  • استراتژی جلوگیری از شکست……………………………………………………………………………………………………..84-82
  • استراتژی افزایش نیرو ………………………………………………………………………………………………………………….85-84
  • استراتژی خروج آبرومندانه ………………………………………………………………………………………………………….86-85
  • جمع بندی ………………………………………………………………………………………………………………………………………….86
  • فصل پنجم: تاثیر سیاست­ها و راهبردهای امریکا پس از اشغال عراق بر موازنه قوا در خاورمیانه…………………………………………………………………………………………………………..88-87
  • جمهوری اسلامی ایران و تحولات عراق پس از صدام …………………………………………………………………92-89
  • ایران و عراق جدید: ورود عنصر شیعی ………………………………………………………………………………………..94-92
  • ایران و شیعیان عراق: اتصال استراتژیک ……………………………………………………………………………………..96-94
  • هلال شیعی …………………………………………………………………………………………………………………………………97-96
  • ترکیه و تحولات پس از صدام ……………………………………………………………………………………………………100-97
  • عربستان سعودی و تحولات پس از صدام ……………………………………………………………………………….102-100
  • نگرانی های سعودی­ها از تحولات عراق جدید…………………………………………………………………………104-102
  • اسرائیل و تحولات پس از صدام ………………………………………………………………………………………………105-104
  • سیاست و استراتژی اسرائیل در کردستان عراق ……………………………………………………………………..106-105
  • پیامدهای تغییر رژیم بعثی عراق بر منافع اسرائیل …………………………………………………………………107-106
  • جمع بندی……………………………………………………………………………………………………………………………………… 107
  • نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………………108
  • نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………….113-109
  • منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………….122-114

 

فصل اول:

طرح تحقیق و کلیات

 

1- بیان مسئله:

همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد حوادث 11 سپتامبر فرصت طلائی را در اختیار امریکا قرار داد که از این وضعیت حداکثر بهره‌برداری را ببرد و به عبارت دیگر از این آب گل آلود، ماهی بگیرد. گرچه دولت امریکا پس از فروپاشی شوروی در اوایل دهه 1990دیگر رقیبی جدی برای خود در نظام بین‌الملل نمی‌یافت، اما به نظر می‌رسید در تبیین نظام جدید بین‌المللی نیز محدودیت‌هایی را احساس می‌کند. هرچند امریکا در دهه 1990 قدرت برتر جهانی بود، اما واقعیت این است که هیچ‌گاه نتوانست در این دوره نظام تک قطبی مورد نظر خود را تثبیت کند.  به عبارت دیگر، این دوره را باید دوره گذار در نظام بین‌الملل نامید.( سجادپور، 1380: 972)

حوادث 11 سپتامبر را باید نقطه عطفی در شکل دادن به نظام بین‌المللی در اوایل هزاره سوم دانست. ضربه‌ای که در این روز به امریکا وارد شد می‌توانست دو وجه داشته باشد. وجه اول اوج ضربه‌پذیری قدرت اول جهانی بود که می‌توانست نظام بین‌الملل را به سمت یک نظام چند قطبی پیش ببرد. اما وجه دوم که در عمل اتفاق افتاد پاسخ سریع امریکا به این حوادث­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ و تلاش آن برای اثبات استمرار نظام تک قطبی بود. تهاجم به افغانستان به عنوان ضعیف‌ترین واحد سیاسی از طرف امریکا به عنوان قدرتمندترین کشور جهان، نشان داد که سیاست امریکا برای تثبیت نظام تک قطبی، بر، برخورد و سرکوب واحدهای ضعیف و نه قدرتمند، مبتنی است. مطرح کردن کشورهای دیگری همچون ایران، عراق و کره شمالی به عنوان محورهای اهریمنی نیز در قدم بعدی در همین چارچوب قابل ارزیابی است. به عبارت دیگر کشورهای درجه دو و سه که خواستار اتخاذ سیاستی مستقل در این نظام می‌باشند، اهداف امریکا را برای تثبیت نظام تک قطبی تشکیل خواهند داد. اما در این میان به نظر می‌رسد رژیم عراق به لحاظ عوامل متعدد بیش از هر کشور دیگری در معرض تهدیدات امریکا قرار داشت.( آسایش‌طلب طوسی، 1381: 792 )

امریکا در حمله به عراق اهداف اعلامی و اعمالی واقعی داشت. امریکا در اهداف اعلامی خود پس از 11 سپتامبر تعدادی از کشورها را کشورهای محور شرارت اعلام کرد که عراق از جمله آن‌ها بود. در خصوص عراق بحث وجود سلاح‌های کشتار جمعی و حمایت صدام از ترورریست­ها مطرح شد. اما واقعیت آن است که اهداف واقعی امریکا از حمله به عراق پس از  حوادث 11 سپتامبر 2001 در چارچوب اهداف و طرح‌های جهانی این کشور قرار می‌گیرد. امریکا پس از این تاریخ تلاش گسترده‌ای برای معرفی خود به عنوان تنها ابرقدرتی که نظم جهان تک قطبی را ایجاد می‌کند، آغاز کرد. بر همین اساس با توجه به اهمیت راهبُردی و منابع انرژی خاورمیانه، امریکا قصد داشت تا این منطقه را به حوزه نفوذ انحصاری خود تبدیل کند. نقطه اجرایی کردن این طرح هم عراق بود. ایجاد نظام سیاسی جدید در قالب  طرح خاورمیانه بزرگ که در پی اجرای آن کل ژئوپلتیک خاورمیانه دست‌خوش تغییرات شود، یکی از اصلی‌ترین اهداف امریکا از حمله به عراق بود. در حال حاضر به نظر می رسد که امریکا با وجود آن که هزینه های زیادی را در عراق از نظر مالی و انسانی داده است، اما آنطور که باید و شاید دستاورد جدی در عراق نداشته تا این کشور را به یک متحد استراتژیک جدی خود در منطقه تبدیل کند. در سال 2011 نیز با توجه به مشکلاتی که امریکایی ها در عراق داشتند، واشنگتن تلاش کرد تا با خروج نیروهای نظامی خود از این کشور هزینه های خود را کاهش دهد.  با این وجود باز هم به نظر می رسد که امریکایی ها همچنان در این کشور به تلاش های خود ادامه می دهند. این روند بدان معنا نیست که آنها از تلاش خود در عراق دست برداشته اند. در حقیقت امریکایی ها قصد دارند تا در قالب روندهای سیاسی موجود اهداف خود را همچنان پیگیری کنند.

اشغال عراق از سوی امریکا در سال 2003، سرنگونی صدام حسین و تغییر رژیم دراین کشور را می توان مهم ترین رویدادی تلقی کرد که به شکل گیری دوره جدیدی میان بازیگران منطقه ای، توازن قدرت در خاورمیانه و در مجموع تصویر نوینی از منطقه شده است. کشور عراق از نظر جغرافیایی با بازیگران مهم منطقه­ای از جمله ایران، ترکیه و عربستان سعودی همسایه است و تحولات آن بر این کشورها نیز تاثیرگذار است. قرار گرفتن عراق در مرکز خاورمیانه، باعث شده است تا تحلیل گران بسیاری آن کشور را « قلب خاورمیانه » بنامند. افزون بر این موقعیت ژئوپلتیک، عراق با دارا بودن حدود 115 میلیارد بشکه از ذخایر نفتی جهان، بعد از عربستان سعودی و ایران در جایگاه سوم قرار دارد و این امر باعث افزایش نقش و اهمیت آن در عرصه انرژی جهان، سازمان اوپک و همچنین بازیگری این کشور در سطح منطقه می شود. مجموعه عوامل و مولفه های فوق که به اهمیت تحولات عراق و پیامد های آن برای کشورهای منطقه منجر می شود، رویکردهایی متفاوت از سوی هریک از بازیگران منطقه ای را در این خصوص باعث شده است.(اسدی، 1387: 9-7)

با حمله آمریکا به عراق درسال 2003، اشغال این کشور و اختصاص حجم وسیعی از منابع مالی وانسانی و امکانات سیاست خارجی آمریکا به این موضوع، پیشبرد شرایط عراق براساس راهبردها و ملاحظات منافع ایالات متحده به اولویت اصلی دستگاه سیاست خارجی آمریکا تبدیل شد. مقامات آمریکا در ابتدا راهبرد ایجاد دولت الگو در عراق را مطرح ساختند، اما با عدم پیشرفت و تحقق اهداف این راهبرد، در سال 2005، راهبرد پیروزی در عراق مطرح شد. با افزایش مشکلات آمریکا در عراق، این راهبرد نیز به اهداف خود نرسید وسپس به تدریج از اواخر سال 2006 و اوایل سال 2007 ، راهبرد عدم شکست و خروج آبرومندانه و کم هزینه، مورد توجه مقامات کاخ سفید قرارگرفت.(احدی، 1387: 92-91)  با گذشت زمان خسارت‌های مادی و معنوی بر نیروهای آمریکایی افزایش یافت. مخالفت با استمرار حضور پر هزینه نیروهای نظامی آمریکا در عراق با مخالفت بیشتر سیاستمداران و نخبگان مواجه شد. و افکار عمومی مردم آمریکا و بسیاری از کشورهای منطقه و جهان با توجه به اشتباهات اساسی سیاست‌ها و راهبردهای دولت بوش در عراق و استمرار ناامنی و بی‌ثباتی در این کشور خواهان اصلاح سیاست‌ها و خروج نیروهای نظامی از این کشورشدند. این سر در گمی از یک سو به دلیل عدم وجود شناخت و آگاهی عمیق از مردم عراق، اقوام، قدرت مرجعیت شیعه و نداشتن پیش‌بینی اشغال عراق بود و از سوی دیگر نداشتن یک استراتژی مشخص و پایدار برای دوران اشغال بود.. علیرغم تلاش­ آمریکایی­ها پس از سقوط صدام شرایطی در عراق حاکم شد که با پیش بینی­های آمریکایی­ها سازگار نبود و دولتی روی کار آمد که به ایران گرایش داشت و موازنه منطقه­ای را تغییر داد.

دراین تحقیق تلاش خواهد شد تا  سیاست­هایی که دولت آمریکا در عراق پس از صدام به اجرا گذاشت، رابررسی کرده و پیامد­های این مجموعه سیاست­ها بر موازنه قوا درخاورمیانه را مورد پژوهش قرار دهیم.

2- اهمیت وضرورت تحقیق:

اهمیت و ضرورت تحقیق از آنجا ناشی می شود که ایالات متحده امریکا به عنوان هژمون بین المللی بعد از سال 1991 سعی داشته با اجرای سیاست های متنوع در مناطق مختلف، بالاخص خاورمیانه به نیروی نظم دهنده تبدیل شود و حمله به عراق در سال 2003 فرصت مناسبی برای امریکا به وجود آورد تا در راستای این هدف خود سیاست هایش را به انجام برساند. در واقع عراق به عنوان یک کشور در موقعیت ژئوپلتیک خاص در خاورمیانه می توانست مکان مورد نیاز برای اعمال سیاست­ های آمریکا و علی الخصوص جمهوری خواهان و ادامه سیاست­های نظم نوین دهه 1990 آنها باشد. اهمیت این تحقیق با توجه به عواملی همچون سیاست های خصمانه امریکا در طی سه دهه گذشته و قرار دادن جمهوری اسلامی ایران در محور شرارت، در دکترین جرج بوش و حضور مستقیم دشمن شماره یک جمهوری اسلامی ایران در مرزهای فوری و امنیتی درک می­شود. درپی اشغال عراق در سال2003 و از بین رفتن نظام دیکتاتوری صدام که در طول سه دهه حاکمیت رژیم بعث که مسبب سه جنگ ویران کننده و عامل اصلی حضور امریکا در خلیج فارس بعد از سال1991 و در پی آزاد سازی نیروهای داخلی که در طول این مدت سرکوب بوده و حضور نیروهای حامی منافع جمهوری اسلامی ایران در راس حکومت جدید عراق فرصت مناسبی برای ایران فراهم کرد تا از این فرصت به نحو احسن استفاده کند. در واقع حضور امریکا گرچه در ابتدا تهدید امنیت ملی ایران به شمار می رفت ولی طی شرایط خاص اشغال، ایران توانست این تهدید را به فرصت تبدیل کند. به صورتی که به زعم سیاست مداران و تحلیل گران گرچه امریکا به لحاظ نظامی در عراق موفق شد ولی این ایران بود که از جنبه سیاسی نهایت استفاده را برد و امریکا در پی این فشارها حاضر به تعامل با ایران شد. در پی سرنگونی رژیم صدام و روی کار آمدن شیعیان و تغییر هویت عراق از یک عراق سنی و متخاصم به عراق شیعی نقش آفرینی ایران و محور مقاومت در منطقه بیش از پیش شد.لذا ضروری است که تحقیق حاضر صورت گیرد تا جنبه های این تغییر وتحولات نمایان شود.

منطق اهمیت عراق جدید در حوزه سیاست خارجی ، شکل‌گیری یک سری متغیرهای جدید همچون تقویت عنصر شیعی در ساخت قدرت و حکومت عراق ، روند حرکت عراق از یک دشمن استراتژیک به یک همکار منطقه‌ای و به تبع آن، تعادل در سیاست ایران با منطقه و جهان عرب، و همچنین جایگاه عراق در روابط بین‌الملل و تنظیم سیاست خارجی ایران با قدرت‌های بزرگ همچون امریکا و آثار آن بر امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران از جمله متغیرهایی می‌باشد که به اهمیت موضوع انتخاب‌شده می‌افزاید.

تعداد صفحه : 117

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید