دانلود پایان نامه ارشد:مقایسه دینداری تکلیف محور و دینداری متکلّفانه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن وحدیث

عنوان : مقایسه دینداری تکلیف محور و دینداری متکلّفانه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه معارف قرآن و عترت(ع)

معاونت پژوهشی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن وحدیث

عنوان پایان نامه

مقایسه دینداری تکلیف محور و دینداری متکلّفانه

استاد راهنما:

جناب آقای دکتر شهاب الدین ذوفقاری

استاد مشاور:

جناب آقای دکتر محمود حاجی احمدی

زمستان 1393


برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

 از آنجائی که گروهی در امر دینداری از مسیر اعتدال خارج شده و به نام تکلیف دینی دشواریهایی بر خود ودیگران تحمیل می کنند و از اغراض شریعت فاصله می گیرند، این پایان نامه باعنوان ( مقایسه دینداری تکلیف محور ودینداری متکلّفانه ) به روش اسنادی وتحلیلی، به بررسی محوریّت تکلیف در دینداری با هدف دستیابی و شناخت دینداری تکلیف محور بر پایه فرامین الهی و اقبال صفات اخلاقی حمیده و اعراض از صفات نکوهیده با توجه به شریعت سهله و سمحه و در مقابل آن به تحلیل و شناخت تکلّف در دینداری تکلّف آمیز پرداخته است. دینداری برگرفته از تعصبات، بدعت ها، افراط و تفریط ها، وسوسه های نفسانی و شیطانی همچنین آداب و رسوم غلط که متکلّفین در دین به دلیل برداشتهای خارج از حدود الهی در انجام تکالیف دینی، خود را در تعب و رنج قرار داده و علاوه بر اینکه از لذت عبادت بی نصیب هستند، مشمول غضب الهی نیز می گردند. اینان از ادای حق الله و حق الناس غافلند ولی نسبت به انجام فرائض دقت بیش از اندازه داشته و سرانجام به دام وسواس و ناهنجارهای رفتاری گرفتار می گردند. نتیجه اینکه دینداری تکلیف محور، نشأت گرفته از بصیرت به منظور کسب معرفت است، و دینداری متکلّفانه دینداری کاذبی است که انسان را به اعمال باطل و غیر نافع وادار می کند و او و جامعه اش را از صراط مستقیم منحرف می گرداند. بنابراین در دنیا و آخرت دچار خسران        می شود.

کلیدواژه : دینداری- تکلیف دینی تکلّف دینی- تساهل و تسامح دینی-احتیاط

 

فهرست مطالب

عنوان                                          صفحه

مقدمه                                               1

فصل 1- کلیات………………………………….. ………………………………….. 4

1-1- تعیین موضوع تحقیق و اهمیت آن 5

1-2- چگونگی یا نحوه انتخاب موضوع 5

1-3- اهداف و فوائد تحقیق 6

1-4- سؤالات اصلی و فرعی تحقیق 6

1-5- فرضیات اصلی و فرعی تحقیق 6

1-6- نوع و روش تحقیق 7

1-7- پیشینه و تاریخچه موضوع تحقیق 7

1-8- واژگان کلیدی 9

فصل 2- بررسی مفهوم و روش دینداری از دیدگاه آیات و روایات 11

2-1-     بخش اول- مفهوم دین و دیدگاههای گوناگون درباره آن 12

2-1-1- مفهوم دینداری 16

2-2- بخش دوم- بصیرت دینی 18

2-3- بخش سوم- تقلید در احکام فقهی 22

2-4- بخش چهارم- شرایط تحقق دینداری 24

2-4-1- حوزه اعتقادات 24

2-4-1-1- توحید      24

2-4-1-2- عدل                                                                                 25

2-4-1-3- نبوت                                                                                26

2-4-1-4- امامت      27

2-4-1-5- معاد                                                                                28

2-4-2- حوزه احکام و عبادات 28

2-4-2-1- نماز                                                                                29

2-4-2-2- روزه                                                                                30

2-4-2-3- خمس و زکات 30

2-4-2-4- حج                                                    31

2-4-2-5- جهاد                                                                                32

2-4-2-6- امر به معروف و نهی از منکر 33

2-4-2-7- تولی و تبری……………………………. ……………………………. 34

2-4-3- حوزه اخلاقیات 37

2-4-3-1- محبت        37

2-4-3-2- توکل                                                                                38

2-4-3-3- کذب                                                                                 40

2-4-3-4- بخل                                                                                 41

2-5- تفاوت انتساب به یک دین و تدین به آن 44

فصل 3- تکلیف دینی و دینداری تکلیف محور 46

3-1- بخش اول- مفهوم مکلّف بودن در دین 47

3-2- بخش دوم- تکلیف دینی و آزادی  انسان 52

3-3- بخش سوم- مروری بر رابطه حق و تکلیف از دیدگاه اسلام 55

3-4- بخش چهارم-  مفهوم سهله و سمحه بودن شریعت اسلام 60

3-5- بخش پنجم- مبانی تسهیل و تسمیح در شریعت اسلام 67

3-6- بخش ششم- قاعده نفی حرج و قاعده لاضرر در فقه اسلامی 74

3-6-1- مفهوم قاعده  نفی حرج 74

3-6-2- مفهوم قاعده لاضرر 79

3-7- بخش هفتم-  دینداری تکلیف محور 81

فصل 4- بررسی و نقد سخت گیری در دینداری 90

4-1- بخش اول- ثبات عقیده و تفاوت آن با سخت کیشی 91

4-2- بخش دوم- گونه های انحراف از معیارهای ثبات در عقیده 94

4-2-1- خرافات 95

4-2-2- غلوّ 96

4-2-3- کثرت گرایی 99

4-2-4- تعصب    100

4-3- بخش سوم- پایبندی عملی به دستورات دینی 103

4-4- بخش چهارم- گونه های انحراف از تقید دینی در عمل 105

4-4-1-1- وسواس      105

4-4-2- تقلید از عوام 110

4-4-3- بدعت 112

4-4-4- آداب و رسوم قومی و محلی غلط 115

4-4-5- امیال شخصی 118

4-5- بخش پنجم- بررسی قاعده احتیاط 121

4-6- بخش ششم- عوامل مؤثر در دینداری عاری از تکلّف 123

4-6-1- تقوی 123

4-6-2- اخلاص    124

4-6-3- یقین 127

4-6-4- علم به حکمت عبادات 128

فصل 5- جمع بندی و نتیجه گیری 131

5-1- بخش اول- نتایج کلی 134

5-2- بخش دوم- پیشنهادات وراه کارها 134

منابع……………………………………………………………………………………………………………………….. ….136

 

 

 

 

مقدمه

سپاس خدایی را سزاست که اسلام را واضح و آشکار قرار داد، برای کسی که در آن وارد گردد، راههای سرچشمه آن را آسان گردانید و ارکان و پایه های آن را محکم و استوار نمود، تا کسی نتواند بر آن غلبه و فزونی یابد پس آن را امن قرار داد برای کسی که خود را به آن متصل کرد و نشانه (رستگاری) برای کسی که به فراست راه حق را جست، و عبرت و آگاهی برای کسی که پند پذیرفت. پس اسلام روشن ترین روشها و آشکارترین دین هاست. «أَبْلَجُ الْمَنَاهِجِ وَ أَوْضَحُ الْوَلَائِج»‏(نهج البلاغه خطبه 105) و دین و آیین چه کسی بهتر است از آن کسی که خود را تسلیم خدا کند و نیکوکار باشد. «وَ مَنْ أَحْسَنُ دیناً مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِن»‏( نساء/ 125) همچنین قرآن را به عنوان کتاب هدایت در معیّت دین نازل نمود تا هدایتی برای متقین «هُدىً لِلْمُتَّقین»‏         ( بقره/ 2 ) و تذکری برای مومنان باشد. «ذِکْرى‏ لِلْمُؤْمِنین»‏(اعراف/2) مومنان، دیندارانی هستند که در طول حیات مادی خویش برای رسیدن به حیات معنوی با بهره گیری از تعالیم الهی و انجام تکالیف شرعی از دین، این امانت الهی حفاظت کنند. «وَ الَّذینَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُون»(مومنون/8 ) و آنان از انحراف در عقیده و عمل به دور بوده و به سوی آیین راست ابراهیمی ( همان کسی که از آیین های خرافی به دور است)، هدایت یافته اند. «قُلْ إِنَّنی‏ هَدانی‏ رَبِّی إِلى‏ صِراطٍ مُسْتَقیمٍ دیناً قِیَماً مِلَّهَ إِبْراهیمَ حَنیفا» (انعام/ 161)  پس مراقب دین خویش هستند تا از ضلالت گمراهی  مصون باشند. «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا عَلَیْکُمْ أَنْفُسَکُمْ لا یَضُرُّکُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ»( مائده /104) گمراهان عقیده، سخت کیشانی هستند که جاهلاً یا عامداً زمینه تکلّف در دین را فراهم نموده و مسیر دینداری را برای خود و دیگران ناهموار می نمایند، شاید منطقی به نظر برسد اگر نقطه آغازین این خصیصه مذموم را،  اعراض شیطان از درگاه حق بدانیم، زمانی که خطاب به حضرت آدم (علیه السلام) و همسرش بر خلاف دستور الهی، پیشنهاد جاودانگی نمود تا آنان  با قرب به شجره ممنوعه از مقام خود هبوط کنند. «فَوَسْوَسَ إِلَیْهِ الشَّیْطانُ قالَ یا آدَمُ هَلْ أَدُلُّکَ عَلى‏ شَجَرَهِ الْخُلْدِ وَ مُلْکٍ لا یَبْلى»‏ (طه/ 120 ) و این انحراف در ادیان و اعصار بعد و در حال حاضر با مساعد بودن شزایط و زمینه ها، به گونه ای هدفمند ظاهر و باعث وهن اسلام گردیده است.

پس در این نوشتار با در نظر گرفتن موضوع فوق و با استعانت از الطاف الهی سعی بر آن است،  ریشه ها و پیامدهای تکلّف در دین که سبب آسیبهای فردی و اجتماعی گشته، با توجه به مقتضیات جهان کنونی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گیرد. بدین ترتیب در فصل اول، کلیاتی از این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد، در فصل دوم، مفهوم و روش دینداری از دیدگاه آیات و روایات، و طی آن مفهوم دین و دیدگاههای گوناگون درباره آن، بصیرت دینی، تقلید در احکام فقهی، تفاوت انتساب به یک دین و تدین به آن  تبیین می شود. تکلیف دینی و دینداری تکلیف محور و مفهوم مکلّف بودن در دین، تکلیف دینی و آزادی انسان، مروری بر رابطه حق و تکلیف از دیدگاه اسلام، مفهوم و معیار تساهل و تسامح و قاعده نفی حرج و قاعده لاضرر در فقه اسلامی، در فصل سوم بررسی خواهد شد.

و در فصل چهارم، به بررسی و نقد سخت گیری در دینداری از نظر عقیده و عمل پرداخته می شود. خرافات، غلو، کثرت گرایی، و تعصب از جمله گونه های انحراف از معیارهای ثبات عقیده، و وسواس، تقلید از عوام، بدعتها و پیرایه ها، آداب و رسوم قومی و محلی غلط و امیال شخصی از جمله گونه های انحراف از تقید دینی صحیح است که ضمن بررسی آن، عوامل مؤثر در دینداری عاری از تکلّف مثل تقوا، اخلاص، یقین، و علم به حکمت عبادات بیان می شود. و در این ارتباط بررسی قاعده احتیاط در تفهیم موضوع مؤثر است.

جمع بندی و نتیجه گیری از بحث مذکور، در فصل پنجم تکمیل کننده بحث می باشد.

همچنین قابل ذکر است جهت ترجمه آیات قرآن، از ترجمه آیت الله مکارم شیرازی وجهت ترجمه جملات نهج البلاغه، از ترجمه محمد دشتی استفاده شده است.

از آن جایی که هرکاری بدون توکل بر خدا و استعانت ائمه معصومین (علیهم السلام) ابتر و ناقص است، با زبان وحی از او می خواهم:

رَبِّ أَدْخِلْنی‏ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنی‏ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لی‏ مِنْ لَدُنْکَ سُلْطاناً نَصیراً

خداوندا (در هر کار) مرا با صداقت وارد کن و با صداقت خارج ساز و از سوی خود حجتی یاری کننده برایم قرار ده.

 

 

 

 

 

فصل 1-         کلیات

 

 

 

 

 

1-1-                        تعیین موضوع تحقیق و اهمیت آن

انسان بر اساس خلقت و فطرتش نیازمند به دین است و مسئله دینداری او را ملزم می کند  برای انجام تکالیف دینی به دین مراجعه نماید. دین مجموعه عقاید، اخلاق،  قوانین و مقرراتی با  هدف رستگاری برای اداره امور و پرورش انسان است. و تکلیف، به معنی موظف کردن در مقابل تعالیم الهی و تبعیت از امر و نهی پروردگار است.

مکلّف، انسانی است که تابع طلب الهی (امر و نهی) باشد و افعال و رفتار چنین انسانی محدود به حدود و شریعت الهی است. براساس فرمایش خداوند «فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْت‏»[1] دینداری باید بر اساس دستورات الهی باشد. پس در این راستا چون به نظر می رسد واژه تکلیف در دینداری تکلیف محور نوعی سنگینی و دشواری در عمل را القا می کند مخالفین و افراد با عقاید متفاوت نسبت به آن با برداشتهای متفاوت و غیرقابل قبول از انجام وظایف، شانه خالی کرده یا بعضاً با برداشتهای غلط دچار انحراف در انجام وظایف دینی می شوند، که با بررسی عوامل این نوع دینداری، جایگاه دینداری تکلیف محور به خوبی عیان می گردد.

[1] هود/11 ،112

تعداد صفحه : 168

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید