دانلود پایان نامه ارشد : اثربخشی آموزش خوددلگرم سازی مادران بر تعارض والد- فرزند و ابعاد فرزندپروری

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی 

گرایش : مشاوره­ ی تحصیلی

عنوان : اثربخشی آموزش خوددلگرم سازی مادران بر تعارض والد- فرزند و ابعاد فرزندپروری

دانشگاه علامه طباطبایی 

دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته ­ی مشاوره­ ی تحصیلی

عنوان :

اثربخشی آموزش خوددلگرم سازی مادران بر تعارض والد- فرزند و ابعاد فرزندپروری اقتداری مادران

استاد راهنما:

دکتر حمید علیزاده

استاد مشاور:

دکترمعصومه اسمعیلی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش خود دلگرمسازی مادران بر میزان تعارضات مادر- دختری و تغییر در الگوی فرزندپروری اقتداری مادران انجام شد. این پژوهش از نوع تحقیقات نیمه آزمایشی  است با طرح پیش آزمون–پس آزمون به همراه گروه کنترل اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه مادران دانش آموزان دخترشهرستان آمل تشکیل داده است که در سال تحصیلی 92-91 در مقطع تحصیلی متوسطه مشغول تحصیل بودند. بدین منظور تعداد 34 نفر از مادران دانش آموزان دعوت شده که مایل به همکاری بودند انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل جایگزین شدند. در ابتدا از هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد، سپس آموزش خوددلگرم سازی در 10 جلسه90 دقیقه­ای برای گروه آزمایش ارائه شد و در این مدت گروه گواه هیچ­گونه آموزشی دریافت نکردند. پس از اتمام آموزش از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. بعد از اجرای پژوهش برای تحلیل نتایج از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره و تحلیل‌های توصیفی استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان دادند که آموزش خود دلگرم­سازی مادران می­تواند در کاهش تعارضات مادران و دختران موثر واقع گردد، همچنین نتایج گویاست که آموزش خود دلگرم سازی مادران می­تواند بر افزایش عملکرد مادران به شیوه­ای اقتداری در برخورد با دختران نوجوان مؤثر واقع گردد. می­توان اینگونه نتیجه گیری کرد که به نظر می‌رسد آموزش دلگرمی در خانواده می‌تواند موجب اصلاح روابط خانواده شود. رعایت این اصول درروابط اعضاء خانواده نشان دهنده‌ی ویژگی­های سبک فرزند پروری اقتداری بوده و می‌تواند در کاهش تعارضات و اختلافات اعضای خانواده موثر افتد.

کلید واژه: خود دلگرم سازی، تعارض والد- فرزندی، فرزندپروری اقتداری، مادران، دختران نوجوان.

فهرست مطالب                                                    

عنوان                   صفحه

فصل اول: چارچوب پژوهش

مقدمه. 1

بیان مسئله. 2

اهداف پژوهش… 7

ضرورت و اهمیت پژوهش… 7

فرضیات پژوهشی.. 8

تعاریف نظری و عملیاتی.. 9

خود دلگرم سازی.. 9

تعارض والد فرزندی.. 9

فرزند پروری اقتداری.. 9

فصل دوم: ادبیات پژوهش

مقدمه. 11

بخش اول؛ نوجوانی و ویژگی‌های این دوره. 13

بخش دوم؛ تعارضات والد- نوجوانی و دیدگاه‌های موجود. 14

بخش سوم؛ روابط خانواده در دوره‌ی نوجوانی و نقش آن در تعارضات.. 20

سبک‌های فرزندپروری.. 24

                             شیوه‌ی قدرت طلب (استبدادی). 25

                             فرزندپروری آسان گیر. 27

                            فرزندپروری مقتدرانه. 28

بخش چهارم؛ راه‌های بهبود روابط والدین بافرزندان. 30

بخش پنجم؛ دلگرمی.. 33

نظریۀ آدلر درایکورس در مورد دلگرمی.. 35

تعریف دلگرمی.. 36

  خود دلگرم سازی.. 36

    ویژگی‌های افراد دلگرم. 38

    دلگرمی و تشویق.. 40

 جایگاه دلگرمی در رویکرد آدلری.. 41

کاربرد دلگرمی.. 42

شروط اصلی دلگرمی.. 44

اصول دلگرم سازی.. 45

مهارت‌ها و عناصر دلگرمی.. 46

راه‌های دلگرمی دادن والدین به خود و نوجوانان. 46

فصل سوم روش انجام  پژوهش

مقدمه. 52

    طرح پژوهش؛. 52

جامعه پژوهش… 52

روش نمونه گیری و حجم نمونه. 52

ابزار اندازه گیری.. 53

1.پرسشنامه تعارضات والد-فرزندی.. 53

  1.   پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری رابینسون……54

فرایند اجرای پژوهش… 45

روش تحلیل یافته‌ها. 58

فصل چهارم:یافته های پژوهش

مقدمه؛. 61

بخش اول، یافته های توصیفی؛. 61

بخش دوم: یافته های استنباطی.. 64

فرضیه اول: 65

فرضیه دوم: 65

فرضیه سوم؛ 66

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری

مقدمه. 68

فرضیه اول و دوم :. 68

فرضیه سوم:. 69

خلاصه. 71

پیشنهادهای کاربردی پژوهش… 71

پیشنهادهایی برای پژوهشهای آینده. 71

محدودیتهای پژوهش… 72

فهرست منابع  و  مآخذ. 73

فهرست منابع لاتین:. 77

پیوست.. 82

دستور جلسه: 82           

پرسشنامه تعارض والد-فرزندی.. 86

پرسشنامه سبک های فرزندپروری.. 87

مقدمه

نوجوانی مرحله انتقال از کودکی به بزرگ‌سالی است. این دوره با تغییرات سریع جسمی و رشد تفکر انتزاعی شروع می‌شود ولی پایان آن بر حسب شرایط فرهنگی و محیطی متفاوت است. نوجوانی دوران تحولات رشدی در زمینه‌های جسمانی، عاطفی، روانی و اجتماعی است. یکی از اصول بنیادی مهم در اجتماعی شدن، تعامل با آن‌هایی است که از نظر عاطفی برای فرد اهمیت دارند که در این میان والدین از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند (پرهیزکار، 1381).

والدین بنیاد شخصیت سالم نوجوانان را پی ریزی می‌کنند. همچنین روابط نادرست والدین با نوجوانان از نظر مهرورزی عاطفی و سختگیری افراطی از جمله عوامل انحراف نوجوانان است. معمولاً والدین نوجوانان خود را به صورت کودک می‌نگرند و این درک نکردن باعث کشمکش بین آنان می­شود، در نتیجه نوجوانان در مقابل تحکم و دستورات والدین مقاومت نشان می‌دهند (احمدی، 1382). بنابراین بیشتر والدین می‌بینندکه نوجوانانشان از یک کودک مطیع به کسی که مقاومت، مخالفت و تخطی از قوانین می‌کند، تغییر کرده است. این امر زمانی اتفاق می‌افتد که بیشترین فشار روی نوجوانان، برای سازگاری با قوانین والدین است. والدین به جای اینکه درک کنند که این دوره از زندگی 10 تا 15 سال طول می‌کشد، اغلب انتظار دارند که نوجوانانشان یک شبه بالغ شوند. معمولاً والدینی که تشخیص می‌دهند این انتقال احتیاج به زمان دارد، بیشتر از آن‌هایی که خواستار رعایت فوری قوانین هستند، با نوجوانان خود با آرامش برخورد می‌کنند (احدی و محسنی، 1370؛ سانتروک، وارشاک، لیندبرگ و مدوس[1]، 2002).

بیان مسئله

نوجوانان به استقلال از نظر عاطفی و مالی از والدین نیاز دارند تا به هویت مستقل دست یابند و ارزش‌های خود را حاکم سازند، همچنین نیاز دارند به تدریج برای تصمیم گیری و عملکردهایشان مسئولیت‌پذیرتر شوند (بیابانگرد، 1382؛ خدایاری فرد، 1381). با رشد کودک، خواسته‌های تکاملی او برای استقلال، انتظاری را به زیر منظومه والدین تحمیل می‌کند. خصوصاً در دوره نوجوانی رفته رفته انتظارات والدین با انتظارات کودکان برای استقلال متناسب با سن خود در تعارض قرار می‌گیرد. والدین نمی‌توانند بدون کنترل و محدود کردن به حمایت و راهنمایی بچه‌ها بپردازند. بچه‌ها هم نمی‌توانند بدون رد کردن و حمله کردن، رشد و فردیت یابند؛ می‌توان گفت که روند اجتماعی کردن ذاتاً تعارضی است (مینوچین، بیکر، روسمان، لیبمان، میلمان، و تود[2]،1975 ). در خصوص تبیین زمینه­های شکل گیری تعارض بین والدین و نوجوانان دیدگاه­های مختلفی وجود دارد؛ برای نمونه می­توان به یافته های چند مورد از پژوهش های صورت گرفته اشاره نمود.

کنانی (1389) در یک پژوهش توصیفی به بررسی تطبیقی نظرات نوجوانان دختر با مادرانشان در زمینه‌های عوامل زمینه ساز اختلاف پرداخت. یافته‌ها نشان دهنده‌ی آن است که مسائلی از قبیل؛ تنهایی سینما رفتن، تنهایی خرید رفتن، آزادی در معاشرت با دوستان در عدم توافق بین دخترها و مادرها موثر بوده است. (هاراک، اسکولت، ورمولست، ریس، و انگلس[3]، 2010؛ لاتندرس، روس، ویکن، پولکینن، کاپریو و دیک[4]، 2009) طی یک پژوهش چندفرهنگی به منظور مقایسه­ی تعارض و حل آن در خانواده‌های چینی‌های آمریکایی و خانواده‌های قفقازی؛ نتایج نشان داند که خانواده‌های چینی آمریکایی بیشتر تعارضشان با فرزندانشان در زمینه‌های احترام به اعضای خانواده، کارِ خانه و اوقات فراغت است. در خانواده‌های قفقازی بیشتر تعارضات در زمینه‌های مصرف مواد مخدر، نوشیدن الکل و روابط جنسی گذارش شده است. پژوهشی در لندن که بر روی 23 جفت مادر – دختر از طبقات اجتماعی گوناگون در مدت سه سال انجام شد نشان داد؛ تعارض بین مادرها و دخترها در ارتباط با نقطه نظرهای آنان درباره محدودیت زمانی رفت و آمد به خانه، روابط با دوستان، کارِ خانه، و تکالیف مربوط به مدرسه بود (وارنر[5]، 2004). معمولاً به خاطر آنکه مادران بیش از پدران دخترهای خود را محدود می‌کنند به همین سبب تعارض و درگیری میان دختر و مادر شدید می‌شود(شعاری نژاد،1382). بیل و وینبرگ [6] (1978) نیز معتقدند که والدین استقلال و خودمختاری بیشتری در سن نوجوانی به پسرها می‌دهند تا دخترها همین امر زمینه تعارض بیشتر دختران را با والدین ایجاد می‌کند. برخی دیگر متخصصان معتقداند که بحران‌های بین نسل‌هایی از زنان مخصوصاً مادرها و دخترها می‌توانند تغییرات تازه‌ای به وجود آورد و هردو نسل رشد کنند (مرادی، آرین و فرخی،1390).

فاصله زمانی بین نسل‌ها نیز به خاطر ارتباط دائمی افراد خانواده با یکدیگر و نزدیکی آن‌ها با هم خود را خیلی خوب نشان داده و زمینه ساز اختلافات می‌شود. والدین، نوجوانان را متهم به عصیانگری می‌کنند و جوانان، والدین خود را کهنه پرست و ارتجاعی می­دانند، به این ترتیب بین این دو نسل اشتراک نظر و تفاهم روز به روز کمتر می‌شود(نجاتی، 1376). همچنین شکاف بین دو نسل به علت تغییر شدید و تند ارزش‌ها و معیارهای رفتاری که معمولاً از تغییرات سریع فرهنگی ناشی می‌شود، پیش می‌آید و نیز به این سبب که اکثر نوجوان امروز در مقایسه با والدینشان از آموزش و پرورش وسیع و غنی‌تر، و فرصت‌های فرهنگی بیشتری برخوردارند، در نتیجه اختلاف بین نوجوانان و والدینشان صرفاً نتیجه تفاوت سنی آن‌ها نیست، بلکه عمدتاً از تعارض فرهنگی میان آن‌ها ناشی می‌شود (گیتی پسند، آرین، و کرمی،1387). هونس، کارمان، زنی، کیکنانی، زیری، جکسون، و بوسمن[7] (2011) نیز در پژوهشی که با هدف بررسی چگونگی ایجاد تعارض در روابط والدین و جوانان سنین 26-22 انجام گرفت؛ نتایج نشان دانند که هم والدین و هم نوجوانان واکنش گر، منفی، مواجهه گر یا دوری کننده بودند و راه حل‌هایی که برای رفع تعارض استفاده می‌کردند شامل دخالت کردن، پاسخ منفی دادن و تشر زدن و برخورد تند بود.

در خصوص شدت این مسئله در ایران نیز می­توان به پژوهش لطیفی (1385) اشاره نمود. بر اساس یافته‌های حاصل ازنظر سنجی نوجوانان تهرانی و والدین آن‌ها مشخص شد که 45 درصد مادران و 42 درصد پدران، نوجوانان خود را ناسازگار می‌دانند. تا کنون پژوهش‌های مختلف به ویژه در داخل کشور انجام شده است که راه مختلف برای حل این نوع تعارض را مورد آزمایش و بررسی قرار داده‌اند که در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره شده است.

حقیقت جو (1375) با استفاده از مشاور گروهی ولی – فرزندی، درک همدلانه بین اولیاء و نوجوانان را افزایش داده و بدین طریق توانست تعارضات والد-فرزندی را کنترل کند. زابلی (1383) در پژوهش خود نشان داد که با استفاده از مداخله به شیوه روان نمایشگری می­توان تعارضات بین مادرها و دخترهای نوجوان کاهش داد. داداش (1383) نیز از طریق کاربرد بازسازی خانواده بر اساس اصول خانواده درمانی ستیر[8] رابطه مادر- دختر را بهبود بخشید.

با توجه به وجود تعارض بین والدین و نوجوانان، یکی از راه‌های کاهش آن می‌تواند افزایش ارتباطات بین اعضای خانواده باشد. رابطه بین نوجوان و والدین و سایر اعضای خانواده را می‌توان به عنوان نظام یا شبکه‌ای دانست که در کنش متقابل با یکدیگر هستند این نظام به طور مستقیم و غیرمستقیم، از طریق سبک‌های مختلف فرزند پروری در کودکان تأثیرمی گذارد. آنچه مسلم است فرزند پروری والدین تأثیر‌های شگرفی بر رشد فرزندان دارد. از آنجا که نوجوانی گذر از روابط وابسته­ی پدر و مادر به روابط مستقل با آن‌ها است، نظام فرزند پروری می­تواند نقش وحدت بخشی را در کمک به نوجوان برای رویارویی با این چالش بزرگ ایفا کند. بدون تردید عواملی در خانواده وجود دارد که به طور گسترده مسئول مشکلات نوجوانان امروز است. با قاطعیت می‌توان گفت، محیط خانواده و الگوهای فرزند پروری نتایج مهمی را در رشد روانی اجتماعی فرزندان به بارمی آورد.

هوور، اوتن، ویرس، و انگلس[9] (2010) سبک‌های فرزند پروری را این‌گونه تعریف کرده‌اند: مجموعه‌ای از رفتارها که تعیین کننده ارتباطات متقابل والد- فرزند در موقعیت‌های متفاوت و گسترده‌ای است، و این گونه فرض می‌شود که موجب ایجاد یک فضای تعاملی گسترده می‌گردد. بامریند[10] (1991) در نام گذاری سبک های فرزند پروری از نام­های مستبد[11]، مقتدر[12]، و سهل گیر[13] استفاده کرد. بر اساس نظریه بامریند، سبک‌های فرزند پروری به عنوان واسطه‌ی متغیرهای هنجاری و جامعه پذیری کودکانشان عمل می‌کند. بامریند[14] (1971) بیان می‌کند که والدین سختگیر، روابط سرد را بر فرزندان خود اعمال می‌کنند. والدین مقتدر، کنترل خود را همراه با رابطه‌ی گرم و پاسخگویی بر فرزندان خود دارند. در حالی که والدین سهل گیر، انتظارات اندکی از فرزندان خود داشته و هیچ گونه کنترل و پاسخگویی هم نسبت به آن‌ها ندارند. والدین مقتدر در حالی که روش‌های کنترلی را بر فرزندان خود اعمال می‌کنند، در مورد انجام آن توضیح می‌دهند و همچنین روش­های تقویتی را برای تغییر رفتار کودکان خود به کار می­گیرند. در این سبک مجموعه­ای از حمایت اجتماعی، ارتباط دو سویه، پذیرندگی، پاسخگویی، شکیبایی و خشنودی نسبت به فرزندان دیده می­شود بامریند، لارزلر و اون[15]، (2010) و کِر، استاتین، و اوزدمیر[16] (2012) نشان دادن سبک فرزند پروری مقتدر با سازمان دهی، پیشرفت تحصیلی و جهت­گیری عقلانی در کودکان رابطه­ی مثبت دارد. کودکان والدین مقتدر سطوح بالاتری از خود مختاری دارند و از صلاحیت­های اجتماعی بیشتری نسبت به دیگران برخوردار هستند و پرخاشگری کمتری، از خود نشان می­دهند.

سبک فرزند پروری مقتدر دارای سه بعد یا مؤلفه 1- ارتباطی(حمایت گرا و پذیرا)،2- نظم (کنترل) و 3-خودمختاری(مشارکت آزادانه) است. ویژگی ارتباطی حمایتی و پذیرا که حمایت هیجانی، ارتباط دو سویه، محیطی منعطف، همراه با پاسخ دهی والدین را شامل می‌شود. ویژگی نظم (کنترل) در سبک اقتدار منش، در برگیرنده‌ی پاسخ دهی منطقی برای انجام امور، فراهم سازی محیطی برای مشخص شدن نتایج رفتار در فرزندان است. ویژگی خود مختاری، نیز شامل فراهم نمودن محیطی برای بیان احساسات و عقاید فرزندان و استفاده از نظرات آنان در ایجاد قواعد خانوادگی است. از نمونه روش‌های مداخله‌ای و درمانی بر اساس رویکرد آدلر[17] -درایکورس که برای آموزش نظام فرزند پروری کارآمد می‌توان از آن استفاده نمود.

تعداد صفحه :106

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید