دانلود پایان نامه ارشد : احساس عدالت و رابطه آن با گرایش­های سیاسی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی 

عنوان :  احساس عدالت و رابطه آن با گرایش­های سیاسی

دانشگاه علامه طباطبائی

دانشکده علوم اجتماعی

 پایان‌نامه کارشناسی ارشد

رشته جامعه‌شناسی

 احساس عدالت و رابطه آن با گرایش­های سیاسی
(مطالعه ­ی شهر تهران)

 استاد راهنما

دکتر محمدحسین پناهی

 استاد مشاور

دکتر محمدابراهیم موحدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

منظور از گرایش؛ جهت­گیری افراد نسبت به موضوعات و مسائل مختلف جامعه و بطور خاص در این پژوهش جهت­گیری­های سیاسی افراد است. در واقع افراد هر جامعه بنا بر عوامل متعددی به گرایش­های سیاسی مختلفی نظیر اصلاح‌طلبی، محافظه­کاری و رادیکالیزم تمایل می­یابند. بر همین اساس، مطالعه گرایش­ها برای مجریان و دست­اندرکاران برنامه­ریزی اجتماعی اهمیت و فایده چشمگیری دارد. علاوه بر این، به منظور پیش­بینی رفتار نیز مطالعه گرایش­ها اهمیت دارد. بنابراین هدف این پژوهش مطالعه احساس عدالت و رابطه آن با گرایش­های سیاسی است تا بتوان از طریق همگرایی­های ارزشی و هنجاری به شناخت هم­سویی­های رفتاری دست یافت و در جهت ایجاد جامعه­ای عدالت­محور برای همه طبقات و گروه­های مختلف اجتماعی گام برداشت.

روش تحقیق در این پژوهش ترکیبی است از روش­های کمی و کیفی. درواقع به منظور شناخت مشخصه­های مختلف گرایش­های سیاسی در ابتدا بصورت هدفمند به مصاحبه با افراد پرداختیم. پس از تعیین شاخص­های مطلوب، روش کمی مبتنی بر پیمایش مورد استفاده قرار گرفت.

بر اساس یافته­های حاصل از پژوهش می­توان گرایش­های سیاسی را به صورت یک طیف در نظر گرفت که در یک سوی آن گرایش سیاسی محافظه­کار و در مقابلش گرایش سیاسی رادیکال قرار دارد. در میان دو سر طیف نیز گرایش سیاسی اصلاح­طلبی وجود دارد. در حالی­که گرایش سیاسی محافظه­کار با مولفه­های دینداری و رضایتمندی سیاسی بالا مشخصه­سازی می­شود. گرایش سیاسی رادیکال با عدم مناسک­گرایی، کاهش احساس عدالت سیاسی و رضایتمندی سیاسی شناخته می­شود. در واقع عدم رضایتمندی سیاسی مرزی تفکیکی میان اصلاح­طلبی و گرایش سیاسی رادیکال است. تا زمانی­که با احساس بی­عدالتی مواجه باشیم در قلمرو اصلاح­طلبی قرار داریم. هرچه میزان نارضایتی سیاسی افزایش یابد در جهت گرایش سیاسی رادیکال گام خواهیم برداشت.

واژگان کلیدی: گرایش سیاسی (محافظه­کار، اصلاح­طلب، رادیکال)، احساس عدالت (اجتماعی، اقتصادی، سیاسی)، رضایتمندی (اجتماعی، اقتصادی، سیاسی)، طبقه اجتماعی، دینداری، تهران.
فهرست مطالب (اجمالی)

عنوان                                                                                                   صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 2

2-1 طرح مسئله……………………………………………………………………………………………… 3

3-1 اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………… 5

4-1 ضرورت و اهمیت موضوع………………………………………………………………………….. 5

5-1 مرور پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………….. 12

6-1 جمع­بندی فصل……………………………………………………………………………………….. 28

فصل دوم: مبانی نظری پژوهش

1-2 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 30

2-2 دیدگاه­های مربوط به گرایش‌های سیاسی………………………………………………………… 31

3-2 نظریه‌های مربوط به گرایش سیاسی……………………………………………………………….. 36

4-2 دیدگاه­های مربوط به عدالت………………………………………………………………………… 49

5-2 احساس عدالت………………………………………………………………………………………… 60

6-2 چارچوب نظری پژوهش……………………………………………………………………………. 62

7-2 فرضیه­های پژوهش…………………………………………………………………………………… 67

8-2 مدل نظری پژوهش…………………………………………………………………………………… 68

فصل سوم: روش پژوهش

1-3 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 70

2-3 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………. 71

3-3 واحد مطالعه……………………………………………………………………………………………. 71

4-3 واحد تحلیل……………………………………………………………………………………………. 71

5-3 روش نمونه‌گیری و حجم نمونه……………………………………………………………………. 71

6-3 نحوه­ی جمع­آوری اطلاعات………………………………………………………………………… 72

7-3 پایایی و روایی………………………………………………………………………………………… 73

8-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها………………………………………………………………….. 74

عنوان                                                                                              

صفحه9-3 جمع­بندی فصل…………………………………………………………………… 114

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها  و یافته­های پژوهش

1-4 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 116

2-4 آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………. 117

3-4 ویژگی­های زمینه­ای نمونه……………………………………………………………………………. 117

4-4 چگونگی توزیع متغیر وابسته (گرایش سیاسی پاسخگویان)………………………………….. 119

5-4 چگونگی توزیع عوامل مؤثر بر گرایش­ سیاسی پاسخگویان………………………………….. 119

6-4 آزمون فرضیه­ها………………………………………………………………………………………… 127

7-4 تحلیل رگرسیون……………………………………………………………………………………….. 140

فصل پنجم: نتیجه­گیری

1-5 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 143

2-5 مروری بر مباحث نظری…………………………………………………………………………….. 144

3-5 نگاهی بر نتایج حاصل از مصاحبه…………………………………………………………………. 146

4-5 نگاهی بر نتایج حاصل از پیمایش…………………………………………………………………. 152

5-5 نقد و بررسی نظریه­ها………………………………………………………………………………… 156

6-5 پیشنهادها……………………………………………………………………………………………….. 159

7-5 محدودیت­های پژوهش……………………………………………………………………………… 159

8-5 مشکلات پژوهش…………………………………………………………………………………….. 159

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………. 160

پیوست 1………………………………………………………………………………………………………. 170

عنوان                                                                                                   صفحه
فهرست مطالب (تفصیلی)

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 2

2-1 طرح مسئله……………………………………………………………………………………………… 3

3-1 اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………… 5

4-1 ضرورت و اهمیت موضوع………………………………………………………………………….. 5

الف: گرایش­های سیاسی…………………………………………………………………………… 6

ب: عدالت……………………………………………………………………………………………. 8

ج: تاریخ مطالعات عدالت…………………………………………………………………………. 11

5-1 مرور پیشینه پژوهش………………………………………………………………………….. 12

1-5-1 پیشینه پژوهش در ایران درباره گرایش­های سیاسی………………………………… 12

2-5-1 پژوهش‌های خارجی مربوط به گرایش سیاسی……………………………………… 16

3-5-1 پیشینه پژوهش‌های عدالت در ایران…………………………………………………… 22

4-5-1 پژوهش‌های خارجی مربوط به عدالت……………………………………………….. 26

6-1 جمع­بندی فصل………………………………………………………………………………… 28

فصل دوم: مبانی نظری پژوهش

1-2 مقدمه…………………………………………………………………………………………… 30

2-2 دیدگاه­های مربوط به گرایش‌های سیاسی………………………………………………… 31

1-2-2 تعریف مفهوم نگرش…………………………………………………………………….. 31

2-2-2 ابعاد و انواع گرایش‌های سیاسی……………………………………………………….. 34

3-2 نظریه‌های مربوط به گرایش سیاسی……………………………………………………… 36

1-3-2 نظریه­های تضادگرا………………………………………………………………………… 36

2-3-2 نظریه­های کارکردگرا……………………………………………………………………… 41

3-3-2 نظریه­های مکتب کنش متقابل نمادین…………………………………………………. 44

4-3-2 نظریه روانشناختی و جنبش­های اجتماعی……………………………………………. 46

5-3-2 جمع­بندی نظریه­های مرتبط با گرایش­های سیاسی…………………………………. 48

4-2 دیدگاه­های مربوط به عدالت…………………………………………………. 49عنوان                                                                                                   صفحه

1-4-2 سنت مارکسیسم…………………………………………………………………………… 53

2-4-2 سنت فایده­گرایان………………………………………………………………………….. 54

3-4-2 سنت مساوات­طلبان………………………………………………………………………. 55

4-4-2 دیدگاه جان راولز…………………………………………………………………………. 56

5-2 احساس عدالت………………………………………………………………………………………… 60

6-2 چارچوب نظری پژوهش……………………………………………………………………………. 62

7-2 فرضیه­های پژوهش…………………………………………………………………………………… 67

1-7-2 فرضیه­های­اصلی…………………………………………………………………………… 67

2-7-2 فرضیه­های فرعی­………………………………………………………………………….. 67

8-2 مدل نظری پژوهش…………………………………………………………………………………… 68

فصل سوم: روش پژوهش

1-3 مقدمه………………………………………………………………………………………… 70

2-3 جامعه آماری………………………………………………………………………………… 71

3-3 واحد مطالعه……………………………………………………………………………………………. 71

4-3 واحد تحلیل……………………………………………………………………………………………. 71

5-3 روش نمونه‌گیری و حجم نمونه……………………………………………………………………. 71

6-3 نحوه­ی جمع­آوری اطلاعات………………………………………………………………………… 72

7-3 پایایی و روایی………………………………………………………………………………………… 73

8-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها………………………………………………………………….. 74

1-8-3 متغیر وابسته؛ گرایش سیاسی……………………………………………………………. 74

1-1-8-3 محافظه­کاری………………………………………………………………………… 74

2-1-8-3 اصلاح­طلبی…………………………………………………………………………. 84

3-1-8-3 رادیکالیسم………………………………………………………………………….. 88

2-8-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیر مستقل اصلی: احساس عدالت (بی عدالتی)…………. 94

1-2-8-3 احساس عدالت اقتصادی………………………………………………………… 96

عنوان                                                                                            

صفحه2-2-8-3 احساس عدالت سیاسی……………………………………………… 98

3-2-8-3 احساس عدالت اجتماعی………………………………………………………… 101

3-8-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیر میانجی (احساس رضایتمندی/ نارضایتی)…… 104

4-8-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای کنترل…………………………………………… 106

1-4-8-3 طبقه اجتماعی………………………………………………………………………. 106

2-4-8-3 جنسیت……………………………………………………………………………… 109

3-4-8-3 سن…………………………………………………………………………………… 110

4-4-8-3 دینداری……………………………………………………………………………… 110

5-4-8-3 میزان استفاده از رسانه­های جمعی……………………………………………… 113

9-3 جمع­بندی فصل……………………………………………………………………………………….. 114

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها  و یافته­های پژوهش

1-4 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 116

2-4 آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………. 117

3-4 ویژگی­های زمینه­ای نمونه……………………………………………………………………………. 117

1-3-4 سن پاسخگویان……………………………………………………………………………. 117

2-3-4 جنس پاسخگویان…………………………………………………………………………. 118

3-3-4 سطح سواد پاسخگویان…………………………………………………………………… 118

4-4 چگونگی توزیع متغیر وابسته (گرایش سیاسی پاسخگویان)………………………………….. 119

5-4 چگونگی توزیع عوامل مؤثر بر گرایش­ سیاسی پاسخگویان………………………………….. 119

1-5-4 احساس عدالت (اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) در میان پاسخگویان………….. 119

2-5-4 شاخص احساس عدالت در میان پاسخگویان……………………………………….. 120

3-5-4 رضایتمندی (اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) در میان پاسخگویان……………….. 121

4-5-4 شاخص رضایتمندی در میان پاسخگویان…………………………………………….. 121

5-5-4 میزان استفاده از رسانه­های جمعی……………………………………………………… 122

1-5-5-4 رسانه­های داخلی………………………………………………………………….. 122

2-5-5-4 رسانه­های خارجی…………………………………………………………………. 123

6-5-4 میزان استفاده از شبکه­های ماهواره……………………………………………………… 123

7-5-4 دینداری پاسخگویان………………………………………………………………………. 124

عنوان                                                                                                   صفحه

8-5-4 میزان انجام مناسک­ دینی………………………………………………………………… 124

9-5-4 طبقه اجتماعی پاسخگویان………………………………………………………………. 125

6-4 آزمون فرضیه­ها………………………………………………………………………………………… 127

1-6-4 فرضیه­­های اصلی………………………………………………………………………….. 127

2-6-4 فرضیه­های فرعی………………………………………………………………………….. 138

7-4 تحلیل رگرسیون……………………………………………………………………………………….. 140

فصل پنجم: نتیجه­گیری

1-5 مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 143

2-5 مروری بر مباحث نظری…………………………………………………………………………….. 144

3-5 نگاهی بر نتایج حاصل از مصاحبه…………………………………………………………………. 146

4-5 نگاهی بر نتایج حاصل از پیمایش…………………………………………………………………. 152

1-4-5 یافته­های توصیفی…………………………………………………………………………. 152

2-4-5 یافته­های علّی………………………………………………………………………………. 153

5-5 نقد و بررسی نظریه­ها………………………………………………………………………………… 156

6-5 پیشنهادها……………………………………………………………………………………………….. 159

7-5 محدودیت­های پژوهش……………………………………………………………………………… 159

8-5 مشکلات پژوهش…………………………………………………………………………………….. 159

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………. 160

پیوست 1………………………………………………………………………………………………………. 170

مقدمه

ریشه‌یابی و توضیح واقع‌بینانه بروز پدیده‌ها و دگرگونی‌های جامعه‌ای چون ایران، بدون پرداختن به لایه‌های گوناگون فرهنگی و گرایش‌های مختلف اجتماعی از یک سو و شناخت عمیق عناصر و ارزش‌های قوام بخش از سوی دیگر، امری محتمل به نظر نمی‌رسد. در واقع ترکیب و درهم‌تنیدگی عوامل متعدد در طول تاریخ پر فراز و نشیب ایران سبب شده است که به رغم تکثر و تنوع زبانی، نژادی و مذهبی، نوعی همگرایی ارزشی و هنجاری در ایران پدید آید که خود به نحوی به بروز نوعی همسویی رفتاری منجر شده است. به این ترتیب، چنان که بیشتر پژوهشگران مسائل ایران خاطر نشان کرده‌اند، درک نمونه‌ای مانند ایران، در گرو مطالعاتی پردامنه و تحلیل‌هایی چندسویه است؛ مطالعه و تحلیل‌هایی که بتواند چنین وضعیتی را مبتنی بر قالب‌بندی‌ها و مفهوم‌سازی‌های بدیع، به شکلی علمی نشان دهد (سریع‌القلم، 1386: 10).

بنابراین در این فصل از پژوهش، که مربوط به کلیات تحقیق است، به طرح مسئله پژوهش، سوال‌ها و اهداف آن و ارائه تعریفی مقدماتی از گرایش­های سیاسی و عدالت- به­عنوان ارزشی اجتماعی- خواهیم پرداخت.

نکته قابل ذکر این است که در رابطه با احساس عدالت و گرایش­های سیاسی، مطالعات محدودی- خصوصاً در ایران- انجام شده است. بنابراین در پیشینه تحقیقات در ایران، صرفاً پایان‌نامه­ها مورد واکاوی قرار خواهند گرفت. تعداد معدودی مقاله پژوهشی نیز به طور مجزا درباره عدالت اجتماعی و یا در رابطه با گرایش سیاسی نگاشته شده­اند که به دلیل ارتباط محدود با مسئله پژوهش حاضر از ذکر آن­ها اجتناب گردید. کتاب­هایی نیز در زمینه سنجش ارزش­ها و نگرش­ها- برگرفته از پیمایش­های اجتماعی (نظیر محسنی، 1379)- نگارش یافته که متاسفانه حتی در بخش ارزش­های اجتماعی نیز به عدالت نپرداخته­اند، همچنین گرایش­ها نیز مورد بی­توجهی واقع شده­اند. البته در پیمایش ارزش­ها و نگرش­های ایرانیان در سال 1379 این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است که به دلیل جنبه صرفاً آماری مباحث، از آوردن آن نیز پرهیز کردیم. در بخش پژوهش­های خارجی نیز صرفاً مقالات پژوهشی مورد بررسی قرار گرفت.

2-1 طرح مسئله

در جوامع مدرن و پیچیده امروزی یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی، نهاد یا نظام سیاسی است که نقش تعیین کننده­ای در همه ابعاد جامعه ایفا می‌کند؛ در نتیجه از جوانب مختلف، زندگی انسان­ها را تحت تأثیر قرارمی­دهد. به عنوان مثال، یکی از مهم­ترین نقش­های نظام سیاسی کنترل و توزیع منابع کمیاب اقتصادی و سیاسی در جامعه است، اما سیاست­های اتخاذ شده دولت­ها در این موارد، همه اقشار و طبقات جامعه را یکسان تحت تأثیر قرار نمی‌دهد: این سیاست­ها به بعضی از اقشار جامعه سود فراوانی رسانده، برخی دیگر را تحت فشار قرار می­دهد. این وضعیت، اقشار و طبقات جامعه را به واکنش وامی­دارد، بطوری­که برخی از افراد، از سیاست­ها و برنامه­های دولت بسیار خشنود و راضی شده و نگرش و گرایش مثبت نسبت به آن نشان داده و از آن طرفداری می‌کنند. اقشار دیگر که سیاست­های دولت به آن­ها کمتر نفع می‌رساند، یا حتی آنها را تحت فشار قرار داده و به آن­ها آسیب می­رساند از نظام سیاسی ناراضی شده و نگرش یا گرایش منفی نسبت به آن نشان می‌دهند. گروه­های اخیر ممکن است احساس تبعیض و بی‌عدالتی کرده، خواهان تغییر در سیاست­های دولت و یا حتی خود نظام سیاسی شوند.

در نتیجه، اقشار مختلف جامعه در اثر سیاست­های مربوط به نحوه توزیع منابع و عوامل متعدد دیگر به گرایش­های سیاسی مختلفی نظیر اصلاح‌طلبی، محافظه­کاری و افراط­گرایی تمایل می­یابند، که رفتارهای شهروندان را متأثر می‌سازد. بر همین اساس، مطالعه گرایش­های سیاسی مردم برای مجریان و دست­اندرکاران برنامه­ریزی اجتماعی اهمیت و فایده چشمگیری دارد. علاوه بر این، به منظور پیش‌بینی رفتار شهروندان نیز مطالعه گرایش­های سیاسی آنان اهمیت بسزایی دارد. به علت همین گرایش‌های مختلف است که در جوامع امروزی احزاب و گروه­های سیاسی مختلفی با گرایش­ها و ایدئولوژی­های سیاسی مختلف چون احزاب رادیکال، اصلاح طلب و محافظه کار و غیره شکل می‌گیرد و بخشی از مردم از هرکدام از آن­ها طرفداری می‌کنند.

همان­طور که گفته شد، عوامل متعددی بر شکل­گیری گرایش سیاسی افراد تاثیرگذارند: عواملی چون سن، جنسیت، تمایل به سنت­گرایی/تجدد، نوع رسانه­های مورد استفاده، گروه­های مرجع و عوامل متعدد دیگر بر نوع گرایش سیاسی افراد نسبت به نظام سیاسی حاکم، که همه آن­ها در یک تحقیق قابل بررسی نمی­باشد. از این­رو تمرکز پژوهش حاضر بر احساس عدالت و تأثیر آن بر گرایش­های سیاسی افراد است. به عبارت دیگر، متغیر مستقل اصلی پژوهش احساس عدالت از سوی مردم و متغیر وابسته اصلی انواع گرایش‌های سیاسی افراد است.

می­توان گفت؛ عدالت، از اساسی­ترین مفاهیم در حقوق انسانی و یکی از عالی­ترین ارزش­های زندگی بشری است؛ بطوری ­که می­توان از آن به­عنوان فضیلت اولیه و اساسی نام برد. عدالت ایجاد رابطه­ای خاص میان اهداف عالیه انسانی و نوع زندگی انسان­ها مثل رفاه، معرفت و بهره­برداری از مواهب جامعه چون ثروت و منزلت است. عدالت صرفاً مفهومی نظری و فلسفی نیست، بلکه پدیده‌ای است که معطوف به عمل است (شریف­زادگان، 1386: 11). به­طور کلی از عدالت تاکنون تعاریف متعددی ارائه شده است. آشوری معتقد است عدالت «اصلی است حقوقی و سیاسی که به موجب آن در همه امور اجتماعی با همه باید یکسان رفتار شود، مگر در آن­جا که برای رفتارِ استثنایی در مورد برخی افراد و گروه­ها دلایل کافی وجود داشته باشد» (مردانی، 1386: 8).

موضوع عدالت از جمله مسائلی است که از دیرباز متفکران، اندیشمندان و عامه مردم را به خود مشغول کرده است. گرچه حساسیت آن در جوامع و دوران­های مختلف متفاوت بوده ولی می­توان این حساسیت را به لحاظ تاریخی و مکانی به سطح وسیعی تعمیم داد. مسأله عدالت، مربوط به چگونگی توزیع پاداش­ها، امتیازات و همه چیزهای مطلوبی است که در جوامع وجود دارند و انسان‌ها مایلند آن­ها را به دست آورند. شیوه خاصی که به موجب آن این امتیازات، منابع و مطلوبیت‌ها (ثروت، قدرت، منزلت) توزیع می­شود بازتاب گسترده­ای بر روی افراد و جامعه دارد. لذا جوامع مختلف قواعدی به­وجود می­آورند که شیوه توزیع قدرت، ثروت و پاداش­ها براساس آن تعیین می­شود و مردم نسبت به این قواعد واکنش‌های مختلف نشان می‌دهند (یعقوبی، 1388: 15). اما مسئله صرفاً نحوه توزیع عینی منابع نیست بلکه درک و احساس عدالت یا بی‌عدالتی و واکنش عاطفی مردم نسبت به آن قواعد نیز اهمیت بسزایی دارد. حتی شاید بتوان گفت، مهمتر از عدالت (بی­عدالتی) عینی و واقعی، احساس ذهنی اعضای جامعه و ادراک آن­ها از عدالت (بی­عدالتی) است که زمینه را برای گرایش­های متفاوت سیاسی فراهم می­سازد. درواقع، افراد به ارزیابی قواعد موجود در جامعه می‌پردازند و در مورد عادلانه یا ناعادلانه بودن آن­ها قضاوت و ارزیابی کرده، متناسب با آن نسبت به نظام سیاسی و جامعه جهت­گیری احساسی و عاطفی می­کنند. بنابراین عامل مهم آن است که افراد چه تصوری از عدالت دارند و چه مولفه­ها و مشخصه­هایی را برای یک جامعه عادلانه در نظر دارند.

با توجه به توضیحات فوق سؤال اصلی پژوهش آن است که: احساس عدالت یا بی‌عدالتی چه تأثیری بر گرایش­های سیاسی افراد در ایران دارد؟ این گرایش­های سیاسی، آنان را به انجام یا خودداری از انجام چه نوع رفتارهایی سوق می‌دهد؟ برمبنای این سؤالات اصلی، می‌توان سؤالات فرعی زیر را طرح کرد: میزان احساس عدالت در جامعه ما در چه سطحی است و چگونه در جامعه توزیع شده است؟ آیا تأثیر احساس عدالت بر گرایش­های سیاسی در اقشار و طبقات مختلف جامعه (بالا، متوسط، پایین) به یک صورت است؟ آیا احساس عدالت در زمینه­های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به یک اندازه تأثیرگذار بوده است؟ آیا رضایتمندی اجتماعی عاملی تأثیرگذار بر گرایش سیاسی افراد است؟ آیا متغیرهایی نظیر جنسیت، تحصیلات، قومیت و شغل برگرایش سیاسی افراد مؤثر است؟

3-1 اهداف پژوهش

 هدف اصلی پژوهش، بررسی رابطه احساس عدالت با گرایش سیاسی افراد است، تا با شناخت چگونگی آن بتوان زمینه­های افزایش احساس عدالت در جامعه را فراهم نمود. البته در این زمینه اهداف فرعی­تری نیز مورد توجه قرار می­گیرد، از جمله: تعیین میزان احساس عدالت در میان افراد مختلف جامعه؛ تعیین چگونگی توزیع احساس عدالت در اقشار و طبقات مختلف، در زمینه­های مختلف اجتماعی؛ گونه­شناسی گرایش سیاسی در میان افراد مختلف جامعه و ایجاد مقیاسی به منظور اندازه­گیری گرایش­های سیاسی، در جامعه ایران.

4-1 ضرورت و اهمیت موضوع

در واقع گرایش­های افراد یکی از زیرساخت­های اصلی فرهنگ است و رفتار فرد و اجتماع، متاثر از آن­هاست. بنابراین بررسی گرایش­ها به منظور مدیریت و برنامه­ریزی بهتر جامعه در زمینه­های مختلف، الزامی به نظر می­رسد. از این­رو در مطالعه حاضر به بررسی گرایش­های سیاسی افراد خواهیم پرداخت. علاوه بر این از آنجا که در کشور ما عدالت و فضیلت­های اخلاقی در ابعاد فردی و اجتماعی آن­ها همواره مورد توجه نظام سیاسی کشور بوده است، بینش و آگاهی در مورد روابط این دو مقوله اهمیت بسزایی دارد. زیرا از سویی اسلام مکتب عدل و اعتدال است و امت اسلامی، امت میانه و وسط است و نظام آن عادلانه (جهانشاهی، 1389: 12) و از سوی دیگر در جامعه ایران عدالت از جمله ارزش­هایی است که از همان ابتدای انقلاب به­عنوان یکی از اهداف اساسی و اولیه انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است. از این­رو این موضوع اهمیت دارد که بدانیم افراد جامعه نسبت به مقولاتی چون عدالت چه احساسی دارند و متناسب با آن، چه نوع گرایش سیاسی­ خواهند داشت. در نهایت، درباره این­که در چه نقطه­ای قرار داریم، آگاهی نسبی به دست می­آید و می­توان طرح و برنامه بهتری برای فردای جامعه ترسیم کرد، جامعه­ای بر محورعدالت­. در ادامه­ی این فصل بطور مختصر به دو مفهوم گرایش‌های سیاسی و احساس عدالت می‌پردازیم:

 الف: گرایش­های سیاسی

گرایش به معنای جهت­گیری کلی و ارزش­گذاری نسبت به موضوع معینی نظیر موافقت یا مخالفت نسبت به چیزی، درست یا غلط پنداشتن و… است (آلافیلیپ، 1379: 33). آن­چه در این پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت گرایش­های سیاسی افراد است. گرایش­های سیاسی متفاوتی در هر جامعه­ای وجود دارد که پیامدهای گسترده­ای برای کشور و سرنوشت آن خواهد داشت. بنا به گفته­ی مانهایم آن­چه برای هر جامعه­ای اهمیت بنیادی دارد، عبارت است از بازشناخت انواع گوناگون شناسایی، همچنین تجزیه و تحلیل تغییر جهت­های حاصل در مناسبات اجتماعی که از راه شناسایی حاصل می‌شود. فهم کامل نمودهایی از این دست به ایجاد مفهوم و دریافت دقیق­تر نقش عقاید در جنبش­های سیاسی و اجتماعی می­انجامد (مانهایم، 1355: 19). پس یکی از کاستی‌های زمان خود را باید این بدانیم که آن شیوه­های اندیشه­ای که به واسطه­ی آن­ها به قطعی­ترین تصمیم­های خود می‌رسیم و به یاری آن­ها در پی تشخیص و هدایت سرنوشت سیاسی و اجتماعی خویشتن­ایم، همچنان ناشناخته و به همین سبب دور از دسترس کنترل عقلی و سنجش باقی مانده­اند (مانهایم، 1355: 21). از این­رو رسالت پژوهشگر در این پژوهش، گونه­شناسی گرایش­های سیاسی افراد در جامعه­ی ایران است تا به این طریق راهی برای هدایت سرنوشت سیاسی و اجتماعی سرزمین­مان بیابیم. بنابراین همان­طور که ذکر شد در هر جامعه­ای (متناسب با شرایط و فرهنگ­های متفاوت) گرایش­های سیاسی مختلفی نظیر محافظه­کاری، رادیکالیزم، لیبرالیسم و غیره نیز وجود دارد. در ابتدا به طور مختصر به دیدگاه مانهایم در رابطه با گرایش­های سیاسی می­پردازیم: وی با عناوین ایدئولوژی و اوتوپیا به محافظه­کاری و لیبرالیسم اشاره می­کند. به گفته­ی مانهایم از یک سو گرایش به نگاهداشت وضع موجود و از سوی دیگر، گرایش به دگرگون­سازی وضع موجود احساس می­شود. اقدام به نگاهداشت، موجب ایجاد «ایدئولوژی­ها» می­گردد؛ تا اندیشه را با آرمانی جلوه­گر ساختن و تأکید فزونمایه بر عوامل ایجادکننده­ی ایستایی و ثبات به خطا افکند. توجه به تغییر نیز بنیاد پیدایش «اتوپیا» است که هم بر آینده ارج می­نهد و هم عوامل رهبری­کننده به دگرگونی را گرامی می­دارد (مانهایم، 1355: 6). حال به منظور درک عمیق­ترگرایش­های سیاسی ناگزیریم به بحث احزاب و ایدئولوژی­های سیاسی نیز بپردازیم چراکه؛ حمایت از احزاب سیاسی متفاوت، نمود عینی گرایشات سیاسی افراد است.

منظور از حزب سیاسی؛ گروهی سازمان­یافته از مردم با حداقل عقاید و هدف­های سیاسی مشترک است که در تکاپوی تأثیرگذاری در سیاست عمومی هستند. احزاب سیاسی نقش حیاتی در ساختار دموکراسی دارند. دموکراسی بدون احزاب سیاسی غیرقابل تصور است، اما ممکن است احزاب سیاسی در کشوری وجود داشته باشند که فاقد دموکراسی است (Motlosa & Shale, 2008: 6). ایدئولوژی­­های حزبی نیز به فلسفه اجتماعی یا بینش و دیدگاه جهانی اشاره دارد که به واسطه آن موقعیت­های سیاسی، برنامه­ها و بیانیه­های­ احزاب حمایت می­شوند. ایدئولوژی­های سیاسی، تأثیرگذار و الهام بخش کنش سیاسی افراد هستند (Motlosa & Shale, 2008: 8). در یک دسته­بندی می­توان احزاب سیاسی را بر روی طیفی از راست به چپ قرار داد. در زیر به ایدئولوژی­های هریک اشاره می­کنیم: ایدئولوژی­های سیاسی جناح راست عبارتند از: تمایل به اقتدار، اهمیت سلسله مراتب، نظم، وظایف، سنت و ملی­گرایی. در سوی دیگر، جناح چپ قرار دارد با ایدئولوژی­هایی چون: تمایل به آزادی، برابری، پیشرفت، اصلاحات و تمایلات و احساسات بین­المللی. در ادامه به ایدئولوژی­های هریک از گرایش­های سیاسی فاشیسم، محافظه­کاری، لیبرالیسم و سوسیالیسم اشاره می­کنیم.

تعداد صفحه :194

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید