دانلود پایان نامه ارشد : اعاده دادرسی (مبانی نظری و رویکرد نظام کیفری ایران)

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : حقوق

گرایش : جزا و جرم شناسی

عنوان :اعاده دادرسی (مبانی نظری و رویکرد نظام کیفری ایران)

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات مازندران

                  گروه حقوق

پایان‌نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق (M.A)

گرایش: جزا و جرم‌شناسی

 

عنوان:

اعاده دادرسی (مبانی نظری و رویکرد نظام کیفری ایران)

استاد راهنما:

دکتر علی قربانی

استاد مشاور:

دکتر ابوالحسن شاکری

تابستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

فهرست مطالب

عنوان                                                             صفحه

 

چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………………………..   ۱

 

فصل اول: کلیات

1-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………… 3

1-2- بیان مسأله …………………………………………………………………………………………………………………………..   3

1-3- سوالات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………    4

1-4- فرضیات تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………..     4

1-5- اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………….. ۴

1-6- پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………… 5

1-7- روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………….   5

1-8- ساختار تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………..  5

 

فصل دوم: ادبیات تحقیق

2-1- رأی و اقسام آن……………………………………………………………………………………………………………………. 7

2-1-1- حکم …………………………………………………………………………………………………………………………    7

2-1-2- قرار …………………………………………………………………………………………………………………………..  8

2-2- طرق اعتراض نسبت به آراء …………………………………………………………………………………………………..   9

2-2-1- طرق عادی اعتراض نسبت به آراء ………………………………………………………………………………… 10

الف) واخواهی ……………………………………………………………………………………………………………………    10

ب) تجدید نظر خواهی ……………………………………………………………………………………………………….     12

2-2-2- طرق فوق‌العاده اعتراض به آراء ……………………………………………………………………………………. 13

2-3- تعریف مبانی و پیشینه اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………….  15

2-3-1- تعریف اعاده دادرسی …………………………………………………………………………………………………..    15

2-3-2- مبانی اعاده دادرسی …………………………………………………………………………………………………….. 17

الف) اشتباه موضوعی ………………………………………………………………………………………………………….. 19

ب) اشتباه حکمی ………………………………………………………………………………………………………………..    20

ج) تأمین حقوق متهم ………………………………………………………………………………………………………….. 24

2-4- پیشینه اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………………………………. 25

2-4-1- پیشینه تاریخی اعاده دادرسی ………………………………………………………………………………………..  25

2-4-2- پیشینه تقنینی اعاده دادرسی……………………………………………………………………………………………  26

2-5- مقایسه اعاده دادرسی در امور مدنی و کیفری …………………………………………………………………………… 30

2-5-1- وجوه اشتراک ……………………………………………………………………………………………………………..  30

2-5-2- وجوه افتراق ……………………………………………………………………………………………………………….     32

2-6- مقایسه اعاده دادرسی در امور کیفری با تجدیدنظرخواهی و فرجام‌خواهی ……………………………………    35

2-6-1- مقایسه اعاده دادرسی در امورکیفری با تجدید نظرخواهی …………………………………………………  35

2-6-2- مقایسه اعاده دادرسی در امور کیفری با فرجام خواهی ……………………………………………………..  37

2-7- آثار پذیرش درخواست اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………..    37

2-7-1- اثر تعلیقی ………………………………………………………………………………………………………………….. 38

2-7-2- اثر انتقالی   ………………………………………………………………………………………………………………..    42

2-8- طریق فوق‌العاده از جهت عدولی و یا تصحیحی بودن ………………………………………………………………. 44

2-8-1- طریقه عدولی ……………………………………………………………………………………………………………..  44

2-8-2- طریقه تصحیحی …………………………………………………………………………………………………………  45

2-9- موضوع اعاده دادرسی …………………………………………………………………………………………………………..    46

2-10- مرجع درخواست اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………………  50

2-11- درخواست کنندگان اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………….. 56

2-11-1- محکوم علیه ……………………………………………………………………………………………………………..  56

2-11-2- دادستان کل کشور …………………………………………………………………………………………………….. 60

2-11-3- رئیس حوزه قضائی (دادستان) ……………………………………………………………………………………. 60

2-12- مواعد اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………………………………………   61

2-12-1- درخواست اعاده دادرسی قبل از اجرای حکم ………………………………………………………………. 62

2-12-2- درخواست اعاده دادرسی در حین اجرای حکم ……………………………………………………………..   63

2-12-3- درخواست اعاده دادرسی پس از اجرای حکم………………………………………………………………… 63

2-13- مراحل رسیدگی به تقاضای اعاده دادرسی ……………………………………………………………………………..   64

2-13-1- مرحله تجویز ……………………………………………………………………………………………………………    64

2-13-2- مرجع رسیدگی بعد از تجویز …………………………………………………………………………………….. 74

الف) رسیدگی در راستای مورد تجویز ……………………………………………………………………………………   74

ب) محدوده اختیارات دادگاه هم‌عرض در رسیدگی به موضوع، پس از تجویز ………………………….  76

ج) مبانی عدم ارجاع مجدد پس از تجویز به دادگاه صادرکننده رأی …………………………………………..  79

د) رسیدگی مجدد و موارد رد دادرس …………………………………………………………………………………….  81

 

فصل سوم: موارد اعاده دادرسی

3-1- مباحث مقدماتی …………………………………………………………………………………………………………………..     85

3-1-1- درخواست تجویز اعاده دادرسی به استناد موارد متعدد ……………………………………………………..  85

3-1-2- اعاده دادرسی و قاعده اعتبار امر مختوم ………………………………………………………………………….    88

3-1-3- استثنائی یا اصل بودن اعاده دادرسی……………………………………………………………………………….. 89

3-1-4- حصری یا تمثیلی بودن موارد اعاده دادرسی …………………………………………………………………… 89

3-1-5- مقایسه اعاده دادرسی به طریق عادی و خاص …………………………………………………………………    91

الف) جهات اشتراک …………………………………………………………………………………………………………….    91

ب) جهات افتراق ………………………………………………………………………………………………………………..    92

3-2- موارد عام اعاده دادرسی ………………………………………………………………………………………………………..  93

3-2-1- ثبوت بقای شخص در زمان فرض وقوع قتل یا زنده بودن مقتول ………………………………………    94

3-2-2- محکومیت متعدد با وجود مرتکب واحد ……………………………………………………………………….. 94

3-2-3- تعارض و تضاد احکام کیفری ……………………………………………………………………………………….   95

3-2-4- ثبوت جعلیت اسناد و خلاف واقع بودن شهادت شهود …………………………………………………….   96

3-2-5- حدوث واقعه جدید …………………………………………………………………………………………………….  98

الف) حادث و ظاهر شدن واقعه جدید …………………………………………………………………………………..    98

ب) ارائه دلایل جدید ………………………………………………………………………………………………………….. 99

3-2-6- اشتباه قاضی در تناسب کیفر با جرم………………………………………………………………………………..   100

3-2-7- تخفیف مجازات در قانون لاحق ……………………………………………………………………………………  101

الف) نظریه مبنی بر عدم نسخ ……………………………………………………………………………………………….    105

ب) نظریه مبنی بر نسخ ………………………………………………………………………………………………………..    106

 

فصل چهارم: موارد خاص اعاده دادرسی (اعاده دادرسی از طریق رئیس قوه قضائیه)

4-1- سابقه تقنینی ………………………………………………………………………………………………………………………..   116

4-2- آراء مشمول ماده 18 اصلاحی ……………………………………………………………………………………………….   120

4-2-1- احکام ……………………………………………………………………………………………………………………….. 121

الف) احکام محکومیت …………………………………………………………………………………………………………   121

ب) احکام برائت …………………………………………………………………………………………………………………    121

4-2-2- قرارها ……………………………………………………………………………………………………………………….. 123

الف) نظریه عدم شمول ماده 18 اصلاحی نسبت به قرارها ………………………………………………………..    124

ب) نظریه شمول ماده 18 اصلاحی به قرارهای نهایی ………………………………………………………………   126

4-2-3- آراء شمول و مصادیق خارج از شمول ماده 18 اصلاحی …………………………………………………. 127

الف) آراء مشمول ماده 18 اصلاحی    ……………………………………………………………………………………….     128

ب) آراء خارج از شمول ماده 18 اصلاحی …………………………………………………………………………….. 128

4-3- قلمرو اعمال ماده 18 اصلاحی ……………………………………………………………………………………………….   129

4-3-1- مفهوم خلاف بیّن شرع ………………………………………………………………………………………………..   130

4-3-2- جایگاه حقوقی استناد قضات به منابع فقهی در رأی صادره ……………………………………………….    131

4-3-3- اشخاص ذینفع جهت درخواست اعمال ماده 18 اصلاحی ………………………………………………..   138

4-3-4- اشخاص صالح برای تشخیص رأی خلاف بیّن شرع………………………………………………………… 140

4-3-5- مرجع صالح برای تشخیص آراء خلاف بیّن شرع …………………………………………………………… 140

4-3-6- مراجع صالح برای رسیدگی مجدد به رأی قطعی خلاف بیّن شرع …………………………………….. 141

4-4- شرایط درخواست اعاده دادرسی خاص …………………………………………………………………………………..  143

4-4-1- رعایت مهلت قانونی ……………………………………………………………………………………………………   143

4-4-2- مرجع صادرکننده رأی …………………………………………………………………………………………………  144

4-4-3- رأی خلاف بیّن شرع …………………………………………………………………………………………………..    145

 

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1- نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………    148

5-2- پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………..    151

فهرست منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………………………….   154

Abstract


چکیده

تصمیمات قضائی که از سوی قضات نسبت به موضوعات مطروحه در قالب یک رأی اتخاذ می‌گردد اعم است از حکم و قرار. اگر قاضی در صدور رأی مرتکب اشتباه گردد و رأی صادره با وجود همین اشتباه قطعیت یابد. طریقی در قانون علاوه بر طریق عادی اعتراض به آراء مبنی بر طریق فوق‌العاده اعتراض نسبت به آراء قطعی پیش‌بینی شده است. این طریق اعتراض به احکام کیفری که طرقی قانونی و استثنائی هستند که بعد از قطعی‌شدن آن حکم علی‌رغم اینکه قطعی و حکم لازم‌الاجرا محسوب می‌شوند و قاعده فراغ دادرس و اعتبار امر مختوم کیفری مانع رسیدگی مجدد آن می‌گردد، لیکن به­لحاظ وجود اشتباهات حکمی و موضوعی، بعضاً قانون‌گذار رسیدگی مجدد را نسبت به موضوع پیش‌بینی نموده است. قانون گذار جهت احراز و انطباق درخواست با موارد مصرحه در قانون و یا عدم آن یک مرجع قضائی تحت نام دیوان عالی کشور که از قضات با تجربه و فرهیخته برخوردار می‌باشد، به‌عنوان مرجع صالح تعیین نموده است تا چنانچه اشتباهی اعم از موضوعی یا حکمی را احراز نمود، با صدور رأی مبنی بر تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد را به دادگاه هم عرض دادگاه صادرکننده رأی قطعی ارجاع نماید. تا با استناد به شیوه اعتراضی که ماهیتاً، استثناءگونه می‌باشد تا بدین‌شیوه هم اعتبار احکام و آراء قضائی و همچنین عدالت قضائی محفوظ بماند، ایضاً هیچ متهمی بی گناه مجازات نگردد.

علاوه بر این شیوه اعتراض فوق‌العاده، طریق دیگری از سوی قانون گذار در قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، در ماده 18 پیش‌بینی نموده و آرائی که بر خلاف بیّن شرع صادر گردیده باشد به طور غیرمستقیم با طرح درخواست رسیدگی مجدد از سوی اشخاص ذینفع از مقامات ذی‌سمت که نام آنها در قانون مذکور ذکر گردیده از رئیس قوه قضائیه می‌نمایند، در صورت تشخیص این موضوع از سوی ایشان این تشخیص از جهات اعاده دادرسی تلقی و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صالح ارسال می‌گردد.

 

واژگان کلیدی:

رأی، طرق فوق العاده اعتراض، دیوان عالی کشور، اعاده دادرسی، رأی خلاف بیّن شرع

 

 

فصل اول

کلیات

 

 

1-1- مقدمه

با توجه به اینکه آراء صادره مبنی بر محکومیت پس از قطعیت لزوماً مطابق قانون می‌بایستی اجرا گردد چه بسا ممکن است که این احکام مبتنی بر اشتباه باشد. قانون گذار علاوه بر طریق عادی اعتراض نسبت به احکام محکومیت قطعی شیوه اعتراض دیگری بصورت فوق العاده علیرغم اینکه این روش اعتراض مغایر با قاعده حقوقی اعتبار امر مختوم می باشد. ولیکن غالب نظام های حقوقی آنرا مورد پذیرش قرار داده اند. به جهت جلوگیری از تضییع حقوق محکوم علیه و اجرای حکم مبتنی بر اشتباه را در قانون پیش‌بینی نموده که اصطلاحاً به این شیوه اعتراض، اعاده دادرسی گفته می­شود. با توجه به اینکه طریق اعتراض مذکور از طرق اعتراض فوق العاده محسوب گردیده لذا این تأسیس حقوقی از ماهیت استثناء گونه برخوردار می­باشد در قانون  آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری برخی از مصادیق اشتباهات حکمی و موضوعی بوده بصورت حصری ذکر گردیده است. و در همه تغییر و تحولات آئین دادرسی این نهاد حقوقی با اندک تغییراتی مهر تأیید در این تغییر و تحولات خورده است و آخرین تغییرات هم مربوط به ماده 18 قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب 24/10/1385 می­باشد که تشخیص ریاست محترم قوه قضائیه را از جهات اعاده دادرسی تلقی نموده است.

 

1-2- بیان مسأله

همه نظام­های آئین دادرسی در این نکته مشترک هستند که احکام قانونی باید بدون خطای موضوعی باشد به اجراء دراید. اصولاً تدوین قوانین آئین دادرسی در همه نظام­ها مبتنی بر تشخیص صحیح موضوعی است با این‌حال ممکن است فرایند آئین دادرسی در امور کیفری خاتمه یابد و حکم صادره قطعی و نهایی شود ولی بعداً کاشف به عمل آید که اساس تشخیص موضوع به نحوی که در رسیدگی‌های قبلی موردنظر قرار گرفته است مخدوش باشد، عدالت اقتضاء می‌کند که این اشتباه فاحش به نحوی جبران شود. در نظام کیفری ایران ماده 18 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب اجازه اعاده دادرسی در هر دو شبهه حکمی و موضوعی در قلمرو شرعی را داده است مع‌الوصف قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری ماده 272 به بعد علی‌الظاهر اعاده دادرسی را به قلمرو اشتباهات موضوعی و حکمی محدود کرده است بررسی مبانی نظری موضوع و نحوه انعکاس آن در قوانین موضوعه و تأثیری که این دو مورد بر رویه‌ دیوان عالی کشور بر جا نهاده است موضوع پایان‌نامه را به خود اختصاص داده است.

تعداد صفحه :184

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید