دانلود پایان نامه ارشد : اهمّیّت بازتاب قَداسَت فال و استخاره درادبیّات منظوم

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :زبان و ادبیات فارسی

عنوان : اهمّیّت بازتاب قَداسَت فال و استخاره درادبیّات منظوم

دانشگاه آزاد اسلامی واحدرشت

دانشگاه علوم انسانی

گروه زبان و ادبیات فارسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

عنوان :

اهمّیّت بازتاب قَداسَت فال و استخاره درادبیّات منظوم

استاد راهنما :

 دکتر سید حسن سید ترابی

استاد مشاور:

دکتر جهان دوست سبزعلیپور

شهریور92

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب چکیده ...................................................................................................................................................... 1فصل اول : کلّیات
  • مقدمۀ تحقیق ................................................................................................................................................2
1-2- بیان مسئله   ..................................................................................................................................................41-3- سوالات تحقیق................................................................................................................................................61-4-پیشینه تحقیق ................................................................................................................................................61-5-اهداف وضرورت تحقیق..................................................................................................................................71-6- فرضیه های تحقیق .......................................................................................................................................71-7- روش تحقیق....................................................................................................................................................71-8- تعاریف واژه های تحقیق...............................................................................................................................71-9- حدود و قلمروتحقیق ....................................................................................................................................8فصل دوم : موضوع تحقیق 2-سیرپیشگویی .....................................................................................................................................................102-1- علم ستاره شناسی ونقش ان در حوادث.................................................................................................12الف) اخترشناسی تفألی ........................................................................................................................................13ب) اخترشناسی زایچه ایی ..................................................................................................................................132-2- پیش بینی و پیشگویی ..............................................................................................................................162-2-1- پیشگویی سیبولایی ..............................................................................................................................172-2-2-پیشگویی هیستاسپ ............................................................................................................................172-2-3- پیشگویی گشتاسپ ..............................................................................................................................172-2-4- پیشگویی جاماسپ ...............................................................................................................................172-2-5- پیشگویی نوستراداموس .......................................................................................................................192-3- پیشینه فال...................................................................................................................................................202-3-1- فال نیک...................................................................................................................................................222-3-1-1- راه های رهایی از فال بد..................................................................................................................242-3-2- تنوّع فال در باور اجتماعی ..................................................................................................................252-3-2-1- فال حافظ...........................................................................................................................................302-4- طالع................................................................................................................................................................362-4-1- پیشینۀطالع بینی ................................................................................................................................ 372-4-2-انواع طالع بینی .......................................................................................................................................382-4-2-1- طالع بینی خورشیدی .....................................................................................................................382-4-2-2-طالع بینی چینی ...............................................................................................................................382-4-3- تأثیر صور فلکی و بروج بر سرنوشت..................................................................................................392-4-4-ابزار طالع بینی ........................................................................................................................................422-5- بخت .............................................................................................................................................................442-6- استخاره ........................................................................................................................................................452-6-1- انواع استخاره ..........................................................................................................................................472-6-1- 1- نماز استخاره ذات الرقاع.................................................................................................................472-6-1-2- استخاره تسبیح..................................................................................................................................482-6-1-3- استخاره به قرآن ...............................................................................................................................482-7- فال و استخاره از نظر سایر ادیان.............................................................................................................492-7-1- فال نیک و استخاره در اسلام..............................................................................................................502-8- امثال و حِکمِ فال واستخاره ......................................................................................................................53فصل سوم: حوزۀ تحقیق3- شرح و احوال و آثار شاعران برجسته ..........................................................................................................553-1- رودکی سمرقندی .......................................................................................................................................563-1-1- سبک رودکی ..........................................................................................................................................563-1-2- آثار رودکی .............................................................................................................................................573-2- فردوسی طوسی...........................................................................................................................................583-2-1- سبک فردوسی در شاهنامه .................................................................................................................583-2-2- تأثیر کواکب در اندیشه فردوسی .......................................................................................................583-3- ناصر خسرو قبادیانی ..................................................................................................................................603-3-1 -سبک و شیوه ی سخن ناصر خسرو ..................................................................................................613-3-2 –نجوم و ناصر خسرو ..............................................................................................................................623-3-3- آثار علمی و ادبی حکیم قبادیانی ......................................................................................................623-4- سنائی غزنوی ..............................................................................................................................................633-4-1- سبک سنائی ...........................................................................................................................................633-4-2- آثار حکیم سنائی ...................................................................................................................................643-5- خاقانی شروانی ............................................................................................................................................653-5-1-سبک وشیوۀ سخن خاقانی ...................................................................................................................663-5-2- آثار خاقانی ..............................................................................................................................................663-6-حکیم نظامی گنجوی...................................................................................................................................663-6-1- سبک نظامی ...........................................................................................................................................673-6-2-آثار نظامی ................................................................................................................................................683- 7- مولانا ............................................................................................................................................................683-7-1- سبک مولانا..............................................................................................................................................693-2-7-2- آثار مولانا.............................................................................................................................................693-8- سعدی شیرازی ...........................................................................................................................................703-8-1-سبک سعدی ...........................................................................................................................................713-8-2- آثار سعدی ..............................................................................................................................................713-9- نَزاری قُهستانی ...........................................................................................................................................723-9-1-آثار نَزاری...................................................................................................................................................723-10-حافظ شیرازی ...........................................................................................................................................733-10-1- سبک شعری حافظ ...........................................................................................................................733-11- جامی .........................................................................................................................................................753-11-1- سبک جامی .........................................................................................................................................763-11-2-  آثار جامی ...........................................................................................................................................763-12- محتشم کاشانی .......................................................................................................................................773-12-1- شیوۀ سخن محتشم ..........................................................................................................................773-12-2- آثار محتشم .........................................................................................................................................783-13- وحشی بافقی ............................................................................................................................................783-13-1-سبک وشیوۀ سخن وحشی.................................................................................................................793-13-2-آثار وحشی ............................................................................................................................................793-14- بیدل دهلوی ............................................................................................................................................803-14-1- سبک دهلوی ......................................................................................................................................803-14-2- آثار دهلوی ..........................................................................................................................................813-15- قآآنی ..........................................................................................................................................................813-15-1- سبک وبیان قآآنی ..............................................................................................................................823-15-2- آثار قآآنی .............................................................................................................................................823-16- ملک الشعرای بهار ...................................................................................................................................833-16-1- سبک شعر ی بهار ..............................................................................................................................833-16-2- ویژگی های شعری پارسی در دوره ی مشروطه ..........................................................................843-16-3- آثار ملک شعرای بهار ........................................................................................................................843-17- شهریار .......................................................................................................................................................843-17-1- آثار شهریار ..........................................................................................................................................853-18- فریدون مشیری .......................................................................................................................................853-18-1- سبک مشیری .....................................................................................................................................863-18-2- آثار مشیری .........................................................................................................................................863- 19 –نادر نادر پور.............................................................................................................................................873-19-1- سبک نادرپور .......................................................................................................................................873-19-2- آثار نادر پور .........................................................................................................................................88فصل چهارم : داده های تحقیق 4-تجلّی فال واستخاره در شعر فارسی .............................................................................................................894-1- خاستگاه فال و استخاره ............................................................................................................................914-2- پیشگویی، اولین گام تفأل........................................................................................................................924-2-1- عوامل پیشگویی.....................................................................................................................................934 -2-2- ستاره شناسی ، نماد پیشگویی..........................................................................................................944-3-شیوه های  پیشگویی باعلم ستاره شناسی.............................................................................................994-3-1- اختر شناسی تفألی.................................................................................................................................994-3-2-اختر شناسی زایچه ایی ( طالع بینی ) ...............................................................................................1014-4- بخت ...........................................................................................................................................................1124-5- مُروا و مُرغوا در اشعار .............................................................................................................................1154-6- اقسام فال درشعر .....................................................................................................................................1174-6-1-فال های روزهای هفته.........................................................................................................................1174-6-2- فال زدن به تولّد و مرگ.....................................................................................................................1184-6-3- فال زدن به جانداران ( جغد ، کلاغ، کرم وشتر)...............................................................................................1214-6-4-  فال های اشیاء..........................................................................................................................................................1234-6-4-1  فال آینه....................................................................................................................................................................1254-6-4-2  فال شانه....................................................................................................................................................................1264-6-4-3  فال نخود...................................................................................................................................................................1264-6-4-4  فال خاک یا ماسه.................................................................................................................................................1264-6-4-5  فال نامه.....................................................................................................................................................................1274-6-1-5-سایر فال ها ( فال گل ، شعله یا آتش ، حباب ) .......................................................................................... 127  4-7- تأکید شاعران برفال نیک.......................................................................................................................1294-8- فال های پُر کاربرد در اشعار .................................................................................................................1334-8-1- فال مُصحف یا «استخاره »...............................................................................................................1334-8-1-1- فال تسبیح.......................................................................................................................................1374-8-2- «فال حافظ » ......................................................................................................................................1384-8-3- فال اعضای صورت  ............................................................................................................................1404-8-3-1- فال چهره  ......................................................................................................................................1404-8-3-2- فال « چشم و گوش»....................................................................................................................1444-8-3-3- فال « اشک»  ................................................................................................................................1454-8- 4- فال دست یا کف بینی .....................................................................................................................1454-8- 5- طالع بینی ...........................................................................................................................................1464-9-فال و استخاره در اندیشۀ شاعران .........................................................................................................149فصل پنجم : نتیجه5- نتیجه گیری ..................................................................................................................................................154منابع........................................................................................................................................................................ فهرست جدول و نمودارها جدول 1. خلاصه ای از فراوانی فال ها و استخاره در اشعار شاعران(کلاسیک و معاصر).............. 165نمودار 1. فراوانی فال های متداول در اشعار شاعران(کلاسیک و معاصر)............................... 166نمودار 2. درصد فراوانی فال های متداول در اشعار شاعران(کلاسیک و معاصر)....................... 167جدول 2. فراوانی فال هی متداول در اشعار شاعران(کلاسیک و معاصر)................................چکیده «فال» واژه­ی عربی است،به معنی­خوش بینی و تفأل به نیکی و ضد«طَیره»(شوم)است.و درفرهنگ لغت به معنی شگون، طالع، بخت، پیش بینی­خوش بینانه و به­دل نیک آوردن است.برخی فال را به عنوان «علم فال» دانسته­اند. منشاء فال از پیشگویی­است. درزمان گذشته بسیاری معتقد به نیروهای ماوراءالطبیعه بوده­اند. وآنهارا در تعیین سرنوشت و آینده خود موثر می دانستند، این اعتقاد نه فقط دربرخی ­قشرِمحروم و بی­سواد بلکه بین برخی  طبقه حاکم و اشراف که امورحکومتی و ادارۀکشور رابه­عهده داشتند؛ رواج داشت. باگذشت زمان، تاثیر اوضاع کواکب بر زندگی حال و آینده در اندیشه برخی ، به باور اجتماعی تبدیل شده ­است. در دین اسلام به «فالِ نیک­زدن» سفارش­شده­ است. از آنجایی که شاعران هردوره­ایی جزو قشرِ دانشمند و زبان ­گویای جامعه محسوب  می­شوند. این روندِ فکری درلابلای آثارشان جای­گرفته و امروزه باگذشت زمان، انعکاسِ قَدَاسَتِ« فال» و«استخاره» باهمان، بارمعنایی کهن، در اشعاربرخی از شاعران  مُتداول است. این پایان نامه ، نخست، به تبیین و تشریح فال و مشتقّات ­آن، چون: «پیشگویی»،«طالع»،«تَطَیُّر» و«استخاره» ازلحاظ لغوی و مفهومی پرداخته است. سپس با بررسی اندیشۀشاعران درادبیّات منظوم فارسی به این­نتیجه رسیده­ است که با وجود همۀ اختلافات میان منکران و معتقدان این ­اندیشه، شاعران فرهیخته­ایی، چون: رودکی، فردوسی، خاقانی، نظامی، مولانا، سعدی، حافظ، مشیری، نادرپور و... ازجمله افرادی هستند، که به اهمّیّت قَدَاسَت فال وپیشگویی، معترف بوده­اند. ودر آثار خود به این رویکرد فکری، نظری مثبت داشته اند.کلیدواژه­ها:فال، پیشگویی، استخاره، طالع، تَطَیُّر، قَدَاسَت و ادبیّات منظوم فارسی 1- 1-  مقدّمه ی تحقیق انسان از دیرباز، با حسِ­جستجوگرانه، برای علت­یابی پدیده­های طبیعی و ماوراءالطبیعی اطراف خود، به دنبال راهی بوده­است،که بر زمان تسلط یابد تا ازآیندۀ و سرنوشت خویش آگاه گردد. او معتقد به­اموری شد؛ که بر تمام گسترۀ باورها و زندگی­اش تاثیرگذاشت. به گونه­ایی که امروزه با وجود پیشرفت علوم بشری، بسیاری از آن باورها به قوّت خود باقی مانده است .ریشۀ این تفکر، ازآن جا ناشی می شود که درمیان تمام اقوام کهن، به ویژه در بین النهرین عقیده برآن بودکه سرنوشت انسان یکسره دردست خدایان است وجبری چنان مطلق  با ذکر جزئیات ودقیق، بر سرنوشت حیات مردم غلبه دارد. علاوه برآن، این اعتقاد هم وجود داشت­­، که نیروی فوق طبیعی که سرنوشت مارا تعیین کرده­اند؛ قادرند، خواسته­های خودرا برای یاری به آگاهی ما برسانند و ما را یاری­کنند واز مقاصد نیروهای پلید و مقتّدر برضد ما جلوگیری کنند. تقویت باور تاثیر ستارگان برزندگی بشر وپیشگویی با ستارگان، حدود بیش از 400 سال پیش از میلاد بر می­گردد.با این توصیف، باورها و عقیده ها چه مثبت وچه منفی، همیشه از «زبان فرهنگ عامه » بوجود می آید وبین  مردم فقیر وغنی جامعه قوّت می گیرد، امّا انگیزه انتخاب موضوع « قَداست فال و استخاره در ادبیّات منظوم » برای پژوهش حاضر ، سوال اساسی بود، که همواره فکر نگارنده را درطول تحصیل، دراین مقطع­تحصیلی  به خود مشغول داشته بود  وباخود می­اندیشیدم که  شاعران چگونه اهمّیت قَدَاسَت  فال و استخاره را در اشعارخود به تصویر کشیده اند و بازتاب آن در بین اشعار شاعران معاصر چگونه است؟ وازآنجایی که تاکنون پژوهشی با این عنوان درادبیّات منظوم صورت نگرفته بود، تصمیم گرفتم، با راهنمایی­های بیدریغ و دلسوزانۀ استادان محترم گامی هرچند کوچک در پژوهش این مهّم بردارم.برای تبیین موضوع، این پایان نامه، در پنج فصل ذیل تدوین شده است :فصل اول:  با عنوان کلیّات تحقیق، شامل: مقدّمه، بیان مسأله، سوالات تحقیق، اهمیّت و ضرورت تحقیق، پیشینه و اهداف و... است.فصل دوم: در این فصل موضوع تحقیق، یعنی مفهوم فال و استخاره از نظری لغوی و مفهومی مورد بررسی قرارگرفته است.فصل سوم: در این فصل، برای پیشبرد اهداف تحقیق، زندگی نامه ها، سبک شعری و آثار شاعران شاخص گردآوری شده است.فصل چهارم: مهم ترین فصل پژوهش است. و به بررسی مفهوم فال و استخاره در ادبیّات منظوم می­پردازد..فصل پنجم:ارائۀ نتیجه گیری پژوهش است. «فال» از ریشه فأل عربی است؛ در فرهنگ هابه معنای شگون، طالع، بخت، پیش بینی وعاقبت گویی آمده است. همچنین درکتب مختلف بعنوان علم، ازآن یاد شده ­است. « علمی­است، که بوسیله آن برخی­حوادث آینده دانسته می­شود. واین کار باگشودن قرآن کریم یا کتب بزرگان، مانند: دیوان حافظ و مثنوی مولوی و نظایر آن انجام می­پذیرد.»(معین،1357: ذیل واژۀ فال) استخاره هم به معنای طلوع کننده، جزیی­ازمنطقه البروج و پیشگویی سرنوشت و برای انجام کاری با قرآن فال گرفتن است. و...(همان)فال و فالگیری روشی برای شناخت آینده­است وآگاهی پیداکردن از آنچه قراراست رخ­بدهد و یا رخ­ندهد. قَداست این روش درفرهنگ­ها بین اقوام و ملل گوناگون آن قدر بوده است که همیشه، طالبان زیادی رابه خود جلب نموده است.بنا امیدی ازین  در مرو  بزن فالی                                        بـــود کـــه قــرعۀدولــت بنام مــا افتدشبی که ماه مُراد از افق شود طالع                                        بــــود کــه پــرتـو نــوری ببام ما افتـد(حافظ ،244:1379 )در خصوص زادگاه اصلی فال اتفاق نظر خاصی نیست. از کهن ترین نمونه های فال بینی از شهر «سیپار» بود که شمش را به خاطر هنر غیب گویی و فال بینی می ستودند.( قدیانی، 1387 : 529)در زندگی اجتماعی و سیاسی یونانیان، پیشگویی و تفأل نقش موثری داشته است. یونانیان در بارۀ هرچیزی می خواستند، ارادۀ خدایان را بدانند و می پنداشتند، ارادۀ خدا با علائم مختلفی که تفأل نامیده می­شود؛ ظهورمی­کند.(ناس،1354 :52) و در ایران باستان هم دوران مادها، هخامنشیان تا ساسانیان علوم ستاره شناسی بابلی وهندی رواج داشت. چنان که استفاده فراوان فردوسی و دیگر شاعران در بازتاب مفاهیمی، چون: مکان سیّارات، صورفلکی، بروج دوازده­گانه، سعد­ونحس اختران و تاثیر آنها در کامیابی یا عدم کامیابی شاهان و قهرمانان داستان­ها مورد استقبال فراوان قرارگرفته است. چــــو کــرد اخــتر فـرخ ایـرج نـگاه                                     کـشـف دید طــالــع خــداونـد مــــاه                                                                                                                                   (فردوسی، 1375،ج1: 16)بــختـور از طـالـع جــوزا بـــــــرآی                                     جـوزشـکـن آنـگه  و بـخــت آزمـــای(نظامی،1387 :407)هستم عطارد،این دو قصیده دوپیکراست                                    لاف عطاردت ز دو پیکر نکوتـــــر است(خاقانی،43:1373 )همچنین، بعدازظهور اسلام هم استخاره (فال گرفتن با قرآن) آنقدرمقدّس شد،که مسلمانان برای انجام امورنیک از استخاره بهره می­بردند. و از تَطَیُّر دوری می­کردند. از رسول گرامی (ص) نقل است که فال راخوش می­داشت وتطیّررا خوش نمی­داشت. «ما خابَ مَن إِستَخارَولا نَدِمَ.» هرکه از خدا خیر جوید نومید نشود و هرکه مشورت کند نادم نگردد. (نهج الفصاحه،1356: 536)وآنچه مسلّم است،گسترش آینده­نگری از طریق فال واستعمال آن توسط عام وخاص موجب ورود آن در دنیای ادبیّات منظوم شد.مصحف به فـال بـاز گرفتم به بــامداد                                      بــرفــور الســـلام علیکـم جــواب داد(نَزاری قهستانی،1371 :319)استعمال فال، استخاره و طالع، دربین برخی جوامع پررنگ است و به صورت تمثیل وِرد زبان شده ­است. «فال امام جعفر صادق (ع) است؛ بد ندارد.»یعنی همیشه با همه کس حتی دوضدموافق است. (دهخدا،1386:ذیل واژۀ فال) یا «فال نیکو بزن به هرکاری.» (همان)اکنون در بیشترکشورها، فال گرفتن با کتب مقدس دینی و برای نمونه درکشورهایی مانند: ایتالیا، فال گرفتن با«اشعار ویرژیل»مورداستقبال است. درایران هم فال گرفتن باکتاب مقدس قرآن­کریم و دیوان­اشعارحافظ متداول­تر از سایر کتب است. وهمچنان می­توان بازتاب این باور اجتماعی را درشعر معاصر هم مشاهده کرد.حالِ دلــم حـواله به دیـوان ِ خـواجه بـاد                                یـارآن زمـان که خواستـه فالِ مـراد از اومن با روانِ خواجه از او شکوه می کنـــم                                  تــــادادِ مــــا بستــــد اوستــــاداز اوتعداد صفحه : 192قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید