دانلود پایان نامه ارشد : بررسی جلوه‌های اعتدال و میانه‌روی در گلستان سعدی و روضه‌ی خُلد مجد خوافی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی جلوههای اعتدال و میانهروی در گلستان سعدی و روضهی خُلد مجد خوافی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد خلخال

 

پایاننامه جهت دریافت درجهی کارشناسی ارشد (A.M)

رشته زبان و ادبیات فارسی

 

عنوان:

بررسی جلوههای اعتدال و میانهروی در گلستان سعدی

و روضهی خُلد مجد خوافی

 

 

استاد راهنما:

دکتر سید کرم عبادی

 

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                   صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………….. 1

 

فصل اول: کلیات پژوهش

1ـ1ـ مقدمه…………………………………………………………………………………………. 2

1ـ2ـ طرح مسئله…………………………………………………………………………………… 3

1ـ3ـ پرسش‌های اساسی تحقیق…………………………………………………………………….. 4

1ـ4ـ اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………. 4

1ـ5ـ پیشینه‌ی تحقیق……………………………………………………………………………….. 5

1ـ 6ـ اهداف تحقیق………………………………………………………………………………… 5

1ـ7ـ فرضیه‌های تحقیق……………………………………………………………………………. 5

1ـ 8 ـ روش تحقیق………………………………………………………………………………… 6

 

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

2ـ1ـ اعتدال در فرهنگ و لغت……………………………………………………………………. 7

2ـ2ـ معنای لغوی میانه‌روی………………………………………………………………………. 8

2ـ3ـ معنای اصطلاحی اعتدال…………………………………………………………………….. 9

2ـ4ـ واژگان مربوط به اعتدال…………………………………………………………………….. 9

2ـ5ـ فواید اعتدال………………………………………………………………………………….. 9

2ـ 6ـ مفهوم حقیقی اعتدال در فرهنگ قرآنی……………………………………………………… 10

2ـ7ـ عوامل خروج از اعتدال……………………………………………………………………… 11

2ـ 8 ـ افراط‌وتفریط دو طرف اعتدال……………………………………………………………… 11

2ـ9ـ ریشه‌ی افراط‌وتفریط…………………………………………………………………………. 12

2ـ10ـ اعتدال از دیدگاه حکما و دانشمندان………………………………………………………… 13

 

فصل سوم: زندگی‌نامه سعدی و مجد خوافی

3ـ1ـ زندگی سعدی…………………………………………………………………………………. 16

3ـ2ـ تحصیلات سعدی…………………………………………………………………………….. 17

3ـ3ـ ویژگی‌های اخلاقی سعدی……………………………………………………………………. 17

3ـ4ـ آثار سعدی……………………………………………………………………………………. 19

3ـ4ـ1ـ گلستان……………………………………………………………………………………… 20

3ـ5ـ ویژگی گلستان……………………………………………………………………………….. 21

3ـ6ـ مجد خوافی…………………………………………………………………………………… 23

3ـ7ـ مؤلفات مجد خوافی…………………………………………………………………………… 24

3ـ7ـ1ـ روضه‌ی خلد………………………………………………………………………………. 24

3ـ7ـ2ـ کنزالحکمه…………………………………………………………………………………. 26

3ـ 8 ـ برخی از ویژگی‌های سبکی روضه‌ی خلد…………………………………………………. 26

3ـ9ـ مذهب………………………………………………………………………………………… 27

3ـ10ـ ابواب روضه‌ی خلد………………………………………………………………………… 28

 

فصل چهارم: اعتدال و میانه‌روی در گلستان سعدی و روضهی خُلد مجد خوافی

4ـ1ـ اعتدال در سبک گلستان……………………………………………………………………… 30

4ـ2ـ تأثیر آیات قرآن و احادیث در اشعار سعدی و مجد خوافی…………………………………… 33

4ـ3ـ اعتدال در طنز گلستان……………………………………………………………………….. 34

4ـ4ـ اعتدال و میانه‌روی در خوراک……………………………………………………………… 34

4ـ4ـ1ـ اعتدال و میانه‌روی در گفتار………………………………………………………………. 39

4ـ4ـ2ـ اعتدال در مهر و قهر……………………………………………………………………… 42

4ـ4ـ3ـ اعتدال در دوستی و دشمنی……………………………………………………………….. 43

4ـ4ـ4ـ اعتدال در انفاق……………………………………………………………………………. 44

4ـ4ـ5ـ اعتدال در دخل و خرج……………………………………………………………………. 45

4ـ4ـ6ـ اعتدال در شتاب و درنگ…………………………………………………………………. 46

4ـ4ـ7ـ اعتدال در معاشرت و برخورد……………………………………………………………. 47

4ـ4ـ 8 ـ عدالت در گلستان و روضه خلد…………………………………………………………. 48

4ـ4ـ9ـ در بیان کبر و حسد………………………………………………………………………… 58

4ـ4ـ10ـ در بیان بخل و لئیمی…………………………………………………………………….. 59

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری

نتیجه‌گیری…………………………………………………………………………………………. 64

 

فهرست منابع و مآخذ…………………………………………………………………………………. 68

چکیده

اعتدال و میانه‌روی یکی از اصول بنیادی در تفکر و فرهنگ اسلامی به شمار می‌آید. در آموزه‌های قرآنی امری پسندیده شمرده شده است؛ و در آثار شاعران و نویسندگان انعکاس یافته است. سعدی و مجد خوافی ازجمله کسانی هستند که به مشی اعتدالی توجه خاص نشان داده‌اند. مفهوم اعتدال به نحو بارزی در آثار سعدی و مجد خوافی نمایان است در سبک نوشتار به لحاظ استفاده‌ی معتدل از آرایه‌ها وهم در محتوا به‌عنوان یکی از فضایل اخلاقی، دینی و اجتماعی موردتوجه قرار گرفته است. توجه به اعتدال و داشتن افکار و اندیشه‌های اعتدالی به‌گونه‌ای در هر دو کتاب مشهود و محسوس است گلستان سعدی دارای ارزش ادبی کم‌نظیر انتقال‌دهنده‌ی الگوهای رفتاری مطلوب وبیان کننده‌ی واقعیت‌های اجتماعی است. روضه خلد به‌عنوان یکی از آثار ارزشمند ادبی، دربرگیرنده‌ی داستان‌ها و سخنان حکیمانه بسیاری است که منشأ آن‌ها آیات و احادیث و قرآن کریم می‌باشد مجد خوافی در این به کتاب مفاهیمی چون اعتدال، مساوات، عدالت و غیره پرداخته است.

کلیدواژهها: اعتدال، میانه‌روی، گلستان، روضه خلد، سعدی، مجد خوافی.

1ـ1ـ مقدمه

اعتدال از ریشه‌ی عدل به معنی میانه‌گیری مابین دو حالت یک چیز ازنظر کمّی و کیفی و تناسب برقرار کردن میان آن دو است.

اعتدال یک اصل فراگیر است که در کل نظام هستی حاکم است، در گردش سیارات به دور خورشید تعادل بسیار حساسی وجود دارد، به‌گونه‌ای که اگر فاصله آن‌ها با خورشید نزدیک شود جذب خورشید می‌شوند و براثر گرما نابود می‌گردند و اگر دورتر از حوزه جاذبه آن فرار می‌کنند و از انرژی آن بهره نمی‌گیرند این تعادل و اعتدال در سیستم بدن ما انسان‌ها نیز عجیب و حیرت‌آور است. مضمون اعتدال در ادبیات کلاسیک فارسی به طرق مختلف انعکاس یافته است. سعدی اعتدال‌گرایی و پرهیز از افراط‌وتفریط را به‌منزله‌ی معیار و الگوی رفتار فردی و اجتماعی بارها توصیه کرده است.

گلستان همیشه گوهر درخشانی است در ادبیات ایران؛ زیرا سلامت انشا و زیبایی نثر آن را معیار فصاحت قرار داده است و مطالب پراکنده‌ی آن، نمودار اوضاع‌واحوال اجتماع و نماینده‌ی طرز فکر و طرز تعقل نژاد ایرانی است (دشتی، 1388: 302).

تأثیرپذیری سعدی از قرآن در اولین سطرهای گلستان در حیث فرم و شکل اثر ادبی، محتوا و معنا آشکار است و دیدگاه قرآنی در آثار وی نفوذ دارد.

مضمون اعتدال و میانه‌روی صفت مشترکی است که هم سعدی و هم خوافی بر آن تأکید دارند چراکه خروج از اعتدال موجب غفلت از یاد خدا می‌گردد و آدمی را به ورطه‌ی تباهی می‌کشد و اعتدال تضمین‌کننده سعادت انسان در دنیا و آخرت می‌گردد.

سعدی از آیات قرآن در زمینه مدح و ستایش خداوند، آموزش نکات اخلاقی و اسلام نتیجه‌های کاربردی در زندگی بهره گرفته است.

ادیبان و شاعرانی چند به تقلید گلستان دست به تألیفاتی زدند ازجمله می‌توان مجد خوافی را نام برد که در سال 733 هجری، روضه‌ی خلد را تصنیف کرد که حاوی مسائل مهم اخلاقی تعلیمی است در سراسر کتاب مضمون اعتدال هم در سبک به لحاظ مساوات در کاربرد جملات و آرایه‌ها استفاده معتدل از سجع و جناس و . . . و هم در محتوا به‌عنوان یکی از فضایل اخلاقی، دینی و اجتماعی متجلّی شده است. در این تحقیق سعی شده تا اهمیت و جایگاه اعتدال در آثار و اندیشه‌های دو شاعر و نویسنده بزرگ ایران یعنی سعدی و مجد خوافی تبیین گردد.

 

1ـ2ـ طرح مسئله

اعتدال از ریشه‌ی عدل به معنی میانه‌گیری مابین دو حالت یک‌چیز ازنظر کمّی و کیفی و تناسب برقرار میان آن دو است.

برگرداندن فارسی اعتدال «میانه‌روی» است که بر پرهیز از افراط‌وتفریط در هر کاری اطلاق می‌شود. اصل اعتدال یک اصل فراگیر است که در کلّ نظام هستی حاکم است و در قرآن کریم به آن عنایت فراوانی شده است در زندگی پربرکت پیامبر اکرم (ص) و در کلیه‌ی اعمال و رفتارشان به‌روشنی دیده می‌شود.

قرآن کریم امت اسلام را امت میانه و وسط می‌نامد و می‌فرماید: «وکذالکَ جَعَلناکُم امت وَسطا لِتکونوا شهداء علی الناس ویَکون الرسول عَلیکُم شَهیدا» و این‌چنین شمارا امتی میانه و معتدل ساختیم تا بر مردمان گواه باشد.

«تحصیل روش اعتدال و میانه‌روی در تمام ابعاد زندگی از بزرگ‌ترین توصیه، و دستورهای دین مبین اسلام است. این ارزش تا به حدّی است که رعایت آن موفقیّت انسان‌ها را در زندگی دنیوی و اخروی تضمین می‌کند خداوند حکیم روش درک صحیح را در اعتدال و میان روی قرار داده است و درست به همان صورت که دین اسلام راه میانه است قلمرو آن نیز ـ کعبه باشد ـ میانه‌ی زمین قرار داده شده است» (فرجی، 1380: 17).

 

«روی در قبله کن به هر کاری                 زان که در فقه خویش آور دست          بهر هر کاری از راست آغاز کن                 نه بینی که مردم مثل می‌زنند
­­­­­­­­
 گر رضای خدا همی طلبی                        این ادب شافعی مطلّبی                    چو خواهی که کار تو محکم بود             چو از راستی بگذری خم بود»
­­­­­­­­

(خوافی، 1345: 149).

مضمون اعتدال در ادبیات کلاسیک به‌ویژه در ادبیات تعلیمی و اخلاقی به طرق مختلف انعکاس یافته است تأکید شاعران و اندیشمندان مسلمان مانند سعدی و مجد خوافی بر اتخاذ این شیوه در زندگی. اندیشه، اعتدال و میانه‌روی در گلستان سعدی و روضه‌ی خلد مجد خوافی.

سعدی و مجد خوافی ازجمله کسانی هستند که به مشی اعتدالی توجه خاصی داشته‌اند و این اندیشه راهم در سبک نوشتار و هم در محتوا به‌کاربرده‌اند.

«سبک ادبی گلستان که شاهکاری است در نثر فارسی و آیتی در فصاحت و بلاغت به شیوه‌ی فنّی بدون از افراط‌وتفریط و تکلّف درآوردن سجع و لغات دور از ذهن که آن را سهل و ممتنع خوانده‌اند زیرا فهمش آسان و تقلیدش دشوار و بیرون از توان است» (اتابکی، 1374: 7).

تعداد صفحه :  81

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید