دانلود پایان نامه ارشد : بررسی احکام غنا وموسیقی از دیدگاه فقهای معاصر

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

گرایش : فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان : بررسی احکام غنا وموسیقی از دیدگاه فقهای معاصر

   دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده ادبیات وعلوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشد «M.Sc.»

رشته: الهیات (فقه ومبانی حقوق)

عنوان:

 بررسی احکام غنا وموسیقی از دیدگاه فقهای معاصر

 استاد راهنما:

دکتر مهران جعفری

 استاد مشاور:

آقای بختیار نصیری اوانکی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست

عنوان صفحه

چکیده. 1

مقدمه. 2

فصل اول: کلیات ومفاهیم

1-1-بخش اول: کلیات… 4

1 -1-1-کلیات… 4

1-1-1-1- بیان مسأله. 4

1-1-1-2- سؤال اصلی…6

1-1-1-3- فرضیه. 6

1-1-1-4- سوابق مربوط به تحقیق.. 6

1-1-1-5- اهداف تحقیق.. 7

1-7-1-6- روش تحقیق.. 7

1-1-1-7- نوآوری تحقیق.. 8

1-1-1-8- دشواری‌های تحقیق.. 8

1-1-1-9- فصول تحقیق.. 8

1-2- بخش دوم: مفهوم شناسی.. 9

1-2- 1- بحث تاریخی غنا 9

1-2-2- تعریف غنا 10

1-2-2-1 تعریف لغوی غنا 10

1-2-2-2- تعریف ماهیت غنا طبق نظر مراجع تقلید شیعه. 11

1-2-2-2-1- امام خمینی.. 11

1-2-2-2-2- آیت الله مکارم شیرازی مدّظله. 12

1-2-2-2-3- آیت الله فاضل لنکرانی……..12

1-2-2-2-4- آیت الله خامنه ای.. 12

1-2-2-2-5- آیت الله صافی گلپایگانی.. 13

1-2-3- انواع صدا 13

1-2-3 -1- صداى موسیقى.. 13

1-2-3-2- صداى غیرموسیقى.. 13

1-2-1-4- اقسام غنا 13

1-2-4-1- غنای محلل.. 14

1-2-4-2- غنای محرم. 14

1-2-5- اقسام غنا از دیدگاه اهل سنت… 14

1-2-6- انواع غنا 14

1 2-6-1- غنای حق.. 15

1-2-6-2- غنای باطل.. 15

1-2-7- ویژگی های غنای محرِّم. 15

1-2-7-1- ترجیع صوت… 15

1- 2-7-2- طرب… 16

1-2-7-3- محتوای ناپسند اشعار 17

1-2-7-4- تشبّه به اهل باطل.. 17

1-2-7-5- لهو. 18

1-2-7-5-1- اقسام لهو. 19

1-2-8- موسیقی.. 19

1-2-8-1- تاریخچه ی موسیقی.. 19

1-2-8-2- تعریف موسیقی.. 23

1-2-8-2-1- تعریف لغوی موسیقی.. 23

1-2-8-2-2- تعریف اصطلاحی موسیقی.. 24

1-2-8-2-2-1- نظریه ی مراجع تقلید در مورد ماهیت موسیقی.. 24

1-2-8-2-2-1-1- نظریه ی امام خمینی درباره موسیقی.. 24

1-2-8-2-2-1-2- نظر آیت الله صافی گلپایگانی در مورد موسیقی.. 25

1-2-8-2-2-1-3- گرایش به موسیقی.. 25

1-2-8-3- اقسام موسیقی.. 25

1-2-8-3-1- موسیقی غنایی.. 25

1- 2-8-3-2- موسیقی غیرغنایی.. 26

1-2-9- مخترع موسیقی و غنا 27

فصل دوم: ادله‌ی پرهیز از غنا و موسیقی(مضرات موسیقی از دیدگاه فقه، اخلاق، اجتماع

2-1- بخش اول: ادله‌ی فقهی پرهیز ازغناوموسیقی.. 30

2-1-1- حکم فقهای معاصر در مورد موسیقی و غنا 30

2-1-1-1- نظریه ی شیخ انصاری در مورد موسیقی.. 30

2-1-1-2- نظر امام خمینی در مورد غنا 30

2-1-1-3- نظر آیت الله العظمی سید علی سیستانی در مورد غنا وموسیقی.. 30

2-1-1-4- نظر آیت الله خامنه ای در مورد غنا 31

2-1-1-5- نظرآیت الله مرتضی مطهری.. 31

2-1-1-6- اعتقادات و نظرات امام موسی صدر در مورد موسیقی.. 31

2-1-2- ادله‌ی قایلان به حرمت غنا 32

2-1-2-1- آیات… 33

2-1-2-2- روایات… 33

2-1-2-1- استثنایات حرمت غنا 37

2-1-2-1-1- حداء 37

2-1-2-1-2- غنا در قرآن.. 37

2-1-2-1-3- غنای آوازه خوان در عروسی‌ها 39

2-1-2-1-4- غنای بدون موسیقی.. 41

2-1-2- 1- نظریه ی مختار 42

2-1-2-3-اجماع. 43

2-1-2-4- سنت… 44

2-1-2-4-1- توبه از غنا 44

2-1-2-4-2- رد شدن نماز 45

2-1-2-4-3- بخشنامه‌ی پیامبر اعظم.. 45

2-1-1-2-4-4-بیزاری رسول خدا از غنا 46

2-1-2-4-5-اعلامه ی قیامت… 46

2-1-2-5-عقل.. 46

2-1-3- حکم آلات غنا و مو سیقی.. 46

2-1-3-1-روایات… 47

2-1-3-2- اجماع. 48

2-2- بخش دوم: ادله ی اجتماعی و اخلاقی (تأثیرات سوء موسیقی) 50

2-2-1- تأثیر شگفت آور موسیقی.. 50

2-2-2- تفاوت میان موسیقی روحانی و غیر روحانی در ارزش…. 50

2-2-3- فطرت و حرمت موسیقی.. 51

2-2-4- تأثیرات موسیقی حرام. 51

2-2-4-1- تأثیرات موسیقى بر عقل.. 51

2-2-4-1-1- نظریه ی افلاطون در مورد تأثیر موسیقی بر عقل.. 54

2-2-4-2- کاستی تعادل و جدیت… 54

2-2-4-2-1- ایجاد عدم تعادل وتوازن بین اعصاب سمپاتیک…. 54

2-2-4-3- مرض سیکلوتمی.. 54

2-2-4-4- تأثیرات موسیقى بر احساس…. 54

2-2-4-4-1- نظریه ی مورای شافر درمورد موسیقی.. 55

2-2-4-5- تأثیر موسیقى بر سیستم اعصاب. 57

2-2-4-5-1- نظردانشمندان وروانشناسان غربی در مورد تأثیرات سوء موسیقی براعصاب. 57

2-2-4-5-1-1- نظر دکتر آرنولد فریدمانی پزشک متخصص بیمارستان نیویورک… 58

2-2-4-4-1-2- نظر دکتر ربرت متخصص روانشناسی کودک در انگلیس…. 58

2-2-4-5-1-3- نظر هگل فیلسوف مشهور آلمانی.. 58

2-2-4-5-1-4- نظریه ی پروفسور ولف آدلر. 58

2-2-4-5-1-5- نظریه ی دکتر الکسیس کارل.. 59

2-2-4-5-1-6- نظریه ی ویلیام جیمز. 59

2-2-4-5-2- تأثیر سوء موسیقی و غنا بر روان واعصاب از دیدگاه اندیشمندان اسلام. 59

2-2-4-5-2-1- نظر امام خمینی در مورد مضرات موسیقی.. 60

2-2-4-5-2-1-1- غافل کردن از مقدرات… 60

2-2-4-5-2-1-2- بیرون آمدن از جدیت… 60

2-2-4-5-2-1-3- حذف موسیقی باعث پیشرفت جامعه. 60

2-2-4-5-2-2- فلسفه‌های دیگر (اخلاقی، اجتماعی) حرمت موسیقی از دید اسلام. 60

2-2-4-5-2-2-1- گرایش انسان به فساد و فحشا 60

2-2-4-5-2-2-2- غفلت از یاد خدا 61

2-2-4-5-2-2-3- غنا ابزار کار استعمارگران.. 61

2-2-4-5-2-2-4- کوتاهی عمر. 62

2-2-4-6- تأثیر موسیقى بر اخلاق و عرفان.. 62

2-2-4-7- نمونه افراد زیان دیده از موسیقی.. 63

فصل سوم: احکام غنا و موسیقی از منظر فقهای معاصر

3-1-بخش اول: احکام موسیقی.. 66

3-1-2-موسیقی و حکم فقها 66

3-1-3- نظریه ی مراجع نسبت به طرب و لهو. 67

3-1-4- مجالس لهو ولعب… 68

3-1-5- موسیقی لهوی از نظر مراجع تقلید. 68

3-1-6- ملاک در حرمت موسیقی.. 69

3-1-7- مرجع تشخیص موسیقی.. 70

3-1-7-1- پرسش…. 70

3-1-8- ویژگی‌های موسیقی بدون کلام. 70

3-1-9- استماع موسیقی.. 71

3-1-9-1- حکم گوش دادن به آهنگ بدون کلام. 71

3-1-9-2- گوش دادن به آهنگ بدون توجه به اشعار همراه با آن.. 71

3-1-9-3- استماع موسیقی بدون تأثیر. 71

3-1-9-4- استماع موسیقی شعرهای مذهبی.. 72

3-1-9-5- استماع موسیقی نیرو بخش…. 72

3-1-9-6- استماع موسیقی تفریحی.. 72

3-1-1-9-7- استماع موسیقی غم انگیز. 72

3-1-9-8- استماع موسیقی کوتاه 73

3-1-9-9- استماع موسیقی ناخواسته. 73

3-1-9-10- استماع موسیقی عروسی.73

3-1-9-10-1- پرسش…. 74

3-1-9-11- حکم استماع موسیقی اتوبوس و تاکسی.. 74

3-1-9-12-حکم استماع آهنگ مشکوک… 74

3-1-9-13- استماع موسیقی حماسی.. 75

3-1-1-9-13-1- پرسش…. 75

3-1-9-14- موسیقی درمانی.. 75

3-1-9-14-1- استماع موسیقی به عنوان محرک… 75

3-1-9-15- موسیقی متن.. 75

3-1-9-15-1- موزیک متن فیلم.. 76

3-1-9-16- موسیقی صدا و سیما 76

3-1-9-16-1- نظارت رهبری و تأثیر در حکم موسیقی صدا و سیما 76

3-1-9-16-1-1- پرسش…. 77

3-1-9-16-1-2- پرسش…. 77

3-1-9-17- موسیقی و نهی از منکر. 77

3-1-9-17-1- نهی از منکر در برابر موسیقی خوابگاه 78

3-1-9-18- حکم استماع انواع موسیقی.. 78

3-1-9-18-1- موسیقی خارج از کشور 78

3-1-9-18-1-1- پرسش…. 78

3-1-9-18-2- استماع نوار غیرقانونی.. 79

3-1-9-19- استماع موسیقی طبق نظر مرجع تقلید. 79

3-1-9-19-1- پرسش…. 79

3-1-10- آموزش و ترویج موسیقی.. 79

3-1-10-1- نشر کتاب موسیقی.. 79

3-1-10-1-1- پرسش…. 79

3-1-10-2- چاپ آگهی موسیقی.. 80

3-1-11- حکم نگه داری آلات موسیقی.. 80

3-1-12- نمایشگاه آلات موسیقی.. 80

3-1-13- نمایش آلات موسیقی.. 80

3-1-14- حکم خرید آلات موسیقی.. 81

3-1-15- حکم تکثیر نوار موسیقی و درآمد حاصل از آن.. 81

3-1-16- حکم آموزش موسیقی با آلات مختص و مشترک… 81

3-1-17- تحصیل در رشته ی موسیقی.. 82

3-1-17-1- پرسش…. 82

3-2-بخش دوم: نوازندگی.. 83

3-2-1- نوازندگی.. 83

3-2-1-1- حکم نوازندگی با آلات مختص و مشترک موسیقی.. 83

3-2-1-1-1- استفاده دف در عروسی همراه نوازندگی.. 84

3-2-1-1-1-1- پرسش و شبهه. 85

3-2-1-1- 2-حکم ساز 85

3-2-1-1-3- حکم کوبیدن بر ظرف و حلبی.. 86

3-3- بخش سوم: احکام غنا و آواز 87

3-3-1- مشخصه‌ی غنا ازدید مراجع تقلید. 87

3-3-1-2-ملاک حرمت غنا 87

3-3-3- نیت غنا 88

3-3-4-1- پرسش…. 88

3-3-5-غنای کودکان.. 88

3-3-6- احکام خواندن زن.. 88

3-3-6-1- غنا (آواز خوانی زن) در مجلس عروسی.. 88

3-3-1-6-1-1-پرسش…. 89

3-3-1-6-1-2-پرسش…. 89

3-3-6-2- صدای مداحی زن.. 89

3-3-6-3- صدای گریه ی زن.. 90

3-3-6-4- صدای خنده ی زن.. 90

3-3-6-4-1- پرسش…. 90

3-3-6-5- صدای تلاوت زن.. 90

3-3-6-5-1- پرسش…. 90

3-3-6-6- صدای دکلمه ی زن.. 91

3-3-6-7- صدای کودکانه ی زن.. 91

3-3-6-7-1- پرسش…. 91

3-3-6-8-حکم هم خوانی زنان.. 92

3-3-6-8-1-پرسش…. 92

3-3-6-9- جمع خوانی زن و مرد. 92

3-3-6-9-1-پرسش…. 92

3-3-6-10- آواز زن برای شوهر. 92

3-3-6-10-1- پرسش…. 92

3-3-6-11- پرسش و پاسخ احکام آواز زن در شب عروسی.. 93

3-3-6-11-1- پرسش…. 93

3-3-5-11-2- پرسش…. 93

3-3-6-11-3- پرسش…. 94

3-3-6-11-4- پرسش…. 94

3-3-6-11-5- پرسش…. 94

3-3-6-12- غنا و آواز خوانی زن درجشن میلاد امامان.. 94

3-3-6-12-1- پرسش…. 95

فصل چهارم: احکام غنا و موسیقی نزذ اهل سنت معاصر

4-1- بخش اول: مفهوم شناسی غنا و موسیقی نزد اهل سنت… 97

4-1-1-مفهوم شناسی غنا و موسیقی.. 97

4 -1-1-1- معنای لغوی و اصطلاحی غنا 97

4 -1-1-2- انواع غنا نزد اهل سنت… 98

4-1-1-3- شرایط حرام بودن غنا و موسیقی از دیدگاه اهل سنت… 98

4-2- بخش دوم: حکم غنا و موسیقی.. 100

4-2-1- حکم غنا و موسیقی نزد فرقه‌های اهل سنت… 100

4-2-1-1- شافعی.. 100

4-2-1-2- حنفی.. 100

4-2-1-3- مالکی.. 101

4-2-1-4- حنبلی.. 101

4-2-1-4-1- دلایل حنبلی‌ها در مباح بودن غنا و موسیقی.. 102

4-2-1-5- حکم غنا و موسیقی نزد معتزله. 102

4-3-بخش سوم: ادله ی اهل سنت… 103

4-3-1- دلایل قایلین به حرام بودن غنا و موسیقی.. 103

4-3-1-1- آیات… 103

4-3-1-2-روایات… 103

4-3-1-3- سخنان صحابه و تابعین.. 104

4-3-2- دلایل قایلین به حلال بودن غنا و موسیقی.. 105

4-3-2-1- بررسی روایات… 105

4-4- بخش چهارم: احکام حکم غنا و موسیقی نزد فقهای معاصر. 107

4-4-1- نظریات عالمان اهل سنت معاصر در مورد غنا وموسیقی. 107

4-4-1-1- نظریه ی غزالی.. 107

4-4-1-1-1- موارد حرمت سماع از منظر غزالی.. 108

4-4-1-2- نظریه ی یوسف قرضاوی.. 108

4-4-1-2-1- دلایل یوسف قرضاوی……….108

4-4-1-2-1-1- از نظر روح و قواعد اسلامی.. 109

4-4-1-2-1-2- ابن حزم و اباحه ی موسیقی دلیل مباح بودن موسیقی از نظر قرضاوی.. 113

4-4-1-2-2- خلاصه ی نظریات یوسف قرضاوی.. 114

4-4-1-3- نظریه ی عادل الکلبانی.. 115

4-4-2- احکام غنا موسیقی نزد فرقه های اهل سنت معاصر. 116

4-4-2-1- مذهب حنفی.. 116

4-4-2-2- مذهب شافعی.. 117

4-4-2-2-1- شرایط طبل زدن نزد شافعی……….118

4-4-2-2-1-1- نظریات دیگر در مورد طبل زدن شافعی…….118

4-4-3- حکم آوازبدون موسیقی از دیدگاه اهل سنت معاصر. 120

4-4-4- حکم خوانندگی و نوازندگی نزد اهل سنت معاصر. 121

4-4-5- حکم قرآن خواندن نزد اهل سنت معاصر. 121

4-4-6- حکم شرعی صدای زنان وترانه خوانی آن‌ها نزد اهل سنت معاصر. 122

4-4-7- حکم کف زدن نزد اهل سنت معاصر. 122

بحث و نتیجه گیری ………….125

مقایسه ی نظریات دو گروه (امامیه و اهل سنت)…………127

پیشنهادات…127

منابع و مآخذ.. 129

چکیده

گوش دادن دادن به آوا و صدای دل پسند ممنوع نیست و موسیقی و صدای ممنوع عبارت است از؛غنای وموسیقی مطرب به طوری که جذبه ی  ویژه ای دارد. و  هم مانند شراب سرمستی می آورد.

    در مورد اهمّیّت و ضرورت چنین بحثی همین بس که این بحث از قدیم الأیّام مطرح بوده ولی بیشتر جنبه  ی فقهی آن مدّ نظر بوده و  به لحاظ علم تجربی کمتر مورد توجّه واقع شده است.

    بحث موسیقی از جمله مباحثی است که با وجود این که دارای قدمت زیادی است ولی درعین حال، جزو  مباحث روز بوده و از جمله مسایلی است که مخصوصاً  از سوی مردم،  سوالات زیادی پیرامون آن مطرح شده است.

    در این تحقیق  که عنوان آن «بررسی احکام غنا و موسیقی از دید گاه فقهای معاصر»  می باشد، به لحاظ فقه و علوم تجربی مورد توجه قرار گرفته است. و تحقیق نسبتاً جامعی راجع به احکام غنا و موسیقی از دیدگاه علمای معاصر(امامیه و اهل سنت)  همراه با دلایل  آن ها  ارایه  شده است.

    در این پژوهش خاطر نشان شد که؛ ادلّه مهم فقهی تحریم غنا و  موسیقی از نظر فقهای امامیه عبارتند از:قرآن، روایات،اجماع، سنت، عقل و  ادله  ی اهل سنت قرآن و  روایات  بوده است.

     راز تحریم غناءو موسیقی عبارتند از: طرب،لهو، تشبّه به اهل باطل و البته موارد استثنای از تحریم غنا و  موسیقی مطرب عبارتنداز:1-حدی2-جلسه عروسی( همراه باشرایط مربوطه)3-اضطرار(موسیقی درمانی)4- غنای درقرائت قرآن 5-غنای بدون موسیقی.

    موسیقى با کارکردهاىِ گوناگونى که در دوره‏ىِ معاصر یافته، موضوعى نو به شمار  رفته است. که ازمجتهدین در این امربه  عنوان راهنماى جاودانه انتظار مى‏رود، در خصوص حرمت یا حلیت آن ارایه‏ىِ طریق کنند.

   کلیدواژه : موسیقی، غنا،فقهای معاصر،حکم،تغنّی.  

مقدّمه

 موسیقی پدیده ای است که در تاریخ زندگی بشر نقش انکار ناپذیری دارد. برای پی بردن به این امر، کافی است پیشینه‌ی حضور آن در جوامع گوناگون بشری مورد مطالعه قرار دهیم. شاید به روشنی معلوم نباشد که سرآغاز آشنایی با این پدیده چه زمان بوده است، ولی قراین وآثار زیادی در دست است که حکایت از رواج آن در دوره‌های کهن تاریخی، میان اقوام وملل دارد. شاید پدیده موسیقی، فرایند کشش وتمایل فطری انسان به زیبایی‌ها باشد. استعداد آن در بین تمام طبقات بشری موجود، ولی اشکال وصور بکارگیری آن، گوناگون بوده است.

   این واقعیت هم گفتنی است که این پدیده به سان خیلی از بهره مندی های انسان در بیشتر ادوار، نقش تخریبی و باز دارنده از اهداف و مقاصد تکاملی داشته است و به همین جهت، ادیان آسمانی و شریعت اسلام در برابر آن واکنش منفی واعتراض داشته‌اند؛ دین مبین اسلام به عنوان کامل‌ترین و جامع ترین دین به نیازها و رفتارهای انسان از افق بالایی نگریسته و برای رشد و تکامل او تکالیفی قرار داده است. این تکلیف چون در زمان‌های مختلفی برای انسان پیش می‌آیند، متنوع و گوناگون‌اند. اگر به مجلس عزا و سوگواری ترغیب می‌شود، در مقا بل به برپایی مجالس شادی و جشن نیز توصیه می‌شود. لذا باید با دقت تمام در پی این مطلب بود که آیا این پدیده را کاملاً کنار نهاد؟! و انتظار هیچ نقش مثبتی از آن نداشت؟! یا آن که می‌توان ساحت آن را از آلایش‌ها زدود و نقش ها وکاربردهای صحیح، مشروع و عقلایی را از آن طلب نمود.

   درباره‌ی موسیقی از نظرگا ه های تاریخی، علمی، هنری، روان شناسی و فقهی می‌توان بحث نمود و هر یک از جهات نامبرده نیازمند تحقیقات گسترده و خاصّی است، ولی آن چه در این گفتار در پی آن هستیم، تحلیل جوانب فقهی مسآله است. این بحث را فقهای شیعه و مذاهب اهل سنت مورد توجّه قرار داده و لااقل در دو موضع، یعنی کتب متاجر بخش مکاسب محرّمه و شهادات، از آن بحث کرده‌اند.

   در این گفتار پیش از ورود به اصل بحث (تبیین وتوصیف بیان مسأله و بیان اهمیت و اهداف)، دو نکته را یادآوری می‌کنیم:

   الف) موضوع غنا وموسیقی ازموضاعات مجمل فقهی است که درباره‌ی آن تعریف واحدی ارایه نگردیده است این اجمال در موضوع، قطعاً به اجمال در حکم هم سرایت می‌کند؛ بنابراین، کوشش نخستین ما باید شناخت درست موضوع و ارایه تعریف درست به اقرب باشد.

   ب) فقهای شیعه اجمالاً حکم به حرمت موسیقی کرده‌اند و شاید در کمتر مسأله ای شهرت عظیمی در این حد حاصل شده باشد، ولی به یقین فتوای ایشان متأثر از شرایط متعارف روزگارشان ونقش سوء و مخرّب موسیقی بوده و امروزه با تحوّلات مکان وزمان، به ویژه اصل استقرار حکومت دینی که در صدد است ابزارهای هنری را در راستای مقاصد تکاملی استخدام کند، باید نگاه ما به این قضیّه، ژرف، اجتهادی، حق گرایانه و مصون از جمودِ ظاهر گرایی به نصوص باشد. چنین نگاهی به استنباط روشن درست فقهی خواهد انجامید.

   در این تحقیق تلاش مى‏شود، با استناد به آیاتى از قرآن و روایات تفسیرى مربوط و نقد و بررسى آن‌ها به این موضوع پرداخته شود.

   روش تحقیق نظری و بر پایه‌ی مطالعات کتابخانه ای انجام گرفته است. که؛ در 5 فصل تنظیم شده که در دو فصل نخست به تعریف موسیقی و انواع آن پرداخته و نیز ارتباط واژه‌ی موسیقی با واژه‌ی غنا از نگاه مراجع عظام مطرح شده است، سپس در یک فصل مجزّا و طولانی تری به انواع دلایل غنا و موسیقی که در بخش‌های مختلفی از آن، از روایات و آیات قرآن استفاده شده پرداخته شده است. و امّا فصل چهارم، برای آشنایی با نظرات علما و دانشمندان اهل سنت معاصر (کنونی)، راجع به غنا و موسیقی تنظیم شده و در فصل آخر نیز بحث مختصری راجع به راهکارهای جایگزینی موسیقی مبتذل است و درکل یک بحث نسبتاً جامعی که راجع به موسیقی و غنا نیازاست ارایه می‌گردد.

1-1-کلیات

 1- 1-1- بیان مسأله

 در لغت به فن ترکیب اصوات به نحوی که به گوش خوش آیند باشد موسیقی می گویند (معین،1386، ص 1070). و در اصطلاح به صوت و آهنگی گفته می‌شود که از آلات موسیقی پدید می‌آید. بنابراین بین موسیقی اصطلاحی و موسیقی فقهی رابطه عموم و خصوص مطلق است. موسیقی اصطلاحی عام و گسترده است و شامل موسیقی فقهی نیز می‌گردد و موسیقی فقهی خاص است و به بخشی از موسیقی اصطلاحی اختصاص دارد (حسینی، 1386، ص 27).

   در لغت به صوت طرب انگیز، آواز خوانی، آواز خوش، سرود و نغمه غنا گفته می‌شود. و در اصطلاح به آوازی که از حنجره بیرون می‌آید و در گلو چرخانده (چهچهه) و در شنونده حالت شادمانی ایجاد کند و مناسب با مجالس لهو و خوش گذرانی باشد غنا می گویند (غزالی، بی تا، ص 273).

   موسیقی یعنی فن ترکیب اصوات به نحوی که به گوش خوش آید و غنا یعنی آواز خوش و طرب انگیز، پس فرق بین موسیقی و غنا این است که موسیقی از ترکیب اصوات است ولی غنا از صفات صوت.

غنا همان آواز طرب انگیز، آواز و صوتی که دارای شأنیت ایجاد طرب است (خمینی، 1381، ص 299).

   طرب حالتی است که در اثر حساسیت شدید به انسان دست می‌دهد و موجب بروز حرکات و رفتارهای خاص در او می‌شود. که در حالت معمولی از آن پرهیز می‌کند؛ یعنی رفتارهایی که خود را سزاوار آن نمی‌داند و آن‌ها را بر خلاف شأن و وقار خود می‌داند. کسی که تحت تأثیر غنا و موسیقی قرار گرفته باشد حرکاتی از او سر می زند که در اوقات دیگر از آن‌ها پرهیز می‌کند. و آن حرکات را ناپسند و خلاف شأن و شخصیت خود می‌داند. موسیقی و غنا یا نوازندگی و خوانندگی دو مقوله ایست که از دیرباز مورد بحث و کاوش پزشکی، روانشناسی، فقهی – دینی بوده است. به اتفاق همه ی فقهای معاصر از جمله؛ حضرت امام خمینی موسیقی و غنای مطرب و فسادانگیز حرام قطعی است که عقل و شرع بر آن صحه می‌گذارد. و همگان باید از آن پرهیز  کنند.

   در اسلام هیچ حکمی اعم از وجوب و حرمت، بی جهت نیست. و قطعاً حکم تحریم موسیقی و غنا به سبب مفاسدی است که در آن‌هاست. هم چنان که در جوامع آلوده مشاهده می‌شود، یکی از مهم‌ترین وسایل اشاعه ی فساد اخلاقی در جامعه و به گمراهی کشاندن جوانان و ضایع ساختن استعدادهای آنان موسیقی و غناست. ولی متأسفانه برخی از مردم این دشمن خطرناک را در میان جامعه ی خود پرورش می‌دهند و عمر گرانبهای خود را در راه آن تلف می‌کنند به گمان این که موسیقی خوش آیند و شیرین است اسلام مخالفتی با جمال و زیبایی ندارد و با این حس نه تنها مبارزه نکرده بلکه در قسمت‌هایی این حس را تأیید کرده است.

   اگر تحریک مثبتی را هم در موسیقی در نظر بگیریم که ما را از موجودیت حقیقی خود به وسیله نوسانات بالاتر برده و پس از پایان، آن شبح مصنوعی از بین رفته و واقعیات با همان خشکی و خشونت نمودار می‌شود. تمام هنر موسیقی در این است که ما را خواسته و ناخواسته به سفری در دنیای ذهنی و خیالی دعوت می‌کند و انسان را به فضایی می‌برد که برای آن آفریده نشده و سرانجام سرگردان و متحیر و لبریز از احساساتی که به طور مصنوعی تحریک شده رها می‌کند.

   موسیقی و غنا از مهم‌ترین مقوله‌های فرهنگ و هنر به شمار می‌رود به طوری که تأثیر حیرت آور آن بر روح و فکر انسان‌ها حتی حیوانات، توجه بیشتر اقوام و ملل جهان را به خود جلب کرده خصوصاً بعد از انقلاب و استفاده از رادیو و تلویزیون در برنامه‌های خود بر حساسیت این مسأله در خارج از کشور افزوده به طوری که موسیقی یکی از حادترین و حیاتی‌ترین مسأله ی دینی- فرهنگی- اجتماعی در ایران است و شایسته بوده مراجع بزرگ تقلید این موضوع حساس را مورد بازنگری قرار دهند (سیستانی، بی تا، ج 20، م 20).

   با توجه به تأکید مخاطبان راجع به این موضوع و سوالات و شبهات بر آن شدیم تا این مسأله ی مهم را از دیدگاه علمی، تاریخی، فقهی (دینی) مطرح کنم تا مصادیق حلال و حرام آن روشن شود. مثلاً آیا می‌توان از طریق موسیقی به خدا رسید؟ و یا این که غنا و موسیقی برای انسان لذت بخش و به گفته ی برخی در درمان بیماری مفید است چرا خداوند متعال آن را حرام کرده است؟ بشر از ابتدای خلقت با غنا و بعد از آن به تدریج با موسیقی و صدای خوش آشنا شد. لذا در طور تاریخ همواره سؤالاتی برای او در رابطه با صدای خوش (خوانندگی، نوازندگی) مطرح بود. البته با پیشرفت دستگاه‌های صوتی (تلویزیون، ماهواره، ویدیو و اینترنت) غنا بیشتر وارد زندگی انسان شد در نتیجه سؤالات روحی و روانی و شرعی زیاد وارد شد.

   در نهاد آدمی دو نیروی مخالف وجود دارد که نیرو هستی شناسی یا عقل نظری است که انسان را به اندیشه و تفکر وا می‌دارد و دیگری عقل عملی که تصمیم گیری می‌کند و عشق و نفرت می‌آفریند. روانشناسان معتقدند که مغز انسان از دو بخش تشکیل شده است: نخست؛ که بخشی از فعالیت‌های فکری و امور سخت افزاری را مدیریت می‌کند. و دیگری؛ مربوط است به عواطف و احساسات و جنبه‌های انگیزشی و امور نرم افزاری. با این توصیف انسان گاهی می‌اندیشد و گاهی می‌انگیزد، محصول اندیشه آدمی حکمت و درک است و محصول انگیزش او عاطفه و احساسات متعالی و عشق و نفرت است. هم چنان که آدمی نیازمند اندیشیدن و فهمیدن است و در اندیشیدن نیازمند منطق و شیوه نامه است. به همان اندازه نیازمند عواطف و احساسات متعالی و دوست داشتن و هم گرایی است و این انگیزش‌ها سخت تشنه مدیریت حکیمانه می‌باشند. علوم زیباشناختی و هنر و ادبیات برای این پدید آمده‌اند که پاسخگوی نیازهای فطری انسان به حس زیبایی باشند و از آن میان، هنرهای زیبا به ویژه هنر آواز و موسیقی هم به لحاظ کمیت و هم به لحاظ کیفیت از اهمیّت به سزایی برخوردار است و نیز به این دلیل که، هنر تأثیر زیادی در روح و ضمیر آدمی دارد. و می‌تواند او را هم در جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی دگرگون سازد، گاه او را در قلّه‌های عطرآگین معنویت و گاه در دلتاهای پست حیوانی فرود آورد. و نیز با توجه به پیچیدگی مقوله ی غنا و موسیقی و گوناگونی فتاوای فقیهان و اهمیّت به سزای این هنر در زندگی انسان معاصر به سازمان دهی آن می‌پردازیم.

تعداد صفحه :154

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

ترک بک و پینگ بک

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.