دانلود پایان نامه ارشد : بررسی ارتقا و انجماد فاعل در زبان فارسی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی 

گرایش : زبان­شناسی همگانی

عنوان : بررسی ارتقا و انجماد فاعل در زبان فارسی

دانشگاه علامه طباطبائی

دانشکده ادبیات فارسی و زبان­های خارجی

 بررسی ارتقا و انجماد فاعل در زبان فارسی

پایان­ نامه کارشناسی ارشد رشته زبان­شناسی همگانی

استاد راهنما:

دکتر محمد دبیرمقدم

استاد مشاور:

دکتر ویدا شقاقی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

پایان­نامۀ حاضر پژوهشی است پیرامون فرایند بازبینی مشخصۀ حرف تعریف، نوع حرکت فاعل بند پیرو به بند پایه و محدودیت‌های حاکم بر این حرکت و موضوع پوچ‌واژۀ پنهان در چهارچوب برنامۀ کمینه‌گرا. دو دیدگاه دربارۀ نحوۀ بازبینی مشخصۀ حرف تعریف اتخاذ شده‌است؛ یک دیدگاه مبتنی بر تصریف  و دیگری مبتنی بر حرکت فاعل از مشخص­گر گروه فعلی پوسته­ای به مشخص­گر گروه زمان است. در این پژوهش با ارائه شواهدی استدلال می‌کنیم که ساختارهایی که برخی زبان‌شناسان آن‌ها را فاقد فاعل می‌دانند نمی­تواند مبنایی باشد تا براساس آن استدلال شود تصریف مشخصۀ حرف تعریف را بازبینی می‌کند. با استدلالی سلبی و با توجه به ترتیب خطی زبان فارسی نشان می‌دهیم که حرکت موضوع فاعل از مشخص­گر گروه فعلی پوسته­ای به مشخص­گر گروه زمان مشخصۀ یادشده را بازبینی می­کند. در ارتباط با حرکت فاعل بند پیرو به بند پایه نیز دو رویکرد متفاوت در نظر گرفته شده‌است. با توجه به اصل انجماد، استدلال می‌کنیم که حرکت یادشده حرکتی غیرموضوعی است؛ زیرا فاعل بند پیرو پس از بازبینی مشخصۀ حالت خود نسبت به فرایندهای نحوی غیرفعال می­شود، ازاین­رو، فاعل بند پیرو به جایگاهی فراتر از گروه زمان بند پایه به منظور مبتداسازی یا خوانش تأکیدی حرکت می­کند. همچنین نشان می‌دهیم که فرض حرکت غیرموضوع فاعل بند پیرو به بند پایه و در نظر نگرفتن پوچ­واژۀ پنهان منجر به ساقط شدن اشتقاق در برخی ساخت‌ها می­شود. سپس به محدودیت­هایی اعمال‌شده بر حرکت یادشده اشاره می‌شود. بررسی­های انجام‌شده حاکی از آن هستند که برمبنای گره‌های تحدید نمی­توان رفتار متفاوت فاعل در حرکت غیرموضوع بند پیرو به بند پایه را تبیین کرد. شواهد نشان می‌دهند که نوع محمول‌ بند پایه از لحاظ نامفعولی، گذرا و مجهول بودن محدودیت‌هایی را بر حرکت غیرموضوع یادشده اعمال می‌کند و منجر به رفتارهای متفاوت فاعل می‌شود. محمول نامفعولی بند پایه حرکت غیرموضوع فاعل بند پیرو را بدون تظاهر پس‌اضافۀ «را» ایجاب می‌کند. درست برعکس محمول‌های نامفعولی، محمول‌های گذرای بند پایه حرکت غیرموضوع گروه‌های حرف تعریف فاعلی بند پیرو را با تظاهر پس اضافۀ «را» ممکن می‌کند. درصورتی‌که محمول بند پایه مجهول باشد، از حرکت غیرموضوع فاعل بند پیرو به بند پایه با تظاهر یافتن یا تظاهر نیافتن پس‌اضافۀ «را» جلوگیری می‌شود ( و یا با یک مکث پس از فاعل جابه‌جا شده باعث نشانداری بسیار بالای جمله می‌شود).

کلیدواژه‌ها: فاعل، ارتقا، انجماد، حالت، حرکت موضوع، حرکت غیرموضوع، پوچ‌واژه

فهرست

فصل اول: کلیات پژوهش

عنوان                                                                                                      صفحه

1ـ1ـ مقدمه                                                                                                                             2

1ـ2ـ بیان مسئله                                                                                                                       2

1ـ3ـ پرسش‌های پژوهش                                                                                                             3

1ـ4ـ فرضیه‌های پژوهش                                                                                                              3

1ـ5ـ هدف‌های پژوهش                                                                                                               4

1ـ6ـ روش تحقیق و گردآوری داده‌ها                                                                                        4

1ـ7ـ ساختار پایان‌نامه                                                                                                                4

فصل دوم: مروری بر مطالعات پیشین                                                                            

2ـ1ـ مقدمه                                                                                                                             6

2ـ2ـ مروری بر مطالعات پیشین در زبان فارسی                                                             6

کریمی                                                                                                                                    6

انوشه                                                                                                                                   11

2ـ3ـ مروری بر مطالعات پیشین در زبان انگلیسی                                                                      23

ردفورد                                                                                                                                  23

اجر                                                                                                                                      26

هورنشتاین                                                                                                                             31

2ـ4ـ خلاصه                                                                                                                          31

فصل سوم: چهارچوب نظری                                                                                                 

3ـ1ـ مقدمه                                                                                                                           34

3ـ2ـ ساختار نحوی                                                                                                                  35

3ـ3ـ ادغام                                                                                                                            35

3ـ4ـ اصل هسته‌داری                                                                                                                36

3ـ5ـ اصل دوتایی بودن                                                                                                             36

3ـ6ـ روابط ساختاری میان‌گره‌ها                                                                                                37

3ـ7ـ جابه‌جایی                                                                                                                      37

3ـ7ـ1ـ حرکت هسته                                                                                                               37

3ـ7ـ2ـ حرکت پرسش‌واژه                                                                                                          38

3ـ7ـ3ـ حرکت موضوع                                                                                                              39

3ـ8ـ مشخصه‌های تعبیرپذیر و تعبیرناپذیر                                                                        40

3ـ9ـ گروه فعلی پوسته‌ای و فرضیه اعطای نقش تتای یکسان                                                      41

3ـ10ـ تحلیل گره‌های نمود کامل و استمراری                                                                   45

3ـ11ـ تحلیل شاخه‌ای گروه متمم‌نما                                                                                   46

3ـ12ـ مطابقت و حالت                                                                                                      48

3ـ13ـ بررسی ساخت‌ جمله‌های مجهول                                                                             50

3ـ14ـ خلاصه                                                                                                                        52

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها                                                                                     

4ـ1ـ مقدمه                                                                                                                           54

4ـ2ـ1ـ ارتقا و انجماد فاعل                                                                                                        55

4ـ2ـ2ـ محدودیت­های حاکم بر حرکت غیرموضوع فاعل بند پیرو                                          68

4ـ2ـ3ـ نحوۀ تعامل پوچ­واژۀ پنهان و ضمیر انتزاعی                                                           70

4ـ2ـ4ـ بررسی ساختار ملکی تعلقی                                                                               73

4ـ3ـ خلاصه                                                                                                                 77

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری                                                                                            

5ـ1ـ خلاصه                                                                                                          80

5ـ2ـ ارزش­یابی پرسش­ها و فرضیه­ها                                                                                 80

5ـ2ـ1ـ پرسش و فرضیه اول پژوهش                                                                      80

5ـ2ـ2ـ پرسش و فرضیه دوم پژوهش                                                                              81

5ـ2ـ3ـ پرسش و فرضیه سوم                                                                                  81

5ـ2ـ4ـ پرسش و فرضیه چهارم                                                                           81

5ـ2ـ5ـ پیشنهادها                                                                                                      82

کتابنامه                                                                                                             83

واژه‌نامۀ فارسی ـ انگلیسی                                                                                       84

واژه‌نامۀ انگلیسی ـ فارسی                                                                                 89

چکیده انگلیسی                                                                                           94

مقدمه

افلاطون جمله را ترکیبی از یک عبارت اسمی و یک عبارت فعلی می‌دانست. بعدها این عبارت‌ها به‌ترتیب نهاد (= مبتدا)[1]  و گزاره (= خبر)[2] نامیده شد (سورن، 1996، ترجمۀ حق‌شناس، 1389: 38). فاعل (= مبتدا؛ نهاد) از ارکان اصلی جمله است. مسائل گوناگونی از جمله جایگاه تولید، حالت[3]، حرکت[4]، جزیره[5] و انجماد[6] با این نقش نحوی پیوند خورده‌است. در چهارچوب برنامه کمینه‌گرا[7] هنگامی که واژه‌ها بر مبنای اصل فرافکن اطلاعات واژگانی خود را فرافکنی می‌کنند (هگمن[8]، 1994: 69) گرهِ زمان را پدید می‌آورند. مشخص‌گر این گروه بر مبنای اصل فرافکن گسترده[9] (مشخصۀ حرف تعریف[10]) باید بازبینی شود (ردفورد، 2009: 455). در نظریه حاکمیت و مرجع‌گزینی[11]، فاعل (که موضوع برونی[12] فعل است) خارج از گروه فعلی و در مشخص‌گر[13] گروه تصریف (زمان) تولید می‌شود. در چارچوب برنامۀ کمینه‌گرا فاعل در درون گروه فعلی تولید می‌شود و در صورت قوی بودن مشخصۀ حرف تعریف به مشخص‌گر گروه زمان حرکت می‌کند تا این مشخصه را بازبینی کند. همچنین در چهارجوب این برنامه هنگامی که مشخصۀ حالت گره‌های حرف تعریف بازبینی می‌شود، این گروه‌ها نسبت به فرایندهای نحوی غیرفعال می‌شوند. با توجه به اصل‌ها و فرایندهای یادشده اینک به بیان مسئله می‌پردازیم.

1ـ2ـ بیان مسئله

در ارتباط با مسئلۀ ارتقا در بند پایه برخی زبان‌شناسان، مانند انوشه (1387: 158ـ178) بر این باورند که مشخصۀ حرف تعریف در زبان فارسی مشخصه‌ای قوی[14] است که باعث حرکت فاعل از درون گروه فعلی پوسته‌ای[15] به مشخص‌گر گروه زمان می‌شود. بر خلاف این دسته از زبان‌شناسان کریمی (2005: 78ـ101) معتقد است که فاعل در درون گروه فعلی پوسته‌ای می‌ماند و فرایند تصریف این مشخصه را بازبینی می‌کند.

دربارۀ مبحث ارتقای فاعل به فاعل نیز در زبان فارسی زبان‌شناسان دیدگاه‌های مختلفی دارند. برخی از زبان‌شناسان، مانند دبیرمقدم (1369: 43 و 44) و کریمی (2005: 77 و 78) بر این باورند که فاعل بند پیرو تحت فرایند حرکت موضوع[16] به بند پایه حرکت نمی‌کند. در مقابل این دیدگاه، برخی زبان‌شناسان، مانند درزی (1389: 193) معتقدند که فاعل بند پیرو تحت فرایند حرکت موضوع به بند پایه حرکت می‌کند.

در این پژوهش سعی بر آن است تا در چهارچوب برنامه کمینه‌گرای چامسکی (2000) به تبیین مسائل ارتقای فاعل از درون گروه فعلی پوسته‌ای به مشخص‌گر گروه زمان و حرکت فاعل از بند پیرو به بند پایه پرداخته شود و نحوۀ تعامل این مسائل را با یکدیگر و فرایند تصریف را آشکار سازد.

1ـ3ـ پرسش‌های پژوهش

پرسش 1: مشخصۀ حرف تعریف در زبان فارسی چگونه بازبینی می‌شود؟

پرسش 2: فاعل بند پیرو تحت چه نوع فرایند حرکتی به بند پایه حرکت می‌کند؟

پرسش 3: در صورت حرکت نکردن فاعل بند پیرو به جایگاه فاعل بند پایه در ساخت‌های ارتقایی و ساخت‌هایی که در آن‌ها محمول بند پایه مجهول است مشخصه‌های تعبیرناپذیر هستۀزمان بند پایه چگونه بازبینی می‌شود؟

پرسش 4: چه عواملی باعث ایجاد محدودیت در حرکت فاعل بند پیرو به بند پایه می­شود؟

 1ـ4ـ فرضیه‌های پژوهش

فرضیه 1: حرکت موضوع فاعل از مشخص‌گر گروه فعلی پوسته‌ای به مشخص‌گر گروه زمان مشخصه حرف تعریف هستۀ زمان را بازبینی می‌کند.

فرضیه 2: فاعل بند پیرو در صورت حرکت به بند پایه تحت فرایند حرکت غیرموضوع جابه‌جا می‌شود.

فرضیه 3: پوچ‌واژه پنهان در مشخص‌گر گروه زمان بند پایه در ساختارهای ارتقایی و ساخت‌هایی که در آن‌ها محمول بند پایه مجهول است گروه هدف برای عنصر کاونده[17] است.

فرضیه 4: نوع محمول بند پایه از لحاظ گذرا، مجهول و نامفعولی[18] بودن محدودیت‌هایی را بر حرکت غیرموضوع فاعل بند پیرو به بند پایه اعمال می‌کند.

 

1ـ5ـ هدف‌های پژوهش

به لحاظ نظری هدف از انجام این تحقیق درک بهتر و بیشترِ نحو زبان فارسی است. با شناخت جایگاه و حرکت و دیگر مسائلِ مربوط به فاعل می‌توان تحلیل بهتری از جایگاه عناصر دیگر جمله و تعامل فاعل با این عناصر نیز به‌دست آورد.

این پژوهش سعی می‌شود تا نشان داده شود که فرایند حرکت فاعل در یک بند و حرکت «غیرموضوع»[19] فاعل از بند پیرو به بند پایه و اصل انجماد با حضور یا نبودن «پوچ‌واژه پنهان»[20] و فرایند تصریف مسائل درهم‌تنیده‌ای هستند که نمی‌توان به‌صورت جداگانه به تحلیل آن پرداخت. ازاین‌رو، در این پژوهش تلاش می‌شود تا ارتباط مسائل یادشده آشکار شود.

 1ـ6ـ روش تحقیق و گردآوری داده‌ها

روش این پژوهش از نوع کتابخانه‌ای است. چنین پژوهش مطالعۀ دو نوع منبع را ایجاب می‌کند. نخست، منابع معتبری که اصول و مبانی مورد نیاز تحقیق را فراهم‌ می‌آورد. دوم، آثاری هستند که به این حوزه از پژوهش مرتبط می‌شوند. این پژوهش‌ها پیشینۀ  مورد نیاز تحقیق را فراهم می‌آورند. قضاوت دربارۀ (نا)دستوری بودن شواهد زبانی برمبنای شم زبانی نگارنده و شم زبانی چند گویشور دیگر انجام می‌گیرد. از آنجا که این پژوهش در چهارچوب دستور زایشی انجام می‌گیرد، جملات تولید شدۀ گویشوران بومی پیکرۀ این پژوهش را تشکیل می‌دهند.

1ـ7ـ ساختار پایان‌نامه

پایان‌نامه حاضر در پنج فصل ارائه می‌شود:

فصل اول: کلیات پژوهش، شامل بیان مسئله، پرسش‌ها، فرضیه‌ها و روش تحقیق.

فصل دوم: بررسی آثار پیشین در زمینه ارتقا و انجماد فاعل در دو زبان فارسی و انگلیسی.

فصل سوم: معرفی پایگاه نظری پژوهش، یعنی برنامۀ کمینه‌گرا.

فصل چهارم: پژوهش نحوۀ بازبینی مشخصۀ حرف تعریف هستۀ زمان، نوع حرکت فاعل از بند پیرو به بند پایه، حضور یا نبود پوچ‌واژۀ پنهان در زبان فارسی و نحوۀ تعامل این موضوع­ها با یکدیگر.

فصل پنجم: جمع‌بندی مطالب و معرفی دوبارۀ پرسش‌ها و فرضیه‌های پژوهش براساس نتایج به‌دست‌آمده.

2ـ1ـ مقدمه

در فصل حاضر پژوهش‌های پیشین درباره ارتقا و انجماد فاعل در زبان فارسیِ معیار و همچنین پژوهش‌های مرتبط در زبان انگلیسی را بررسی خواهیم کرد. بنابراین، این فصل در دو بخش ارائه می‌شود؛ بخش نخست به پژوهش‌هایی که در زبان فارسی و بخش دوم به پژوهش‌هایی اختصاص می‌یابد که در زبان انگلیسی انجام شده‌است.

 2ـ2ـ مروری بر مطالعات پیشین در زبان فارسی

کریمی

کریمی (2005: 98) اشاره می‌کند که مشخصه اصل فرافکن گسترده در سه صورت بازبینی می‌شود؛

الف) حضور فاعل دستوری؛

ب) حضور پوچ‌واژه در مشخص‌گر گروه زمان؛

پ) حرکت فعل به زمان، که نمونه‌های آن در زبان‌های فاعل‌‌تهی یافت می‌شود.

کریمی معتقد است در زبان فارسی «محمول‌های ارتقایی»[21] و همچنین دو ساختار دیگر، که شرح آن‌ها در ذیل خواهد آمد، فاقد فاعل هستند.

کریمی (2005: 76 و 77) اشاره می‌کند که در محمول‌های ارتقایی، فاعل بند پیرو نیازی به حرکت به بند پایه ندارد؛ زیرا فاعل بند پیرو با فعل بند پیرو مطابقت می‌کند و فاعل بند پیروِ حرکت‌کرده با فعل بند پایه مطابقت نمی‌کند. او جمله‌های «1» و «2» را شاهدی بر مدعای خود می‌داند.

1ـ الف) به نظر می‌یاد /* می‌آین (که) بچه‌ها خسته باشن.

ب) بچه‌ها به نظر می‌یاد /* می‌آین (که) خسته باشن.

در ادامه کریمی اشاره می‌کند که گروه‌های دیگر نیز می‌توانند به بند اصلی حرکت کنند. او جمله‌های «2» را از این نوع ساختار به‌شمار می‌آورد.

2ـ الف) به نظر می‌آید /* می‌آیند (که) بچه‌ها کتاب‌ها رو خونده باشن.

ب) کتاب‌ها رو به نظر می‌آید /* می‌آین (که) بچه‌ها خونده باشن.

کریمی توضیح می‌دهد که در جمله «2ـ ب» مفعول به بند پایه حرکت کرده و فاعل در جایگاه خود ثابت مانده‌است و تصریف فعل نشان می‌دهد که بین فعل و مفعول مطابقت صورت نگرفته‌است.

سپس او اشاره می‌کند که ممکن است ادعا شود که جایگاه فعال بند پایه با پوچ‌واژه پنهان پُر شده‌است، اما کریمی (2005: 91ـ94) معتقد است که در زبان فارسی پوچ‌واژه تهی و پوچ‌واژه پنهان وجود ندارد.

او (2005: 78) به دو نوع ساختار فاقد فاعل اشاره می‌کند که در یک نوعِ آن فاعل آشکار نیست و یک گروهِ حرف تعریفِ اختیاری می‌تواند در آن حضور داشته باشد و عنصر غیرفعلی با یک واژه‌بستْ هم‌نمایه می‌شود. کریمی این نوع ساختار را دارای دو زیرمجموعه می‌داند که آن‌ها را «ساختار ملکی تعلقی»[22] و «ساختار ملکی شبه‌تعلقی» می‌نامد[23]. کریمی «مصدر مرخم»[24] را از انواع دیگر این ساختار برمی‌شمارد.

کریمی (2005: 78ـ82) ساختار ملکی تعلقی را ساختاری می‌داند که در آن حضور فاعلِ آشکارِ دستوری، مُجاز نیست و فعل همیشه به‌صورت سوم‌شخص است و یک گروه حرف تعریفِ اختیاری در ابتدای بند با واژه‌بست عنصر غیرفعلی مطابقت می‌کند. او باور دارد که این نوع ساختار نوعی تفسیر ملکی دارد، که شبیه ساختارهای ‘J’ai Froid رومیایی است. او جمله‌های «3» را معرفی‌کننده ساختار بالا می‌داند.

3ـ الف) من گرسنه‌مه.

ب) کیمیا سردشه.

با در نظر گرفتن جمله‌های «3»، کریمی نتیجه می‌گیرد که «من» فاعلِ دستوری نیست، زیرا با فعل از لحاظ شخص و شمار مطابقت نمی‌کند، بلکه این عنصر زبانی با واژه‌بستِ عنصر غیرفعلی مطابقت می‌کند.

او در پاسخ به پرسشی درباره نقش این گروهِ حرف تعریف پیشنهاد می‌کند که این نوع جمله‌ها زیرساخت‌های ملکی دارند و دارای فعل «داشتن» هستند. وی توضیح می‌دهد در جمله «3ـ الف» یک کپی[25] از گروه حرف تعریف مالکِ «من» به‌صورت ضمیر واژه‌بست تظاهر می‌یابد که مشخصه‌های شخص و شمارش بر روی اسم «گرسنگی» بازنمود پیدا می‌کند. نمودار «4» بازنمود ساختار یادشده است.

تعداد صفحه :107

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید