دانلود پایان نامه ارشد : بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی

پایان نامه تحصیلی جهت اخذ کارشناسی ارشد

رشته زبان و ادبیات فارسی

            عنوان :

بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید

 در خمسۀ نظامی گنجوی

     استاد راهنما :

دکتر علیرضا اقدامی

نیمسال تحصیلی

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                      صفحهفصل اول : کلیات تحقیق  ........................................................................................................................11 - 1   مقدمه تحقیق ..........................................................................................................................21 – 2   بیان مسأله...............................................................................................................................31 – 3   اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.............................................................................................51 – 4   پیشینه تحقیق..........................................................................................................................61 – 5   اهداف تحقیق.........................................................................................................................61 – 6   پرسش های تحقیق (مسأله تحقیق)........................................................................................71 – 7   فرضیه های تحقیق..................................................................................................................71 – 8   جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق.........................................................................................71 – 9   روش و نوع تحقیق.................................................................................................................71 – 10   روش گردآوری اطلاعات.....................................................................................................71 – 11   ابزارگردآوری اطلاعات.........................................................................................................81 – 12   روش تجزیه و تحلیل  اطلاعات...........................................................................................8فصل دوم : بنیاد نظری تحقیق (تعاریف تصویرگری طلوع و غروب)......................................................92-1  " شب و روز" دو آیت الهی..............................................................................................................102-2  تصویرگری خورشید..........................................................................................................................112-3  توجه شاعران و نویسندگان به طلوع وغروب خورشید......................................................................122-4  تصویر در شعر....................................................................................................................................132-4-1  نقش ادوات تشبیه در تصویر................................................................................................132-4-2  تصویر در شعر از دیدگاه  نویسندگان  خارجی....................................................................132-4-3  اصول ساختن تصویر............................................................................................................142-5  صور خیال...........................................................................................................................................162-5-1  تشبیه..... ....................................................................................................................162-5-2  استعاره ......................................................................................................................172-5-3  کنایه ..........................................................................................................................182-5-4  حقیقت و مجاز...........................................................................................................192-6   عناصر طبیعت درصور خیال.............................................................................................................202-7   ادوار شعر فارسی تا دوره نظامی.......................................................................................................242-8  بررسی سبک های شعری تا قرن ششم .............................................................................................242-8-1  سبک خراسانی یا ترکستانی.................................................................................................242-8-2  مختصات تاریخی دوره سبک خراسانی یا ترکستانی...........................................................242-8-2-1  دوره طاهریان و صفاریان........................................................................................242-8-2-2  دوره سامانیان...........................................................................................................252-8-2-3  دوره غزنویان...........................................................................................................252-8-2-4  پیدا شدن سلجوقیان در دهه سوم قرن پنجم............................................................262-8-3  مختصات سبک شعرخراسانی...............................................................................................262-9  شعر قرن ششم در عصر نظامی...........................................................................................................272-10  سبک آذربایجانی..............................................................................................................................272-11  مختصات شعر قرن ششم.................................................................................................................282-12  بررسی قالب شعری و صور خیال در انواع شعر فارسی.................................................................30فصل سوم : شرح احوال و آثار نظامی گنجوی.......................................................................................323-1  زندگی نامه ی نظامی.........................................................................................................................333-1-1   معرفی نظامی......................................................................................................................333-1-2   والدین و انساب.................................................................................................................333-1-3   شهر گنجه..........................................................................................................................343-1-4   همسر و فرزندان................................................................................................................343-1-5   مذهب نظامی.....................................................................................................................353-1-6   نظامی و افکار صوفیانه......................................................................................................353-1-7   نظامی و دانش های زمان...................................................................................................353-1-8   نظامی و معاصران...............................................................................................................373-1-9   شیوه ی شاعری.................................................................................................................373-2  آثار نظامی..........................................................................................................................................383-2-1  مخزن الاسرار......................................................................................................................383-2-2  خسرو و شیرین...................................................................................................................393-2-3  لیلی و مجنون....................................................................................................................403-2-4  هفت پیکر..........................................................................................................................413-2-5  اسکندر نامه.......................................................................................................................41فصل چهارم : بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید در خمسه نظامی.....................................434-1  تصویرگری طلوع و غروب خورشید در خمسه نظامی....................................................................444-1-1  تصویرگری طلوع..............................................................................................................444-1-2  تصویرگری غروب............................................................................................................524-2  صور خیال طلوع و غروب خورشید در خمسه نظامی.....................................................................574-2-1  تشبیه..................................................................................................................................574-2-1-1  تشبیه از خورشید- صبح- روز.....................................................................584-2-1-2  تشبیه از ماه- شب........................................................................................804-2-2  استعاره وانواع آن...............................................................................................................924-2-2- 1  استعاره مصرّحه...........................................................................................924-2-2-1-1  استعاره مصرّحه از خورشید- صبح- روز.........................................924-2-2-1-2  استعاره مصرّحه از ماه- شب............................................................1144 -2-2- 2  استعاره مکنیّه (تشخیص)............................................................................1224 -2-2- 2-1  استعاره مکنیّه (تشخیص) از خورشید- صبح- روز........................1234 -2-2- 2-2  استعاره مکنیّه (تشخیص) از ماه- شب...........................................1304-2-3  کنایه....................................................................................................................................1364-2-3-1  کنایه از خورشید- صبح- روز......................................................................1364-2-3-2  کنایه از ماه- شب..........................................................................................1474-2-4  مجاز...................................................................................................................................1534-2-5  طلوع و غروب با توجه به اعتقادات مذهبی نظامی........................................................... 157فصل پنجم : نتیجه گیری..........................................................................................................................160نتیجه گیری.................................................................................................................................................161جدول ها و نمودارها..................................................................................................................................163فهرست منابع..............................................................................................................................................165Abstract ................................................................................................................................................167چکیده :طبیعت با جلوه‌های زیبا، همیشه همه انسانها بویژه شاعران و نویسندگان را تحت تاثیر قرار داده و پیوسته ستایش و توصیف شده و بازتاب گسترده ای در آثار آنان داشته است. در این میان خورشید، به عنوان یک پدیدۀ نجومی و تصاویر مربوط به آن زمینۀ ساخت مضامین و معانی بلند ادبی شده است و بیشترین سهم را در مجسّم کردن خیالات شاعران در متون مختلف ادب فارسی داشته است. هدف از تحقیق حاضر بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید و چگونگی استفاده از صور خیال در خمسۀ نظامی است. نتایج تحقیق نشان داد که نظامی در مثنوی خمسه (پنج گنج) می‌کوشد تا با زبان هنر سخن بگوید. او توانسته است با تصویرسازی‌های بی‌نظیر و با تلفیق عرفان، شرع، حکمت، زهد و عشق زیبایی منظومه‌های خویش را جاودانه سازد. و در این میان او به میزان قابل توجه ای در تصویرگری طلوع و غروب خورشید از صور خیال استفاده کرده است که بخش اعظم آن به کارگیری صور خیال نظامی در پنج گنج استعاره از نوع مصرّحه می باشد. وهمچنین به میزان بسیار زیادی نظامی در تصویر گری طلوع و غروب خورشید از عبارات و مضامین و قصص واحادیث قرآنی استفاده کرده است‌ که از اعتقادات مذهبی و اطلاعات سرشار او در این زمینه نشأت گرفته است.کلید واژه :  طلوع، غروب، تصویرگری، صورخیال، پنج گنج، نظامی گنجوی1 - فصل اول (کلیات تحقیق)1 – 1     مقدمه :نظامی یکی ازشاعران بزرگ در تاریخ ادب فارسی است که در ایجاد تصاویر بکر و بدیع هنرنمایی های بسیار زیبایی داشته است. از جمله تصویر آفرینی های نظامی می توان به تصاویر طلوع وغروب خورشید اشاره کرد که به کرّات در شعر خود به کار برده است، عمومأ تصویر سازی های شاعرانه تنها در عصر و زمانه ی آفرینش شعر تازگی خاصی دارد امّا با گذشت زمان گرد رخوت بر آن نشسته و تازگی خود را از دست می دهد امّا شعر حکیم سخن نظامی از این نقیصه مبرّاست، به گونه ای که خواننده با خواندن شعر او و درک تصاویر او احساس کهنگی نمی کند که این امر به جهت زیبایی و بدیع بودن تصاویر شعری نظامی است که اجازه کهنگی به آن نداده است.هدف و انگیزه این تحقیق بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید در آثار نظامی بوده است تا هنرنمایی این شاعر بزرگ را در معرض نمایش بگذارد و از آنجایی که این موضوع در آثار شاعران بزرگی همچون فردوسی و خاقانی مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است بررسی این موضوع در آثار شاعر بزرگی چون نظامی نیز خالی از فایده نخواهد بود از اینرو تصمیم گرفتم با بضاعت اندک خود به بررسی این موضوع بپردازم.در این پایان نامه سعی شده است با تعمق و تأمل بیشتر در پنج گنج هنرنمایی نظامی در زمینه تصویر سازی ها ی طلوع و غروب خورشید بررسی شود و چگونگی استفاده وی از صور خیال مورد تجزبه و تحلیل قرار گیرد .از مشکلات عمده ای که در این تحقیق با آن مواجه گردیدم نبودن منابع و کتب مرجع و جامع با ویرایش جدید بود که کمبود آن موجب کندی روند جمع آوری مطالب و عدم پیشرفت سریع تحقیق گردید. تحقیق حاضر از نوع پژوهش های توصیفی _ تحلیلی است. ابزار جمع آوری اطلاعات در این تحقیق فیش برداری است. این پژوهش در پنج فصل به نگارش درآمده در فصل نخست به کلیات پژوهش اشاره شده است. در فصل دوم به مبانی نظری پژوهش پرداخته شده است. در فصل سوم به معرفی زندگی نامه و آثار شاعر قرن ششم نظامی گنجوی پرداخته شده است. در فصل چهارم  به بررسی تصویرگری طلوع و غروب خورشید با استفاده از صور خیال "تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز" پرداخته شده است و درفصل پنجم به نتایج تحقیق پرداخته شده است.1 – 2   بیان مسأله   «شناخت فرهنگ و تمدن ایران زمین از مهمترین مواردی است که جوانان این کهن بوم و بر باید بدان توجه بیش تری نمایند و تلاش کنند پیشینه ی فرهنگی این سرزمین را با مطالعه و بررسی آثار به جا مانده از فرهیختگان و اندیشمندان پیشین بهتر بشناسند. به زبان دیگر مطالعه ی زندگی ، اندیشه و آثار هنرمندان و اندیشه وران بزرگ این کشور که بر تارک جهان خوش نشسته اند و رخشان و درخشان اند امری است ضروری و اجتناب ناپذیر است».(علی پور،1383 :6)اگر بخواهیم در ادب کهن فارسی به شاعران موفق و برتری که در زمینه ی داستان های اساطیری و عاشقانه قلم فرسایی نموده اند اشاره کنیم بی گمان نام حکیم نظامی گنجه ای به ذهن ها خطور می کند او شاعر قرن ششم هجری است ، که زندگی او مصادف با دوره ی دوم حکومت غزنویان است این دوره  اوج عزّت و ذلّت سلجوقیان و حکومت خونریز خوارزمشاهیان است. در آغاز جوانی به تحصیل ادب و تاریخ همت گماشت. وی با اصول عرفان آشنا بود و عملا نیز به زهد و تصوف می پرداخت و پادشاهان نیز رعایت مقــام او را می کردند و در حضور وی از می و مطرب پرهیز می کردند.در بررسی اشعار نظامی مشاهده می شود که او  در انتخاب الفاظ و کلمات  مناسب و ایجاد ترکیبات خاص و ابداع معانی و مضامین نو و توصیف طبیعت در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته است. او در خمسه ستاره‌ها، ماه، خورشید، چشمه، آب، باغ، درختان، گل‌ها، سبزه‌ها، نسیم، باد، هوا، خاک را به نظم کشیده است. وی از هیچ‌ یک از مظاهر طبیعت به اندازه شب و روز تصاویر بدیع و بکر نساخته است تصاویری که در آن تکرار وجود ندارد.نظامی قصاید متعددی دارد که به پیروی از سنایی در وعظ و حکمت سروده است. نظامی چنان که از اشعارش بر می آید، میراث دار شعرای بارز قصیده سرا و حماسه سرا است .نظامی علاوه بر قصاید و دیوان غزلیات که دولتشاه عدد ابیات آن را بیست هزار بیت نوشته و اکنون مقداری ازآن در دست است او پنج مثنوی مشهور به نام پنج گنــــــج دارد که آن ها را خمسۀ ی نظامی می گویند.مثنوی اول، مخزن الاسرار در سال(570-568) سروده شده است که مشتمل بر حدود 2260 بیت است و شاعر آن را به نام فخرالدین بهرام شاه بن داوود، پادشاه ارزنگان نامیده است که این کتاب دارای چهل مقــاله است. در دو بخش کاملا جدا و متمــــایز از هم  که موضوع، مضمون، و محتوا  و حتّی نحوه بیان وترکیبات و هدف هر دو متفاوت است.مثنوی دوم، منظومه خسرو و شیرین در سال (571) پس از مخـزن الاسرار سروده شده است که مشتمل بر 6500 بیت می باشد.مثنوی سوم، منظومه لیلی و مجنون در سال (584) مشتمل بر 4700 بیت  در مدت کمتر از چهـــار ماهسروده شده است. و آن را به اختان شاه تقدیم کرده است .مثنوی چهارم، بهــرام نامه یا هفت پیکر یا هفت گنبد در سال (593)، مشتمل بر5136 بیت ساخته شده است. و آن را به علاء الدین ارسلان، حاکم مراغه اهدا کرده است.مثنوی پنجم، پنج گنج اسکندر نامه است. این کتاب مجموعا در10500 بیت سروده شده شامل دو قسمت است که نظامی نخستین را، شرفنامه و دومین را اقبالنامه نامیده است.هر چند که تفاوت سبک بیان نظامی و جهان بینی، دانشها و فلسفه ی زندگی او تصویری به نسبت متفاوت از موضوعات مشترک او و پیشینیان (سنایی و فردوسی) را ارائه می کند.اَمّا ساختار عرفانی و مواعظ مخزن الاسرار و ساختار عاشقــانه خسرو و شیرین و لیلی و مجنون، با بن مایه های تاریخی اسطوره ای درباره ی اسکندر و بهرام که در اسکندرنامه و هفت پیکر به آنها پرداخته شده است حاکی از آن است که نظامی به آثاری  همچون حدیقه سنایی و شاهنامه فردوسی نظر داشته و آثار خود را همسوی آنها قرار داده است.طبیعت با جلوه‌های زیبا، دل‌انگیز و رنگارنگ خود، همیشه همه انسانها و به خصوص شاعران را تحت تاثیر قرار داده و پیوسته مورد ستایش و توصیف قرار گرفته، یکی از جلوه‌های خیال‌انگیز و جان پرور طبیعت، همانا منظره طلوع و غروب خورشید، شب، ماه و ستارگان و... می‌باشد وصف این مناظر با توجه به  نگرش و اعتقادات، محیط و حتی شغل و در همه زمانها و همه اقوام و ملل، یکسان نبوده است برای نمونه  در بررسی آثار منظوم ادب فارسی ارائه تصاویر زیبای هر شاعر از طلوع و غروب خورشید و وصف شب و روز و موضوع‌های وابسته بدان در بیان آنها با بیان شاعران پیشین باید تفاوت داشته باشد.در مطاله اشعار شاعران دوران سامانی و سلجوقی، شب و روز و طلوع و غروب خورشید  بیشتر جنبه حسی و طبیعی دارد. آنان چون نقاشانی زبردست، شب، صبح و روز را آن چنان که دیده اند با زبان شاعرانه وصف کرده اند. از میان آنان، توصیف های فردوسی، بیشتر جنبه حماسی دارد. در قرن پنجم تنها شاعر مهمی که به شب و روز جنبه مذهبی داده و در توصیف ها، تشبیه ها و استعاره های او در این مورد رنگ دینی و اعتقادی راه یافته ناصرخسرو قبادیانی است. در میان شاعران مورد بحث، حافظ شاعری است که شب و روز را هم از دید حسی و طبیعی نگریسته و هم از دیدگاه عرفانی. وی به شیوه عارفان، شب را زمان راز و نیاز و تجلی حق بر دل و ارتباط قلبی با معبود و حالاتی دیگر ازاین دست دانسته است. از دید خاقانی شروانی طلوع آفتاب و شکل هلال و جلوه‏های شب و صبح و شفق، با شکوه و خیال انگیز بیان شده است اَمّا   از دیدگاه  نظامی تصاویر زمان، صبح و شب، طلوع و غروب خورشید، از جلوه های بدیع و آفرینش خود میدانی فراخ  می طلبد و همین تنوع و جلای جادویی بیان نظامی است که نمی گذارد خواننده از تکرار مضمـــــون احساس ملال کند و هر بار حس می کند سخنی تازه می شنود.تعداد صفحه : 190قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید