دانلود پایان نامه ارشد : بررسی تطبیقی اخلاق از منظر نسبی یا مطلق‌بودن در مثنوی و نهج‌البلاغه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زبان و ادبیات فارسی

گرایش : زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی تطبیقی اخلاق از منظر نسبی یا مطلق‌بودن در مثنوی و نهج‌البلاغه

دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ازشد «M.A»

گرایش : زبان و ادبیات فارسی

عنوان

بررسی تطبیقی اخلاق از منظر نسبی یا مطلق‌بودن در مثنوی و نهج‌البلاغه

استاد راهنما

دکتر جبار امینی

استاد مشاور

دکتر مهدی پرهام

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبعنوان                                                                                                     صفحه چکیده 1مقدمه. 2فصل اول کلیات1-1- بیان مسئله. 211-2- اهمیت و ضرورت تحقیق.. 221-3- اهداف پژوهش... 221-4- فرضیه های پژوهش... 23فصل دوم تعریف اخلاق (نسبی یا مطلق) 2-1- اخلاق و موضوع آن. 252-2- تاریخچه علم اخلاق.. 252-2-1- علم اخلاق.. 302-3- اخلاق دینی.. 302-3- اخلاق از نظر یونگ... 312-4- فلسفۀ اخلاق.. 312-5- اخلاق و دین.. 312-5-1- سرچشمه هاى حُسنِ خُلق.. 322-5-2-اقوام روزگار به اخلاق زنده اند. 332-5-3- اهمیت اخلاق در روایات اسلامی.. 382-6- تعریف علم اخلاق.. 402-7- رابطه اخلاق و فلسفه. 422-8- رابطه اخلاق و عرفان. 432-9- رابطه «علم» و «اخلاق» 442-10- اخلاق و نسبیت... 472-10-1- اسلام نسبى بودن اخلاق را نفى مى‏کند. 482-11- نسبیت‌گرایی.. 512-11-1 مطلق گرایی.. 522-11-2- انواع نسبیت‌گرایی.. 532-11-3- مکاتب نسبی‌گرا: 552-11-4- نقل و نقد دلائل نسبیت اخلاقی.. 562-11-5- پیامدهای نسبیت گرایی.. 592-11-6- مطلق گرایی اخلاقی.. 612-11-7- مکاتب مطلق گرا 612-11-8- «تحلیل و بررسی مطلق گرایی» 642-11-9- دلائل رویکرد مردم به نسبیت گرایی.. 662-11-10- گرایش(حس)اخلاقی.. 682-11-11- آیا واقعا امام علی (ع) به نسبی بودن اخلاق معتقد بودند ؟. 732-12- تأثیر تربیت خانوادگی و وراثت در اخلاق.. 752-12-1- خوش اخلاقی از دیدگاه روایات... 77فصل سوم اخلاق از دیدگاه حضرت علی (علیه السلام) و مولانا3-1- معرفی نهج البلاغه. 873-1-1- اعتراف دانشمندان. 883-1-2- گردآوری سخنان علی علیه‌السلام. 903-1-3- تألیف نهج‌البلاغه. 913-1-4- شروح نهج‌البلاغه. 943-1-5- رابطه نهج‌البلاغه با قرآن. 963-1-6- عمده ترین بخشهای نهج البلاغه: 973-1-7- اخلاق در نهج البلاغه. 983-2- مولانا جلال الدین محمد بلخی.. 1013-2-1- زندگی نامه. 1013-2-2- مؤمنه خاتون. 1023-2-3- شمس تبریزی.. 1043-2-4- شیدایی مولانا 1063-2-5- مولانا و صلاح الدین زرکوب... 1073-2-6- مولانا و حسام الدین چلبی.. 1083-2-7- مولانا و کانت... 1083-2-8- درگذشت مولانا 1093-2-9- مثنوی معنوی.. 1093-2-10 اخلاق در نگاه مولانا 1123-2-11- نسبیت در مثنوی.. 122فصل چهارم بررسی تطبیقی نهج البلاغه و مثنوی4-1- فضایل اخلاقی.. 1294-1-1- توبه. 1294-1-1-1-حقیقت توبه. 1314-1-1-2- وجوب توبه. 1324-1-1-3- عمومیت توبه. 1344-1-1-4- تحلیل توبه. 1404-1-2- جود. 1414-1-2-1- سخاوت در منابع حدیث... 1434-1-2-2- تحلیل (جود، بخشش، انفاق) 1494-1-3- صبر و شکیبایی.. 1504-1-3-1- صبر در احادیث اسلامی.. 1544-1-3-2- تحلیل صبر و شکیبایی.. 1614-1-4- قناعت... 1624-1-4-1- تحلیل قناعت... 1644-1-5- تواضع و فروتنی.. 1654-1-5-1- تعریف تواضع. 1694-1-5-2- تواضع و کرامت انسان! 1704-1-5-3- تحلیل.. 1724-1-6- عدل. 1734-6-1-1- تحلیل عدل. 1744-1-7- صدق و راستی.. 1754-1-7-1- صدق و راستى در روایات اسلامى.. 1774-1-7-2- تأثیر راست گویى در زندگى انسان ها 1814-1-7-4- دروغ و آثار و عواقب آن. 1844-1-7-5- آثار زیان بار دروغ. 1864-1-7-6- دروغ و آثار و عواقب آن. 1894-1-7-7- استثنائات دروغ. 1924-1-7-3- تحلیل صدق و راستی.. 1974-2- رذایل اخلاقی.. 2004-2-1- ریا 2004-2-1-1- ریا در روایات اسلامی.. 2004-2-1-2- تحلیل ریا 2044-2-2- عُجب و خود پسندی (تکبر): 2054-2-2-1- تکبر در روایات اسلامی.. 2094-2-2-2- تحلیل عُجب و خودپسندی (تکبر) 2124-2-3- حرص و آز و طمع. 2134-2-3-1- تعریف حرص.... 2134-2-3-2- تحلیل حرص و از و طمع. 2194-2-4- حسادت... 2204-2-4-1- حسد در روایات اسلامی.. 2234-2-5-1- تحلیل حسادت... 2284-2-6- بخل.. 2294-2-6-2- بخل در آینه روایات اسلامی.. 2324-2-6-3- تحلیل بخل.. 2384-2-7- غفلت... 2404-2-7-1- «غفلت »در اخبار اسلامی.. 2434-2-7-2- تحلیل غفلت... 2484-2-8- غرور و خودبینی.. 2494-2-8-1- تحلیل غرور وخود بینی.. 2524-3- نتیجه گیری.. 253منابع و مآخذ : 257فهرست مقالات... 261

چکیده

حضرت علی (علیه السلام) پیشوای شیعیان است و نهج البلاغه گزیده­ای از حکمتها، نامه­هاو خطبه­های آن حضرت است که سید شریف رضی در قرن چهارم با ذوق ادبی خود آن را گردآوری کرد که شعرا و نویسندگان به روش­های مختلف از آن بهره می­برند.مولانا جلاالدین محمد بلخی شاعر و عارف قرن هفتم هجری قمری است که در بین آثارش مثنوی معنوی مورد توجه بیشتری از سوی عام و خاص قرار گرفته است. زبان مولانا در مثنوی از وضوح و روش خاصی برخوردار است؛ در واقع به زبان مردم حرف زده است: مثنوی کتابی است تعلیمی، درسی در زمینه عرفان و اصول تصوف، اخلاق، معارف و .......در این رساله به بررسی تطبیقی اخلاق از منظر مطلق یا نسبی بودن در نهج البلاغه و مثنوی پرداخته شده و هدف این پژوهش تلاش جهت نشان دادن همسو بودن امام اول شیعیان و ملای روم در دعوت از انسان­ها به سوی حقیقی جهان شمول است. درحالی که انسان از یک اراده خیر و ارزشی ذاتی و مطلق جدا افتاده و تلاش می­کند به آن اصل بازگردد. با در نظر گرفتن اغراض خود و نیازهای فردی و اجتماعی به آن گاهی نسبیت هم می­دهد. برای این منظور اخلاق و تعاریف آن از جنبه­های مختلف مورد بررسی قرار گرفته همچنین نسبیت و اطلاق آن از دیدگاه­های مختلف صاحب نظران.از رذایل خلاقی هر کدام 7 مورد از متن نهج البلاغه و شش دفتر مثنوی شواهدی آورده شده و به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته که در اکثر موارد هر دو بزرگوار در بسیاری از مضامین اخلاقی همسو بوده و در مواقعی که اغراض فرد را کنار بگذاریم انسان­ها را به سوی اراده الهی دعوت می­نمایند.کلید واژه­ها: نهج البلاغه، مثنوی، اخلاق نسبی، اخلاق مطلق.

مقدمه  

اخلاق در لغت جمع واژه «خُلق» است. خُلق صفتی را گویند که در نفس انسان رسوخ دارد و موجب آن میشود که افعالی متناسب با آن، بدون نیاز به تفکر و تأمل از او صادر شود. خُلق همان ملکه است که در مقابل حال قرار دارد. حال بر خلاف ملکه، کیفیت نفسانی سریع الزوالی است که میتواند پس از ممارست و تمرین، ملکه انسان گردد (طوسی، 1369، ص 101).ابن مسکویه میگوید: «خُلق همان حالت نفسانی است که انسان را به انجام کارهایی دعوت میکند؛ بیآنکه نیاز به تفکر و اندیشه داشته باشد» (ابن مسکویه، 1381، ص 15).به تعبیر مرحوم نراقی، اخلاق عبارت است از: دانش صفات مهلکه و منجیه و چگونگی متصف شدن و گرویدن به صفات نجات بخش و رها شدن از صفات هلاک کننده. (مصباح، 1381، ص 18)ارسطو معتقد بود که انسان به طور طبیعی واجد خلق و خویهای خاصی نیست؛ هرچند طبیعت او با هیچ خلق و خویی هم ناسازگار نیست، بلکه میتواند بنا به خواست خود و با مداومت و تمرین، ملکات خاصی را در خود پرورش دهد و نیز معتقد است، اشرار به تأدیب و تعلیم اخیار میشوند و تکرار موعظه و نصیحت تأثیر دارد (طوسی، 1386، ص 104).اهمیت اخلاقنقش و اهمیت مکارم اخلاق در تعالی معنوی انسانها بر هیچکس پوشیده نیست؛ هم چنانکه رسول گرامی اسلام نیز هدف از بعثت خویش را تتمیم مکارم اخلاق معرفی مینماید: «اِنّما بُعِثتُ لِاُتَمِمَ مَکارِم الآخلاق» من مبعوث شدهام که اخلاق حسنه را به اتمام رسانم. اولیای گرامی اسلام نیز برای آنکه پیروان خویش را به راه خودسازی و تزکیه­ی نفس سوق دهند، آنان را به آموختن علم اخلاق موظف نموده و فرا گرفتن این علم را که از پایههای اساسی سعادت اجتماع است بر سایر علوم مقدم داشتهاند (فیض کاشانی، 1365، ص 1).بیتردید اخلاق در اسلام دارای اهمیت فراوانی است و علاوه بر آنکه از ارکان اسلام و در ردیف عقاید و احکام به شمار میآید، عامل پیوند انسان به پروردگارش نیز میباشد و همانا این پیوند مقصود اصلی در ایجاد انسان است. دیگر آنکه آیین مقدس اسلام در تمام زمینهها جز با شیوه اخلاقی، تمام و کامل نمیگردد و نیز این علم از دانشهایی است که به انسان و حالات گوناگون او و سایر علوم و معارف انسانی اهتمام میورزد. از فضیلتها و مکارم انسانی چگونگی به دست آوردن آن و نحوه آراستن نفس به آن صفات نیک، از رذیلتها و صفات ناپسند و چگونگی دوری جستن از آنها و بازداشتن نفس از آلوده شدن و نیز آثار گوناگون اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی آن بحث و گفتوگو میکند (مظاهری، 1388،ص 12).در اهمیت علم اخلاق میتوان گفت که وجود انسان به گونهای ضعیف و ناقص آفریده شده است؛ به گونهای که باید خود، ابعاد هستی خویش را شکل دهد و به کمک قدرت اندیشه و اراده خویش استعدادهای مختلفش را شکوفا سازد و به کمال لایق خود برسد. اخلاق، استعدادی است که در وجود انسان نهفته است و برای آنکه انسان به کمال لایق خود برسد، باید این جنبه از وجودش را نیز شکوفا سازد (امید، 1381، ص 166).اخلاق پیش از اسلام با نگاهی گذرا به اخلاق پیش از اسلام درمییابیم که با وجود کتاب مقدسی مانند اوستا که مجموعه­ی کاملی از تعالیم اخلاقی است و تمدن دیرین و روحیات ایران پیشین را یادآور میسازد، اخلاق از مقوله­های مورد توجه در ایران باستان بوده است. گاتها مهمترین قسمت اوستا، نخستین کتابی است که بشر را به شاهراه وحدت راهنمایی کرده است. در تعلیمات زرتشت مقصود از خلقت و نتیجه­ی زندگانی این است تا هر فردی در آبادی جهان و شادمانی جهانیان کوشیده است، خود را به وسیله­ی اندیشه، پندار و گفتار و کردار نیک، قابل عروج به عالم روحانی و رسیدن به اوج کمال و سعادت جاودانی نماید. همچنین محسنات اخلاقی از قبیل راستی و درستی، امانت، تواضع، رحم و شفقت و... نمونههایی از تعالیم مزدیسنا و اخلاق ایران باستان است (ایرانی، 1361،ص 5).در سلسلههای متعدد موجود در ایران باستان نیز تعالیم اخلاقی وجود داشتهاند. سلسله ساسانیان که بر سر دو راهی میان دنیای یونان و روم از یک سو و چین و هند از سوی دیگر قرار داشت، روزگاری دراز مرکز مبادلات معنوی و مادی بود. تمایلات ایران دوستی که در این دوره حکمفرما بود، به کمک و همراهی مذهب ملی کشور، آیین زردشت و روحانیون پارسی به وجود آمد، رواج پیدا کرد و این تمایلات در ادبیات پرورش یافت (اینوسترانتسف، 1351، ص 15).ادبیاتی که جنبه اخلاقی دارد، شامل تعلیمات اخلاقی، دعوت به کار نیک، اندرزها و رهنمودهایی برای داشتن یک روش صحیح زندگی و همیشه همراه با گفتارهایی درباره دین و اصول آن است. اینگونه نوشتههای را که تعدادشان نسبتاً زیاد است، هندرز (اندرز) یا پندنامک مینامیدند. کتاب پندنامک زرتشت شامل دستورهای اخلاقی همراه با تعلیمات دینی است (ریپکا، 1354، ص 68).بنابراین، رسالههای اخلاقی و آموزشی به صورت اندرز و وصیت، گروه مخصوصی از آثار ادبی را تشکیل میدهد از بررسی تألیفهای مشابه در ادبیات ایرانی در دوره­ی ساسانی میتوان به چگونگی پیدایش آن پی برد. نمونهای از این نوع اندرزنامهها را که به صورت ادبی تنظیم یافته و مربوط به دوره قبل از اسلام است، در کتاب عهد اردشیر یا پندنامه­ی خسرو انوشیروان میتوان دید (اینوسترانتسف، 1351، ص 34).اخلاقی که از اندرزنامههای کهن نشئت میگیرد پیچیده، ظریف و چنان سرشار است که میتوان مطالعه مضامین ادبیات فارسی سدههای نخستین را براساس آن استوار کرد. نقش اصلی این مجموعه­ها، برانگیختن نوعی نگرانی و حدّت بخشیدن به آن، بر حذر داشتن وجدان از خوابآلودگی و متقاعد کردن آن است به اینکه راحتی و آرامش واقعی در این بیداری است. این اندرزنامهها نطفه اصلی اندیشهای اخلاقی است که در سراسر ادبیات فارسی به چشم میخورد (فوشه کور، 1377، ص 23).تعداد صفحه : 278قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید