دانلود پایان نامه ارشد : بررسی تطبیقی نماد مهر در نگارگری صفویه با فرش قاجار

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : هنر

گرایش :نقاشی 

عنوان :  بررسی تطبیقی نماد مهر در نگارگری صفویه با فرش قاجار 

دانشکده هنر

پایان نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته نقاشی

عنوان:

بررسی تطبیقی نماد مهر در نگارگری صفویه با فرش قاجار 

اساتید راهنما:

دکتر منصور حسامی کرمانی

دکتر فاطمه هنری مهر

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

این پژوهش قصد دارد مضمون “مهر” یا همان عشق را  به عنوان مفهومی ازلی و ابدی که یکی از موضوعات بنیادین در هنرهای فاخر ایرانی است مورد بررسی قرار دهد. برای رسیدن به این منظور درابتدا به معنی و تعریف این کلمه و وادی از منظر عرفای ایرانی واسلامی و به طور خاص ازدیدگاه شیخ اشراق شهاب الدین سهروردی پرداخته شده و جلوه های متفاوت آن ذکر گردیده است.و سپس به مقایسه ی تطبیقی و تحلیلی نماد و نقوش مهری در هنر نگارگری صفویه و فرش قاجار پرداخته شده است و در ادامه نشان داده ایم که آنچه روح مشترک بین این نقوش و نمادهادر هر دو وادی هنری است، پیوند هنرمندان آنها با یکدیگر و گاه یکی بودن طراحان بوده و همچنین پیوند عمیق این نقوش با ادیان ایران باستان خصوصا ” دین مهری” بیان شده است.

خلاصه اینکه عطش وصال صورت ازلی و رسیدن به بهشت مینوی و بازگشت و شیفتگی و شیدایی نسبت به اصل خویش، همواره هنر ایرانی را مجذوب خویش ساخته است. چنان که مضامین عاشقانه و نمادهای مهر در همه ی هنرهای سنتی ایران به صورت های گوناگون جلوه گر

شده است.

مهر و عشق، فرش قاجار، نگارگری صفوی، سهروردی، ایران باستان، دین مهر

 

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات تحقیق………………………………….. 1

. 1-1 مقدمه………………………………….. 2

1-2

عناوین…………………………………. 4

1-3 بیان مسئله………………………………….. 4

1-4 فرضیات پژوهشی…………………………………. 4

1-5 پیشینه پژوهشی…………………………………. 5

1-6 سئوال های پژوهشی…………………………………. 5

1-7 اهداف پژوهش و ضرورت………………………………….. 5

فصل دوم : عشق و آیین مهر…………………. 7

2-1 مهر……………………………………..8

2-2

فلسفه عشق و محبت ازدید سهروردی……………. 11

2-3

ادیان باستان)آیین مهر(…………………………………….18

فصل سوم :نمادهایمهری…………………….. 21

3-1

نگارگری………………………………… 22

3-2

نور……………………………………. 23

33_

فرش بافی دردوره قاجار……………………. 24

3-4 نماد…………………………………….25

3-5 اسطوره…………………………………..25

3-6

نشانه شناسی………………………………….. 26

3-7 نمادهای مهری…………………………………… 27

3-7-1 زن…………………………………….. 27

3-7-2 نور و آتش……………………………………..28

3-7-3 آتش……………………………………..32

3-7-4 ماه……………………………………. 33

3-7-5 خورشید…………………………………..33

3-7-6 آب…………………………………….. 36

3-7-7 کوه……………………………………..37

3-7-7-1

نسبت کوه باآب و باران……………………. 33

3-7-8 آسمان………………………………….. 33

3-7-3 فرشته………………………………….. 41

3-7-11 پرندگان………………………………….43

3-7-11

نگاره کله مرغی و مرغی……………………..44

3-7-12 کلاغ……………………………………..44

3-7-13 سیمرغ………………………………….. 45

3-7-14 سگ…………………………………….. 48

3-7-15 کبوتر………………………………….. 43

3-7-16 درختان…………………………………. 43

3-7-16-1

درخت و آیین ها…………………………………….. 43

3-7-16-2

درخت حیات ودرخت معرفت……………………. 51

3-7-16-3

درخت طوبی………………………………. 51

3-7-16-4

چنار مقدس………………………………..51

3-7-16-5 انار…………………………………….53

3-7-16-6 انگور………………………………….. 55

3-7-16-7 بید……………………………………. 55

3-7-16-8

سرو و بته………………………………. 56

3-7-17 گل…………………………………….. 53

3-7-17-1 گلدرخت…………………………………. 53

3-7-17-2

گل سرخ(گل فرنگ)…………………………..61

3-7-17-3

گل نیلوفرآبی……………………………..61

3-7-17-4

گل هشت پر………………………………. 62

3-7-18 حیوانات………………………………….64

3-7-18-1

بز و قوچ……………………………….. 64

3-7-18-2

گاو …………………………………… 66

3-18-3 شیر……………………………………. 67

3-7-13 اژدها……………………………………63

3-7-21

نقوش هندسی……………………………… 71

3-7-21 ترنج…………………………………… 73

3-7-22 ستاره………………………………….. 74

3-7-23 اسلیمی…………………………………. 76

فصل چهارم:

 تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری………………. 76

4-1

زن…………………………………….. 81

4-2

آتش و نور………………………………. 82

4-3

آسمان………………………………….. 84

4-4

ماه و خورشید……………………………. 85

4-5

آب…………………………………….. 87

4-6

کوه……………………………………. 88

4-7

فرشته………………………………….. 83

4-8

پرنده و مرغ…………………………….. 31

4-3

کلاغ……………………………………. 32

4-11

سیمرغ………………………………….. 33

4-11 سگ…………………………………….. 35

4-12

کبوتر………………………………….. 36

4-13 چنار…………………………………… 37

4-14 سرو……………………………………. 38

4-15

بته …………………………………… 33

4-16

انار………………………………….. 111

4-17

انگور…………………………………. 111

4-18

بید…………………………………… 112

4-13

گل سرخ………………………………….113

4-21

گل نیلوفر……………………………… 114

4-21

گلدرخت سه شاخه…………………………. 115

4-22

بز……………………………………. 116

4-23 گاو…………………………………….117

4-24

شیر…………………………………… 118

4-25

شتر…………………………………… 113

4-26

ترنج………………………………….. 111

4-27

ستاره…………………………………. 111

4-28 اسلیمی………………………………….112

نتیجه گیری…………………………….. 114

جداول…………………………………. 118

فصل پنجم………………………………. 125

5-1

مقدمه…………………………………. 126

5-2

مراحل کار……………………………… 126

5-2-1 فیلمنامه………………………………. 126

5-2-2 دکوپاژواستوریبورد………………………. 127

5-2-3

استوری ریل…………………………….. 128

5-2-4

پینت…………………………………. 128

5-2-5 انیمیت………………………………… 123

5-2-6

موسیقی……………………………….. 123

5-2-7 تدوین…………………………………. 123

فهرست منابع فارسی………………………. 131

فهرست منابع لاتین……………………….. 135

 

 

1-1مقدمه:

     مهر در پستوی خانه های گلی در میان بافته های زنان طبیعت نشین و در میان نجواهای پرمحبت ونوس ها و لالایی های مادرانه قرن هاست که حضور یافته است. ناگفته آشکار است آن چه این چنین ما را در خود گرفتار کرده که هر چه یافته ایم بی ستایشی و مهری انسان را کمال نمی دهد و گوهری در وجود انسانی نهاده شده که میل به شیفتگی و شیدایی دارد.

     مهر و نقش رنگ به رنگش در همه دوران ها و در همه عصرها به شکل های متفاوت رخ نموده است که این میل به عشق انسان های خالقشان را در همه لایه ها نشان داده است. شیدایی انسان ها همیشه وجود داشته و هر کسی ستایشگر و دل باخته ی چیزی یا شیء ،رنگی ، خلقی، انسانی و بازتابی شده است.

     در ایران باستان نیز مردمان این مهم را در خود داشته و پرورانده اند که این میل با پیدایش آیین مهر و مهرپرستی بنیانی گرفته و در سرتاسر دنیای باستان ریشه دواند، چرا که در بین همه انسان ها شوریدگی مشترک بوده است و به همین دلیل این آیین در همه تمدن ها و فرهنگ ها رسوخ کرد و ایران باستان به عنوان منشاء و موطن این آیین خود بیشتر از هر فرهنگی آن را مورد استفاده قرار داد و درهمه زندگی مردمش در معماری ها، بافته ها ،اسطوره ها و قصه ها.آداب سنن رسوخ کرد، ردپای نفوذ این تفکر و نگرش را در همه هنرها نیزمی توان دید که دراین پژوهش از بین خیل بسیارهنرهای ایرانی ، نگارگری و فرش به عنوان دو وادی ای که خواه ناخواه با ذهن طراح و بافنده شان شکل گرفته اند مورد بررسی قرار داده شده است. هنرمندان خالق این آثار بر اساس شرایط زمانی در عصرهای طلایی خویش، شاهکارهایی را خلق کرده اند، که در این پژوهش، فرش قاجاری بخاطر فراوانی نمونه بافته ها و فرش ها و نگارگری صفویه برای برخورداری از بهترین شاهکارهای نگارگری با هم قیاس و تطبیق داده شده اند و همچنین در این پژوهش ازنظریات متفکر و فیلسوف ایرانی شیخ شهاب الدین سهروردی بهره گرفته شده است چرا که از طرفی در بر دارنده فرهنگ و اسطوره و آیین های باستانی و آیین مهر در ابعاد و سطوح مختلف است که هر انسانی را به مقتضای دریافت خویش در این دغدغه همیشگی آگاهی می دهد.و همچنین درتحلیل و زیبایی شناختی نقوش و تفکر خالق نقوش این هنرها و تاثیرپذیری آن ها مورد رجوع، قرارگرفته است.

     نقش و رنگ هنرمندان چه به صورت بداهه و عامی توسط هنرمندان بدوی شکل گرفته شده باشد چه از ذهن طراحان مکتب دیده درباری، ریشه درقلب و ذهن طراحان داشته و نشان می دهد که گمشده ی انسان در همه دوران ها چطور در همه زندگی شان تافته و بافته می شده است.

 گر برکنم دل از تو و بردارم از تو مهر

  این مهر بر که افکنم این دل کجا برم

    همان طور که حافظ شیرازی بیان می دارد نیاز انسان به مهر ورزیدن با تجلیات گوناگون انسانی و طبیعت و…همراه بوده است؛ چه ازلی و چه مجازی، چه خورشید باشد چه معشوقه ای طره برپیشان…

  مرا مهر سیه چشمان ز سربیرون نخواهد شد    

  قضای آسمان این است و دگرگون نخواهد شد

     حال با دیدن این نقوش مهری پر مهر در این هنرها برآنیم تا چشم اندازی از آنچه همیشه همگان درطلبش بوده اند و پیوند این نقوش و داستان پردازانشان را در دورانی درخشان بررسی کنیم.

این همه نقش نگارین که نمود….

2-1 عنوان:

بررسی تطبیقی نماد های مهر در نگارگری دوره صفویه با فر ش های کلاسیک دوره قاجار

3-1 بیان مسئله:

     در آغاز با بررسی دو هنر اصیل ایرانی و وجود شباهت نقوش آن ها این مهم به نظر آمد که بین این دو وادی هنر ارتباطی وجود دارد و مشترکات بسیاری از نظر فرمی و مفهومی با یکدیگر دارند که ریشه یابی لایه های زیرین پیوند آن ها به عنوان فاخرترین هنرهای ایرانی در این پژوهش مسأله قرار گرفته است و به دلیل توجه هنرمندان در همه ادوار به مفهوم عشق از این باب به بررسی آن ها پرداخته شده است.

4-1فرضیات پژوهش:

1.نماد های مهر ریشه گرفته از نقوش نگاره ها است (اولین بار در نگاره ها استفاده شده است.)

2.نماد های مهر در دوره قاجار وارد نقوش فرش شده است.

3.طراحان فرش و نگارگران پیوند عمیق با هم داشته یا هر دو یکی بوده اند.

4.نمادهای مهر و آیین های کهن ایران در هنر فرش و نگارگری تأثیر بسیار داشته است.

5.عشق از مضامین اصلی هنر فرش و نگارگری بوده است.

6.روایت ها و اسطوره های کهن ایران باستان به صورت نقوش در این هنرها رخ نموده اند.

7.بیش از نیمی از نمادهای مهر نمادهایی زنانه مؤنث هستند.

8.طرح و نقش در بافته های قاجار از نگارگری صفویه تأثیر گرفته است.

5- 1پیشینه پژوهش:

بررسی طرح و نقش در بافته های صفویه، سمیه ابراهیمی، کارشناسی ارشد صنایع دستی، دانشگاه هنر

بررسی نماد عشق در نگاره های مکتب اصفهان، کمند آشتیانی، کارشناسی ارشد نقاشی، دانشگاه هنر.

6-1 سوال های پژوهشی:

1- نماد های مهر چه ارتباطی بین نگاره ها با فرش های ایجاد کرده اند؟

2- آیین های ایران باستان در هنر فرش و نگارگری چه تأثیری داشتند؟

3- اندیشه های پیش از اسلام در هنر پس از اسلام چگونه رخ نموده اند؟

4- آیا مهر در هنر نگارگری و فرش پیوند برقرار کرده است؟

5- چه نقوشی را به عنوان نماد مهر در فرش و نگاره ها می توان استنباط کرد؟

7-1 اهداف پژوهش و ضرورت:

     شناخت نمادهای مهر و تأثیر پذیری هنرهای مورد بررسی از مفهوم عشق و مهر چه به صورت روایت قصه های با مضامین عاشقانه، چه به صورت انتزاعی، و رسیدن به ارتباط بین طراحان فرش و نگارگران صفویه و قاجار که از دوره های اوج و شکوفایی این هنرها محسوب می شوند. بررسی ارتباط بین ریشه های مذهبی و دینی با این هنرها خصوصاً ریشه های دینی تمدن ایران باستان و تجلی جهان علوی و عشق الهی.

 

ضرورت:

     امید است که تحقیق پیش رو با شفاف کردن لایه های دیگر از این هنرها بر گیرایی آن ها بیافزاید و شاید راهی باشد که هنر معاصر و هنرمندان معاصر با آگاهی به ریشه های این هنرهای فاخر، بتوانند با برقراری ارتباط با اندیشه های طراحان آن ها، هنری اصیل تر را بر پایه ی تمدن و فرهنگ ایرانی به تصویر بکشند.

تعداد صفحه : ۱۵۸

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید