دانلود پایان نامه ارشد : بررسی دیدگاه­های انتقادی در اشعار قیصر امین­پور

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی دیدگاه­های انتقادی در اشعار قیصر امین­پور

دانشکده­ی علوم انسانی و اجتماعی

پایان نامه دوره­ی کارشناسی ارشد در رشته­ی زبان و ادبیات فارسی

موضوع:

بررسی دیدگاه­های انتقادی در اشعار قیصر امین­پور

استاد راهنما:

دکتر: علی اکبر باقری خلیلی

استاد مشاور:

دکتر: رضا ستاری

بهمن ماه 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

 

 

چکیده

ادبیات را آیینه ی بازتاب موضوعات اجتماعی می­دانند و برای بررسی تحولات و دگرگونی­های یک سرزمین در ادوار مختلف، آثار ادبی آن ملت را یکی از منابع مهم به شمار می آورند؛ زیرا یکی از ابعاد شخصیتی شاعران و نویسندگان را می­توان هنرمندان مورخ دانست و بخش­هایی از آثارشان را هنر تاریخی یا تاریخ به زبان هنر به شمار آورد که علاوه بر بازتاب وضعیت سیاسی- اجتماعی به طرح انتقادات نیز روی می­آورند. انتقاد سازنده، مبارزه با پلیدی­ها و کج روی­ها و هدف آن اصلاح معایب و کاستی­هاست. قیصر امین­پور از شاعران معاصر است که مضامین اغلب اشعارش را به موضوعات اجتماعی اختصاص داده است. در ادوار آغازین شاعری او، محتوای شعرش آرمان­گرایانه بوده که به تدریج به سوی واقع گرایی، انسان مداری و جزیی نگری معطوف شده و از شعارگرایی در اشعارش کاسته و با واقعیت­های پیرامون خود همراه گردیده است. امین­پور با مشاهده­ی ناهنجاری­ها، کج روی­ها، و تضاد در ارزش­های اجتماعی به انتقاد بر می خیزد و درون مایه ی انتقادات او را می توان در موضوعات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، دینی- عرفانی مورد برسی قرار داد. در بُعد اجتماعی به انتقاد از آسیب­های اجتماعی، ظلم و بی عدالتی، نبود ارزش­های فردی و اجتماعی می پردازد و آن را در سه دوره­ی انقلاب، دفاع مقدس و پس از دفاع مقدس مورد توجه قرار می دهد. در انتقادات سیاسی به نقد از دو موضوع عمده روی می آورد: یکی عدم آزادی و دیگری، جناح بندی­های سیاسی. در بعد فرهنگی، اصول اخلاقی و فرهنگی شاعران و فراموشی آرمان­گرایی را به انتقاد می گیرد. در محور دینی- عرفانی به نقد عدم خودشناسی، وابستگی و دلبستگی های دنیوی، عدم توجه به مرگ و آخرت اندیشی، سطحی نگری در دین، تظاهر و ریاکاری می پردازد. روش انتقاد او در پاره ای از موارد طنزآمیز است و او احساس می کند با طرح موضوعات جدی به صورت شوخی در اصلاح ناهنجاری های اجتماعی بیشتر می تواند مؤثر واقع شود. عوامل ناهنجاری های اجتماعی، مروّجان بی عدالتی و پارتی بازی، دینداران ریاکار و سیاستمداران بد کردار و بی کردار، مهم ترین آماج­های انتقادات قیصر امین پور به شمار می آیند.

کلید واژه:

قیصر امین­پور، اشعار، انتقاد، اصلاح، جامعه، سیاست.

 

فهرست

فصل اول: طرح پژوهش…………………………………………………………………………………………………1
1-1. بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………….2
1-2. سوأل پژوهش……………………………………………………………………………………………………….3
1-3. پیشینه­ی پژوهش……………………………………………………………………………………………………3
1-4. حدود پژوهش……………………………………………………………………………………………………….5
1-5. اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………………………..5
1-6. فصل­های پایان نامه …………………………………………………………………………………………………5
1-7. روش شناسی پژوهش…………………………………………………………………………………………….6
فصل دوم: چارچوب مفهومی…………………………………………………………………………………………..7
2-1. ادبیات اجتماعی…………………………………………………………………………………………………….8
2-1-1. جامعه………………………………………………………………………………………………………………11
2-1-2. اخلاق………………………………………………………………………………………………………………13
2-2. نقد و انتقاد……………………………………………………………………………………………………………15
2-2-1. ادبیات انتقادی…………………………………………………………………………………………………..18
2-2-1-1. ادبیات انتقادی قبل از مشروطه………………………………………………………………………..18
2-2-1-2. ادبیات انتقادی بعد از مشروطه…………………………………………………………………………21
2-2-3. شیوه­های انتقاد………………………………………………………………………………………………….26
2-2-3-1. هجو…………………………………………………………………………………………………………….26
2-2-3-2. هزل…………………………………………………………………………………………………………….27
2-2-3-3. طنز………………………………………………………………………………………………………………28
2-2-4. شگردهای طنزپردازی…………………………………………………………………………………………29
2-2-5. درون مایه­های انتقاد…………………………………………………………………………………………..30
یادداشت­های فصل دوم…………………………………………………………………………………………………..31
فصل سوم: قیصر امین­پور………………………………………………………………………………………………..32
3-1. قیصر امین­پور………………………………………………………………………………………………………..33
3-2. آثار قیصر امین­پور………………………………………………………………………………………………….34
3-3. اندیشه­ی امین­پور…………………………………………………………………………………………………..34
3-3-1. دوران انقلاب و دفاع مقدس……………………………………………………………………………….36
3-3-2. بعد از دفاع مقدس……………………………………………………………………………………………..37
فصل چهارم: بررسی دیدگاه­های انتقادی در اشعار قیصر امین­پور……………………………………38
4. انتقادات قیصر امین­پور……………………………………………………………………………………………….39
بخش اول: انتقادات اجتماعی…………………………………………………………………………………………..40
4-1. انتقادات اجتماعی…………………………………………………………………………………………………..41
4-1-1. انقلاب……………………………………………………………………………………………………………..42
4-1-1-1. نظام پادشاهی………………………………………………………………………………………………..42
4-1-2. دفاع مقدس………………………………………………………………………………………………………44
4-1-2-1. تجاوز دشمن به کشور……………………………………………………………………………………44
4-1-2-2. آسیب جنگ بر کودکان…………………………………………………………………………………..45
4-1-2-3. جنگ طلبی…………………………………………………………………………………………………..47
4-1-2-4. مدعیان…………………………………………………………………………………………………………49
4-1-2-5. عدم درک شهادت………………………………………………………………………………………….50
4-1-3. پس از دفاع مقدس…………………………………………………………………………………………….51
4-1-3-1. انتقاد از عصر جدید……………………………………………………………………………………….52
4-1-3-1-1. تقابل بین زندگی روستایی و شهری……………………………………………………………..52
4-1-3-1-2. بی تفاوتی در عصر امروز……………………………………………………………………………62
4-1-3-2. انتقاد از بی عدالتی­های اجتماعی………………………………………………………………………63
4-1-3-2-1. انتقاد به رابطه و پارتی………………………………………………………………………………..63
4-1-3-3. انتقاد از بزرگ­سالی و عقل­گرایی……………………………………………………………………..64
بخش دوم: انتقادات سیاسی…………………………………………………………………………………………….69
4-2. انتقادات سیاسی……………………………………………………………………………………………………..70
4-2-1. انتقاد از عدم آزادی…………………………………………………………………………………………….70
4-2-1-1. عدم آزادی بیان……………………………………………………………………………………………..71
4-2-1-2. عدم آزادی عمل…………………………………………………………………………………………….75
4-2-2. انتقاد از جناح­های سیاسی…………………………………………………………………………………..82
بخش سوم: انتقادات فرهنگی…………………………………………………………………………………………..83
4-3. انتقادات فرهنگی……………………………………………………………………………………………………84
4-3-1. انتقاد از شاعران…………………………………………………………………………………………………85
4-3-2. انتقاد از فراموشی آرمان­گرایی………………………………………………………………………………88
بخش چهارم: انتقادات دینی- عرفانی………………………………………………………………………………..90
4-4. انتقادات دینی- عرفانی……………………………………………………………………………………………91
4-4-1. عدم خودشناسی………………………………………………………………………………………………..92
4-4-2. وابستگی­ها و دلبستگی­های دنیوی………………………………………………………………………..94
4-4-3. عدم توجه به مرگ و آخرت اندیشی…………………………………………………………………….96
4-4-4. سطحی نگری در دین. ………………………………………………………………………………………97
4-4-5. انتقاد به تظاهر و ریاکاری……………………………………………………………………………………99
بخش پنجم: انتقادات طنزآمیز…………………………………………………………………………………………..101
4-5. انتقادات طنزآمیز…………………………………………………………………………………………………….102
4-5-1. موضوعات سیاسی- اجتماعی……………………………………………………………………………..104
4-5-1-1. عدم آزادی……………………………………………………………………………………………………104
4-5-1-2. نابه سامانی­های اجتماعی………………………………………………………………………………..106
4-5-2. موضوعات دینی………………………………………………………………………………………………..109
4-5-3. موضوعات شخصی و فردی (حدیث نفس) …………………………………………………………110
فصل پنجم: نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………….113
5. نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………….114
نمودار……………………………………………………………………………………………………………………………118
فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………………………..119

 

.بیان مسئله:

صرف­نظر از اهداف و کارکرد­های هنری و زیبایی‌شناسی ادبیات و آثار ادبی، آن را برای تسهیل تکامل جوامع بشری و ابزاری برای مبارزه با ناهنجاری­ها و کج­روی­های اجتماعی دانسته و گفته­اند ادبیات «مفهومی است که هر صاحب نظری آن را به‌گونه‌ای هماهنگ با جهان­بینی اجتماعی، علمی و مذهبی خویش تعبیر نموده … رسالت حقیقی آن روشنگری اذهان و تلطیف احساسات بشری و بارور ساختن امیال پاک مهرورزی و همدردی میان انسان­ها و به کلامی ارج نهادن به آرمان­های والای انسانیت است» (عزب‌دفتری،12:1363) و «اثر ادبی وقتی به وجود می‌آید که نویسنده‌ای قادر باشد حقیقتی را آشکار کند و بپذیراند، یعنی حقیقت رابطه‌اش را با جهان» (نجفی،159:1364)، ازاین‌رو، کار یک نویسنده یا شاعر بیان ناگفته‌ها است؛ ناگفته‌هایی که هر کس قادر به بیان آن نیست؛ این ناگفته‌ها گاهی جنبه­ی انتقادی دارند و این انتقادات گاهی با زبان تند و صریح بیان می­شود و گاهی با کنایه و ابهام که این دو بستگی به شرایط شاعر یا محیط اجتماعی او دارد، اما شاعری که به انتقاد روی می­آورد، درواقع تضادها و هرج‌ومرج‌های سیاسی-اجتماعی را دستاویز و موضوع انتقادات خویش قرار می­دهد و آن را شیوه­ای برای نوگرایی، نواندیشی و نوسازی و در کوتاه سخن، اصلاح ساختارها و رفتارهای اجتماعی می­سازد. ازاین‌رو، آثار انتقادی غالباً زبان طنز به خود می­گیرند. شاعران نوپرداز بیشتر از شاعران کلاسیک، واقعیات پیرامون خویش را مورد توجه قرار می­دهند و خود را متعهد به بیان آن می­دانند. قیصر امین­پور به اقتضای تعهد و رسالت شاعری با بیان برخی از مسائل انتقادی به انعکاس و تصویرگری­ کژی­ها و نارسایی­های موجود در جامعه خود پرداخته است و در میان شاعران معاصر از جمله کسانی است که در آثارش دیدگاه­های انتقادی دارد و می­توان آن­ها را در چند ابعاد از جمله اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، دینی- عرفانی، مورد بررسی قرار داد و از طنز نیز برای مطرح کردن بعضی از انتقادات خود بهره برد و این پایان نامه بررسی آن­ها را موضوع خود قرار داده است.

2.1.سؤال‏های پژوهش‏:

  1. درون­مایه­های انتقادات قیصر امین­پور چیست؟
  2. آماج انتقادات قیصر امین­پور چه کسانی هستند؟

3.1. پیشینه پژوهش:

اگرچه آثار زیادی درباره­ی قیصر امین­پور به رشته­ی تحریر درآمد ولیکن از بعد انتقاد، پژوهشی بدان نپرداخته است، حال این­که چند پژوهشی در قالب کتاب و مقاله در مورد اندیشه و سبک قیصر امین­پور نوشته شده که به قرار زیر می­توان عنوان کرد:

  1. درگاهی، زین العابدین، آزادی در سروده­های قیصر امین­پور، در این مقاله نخست نکاتی در مورد مفهوم آزادی بیان شده است و آن­گاه پس از بیان انواع آزادی از جمله آزادی شخصی، فکری، اقتصادی، اجتماعی به ریشه­های آن پرداخته شده است و سپس آزادی در سروده­های قیصر امین­پور که جزء دغدغه­های شاعر به شمار می­رفت، مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش روشن شده که آزادی در نگاه امین­پور با برداشت­های مختلفی صورت گرفته است؛ رهایی از اسارت دشمن به ویژه در بحبوحه­ی جنگ، رهایی نفس از تعلقات در اواخر جنگ و سال­های آغازین پس از جنگ، آزادی انسان در مفهوم اجتماعی و سال­های پس از جنگ. و در این مقاله مجموعه سروده­های امین­پور با روش توصیفی- تحلیلی به ترتیب انتشار مورد بررسی قرار گرفت و سیر اندیشه­ی شاعر نیز نسبت به مفهوم آزادی مشخص گردید.
  2. ترابی، سید ضیاءالدین، نقد نخستین مجموعه­ی شعر قیصر امین­پور، نویسنده در این نوشته به نقد و بررسی مجموعه­ی شعر تنفس صبح، از دیدگاه مختلف پرداخته است. ابتدا به نقد زبانی پرداخته و زبان ساده و فضای شفاف و تصاویر گویا را از ویژگی­های شعر امین­پور به شمار آورده است. وی معتقد است شعرهای امین­پور حرفی و روایی است تا تصویری و آن­چه به شعرهایش انجام می­بخشد در حقیقت نقل روایت است وی سپس به بررسی جنبه­های دیگر شعری شاعر و در این مجموعه یعنی از دیدگاه عاطفی و شکل و محتوا می­پردازد.
  3. ابوالقاسمی، مریم، بررسی جلوه­های اندیشه در شعر قیصر امین­پور، در این مقاله به بررسی موضوعات اجتماعی در اشعار قیصر امین­پور پرداخته شده که به نظر نویسنده از برجستگی و ماهیت ویژه­ای برخوردار است. در این مقاله گفته شده که مجموعه­های اشعار اولیه­ی قیصر رنگی مکتبی- مسلکی دارد و آمیخته با حماسه و عرفان و سرشار از آرمان­گرایی و ظلم ستیزی است. این مقاله به جلوه­های گوناگون اندیشه و تفکر در شعر قیصر امین­پور مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و جنبه­های شاخص ذهنی و فکری او مشخص گردید.
  4. ابولقاسمی، مریم، بررسی مضامین طنزآمیز در شعر قیصر امین­پور، در این مقاله به بررسی مفهوم طنز و کارکردهای آن پرداخته شده است و سپس قیصر را از جمله شاعرانی معرفی کرده است که از طنز به منزله­ی ابزار هنری برای بیان اندیشه­های خویش و واداشتن جامعه به تأمل و اصلاح ناهنجاری­های اجتماعی بهره می­گیرد. در این مقاله جلوه­های طنز در اشعار قیصر امین­پور در زمینه­های گوناگون طبقه­بندی شده است و موضوعات طنز در اشعار او که عمدتاً دربردارنده­ی انتقادات اجتماعی اوست مورد بررسی قرار گرفت.
  5. ایران­نژاد، نعمت الله، صلح در اشعار قیصر امین­پور، نویسنده در این کتاب به بررسی آثار برجسته­ی ادبی در ارتباط با میزان تأثیرگذاری آنان بر مخاطبان هم در دیدگاه سنتی و هم نظریه­های جدید نقد ادبی، از جمله نظریه­ی دریافت می­پردازد و سپس با مبنا قرار دادن این مطلب به طرح موضوع یعنی، صلح در اشعار قیصر امین­پور می­پردازد و نتیجه می­گیرد که قیصر در تبیین هنری تجربه­های زندگی به درک هنرمندانه رسیده است و آن­ها را با زبانی مخاطب پسند و ساختاری منسجم و هماهنگ بیان کرده است که برای مخاطب در همه حال از آن­ها التذاذ ادبی حاصل می­شود. وی نکات حائز اهمیت در شعرهای قیصر امین­پور را در پیوند با صلح، عشق و محبت می-داند و آن­ها را از خصیصه­ها ی ادبی این شاعر به شمار می­آورد که خواننده را به سمت خلوص و اخلاص می­کشاند؛ به طوری که خواننده با مثل هم ذات پنداری می­کند.
  6. فتوحی، محمود، سه صدا، سه رنگ، سه سبک در شعر قیصر امین­پور، در این مقاله، حیات شاعری شاعر به سه دوره­ی فعال، منفعل و انعکاسی تقسیم شده است که روحیه­ی انقلابی وی در هر دوره علاوه بر محتوا در عناصر صوری شعرش به ویژه در سطح واژگان، ساخت­های نحوی و فرآیندهای فعلی به روشنی نمودار است و ایماژها و تصاویرها نیز در هر دوره نشان دهنده­ی نوع نگاه شاعر است. نویسنده معتقد است که شاعر هرچه به سوی کمال پیش می­رود، نگاهش به سوی اندیشه­های کلان هستی شناسانه معطوف می­شود و صدای انعکاسی شاعر که بیان کننده­ی انتقال او به درون خویش است می­توان از بطن این درون گرایی شنید. در نتیجه، نویسنده در این مقاله قیصر را از لحاظ بیان حساسیت­هایش در مواجه با جهان و جامعه­ی شاعری صادق معرفی کرده که روح زمان به روشنی در شعرش بازتاب یافته است و شعر او گزارش راستین مناسبات شاعر با هستی و جامعه و تغییرات و تحولات ایدئولوژیک است.
  7. گرجی، مصطفی، بررسی ماهیت و مفهوم درد و رنج در اشعار قیصر امین­پور، نویسنده در این مقاله پس از بررسی ابعاد مختلف درد و رنج و ماهیت مفهوم آن در نظام حاکم بر اندیشه و زبان امین­پور مجموعه اشعار او در چهار بخش معنا شناسی، وجود شناسی، شأن اخلاقی درد و رنج طبقه بندی، بررسی و تحلیل نموده است. مهم ترین علل درد و رنج را در تعارض بودن تصورات بر ساخته­ی انسان با جهان خارج می­داند. وی مهم­ترین عامل درد و رنج را بیش­تر با گاه انسان امروزی تبیین می­کند و دو عامل نا به سامانی روانی و این جایی و اکنونی را به عنوان مهم­ترین علل درد و رنج بر می­شمارد و سپس راه­های رهایی از آن را بازگشت به حق، خشوع انسان در برابر او، دل زدن به دنیای بی خیالی، سرودن، گفتن و رفتن، عاشق شدن و رسیدن به آرمان شهر می­داند.

تعداد صفحه : 139

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09361998026        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید