دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رعایت قواعد تفسیر در «منهج الصادقین فی الزام المخالفین»

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن مجید

عنوان : بررسی رعایت قواعد تفسیر در «منهج الصادقین فی الزام المخالفین»

دانشکده تفسیر و معارف قرآن قم

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن مجید

موضوع:

بررسی رعایت قواعد تفسیر در «منهج الصادقین فی الزام المخالفین»

استاد راهنما :

حجه الاسلام و المسلمین دکتر اسماعیل سلطانی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:مقدمه...................................................................................................................1فصل اول: کلیات و مفهوم شناسی
  • کلیات..........................................................................................................................4
1-1- بیان مسئله..................................................................................................................................41-2- علت انتخاب موضوع..................................................................................................................51-3- سابقه پژوهش.............................................................................................................................51-3-1-  کتب قواعد تفسیر.........................................................................................................51-3-2- آثار راجع به رعایت قواعد تفسیر در منهج الصادقین.............................................61-4- جنبه جدید بودن و نوآوری پژوهش......................................................................................71-5- ضرورت واهمیت موضوع..........................................................................................................71-6- فواید تحقیق................................................................................................................................81-7- پرسش اصلی...............................................................................................................................81-8- پرسش های فرعی پژوهش......................................................................................................81-9- فرضیه های پژوهش..................................................................................................................91-10- پیش فرض های پژوهش........................................................................................................91-11- اهداف پژوهش......................................................................................................................101-12- روش گرد آوری اطلاعات...................................................................................................101-13- نتایج علمی و عقلی تحقیق................................................................................................10
  • مفهوم شناسی............................................................................................................11
2-1- معنای لغوی تفسیر.............................................................................................................112-2- معنای اصطلاحی تفسیر........................................................................................................122-3- معنای لغوی و اصطلاحی قواعد ..........................................................................................142-4- تعریف قواعد تفسیر.................................................................................................................152-5- انواع قواعد تفسیر....................................................................................................................17فصل دوم: نگاهی به زندگی ملا فتح الله و تفسیر منهج الصادقین
  • زیست نامه ملا فتح الله کاشانی...............................................................................19
    • ولادت و رشد........................................................................................................................19
    • استادان..................................................................................................................................21
    • شاگردان................................................................................................................................22
    • آثار..........................................................................................................................................23
    • وفات.......................................................................................................................................27
1-6-    نسبت زنده شدن پس از مرگ............................................................................................282- نگاهی گذرا به تفسیر منهج الصادقین........................................................................292-1- انگیزه نوشتن و وجه تسمیه تفسیر.....................................................................................302-2- مباحث مقدماتی......................................................................................................................322-3- منابع تفسیری..........................................................................................................................342-4- شیوه طرح مباحث در منهج الصادقین...............................................................................42         فصل سوم:توجه به قاعده در نظر گرفتن قرائت صحیح در منهج الصادقین
  • معنای قرائت.............................................................................................................................................45
  • لزوم در نظر گرفتن قرائت صحیح در تفسیر آیات............................................................................48
  • علل ایجاد اختلاف قرائت و قراء سبعه.................................................................................................49
3-1- اختلاف قرائت تا زمان جمع آوری مصحف امام......................................................................493-2- اختلاف قرائت بعد از مصحف امام و به وجود آمدن قراء سبعه...........................................51
  • بی نقطه بودن حروف.........................................................................................................51
  • نداشتن اعراب و حرکات....................................................................................................52
  • ننوشتن الف در وسط کلمات............................................................................................52
  • ابتدایی بودن خط................................................................................................................53
4- عدم تواتر قرائت های سبعه....................................................................................................................545- دلایل معتقدان به تواتر قرائات سبعه....................................................................................................56
  • اعتقاد به تواتر قرآن.............................................................................................................56
نقد.............................................................................................................................................56
  • اهتمام صحابه و تابعان به قرآن........................................................................................58
نقد.............................................................................................................................................58
  • ادعای اجماع.........................................................................................................................58
نقد............................................................................................................................................59
  • حدیث احرف سبعه.............................................................................................................60
نقد.............................................................................................................................................606- معیار های تشخیص قرائت صحیح........................................................................................................627-معتبر بودن قرائت حفص از عاصم..........................................................................................................658-روش ملا فتح الله از حیث توجه به قرائت صحیح................................................................................659-نقد و بررسی روش ملا فتح الله از حیث توجه به قرائت صحیح.......................................................739-1- امتیازات...........................................................................................................................................739-2- کاستی ها........................................................................................................................................74           فصل چهارم: توجه به مفردات و تبیین آن ها در تفسیر منهج الصادقین1- راه های شناخت معانی مفردات قرآن...................................................................................................77
  • قرآن کریم.............................................................................................................................77
  • روایات پیامبر9و امامان معصوم:...........................................................................77
1-3-       فرهنگ عامه عصر نزول.......................................................................................................78
  • سخنان صحابه ...................................................................................................................80
1-5-        سخن لغت شناسان...............................................................................................................802- توجه به معانی مختلف لفظ....................................................................................................................813- شناسایی معنای حقیقی و مجازی و فرق نهادن بین آن ها............................................................824- روش ملا فتح الله در توجه به مفردات..................................................................................................834-1- استناد به آیات دیگر......................................................................................................................834-2- استناد به روایات پیامبر9و امامان معصوم:...................................................................854-3- توجه به فرهنگ عامه مردم عصر نزول.....................................................................................874-4- استناد به سخنان صحابه و اهل لغت.........................................................................................894-5- اشاره به وجود معانی مختلف در لفظ...................................................................................... 904-6- شناسایی معنای حقیقی و مجازی و فرق نهادن میان آن ها...............................................915- نقد و بررسی روش ملا فتح الله در توجه به مفردات.........................................................................925-1- امتیازات...........................................................................................................................................935-2- کاستی ها.........................................................................................................................................93           فصل پنجم: توجه به قاعده در نظر گرفتن ادبیات عرب در فهم و تفسیر قرآن1- ادله اهمیت توجه به ادبیات عرب در تفسیر قرآن.............................................................................981-1- آیات قرآن......................................................................................................................................991-2- روایات معصومین:................................................................................................................1011-3- سخنان مفسران و دانشمندان علوم قرآنی............................................................................1041-4- بنای عقلاء....................................................................................................................................1052- روش ملا فتح الله در توجه به ادبیات عرب.......................................................................................1053- نقد و بررسی روش ملا فتح الله در توجه به ادبیات عرب..............................................................1103-1- امتیازات........................................................................................................................................1103-2- کاستی ها.....................................................................................................................................110           فصل ششم:توجه به قراین تفسیر در منهج الصادقین1- تعریف و اقسام قراین.............................................................................................................................1142- دلیل لزوم توجه به قراین.....................................................................................................................1153- سیاق.........................................................................................................................................................1153-1- اهمیت توجه به سیاق در تفسیر.............................................................................................1173-2- انواع سیاق....................................................................................................................................1193-2-1- سیاق کلمات....................................................................................................................1193-2-2- سیاق جمله ها.................................................................................................................1213-2-3- سیاق آیات........................................................................................................................1223-2-4- سیاق سوره ها..................................................................................................................1223-3- روش ملا فتح الله در بهره گیری از سیاق..............................................................................1234- سبب نزول...............................................................................................................................................1274-1- اهمیت توجه به سبب نزول......................................................................................................1284-2- روش ملا فتح الله در توجه به سبب نزول.............................................................................1295- شان نزول.................................................................................................................................................1335-1- روش ملا فتح الله در توجه به شان نزول...............................................................................1356- توجه به فرهنگ زمان نزول.................................................................................................................1377- زمان و مکان نزول آیات........................................................................................................................1398- استفاده از آیات دیگر به عنوان قرینه................................................................................................1419- استفاده از روایات به عنوان قرینه.......................................................................................................1479-1- ادله اهمیت توجه به روایات به عنوان قرینه در تفسیر.......................................................1489-1-1- دلیل عقلی........................................................................................................................1489-1-2- آیات قرآن.........................................................................................................................1499-1-3- روایات................................................................................................................................1509-2- روش ملا فتح الله در استفاده از روایات به عنوان قرینه.....................................................15110- نقد و بررسی روش ملا فتح الله در توجه به قراین.......................................................................15310-1- امتیازات.....................................................................................................................................15310-2- کاستی ها...................................................................................................................................156            فصل هفتم: در نظر گرفتن انواع دلالت ها در تفسیر منهج الصادقین1- تعریف دلالت و اقسام آن..........................................................................................................1611-1- دلالت اقتضاء....................................................................................................................1621-2- دلالت تنبیه......................................................................................................................1641-3- دلالت اشاره......................................................................................................................1641-4- دلالت مفهومی کلام........................................................................................................1662- روش ملا فتح الله در توجه به انواع دلالت ها.......................................................................1693- نقد و بررسی روش ملا فتح الله در توجه به انواع دلالت ها..............................................1733-1- امتیازات.............................................................................................................................1733-2- کاستی ها..........................................................................................................................173نتایج ......................................................................................................................175پیشنهادات..............................................................................................................180فهرست منابع و مآخذ.............................................................................................181 چکیدهبر هر مفسری لازم است قبل از پرداختن به تفسیر قرآن، قواعد و اصولی را در نظر بگیرد تا براساس آن ها به تفسیر قرآن بیردازد و مراد و مقصود آیات را بدست آورد. این قواعد که به قواعد تفسیر معروف هستند عبارت از دستور العمل های کلی مبتنی بر مبانی متقن عقلی، نقلی و عقلایی اند که رعایت آن ها توسط مفسر سبب دوری وی از خطا و اشتباه و ارائه تفسیری ضابطه مند می شود.ما در این پژوهش بر آن شدیم تا تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین اثر ملا فتح الله کاشانی از مفسران شیعی قرن دهم را از حیث رعایت و توجه به این قواعد بررسی کنیم، بدین جهت پنج قاعده اساسی در تفسیر یعنی توجه به قرائت صحیح ، توجه به ادبیات عرب، تبیین مفردات، در نظر گرفتن قراین، در نظر گرفتن انواع دلالت ها را در این تفسیر مورد بررسی قرار دادیم.این پژوهش در هفت فصل تدوین شده است، در فصل اول به بررسی کلیات پرداخته ایم و در فصل دوم زندگی نامه مفسر و معرفی تفسیر منهج الصادقین مطرح شده است؛ در فصل سوم تا هفتم نیز به ترتیب قواعد توجه به قرائت صحیح، توجه به ادبیات عرب، توجه به تبیین مفردات، در نظر گرفتن قراین و توجه به انواع دلالت ها، در تفسیر منهج الصادقین مورد بررسی قرار گرفته است.مفسر، ترجمه آیات را ضمن تفسیر مطرح کرده و ترجمه و تفسیر را بر اساس قرائت ابوبکر از عاصم  و گاه نیز موافق قرائت حفص از عاصم بیان می کند و در اکثر موارد به قرائت حفص نیز متعرض می شود. از آنجا که هدف مفسر، تألیف تفسیری ساده و قابل فهم برای عامه مردم بوده است، می توان اذعان کرد که روش وی در توجه به مفردات و قواعد ادبی شایسته و در خور تحسین است. همچنین استفاده فراوان از آیات و روایات و قراین دیگر که مفسر را در فهم صحیح آیات کمک می کند، در تفسیر منهج الصادقین جلوه آشکاری دارد؛ به علاوه این که مفسر هر چند تصریحی به نام دلالت ها ندارد، با این وجود از معنای حاصل از دلالت ها در تفسیر خویش استفاده کرده است.مقدمه قرآن کریم کامل ترین و جامع ترین و آخرین پیام الهی برای دستیابی بشر به سعادت و رستگاری و مایه هدایت تمام انسان ها است«هُدًى لِّلنَّاسِ»[1] و چگونگی برخورداری از این هدایت در گرو فهم و کشف رموز این کتاب الهی است و کشف این رموز تنها از طریق فهم صحیح آن به دست می آید.بدین جهت خداوند خود را معلم و مفسّر قرآن معرفی کرده است(الرَّحْمَنُ* عَلَّمَ الْقُرْآنَ)[2]، به علاوه آیات قرآن نیز خود مبین و مفسّر یکدیگر هستند؛ در مرحله بعد رسول خدا برای اصحاب و یاران خویش آیات قرآن را تبیین می کرده است تا آن ها از هدایت این کتاب برخوردار شوند و خداوند تفسیر و تبیین قرآن را یکی از وظایف پیامبر9بیان کرده است.(وَأَنزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ)[3]؛ بعد از پیامبر9نیز به تبع ایشان اهل بیت3به تفسیر و تبیین قرآن پرداخته اند و در طول دوران حیات خویش به رهنمود های آن توجه داشته و برای اصحاب و یاران خویش آن را بیان کرده اند؛ تفسیری که توسط پیامبر9و ائمه3بیان می شد به دلیل اتصال علم آن ها به علم الهی از هر گونه خطا و اشتباه عاری بود.دانشمندان و مفسّران شیعه نیز در طول تاریخ تحت آموزش اهل بیت3به تفسیر قرآن همت گماشتند و آثار جاودانه ای از خود به جای نهادند اما با وجود تلاش های فراوان صورت گرفته از سوی این مفسّران باز هم تفسیر قرآن در طول تاریخ دچار ضعف ها و نقص هایی شده است و این امر را می توان نتیجه عدم توجه کافی به رعایت قواعد و ضوابط تفسیر دانست. قواعد تفسیر، قوانین و ضوابط کلی ای هستند که مفسّر باید با در نظر گرفتن آن ها اساس و شالوده تفسیر خویش را پی ریزی کند و بر اساس آن ها به تفسیر قرآن بپردازد؛ به گونه ای که عدم رعایت آن ها موجب خطا و اشتباه در تفسیر خواهد شد. برخی از قواعد تفسیر عبارتند از: توجه به قرائت صحیح، در نظر گرفتن مفردات و تبیین آن ها، توجه به قواعد و ادبیات عرب، توجه به قراین و در نظر گرفتن انواع دلالت ها.تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین اثر مفسّر گرانقدر ملا فتح الله کاشانی از مفسّران شیعی قرن دهم هجری، تفسیری است که ما در این پژوهش به بررسی آن از حیث رعایت قواعد تفسیر خواهیم پرداخت.این تفسیر که به زبان فارسی نگاشته شده است، بدون شک یکی از بهترین و جامع ترین تفاسیر فارسی تالیف شده در عصر خویش بوده است.در پژوهش حاضر که در هفت فصل نگاشته شده است در فصل نخست به بیان مفاهیم و کلیات از قبیل تفسیر، قواعد تفسیر و لزوم توجه به آن ها می پردازیم؛ در فصل دوم نگاهی به زندگی ملا فتح الله صاحب تفسیر منهج الصادقین و دیگر آثار وی داریم و در فصل سوم تا هفتم نیز به بررسی پنج قاعده تفسیری بعنی در نظر گرفتن قرائت صحیح، توجه به مفردات، توجه به قواعد ادبی، توجه به قراین، در نظر گرفتن انواع دلالت ها، در تفسیر منهج الصادقین و میزان رعایت آن ها در این تفسیر خواهیم پرداخت.در زمینه قواعد تفسیر کتب و مقالاتی تالیف شده است مانند «قواعد التفسیر لدی الشیعه والسنه» اثر محمد فاکر میبدی، «قواعد التفسیر جمعاً و دراسهً» از خالدبن عثمان سبت، «اصول التفسیر و قواعده» از خالد عبدالرحمن عک، و «روش شناسی تفسیر قرآن» از علی اکبر بابایی که در فصل دوم آن به بیان هفت قاعده کلی از قواعد تفسیر پرداخته است. اما این آثار تنها به ذکر قواعد تفسیر پرداخته و تفسیر خاصی را از حیث رعایت این قواعد مورد بررسی قرار نداده اند.در مورد رعایت قواعد تفسیر در منهج الصادقین، با وجود این که این تفسیر حاوی مطالب تفسیری رفیع و در خور تامل بسیاری است، باید گفت آن گونه که شایسته است، مورد بررسی قرار نگرفته است و با تحقیقی که درباره کتب و مقالات و پایان نامه هایی که در رابطه با ملا فتح الله کاشانی و تفسیر منهج الصادقین انجام گرفته، روشن می شود که اکثر این آثار به منهج و روش تفسیری آن اشاره کرده اند و قواعد مورد استفاده در این تفسیر را بررسی نکرده اند.از این رو ما در این پژوهش اولاً حوزه تحقیق را به تفسیر منهج الصادقین و ثانیاً به قواعد مورد استفاده در این تفسیر محدود کرده ایم و به این جهت، اشکالی که در آثار فوق دیده می شود، سعی شده که در این تحقیق بر طرف شود.به امید آن که پژوهش حاضر بتواند در مراکز علمی به عنوان مقدمه ای برای آشنایی بیشتر قرآن پژوهان با این تفسیر و زمینه ای برای ورود به بحث تفسیری، مورد استفاده قرار گیرد. تعداد صفحه : 206قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.