دانلود پایان نامه ارشد : بررسی شیوه‌های نقد در قرآن کریم

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زبان و ادبیات عرب 

عنوان : بررسی شیوه‌های نقد در قرآن کریم

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات ایلام

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات عرب (M. A)

عنوان:

بررسی شیوه‌های نقد در قرآن کریم

استاد راهنما:

دکتر محمد اعتمادی

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبعنوان                                                                                                           صفحهچکیده 1فصل اول: کلیات پژوهش1-1- مقدمه. 31-2- بیان مسأله تحقیق.. 31-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 51-4- مرور ادبیات و سوابق تحقیق.. 51-5- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.. 61-6- اهداف تحقیق.. 61-7- سؤالات تحقیق.. 61-8- فرضیات تحقیق.. 61- نقد در قرآن به شیوه‌های مختلفی مطرح شده است. 61-9- تعریف واژه‌ها و اصطلاحات فنی و تخصصی.. 71-10 - روش شناسی و ابزار تحقیق.. 71-10-1- ابزار گردآوری اطلاعات... 7فصل دوم: نقد و انواع آن در تاریخ2-1- نقد در لغت... 92-1-1- نقد در اصطلاح.. 102-1-2- نقد در مفهوم و معنا 122-1-3- انواع نقد. 132-2- تفاوت نظریه ادبی و نقد ادبی.. 162-3- نقد در تاریخ.. 182-4- دگرگونی‌های نقد درتاریخ ادبیات عرب... 192-4-1- نقد در دوره جاهلی.. 192-4-2- نقد در دوره صدر اسلام. 202-4-3- نقد در عصر اموی.. 212-4-4- نقد در عصر عباسی.. 222-4-5- نقد در عصر انحطاط.. 262-4-6- نقد در دوره عصر معاصر. 262-4-6-1- رویکردهای نقدی معاصر. 282-4-6-1-1- نقد نفسی (روانکاوانه) 282-4-6-1-2- نقد اجتماعی.. 292-4-6-1-3- نقد بلاغی.. 292-4-6-1-4- نقد اخلاقی.. 292-4-6-1-5- نقد زیبایی شناسی.. 292-4-6-1-6- نقد تطبیقی.. 29فصل سوم: بررسی جامعه جزیره العرب3 -1- جامعه جزیره العرب قبل از نزول قرآن. 313-1-1- وضعیت سیاسی و اجتماعی.. 313-2- خصوصیات اعراب... 333-2-1- فرهنگ و آداب و رسوم. 343-3- تصویرهای ادبی جاهلی.. 343-4- جنگ‌های دوران جاهلیت... 363-5- زنان و نظام خانواده 363-6- وضعیت اقتصادی.. 373-7- اوضاع دینی.. 383-8- زبان عربی.. 393-9- نزول قرآن. 413-10- نظرات مهم در رابطه با آغاز نزول قرآن. 443-10-1- نظر علامه معرفت... 443-10-2- نظر علامه طباطبایی.. 443-11- موضع گیری قرآن نسبت به شعر و شاعری.. 453-11-1- اتهام شعر و شاعری.. 45فصل چهارم: نقد در قرآن کریم4-1- تأثیر قرآن بر جامعه جزیره العرب... 524-2- اسلوب نقد قرآنی.. 554-3- شرایط نقد در قرآن. 574-4- گروه‌های مورد خطاب نقدی در قرآن کریم. 584-5- استدلال به عدم امکان فرزند داشتن خداى تعالى.. 644-6- عقاید و رفتارهای مشرکان و کافران از منظر نقد قرآنی.. 694-7- اعتقاد به جبرگرایی.. 704-8- قرآن و اتمام حجت با مشرکان. 714-9- تفاوت نقد ادبی و نقد قرآنی.. 754-10- نقد و هجاء در قرآن. 764-11- طنز وهزل و هجو ولعن در مقایسه با معنای اصطلاحی نقد. 764-12- نقد اجتماعی در قرآن (جامعه جاهلی) 804-13- نقد روان شناسی در قرآن. 854-13-1- ارزیابی شخصیت براساس روان شناسی.. 854-13-2- تقسیم شخصیت بر اساس عقیده 864-13-3- واکنش‌های روانی، افشاگر راز درون. 894-13-4- خانواده از عوامل مؤثر در رشد انسان است. 894-13-5- روانشناسی رنگ‌ها 904-14- نقد و اعجاز قرآن. 904-15- فصاحت و بلاغت... 934-16- نقد فصاحت و بلاغت... 954-17- نظریه نظم و اسلوب و سبک قرآن. 954-18- بررسی نظریه نظم و اسلوب و سبک قرآن. 964-18-1- وجوه ادعایى.. 974-18-2- نقد اعجاز عددی.. 974-18-3- اعجاز محتوایى قرآن. 974-18-4- معارف عالی و حیرت انگیز در قرآن. 984-18-5- نقد و بررسی دو وجه پیشین.. 984-18-6- عدم وجود اختلاف و تناقض در قرآن. 994-18-7- بررسی نظریه عدم وجود اختلاف در قرآن. 994-18-8- اعجاز علمی.. 994-18-9- اخبار غیبى.. 1024-18-9-1- نقد اخبار غیبى.. 1024-18-10- بررسی نظریه صرفه. 1034-18-11- اعجاز قرآن از جهت آورنده آن. 1044-18-11-1- نقد نظریه اعجاز قرآن از جهت آورنده آن. 1044-18-12- دیدگاه راغب در اعجاز قرآن. 1044-18-12-1- نقد دیدگاه راغب... 1064-18-13- بررسی اعجاز فصاحتی.. 1064-18-14- بررسی قول به صرفه. 1084-19- نتیجه‌گیری.. 110فهرست منابع ومآخذ. 112

چکیده

قرآن کریم گاه از روش بیان حقیقت بی آن که به طور صریح موردی را در نظر گرفته باشد می‌پردازد و به خواننده خود می‌آموزد که حقیقت محض چیست، و گاهی دیگر با نگاهی انتقادی به آنچه هست می‌پردازد و ضمن تحلیل و تبیین باورهای موجود به دو شکل استدلال حلی و نقضی به نقد آن می‌نشیند. این روش و شیوه‌ای است که قرآن نسبت به حقایق هستی و نقد باورها و بینش‌ها و نگرش‌های پیروان دیگر شرایع در پیش گرفته است و هرگاه قرآن کاری را نقد می‌کند بدی یا خوبی‌اش را بیان می‌کند و از فرد یا گروهی بی دلیل جانبداری و کارش را توجیه نمی‌کند، بنابراین می‌توان گفت قرآن را اولین کتاب نقدی نزد مسلمانان بنامیم. از این رو در این پژوهش که پیرامون بررسی مهم‌‌ترین شیوه‌های نقد در قرآن پرداخته شده با استناد به آیات قرآن کریم و با بهره‌گیری از شیوه و روش‌های قرآنی می‌توان امید آن داشت تا مفاهیم و حقایق قرآنی به گوش دیگران برسد و باورها و بینش‌های نادرستی که در جامعه استقرار یافته باز خوانی و تحلیل و تبیین گردد و نقاط قوت و سستی آن‌ها دانسته گردد. کلمات کلیدی: قرآن کریم، شیوه‌های نقد، قرآن و نقد، خطاب نقدی

مقدمه

شاید این ادعا بی جا نباشد که قرآن کریم به هر موضوع مرتبط با زندگی گروهی یا شخصی انسان پرداخته و حکم آن را بیان کرده است، قرآن کریم همانطور که به عقاید و احکام تکلیفی انسان می‌پردازد، بسیاری از مطالب مربوط به زندگی اجتماعی و فردی بشر را بیان کرده است و در تمامی زمینه‌های اجتماعی و تاریخی و ادبی و.. بهترین پاسخ‌ها را به مسائل مشغول کننده ذهن انسان مشخص کرده است تا طبق آن گام بردارد و مهم‌تر اینکه حجم گسترده‌ای از آیاتش را به آداب و رسوم اجتماعی که پیوند میان افراد جامعه را تضمین می‌کند، ویژه گردانده و گاه حتی کوچکتر آنها را بی پاسخ نگذاشته است. میزان توجه قرآن به مسایل مختلف براساس اهمیت آنها متفاوت است، قرآن افزون بر آنکه دلیل و راهنمای مسلمانان است «إِنَّ هَذَا القُرانَ یَهدِی لِلَّتِی هِیَ أَقوَمُ» (اسراء/9) کارها و آداب نادرست جامعه را پیش چشم خواننده ترسیم کرده و به نقد آن پرداخته است؛ قرآن به هنگام نقد جامعه، از شیوه‌های متعددی استفاده کرده است قرآن هرگاه بخواهد رفتار ناپسندی را از جامعه دور کند تا ضد آن جایگزین شود، تنها نهی نمی‌کند یا فقط دستور نمی‌دهد؛ به این معنا که وقتی جان افراد از سرشت‌های نکوهیده جاهلی پاک شد، به ارزشهای انسانی زیور می‌یابد و در پایان نور الهی در آن جلوه گر می‌شود، اما هدف قرآن از نقد اصلاح جامعه اسلامی و رهاندن آن از تاریکی و نادانی و برپایی جامعه انسانی است: «الر کِتابٌ أَنزَلنَاهُ إِلَیکَ لِتُخرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُلُمَاتِ إِلَی النُّورِ» (ابراهیم/1) جامعه‌ای که در آن، برتری براساس ایمان به خداست، از زشتی و جنگ و وحشی گری به دور است، عدالت و رفاه همگانی محور آن است و پرستش کامل خداوند سبحان و خوشبختی حقیقی انسان مسلمان در آن به تحقق می‌رسد و نقدی که دنبال پاکسازی جامعه جدید از اعمال و رفتارهای اشتباه پیشین است، از این رو بیهوده نیست قرآن را کتابی نقدی به ویژه در زمینه اجتماعی به شمار آوردیم که با کمک آن بتوانیم به تصویری روشن از جامعه همزمان با نزول آن دست یابیم. 

1-2- بیان مسأله تحقیق

قرآن مجید کتاب دینی مسلمانان است، اما در حقیقت کتابی است برای همه بشریت، معانی و مفاهیم آن در طول چهارده قرن از جهات مختلف در حیات فردی و اجتماعی ما تأثیر پنهان و آشکار نهاده است، به طوری که امروزه نمی‌توان جنبه‌ای از جنبه‌های مختلف زندگانی مسلمانان را یاد کرد که قرآن مجید و معانی والای آن به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم، درآن تأثیری نگذاشته باشد.این کتاب مقدس که اوامر و خطاباتش، اختصاص به طایفه و نژاد و زمان و مکان معینی ندارد و احکامش یک پدیده اجتماعی نیست که معلول شرایط خاصی باشد که با از بین رفتن آن شرایط احکامش کهنه شود و از بین برود و چون قرآن مجید کتابی قابل فهم است که جهت تعلیم و تربیت و هدایت بشر نازل شده، لذا راه سعادت و حفظ مصالح دنیا و آخرت را نشان داده و بشریت را از بیماری‌های گوناگون اخلاقی، عقیدتی در حذر داشته است و این همان بشارت و انذاز است که قرآن بر آن تکیه می‌کرد (إِنَّآ أَرسَلنَاکَ بِالحَقِّ بَشِیراً وَ نَذِیراً (بقره/ 119) در اسلام برخلاف مکتب‌های مادی که تنها مشروعیت پیام را ملاک عمل می‌داند، علاوه بر تقدس پیام و مسائل آن هم مشروع باید باشد و حتی به شیوه‌های مختلف موارد خلاف مشروعیت را بیان می‌کند که از همان انذار شروع می‌شود تا برسد به سرزنش ملایم و سرزنش غیرمستقیم یا کنایی سپس نقد با نوعی تندی خالی از هر گونه سوء تلفظ، اما قاطع و محکم، زیرا هدف اصلاح و تربیت و تشخیص پدیده‌های زیان آوری است که فرد و جامعه را تهدید می‌کند. به عنوان مثال: («إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا سَوَآءٌ عَلَیهِم ءَ أنذَرتَهُم أَم لَم تُنذِرهُم لایُومِنُونَ. خَتَمَ اللهُ عَلَی قُلُوبِهِم وَ عَلَی سَمعِهِم وَعَلَی أبصَارِهِم غِشَاوُهٌ وَ لَهُم عَذَابٌ عَظِیمُ.» (بقره/ 7)، و «فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلیِمُ بِمَا کَانُوا یَکذِبُونَ» (بقره /10)، «اللهُ یَستَهزِیُ بِهِم وَ یَمُدُّهُم فِی طُغیانِهِم یَعمَهُونَ» (بقره/15) و با تأمل در آیه‌های قرآن مجید، می‌بینیم که خداوند در راستای تعالی و کمال بشرجنبه‌های مثبت شیوه زندگی و جنبه‌های منفی بطور روشن نشان و تذکر داده است، علی هذا می‌توان گفت قرآن زمانی که موارد منفی و زشت را نکوهش و نقد می‌کند جایگزین و طرح برنامه مثبت همراه آن بیان می‌کند، پس نقد در قرآن شیوه‌های متعددی دارد و برای هرگروه از مخاطبین شیوه متناسب با شرایط آنها اتخاذ کرده است اغلب نقد در قرآن نقد اجتماعی یا موضوعی است و این هم امری طبیعی است، زیرا قرآن مجید کتابی الهی است هدفش حق و هدایت انسان است و چنانچه مواردی از نقد فردی اشاره شده باشد، بر می‌گردد به موضع‌گیری قرآن برحسب شرایط و شأن نزول آیه که در نتیجه‌ این هم قابل تطبیق بر همه مردم است.بلاشک نقد میزانی لازم برای جلوه دادن برتری و خوبی و ناظری هوشمند برای بیان نکات و جنبه‌های قبح و ضعف است و بطور کلی نقد امور را تحلیل و بررسی سپس احکام لازمه را بر آنها صادر می‌کند، اما نقد و موارد هجاء در قرآن مجید با نقد ادبی تفاوت‌های بسیاری دارد. خطاب نقدی قرآن به دور از احساسات یا منافع معینی انجام می‌گیرد، بلکه بر اساس مقتضیات نیازمند‌های انسان است که به شیوه‌‌های مختلفی منسجم با هدف خلقت و هدایت بنا می‌شود و نقد قرآن در واقع مبتنی بر صدق و کمال است، به طوری که برحسب جایگاه مخاطبین و موقعیت آنها طراحی شده است. قابل توجه است که بسیاری از آیه‌های نقد و سرزنش در قرآن به رفتار و موضعگیری های اهل الکتاب (یهود و نصاری- مشرکین -مسلمانان) بر می‌گردد و قسمتی معتنابه نیز به حال و احوال منافقان. سعی داریم در این رساله آیه‌های متعددی مورد بررسی قرار دهیم که در خلال آنها سبک قرآن در مجال انتقاد و بیان نکات ضعف فردی و اجتماعی در زمینه ‌های مختلف بیان کنیم.تعداد صفحه : 132قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید