دانلود پایان نامه ارشد : بررسی عناصر حماسی در قصاید سبک خراسانی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : زبان و ادبیات فارسی

عنوان : بررسی عناصر حماسی در قصاید سبک خراسانی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ارسنجان

دانشکده علوم انسانی، گروه ادبیات فارسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

گرایش: زبان و ادبیات فارسی

 

عنوان:

بررسی عناصر حماسی در قصاید سبک خراسانی

 

استاد راهنما:

دکتر خسرو محمودی

 

استاد مشاور:

دکتر فرح نیازکار

  

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                          صفحه

چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 1

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2

پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3

اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

روش کار …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

فصل اول: حماسه و سبک خراسانی

1-1- تعریف حماسه …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 6

1-2- تاریخچه حماسه …………………………………………………………………………………………………………………………………. 6

1-3- انواع حماسه ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

1-4- شخصیت­های اهورایی و اهریمنی …………………………………………………………………………………………………….. 9

1-5- اسطوره ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10

1-6- سبک خراسانی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 11

1-7-شاعران شاخص قصیده سرای سبک خراسانی…………………………………………………………………………………… 12

1-7-1- رودکی …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 12

1-7-2- عنصری …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 13

1-7-3- فرخی سیستانی …………………………………………………………………………………………………………………………….. 14

1-7-4- منوچهری دامغانی …………………………………………………………………………………………………………………………. 15

 

فصل دوم: شخصیت­های اساطیری، حماسی، دینی و تاریخی  درقصاید سبک خراسانی

2-1- در آمد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 18

2-2-شاهان و شاهزادگان …………………………………………………………………………………………………………………………….. 20

2-2-1-اسفندیار …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 20

2-2-2-افراسیاب ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 22

2-2-3- بهمن ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 23

2-2-4- جمشید ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 24

2-2-5- خاقان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 26

2-2-6- ضحاک ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 27

2-2-7- فریدون ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 28

2-2-8- کیخسرو ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 30

2-2-9- کیقباد …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 32

2-2-10-کیومرث ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 33

2-2-11-گشتاسب ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 34

2-2-12- منوچهر ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 35

2-2-13-نوذر ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 35

2-2-14-هوشنگ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 36

2-3-پهلوانان ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 37

2-3-1-آرش …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 37

2-3-2- بیژن…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 37

2-3-3-رستم……………………………………………………………………………………………………………………………………………..38

2-3-4- زال ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-3-5- سام …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 43

2-3-6- سهراب ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 45

2-3-7- طوس ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 46

2-3-8- گیو ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 46

2-3-9- نریمان …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 47

2-4- شخصیت­های دینی……………………………………………………………………………………………………………………………… 47

2-4-1- داوود ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 48

2-4-2- سلیمان …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 48

2-4-3- علی (ع) و لقب وی ……………………………………………………………………………………………………………………….. 50

2-4-4- موسی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 53

2-5- شخصیت­های تاریخی…………………………………………………………………………………………………………………………… 56

2-5-1- اردشیر ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 56

2-5-2- اسکندر …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 58

2-5-3- انوشیروان ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 62

2-5-4- بهرام گور ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 64

2-5-5- دارا ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 65

2-5-6- قباد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 66

فصل سوم: ابزارهای جنگی و واژگان حماسی

3-1-درآمد……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 69

3-2-ابزارها ی جنگی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 70

3-2-1- برگستوان ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 70

3-2-2-پیکان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 71

3-2-3- تیر …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 73

3-2-4- تیغ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 79

3-2-5-جوشن ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 87

3-2-6- حسام ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 90

3-2-7- خدنگ …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 91

3-2-8- خفتان …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 93

3-2-9-خنجر ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 94

3-2-10- درع ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 97

3-2-11- ذوالفقار ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 98

3-2-12- رمح ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 99

3-2-13- زره ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 100

3-2-14- سنان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 102

3-2-15- شمشیر ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 105

3-2-16- کمان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 110

3-2-17- گرز ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 116

3-2-18- مغفر …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 119

3-2-19- نیزه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 121

3-3- واژگان حماسی …………………………………………………………………………………………………………………………………… 125

3-3-1- افسر ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 125

3-3-2- البرز ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 128

3-3-3- باد افراه …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 129

3-3-4- بزم………………………………………………………………………………………………………………………………………130

3-3-5- پیکار ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 135

3-3-6- تاج ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 137

3-3-7- خشم ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 141

3-3-8- رزم ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 143

3-3-9- سپاه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 148

3-3-10- فر …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 151

3-3-11- کارزار …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 156

3-3-12- کوس ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 157

3-3-13- گرد ………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 159

3-3-14- گو ………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 159

3-3-15- لشکر ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 159

3-3-16- نبرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 167

3-3-17- نخجیر ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 168

3-3-18- هیجا …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 170

فصل چهارم: موجودات و لحن حماسی

4-1-درآمد……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 173

4-2-موجودات حماسی واساطیری………………………………………………………………………………………………………………. 173

4-2-ا- اژدها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 173

4-2-2- اسب ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 175

4-2-3- پیل …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 180

4-2-4- دیو ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 185

4-2-5- رخش ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 188

4-2-6- سیمرغ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 189

4-2-7- شبدیز …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 191

4-2-8- شیر …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 192

4-2-9- عنقا …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 192

4-2-10-غول………………………………………………………………………………………………………………………………………….200

4-3- لحن حماسی ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 201

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهاد

5-1- نتیجه­گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………..210

5-2-پیشنهاد…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 210

فهرست منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………………………………….211

چکیده ی انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………………………218

چکیده

حماسه داستانی است از تاریخ تخیلی یک ملت که با قهرمانی ها و حوادث خارق العاده در می آمیزد وپر از رویدادهای غیرطبیعی است.قرن چهارم وپنجم اوج تفکرات حماسی در عرصه زبان وادبیات فارسی است.

یکی از درون مایه های غالب درشعر اکثر شاعران قصیده سرای قرن چهارم وپنجم حماسه وتفکرات حماسی است. این درون مایه رادراغلب شعر شاعران این دوره به وفور می توان یافت.

پژوهشگر در این پایان نامه تلاش کرده است تاعناصر حماسی موجود درشعر شاعران شاخص سبک خراسانی را به دقت مورد تحلیل وبررسی قرار دهد.

مهم ترین دستاوردی که از این پژوهش به دست آمد این است که شاعران این دوره در بیان مدح و ستایش ممدوحان خویش از شخصیت های حماسی و واژگان و ابزارهای جنگی فراوان استفاده کرده اند.

واژگان کلیدی: حماسه، عناصر، سبک خراسانی، شاعران، لحن حماسی

مقدمه

حماسه یکی از انواع ادبی و در اصطلاح روایتی است داستانی از تاریخ تخیلی یک ملت که با قهرمانی­ها و اعمال و حوادث خارق­العاده درمی­آمیزد. در حماسه رویدادهای غیر طبیعی و خلاف عادت فراوان دیده می­شود و همین رویدادهاست که می­تواند آرمان­ها و آرزوهای بزرگ ملتی را در زمینه­های مذهبی، اخلاقی و نظام اجتماعی نشان دهد و عقاید کلی آن ملت را درباره­ی مسایل اصلی انسانی مانند آفرینش، زندگی، مرگ و جز آن بیان کند.

شاعران سبک خراسانی در اشعار خویش که غالبا”مدح و ستایش پادشاهان بوده است از عناصر حماسی استفاده کرده­اند. بیشترین عناصر حماسی که در قصاید این سبک به کار برده شده­اند شخصیت­های حماسی، واژگان و ابزارهای جنگی است. تحلیل و بررسی میزان حضور این عناصر در شعر همه­ی شاعران کاری بس دشوار است.

در این پژوهش سعی خواهیم کرد تا با بررسی مجموعه­ای از قصاید شاعران شاخص سبک خراسانی به بررسی و تحلیل این عناصر بپردازیم. آنچه در این پژوهش مورد تحلیل و بررسی قرار خواهد گرفت؛ شخصیت­های حماسی، اساطیری، دینی، تاریخی، ابزارهای جنگی، واژگان حماسی و … در قصاید رودکی، عنصری، فرخی سیستانی و منوچهری دامغانی است و منابعی که نگارنده در آوردن شواهد از آن­ها استفاده کرده است؛ دیوان رودکی به تصحیح سعید نفیسی و دیوان­های منوچهری دامغانی، فرخی سیستانی و عنصری به کوشش دکتر محمد دبیر سیاقی است.

اعدادی که زیر ابیات آمده، از چپ به راست بیانگرشماره ی صفحه و شماره­ی بیت است وعلامت های اختصاری، اولین حرف از فامیلی شاعران می باشد بدین ترتیب که منظور ازف: فرخی، ر: رودکی، ع:عنصری، م: منوچهری است.

 

 

این پایان نامه در پنج فصل تنظیم شده است که به ترتیب عبارتند از:

فصل اول: حماسه و سبک خراسانی

در این فصل به تعریف حماسه، انواع حماسه و تاریخچه­ی آن و نیز سبک خراسانی و توضیح درباره­ی شاعران شاخص این سبک پرداخته شده است.

فصل دوم: شخصیت­های اساطیری، حماسی، دینی و تاریخی

در این فصل به تحلیل و بررسی شخصیت­های حماسی و اساطیری، دینی و تاریخی پرداخته شده است.

فصل سوم: ابزارهای جنگی و واژگان حماسی در قصاید سبک خراسانی

در این فصل عناصر حماسی از قبیل ابزارهای جنگی و واژگان حماسی بررسی و تحلیل شده است.

فصل چهارم: موجودات و لحن حماسی در قصاید سبک خراسانی

این فصل به بررسی موجودات حماسی که در شعر شاعران این دوره آمده است و قسمتی نیز به لحن حماسی موجود در ابیات این دوره پرداخته شده است.

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهاد

در این فصل نتیجه­ی کلی از آنچه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته آورده شده و به پیشنهاد پژوهشی نگارنده نیز اشاره شده است.

 

پیشینه تحقیق

در مورد این موضوع به طور  اختصاصی کتابی نوشته نشده است اما به طور پراکنده مطالبی آمده است که به ذکر چند مورد اکتفا می­شود:

رزمجو، حسین، 1381، قلمرو ادبیات حماسی ایرا ن، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران.

در این کتاب شعر حماسی یکی از جالب­ترین و ارزشمندترین انواع سخن منظوم به حساب آمده است. زیرا به منزله ی آیینه­ای است که تصویر بزرگی­ها و پایبندی اخلاقی ملت­ها را می­توان در آ ن مشاهده کرد.

شمیسا، سیروس، 1374، سبک­شناسی شعر، انتشارات فردوس، تهران.

نویسنده در این کتاب به دو محتوای اصلی شعر سبک خراسانی- شادی و حماسه- اشاره کرده است.

صفا، ذبیح­الله، 1363، حماسه­سرایی در ایران، امیرکبیر، تهران.

نویسنده، اواخر عهد سامانی را دوره به کمال رسیدن روایات حماسی می­داند او می­نویسد: «شعر فارسی در عهد سامانی در خراسان و دیگر نواحی مشرق ایران راه تکامل پیمود» (صفا، 1363: 19).

 

اهداف تحقیق

اهداف علمی: پژوهشگر در نظر دارد با انجام این کار تحقیقی مشخص سازد که شاعران سبک خراسانی در اشعار خویش از درون­مایه­ی حماسی استفاده کرده­اند.

اهداف کاربردی: از این پژوهش در حوزه­های سبک­شناسی و ادبیات حماسی می­توان استفاده کرد.

روش کار                                                                                                                                    روش کار در این پژوهش تحلیلی است. بدین صورت که پژوهشگر پس از مطالعه­ی آثار منظوم و شاخص سبک خراسانی از مواردی که با موضوع در ارتباط بوده فیش­برداری کرده، پس فیش­ها را به صورت موضوعی طبقه­بندی کرده، آنگاه با تحلیل فیش­ها پایان نامه ­ی خود را نوشته و در پایان نیز نتیجه­گیری کرده است.

تعداد صفحه : 235

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید