دانلود پایان نامه ارشد : بررسی عوامل تعیین کننده تصمیم سزارین در برابر زایمان طبیعی در زنان باردار شهر اصفهان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جمعیت‌شناسی

عنوان : بررسی عوامل تعیین کننده تصمیم سزارین در برابر زایمان طبیعی در زنان باردار شهر اصفهان

دانشگاه علامه طباطبائی

پایان نامه کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی

 

عنوان:

بررسی عوامل تعیین کننده تصمیم سزارین در برابر زایمان طبیعی در زنان باردار شهر اصفهان

 

استاد راهنما:

دکتر فریده خلج‌آبادی فراهانی

استاد مشاور:

دکتر حسن سرایی

استاد داور:

دکتر کورش مهرتاش

  

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

میزان سزارین در ایران نسبت به دهه‌ی 1350‌ افزایش سه برابری داشته است، به  ‌طوریکه به گزارش سازمان جهانی بهداشت ایران در سال 2008 به لحاظ فراوانی سزارین در دنیا رتبه‌ی دوم را دارا می‌باشد. سزارین در اصفهان نیز شیوع بالایی دارد. لذا هدف این مقاله بررسی عوامل تعیین کننده تصمیم سزارین در زنان باردار شهر اصفهان است. این مطالعه بر روی 400 زن 15 تا 49 ساله باردار که در ماههای پایانی بارداری بوده و برای وضع حمل به یکی از مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان مراجعه کرده بودند به روش پیمایش انجام شد .نمونه‌گیری به روش سهمیه‌ای و آسان بود. داده ها توسط پرسشنامه محقق ساخته با 61 سوال و گویه جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که میانگین سنی زنان 26.6 سال (SD=4.4) بود. 9/73 درصد از زنان قصد انجام سزارین داشتند. نتایج تحلیل چند متغیره نشان داد که پس از کنترل تحصیلات، درآمد و تعداد فرزند قصد شده افراد، احتمال تصمیم سزارین با افزایش نقش پزشک (OR=1.33, P<0.001)، افزایش هنجار ذهنی (OR=1.19, P<0.01 و تصویر بدنی (OR=1.42, P<0.001)،) بطور معنی داری افزایش می یابد. همچنین نگرش نسبت به سزارین و فردگرایی از طریق تأثیر بر هنجار ذهنی بر تصمیم سزارین تاثیر می‌گذارند . بر اساس نتایج این مطالعه، تصمیم سزارین در زنان باردار یک تصمیم پیچیده بوده که تحت تأثیر عوامل مختلف شکل می‌گیرد. لذا مداخلات جامع برای کاهش سزارین با تأثیر بر نقش پزشکان، تغییر هنجار ذهنی و فرهنگ‌سازی تصویر بدنی توصیه می‌شود.

 

واژگان کلیدی: تعیین کننده‌ها، سزارین، زایمان طبیعی، ایران، اصفهان

فهرست مطالب

 عنوان                                                                                            شماره صفحه

فصل اول: سیمای پژوهش                                                                                

1-1- مقدمه. 1

1-2- طرح مسئله. 2

1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش4

1-4- اهداف پژوهش6

فصل دوم: چارچوب نظری و مروری بر ادبیات تحقیق

2-1- تاریخچه سزارین.. 8

2-2- تاریخچه سزارین در ایران  8

2-3- مقایسه معایب و مزایای زایمان طبیعی و سزارین  9

 2-4- مقایسه میزان سزارین در جهان و کشور. 10

 2-5 – پیشینه تجربی پژوهش15

2-5-1- مقدمه و پیشینه تجربی. 15

2- 5-2- نتیجهگیری 22

 2-6- مبانی نظری تحقیق.. 23

2-6-1- نظریه پزشکی شدن 23

2-6 -1-1- پزشکی شدن فرزندآوری و زایمان 24

2-6- 1-2- تجزیه و تحلیل اخلاقی بر مبنای اصول چهارگانه در پزشکی 25

2-6- 1-2-1سودرسانی و عدم ضرررسانی.. 25

2-6- 1-2-2 احترام به استقلال فرد. 25

2-6- 1-2-3 عدالت 26

2-6- 1-2-4 رضایت آگاهانه. 26

2-6- 2 تئوری عمل بخردانه 27

2-6-3 تئوری رفتار برنامهریزی شده 28

2-6-4 تئوری گذار دوم جمعیتی.. 30

2-6-4-1 فردگرایی.. 31

2-6-4-1-1  ریشهها و خواستگاههای فردگرایی 31

2-6- 4-1-2 فردگرایی در جامعهی ایران.. 32

2- 6-4-2 تصویر بدنی.. 33

2-7 چهارچوب نظری (مفهومی) تحقیق.. 35

2-8 فرضیات پژوهش 38

فصل سوم: روش­شناسی تحقیق

3-1 مقدمه 41

3-2 روش تحقیق.. 41

3-3 واحد تحلیل.. 42

3-4 جامعه آماری.. 42

3-2-3- روش نمونهگیری.. 42

3-6 حجم نمونه. 44

3-7 تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم تحقیق.. 45

3-8 متغیرهای پژوهش46

3-8-1  متغیرهای وابسته تحقیق.. 46

3-8- 2 متغیرهای مستقل تحقیق.. 46

3-8- 2-1وضعیت اجتماعی اقتصادی. 46

3-8-2-2 متغیرهای جمعیتی.. 47

3-8-3 نگرش47

3-8-4 کنترل رفتار درک‌شده. 48

3-8-5 هنجار ذهنی.. 49

3-8-6 تصویر بدنی.. 50

3-8-7  فردگرایی.. 51

3-8- 8 نقش پزشک52

3-9 سطوح و واحد سنجش53

3-10 خطایابی دادهها 53

3-11 اعتبار و پایایی.. 54

3-11-1  اعتبار. 54

3-11- 1-1 گزارش تحلیل عاملی تأییدی.. 56

3-11-1-1-1 گزارش تحلیل عامل برای گویههای نگرش56

3-11-1-1-2 گزارش تحلیل عامل برای گویه‌های کنترل رفتار درک شده. 57

3-11-1-1-3  گزارش تحلیل عامل برای گویه‌های هنجار ذهنی.. 59

3-11- 1-1-4 گزارش تحلیل عامل برای گویه‌های تصویر بدنی.. 60

3-11-1-1-5 گزارش تحلیل عامل برای گویه‌های فردگرایی 62

3-11-1-1-6 گزارش تحلیل عامل برای گویههای نقش پزشک63

3-11-2 پایایی (روایی) 65

3-11-2-1  متغیر نگرش66

3-11-2-2 متغیر کنترل رفتار درک شده. 66

3-11-2-3 متغیر هنجار ذهنی.. 67

3-11-2-4 متغیر تصویر بدنی.. 67

3-11-2-5 متغیر فردگرایی.. 68

3-11-2-6 متغیر نقش پزشک68

3-12 ابزار گردآوری دادهها 69

3-13 روش تجزیه و تحلیل دادهها 69

فصل چهارم: یافته­های تحقیق

4-1- مقدمه. 72

4-2مشخصههای جمعیتشناسی، اجتماعی اقتصادی پاسخگویان.. 72

5-2- 1 وپژگیهای جمعیتی، اقتصادی-اجتماعی.. 72

4-2- 2 وضیت بیمه درمانی.. 73

4-2- 3وضعیت تعداد فرزندان زنده مانده. 74

4-2- 4 نوع زایمان قبلی.. 75

4- 2- 5 طول مدت بارداری.. 76

4-2-6 فرزند قصد شده. 76

4-2-7 توصیه سزارین 77

4-2-8 توصیه به زایمان طبیعی.. 78

4-2- 9 تصمیم روش زایمان 79

4-2- 10 تصمیم روش زایمان  قبل از بارداری 80

4-2- 11 رایگان شدن زایمان طبیعی.. 82

4-2-12  مدت ازدواج.. 83

4-3  توصیف دادهها 83

4-3-1 نگرش زنان بارداری که تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی گرفته‌اند. 84

4-3-2 کنترل رفتار درک شده زنان بارداری که تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی گرفته‌اند. 85

4-3-3 هنجار ذهنی زنان بارداری که تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی گرفته‌اند. 87

4-3-4 تصویر بدنی زنان بارداری که تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی گرفته‌اند. 88

4-3-5 فردگرایی زنان بارداری که تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی گرفته‌اند. 89

4-3-6 نقش پزشک در تصمیم سزارین یا زایمان طبیعی زنان باردار 91

4-4 آمار استنباطی.. 92

4-4-1 رابطه وضعیت اشتغال با تصمیم نوع زایمان.. 93

4-4-2 رابطه وضعیت تحصیلات با تصمیم نوع زایمان.. 94

4-4-3 رابطه وضعیت درآمد با تصمیم نوع زایمان.. 95

4-4-4 رابطه وضعیت سن فرزندآوری با تصمیم نوع زایمان.. 96

4-4-5 رابطه قصد فرزند‌آوری با تصمیم نوع زایمان.. 97

4-4-6 رابطه نگرش با تصمیم نوع زایمان.. 98

4-4-7 رابطه کنترل رفتار درک شده با تصمیم نوع زایمان.. 99

4-4-8 رابطه هنجار ذهنی با تصمیم نوع زایمان.. 100

4-4-9رابطه تصویر بدنی با تصمیم نوع زایمان.. 101

4-4-10 رابطه فردگرایی با تصمیم نوع زایمان.. 101

4-4-11 رابطه‌ی نقش پزشک در تصمیم نوع زایمان.. 102

4-4-12 وضعیت بیمه درمانی به تفکیک تصمیم نوع زایمان.. 103

4-4-13 تعداد فرزندان در قید حیات به تفکیک تصمیم نوع زایمان.. 104

4-5 خلاصه‌ی نتایج تحلیل دو متغیره‌ی داده‌ها 104

4-6 رگرسیون لجستیک دو وجهی.. 106

4-6-1 آزمون های آماری مربوط به تأثیر هر متغیر پیش بین ( مستقل ) 108

4-6-2 لگاریتم درستنمایی و ضریب تعیین  113

4-6-3 ارزیابی احتمالات پیش بینی شده. 114

4-6-4 ارزیابی مدل.. 115

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1 بحث و نتیجهگیری………………………………………………………………………………………………………………………………. 117

5-2 پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 124

5-2-1 پیشنهادات اجرایی در زمینه‌ی سیاست گزاری………………………………………………………………………………. 124

5-2-2پیشنهادات پژوهشی……………………………………………………………………………………………………………………….. 124

5-3 محدودیت پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………….. 125

فهرست منابع

منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 126

 منابع لاتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 130

پیوستها

پرسشنامه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 134

فهرست جداول

عنوان جداول                                                                                        شماره صفحه

جدول2-1- رتبهبندی کشورها بر حسب میزان سزارین در سال 2008.. 11

 جدول2-2-  روش زایمان و مراقبت پس از زایمان در زنانی که در دو سال قبل از مطالعه شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت در ایران، زایمان زنده داشتند. 13

 جدول2-3- درصد زنان زایمان کرده در دو سال قبل از مطالعه شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت در ایران به تفکیک روش زایمان،1389. 15

 جدول3-1- توزیع درصدی و نسبی زایمان طبیعی و سزارین در بیمارستان‌های منتخب شهر اصفهان طی ماه خرداد و تیر1390  44

 جدول3-2- سطوح سنجش متغیرهای تحقیق.. 53

 جدول3-3- نتایج آزمون کیزر و بارتلت در تحلیل عامل متغیر نگرش56

 جدول3-4- نتایج بار عامل برای متغیر نگرش57

 جدول3-5- نتایج آزمون کیزر و بارتلت برای متغیر کنترل رفتار درک شده. 58

 جدول3-6- نتایج بار عاملی برای متغیر کنترل رفتار درک شده. 58

 جدول3-7- نتایج آزمون کیزر و بارتلت برای متغیر هنجار ذهنی.. 59

 جدول3-8- نتایج بار عامل متغیر هنجار ذهنی.. 60

 جدول3-9-  نتایج آزمون کیزر و بارتلت برای متغیر تصویر بدنی.. 61

 جدول3-10-  نتایج بار عامل برای متغیر تصویر بدنی.. 61

 جدول3-11- نتایج آزمون کیزر و بارتلت در تحلیل عامل برای متغیر فردگرایی.. 62

 جدول3-12- نتایج بار عامل برای متغیر فردگرایی.. 63

 جدول3-13-  نتایج آزمون کیزر و بارتلت برای متغیر نقش پزشک64

 جدول3-14-  نتایج بار عامل متغیر نقش پزشک64

 جدول3-15-  نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر نگرش نسبت به زایمان طبیعی و سزارین.. 66

 جدول3-16-  نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر کنترل رفتار درک شده. 66

 جدول3-17-  نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر هنجار ذهنی.. 67

 جدول3-18-  نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر کنترل رفتار درک شده. 67

 جدول3-19- نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر کنترل فردگرایی.. 68

 جدول3-20- نتایج آزمون آلفای کرونباخ درباره متغیر نقش پزشک68

 جدول4-1- توزیع پاسخ‌گویان بر حسب مشخصه های جمعیت شناسی ، اجتماعی اقتصادی.. 73

 جدول4-2- توزیع پاسخگویان بر حسب نوع بیمه. 74

 جدول4-3- توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت تعداد فرزند. 74

 جدول4-4- توزیع پاسخگویان بر حسب نوع زایمان قبلی.. 75

 جدول4-5- توزیع پاسخگویان بر حسب طول مدت بارداری.. 76

 جدول4- 6- توزیع پاسخگویان بر حسب قصد فرزندآوری.. 77

 جدول4-7- توزیع پاسخگویان بر حسب توصیه به سزارین.. 78

 جدول4-8- توزیع پاسخگویان بر حسب توصیه به زایمان طبیعی 78

 جدول4-9- توزیع پاسخگویان بر حسب تصمیم روش زایمان.. 80

 جدول4-10- توزیع پاسخگویان بر حسب تصمیمی که قبل از بارداری در مورد روش زایمان داشتند 81

 جدول4-11-  توزیع پاسخگویان بر حسب تصمیم زایمان طبیعی به دلیل رایگان شدن.. 82

 جدول4-12-  توزیع پاسخگویان بر حسب مدت ازدواج.. 83

 جدول4-13- توزیع و درصد پاسخ های پنج گزینه ای لیکرتی به گویه های نگرشی نسبت  به نوع زایمان  85

 جدول4-14- توزیع پاسخگویان بر حسب گویه‌های کنترل رفتار درک شده. 86

 جدول4-15- توزیع پاسخگویان بر حسب گویه‌های هنجار ذهنی.. 88

 جدول4-16- توزیع پاسخگویان بر حسب گویه‌های تصویر بدنی.. 89

 جدول4-17- توزیع پاسخگویان بر حسب گویه‌های فردگرایی.. 91

 جدول4-18- توزیع پاسخگویان بر حسب گویه‌های نقش پزشک92

 جدول4-19- توزیع تصمیم نوع زایمان پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال.. 93

 جدول4-20- توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب وضعیت تحصیلات 94

 جدول4-21- توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب وضعیت درآمد. 95

 جدول4-22- نتایج آزمون t پیرامون تصمیم روش زایمان بر حسب سن (زنانی که اولین فرزند خود را باردارند) 96

 جدول4-23- نتایج آزمون t پیرامون قصد زایمان بر حسب سن (زنانی که دومین فرزند خود را باردارند) 96

 جدول4-24- توزیع انتخاب نوع زایمان پاسخگویان بر حسب تعداد فرزند قصد شده. 97

 جدول4-25-توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب نگرش98

 جدول4-26-  توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب کنترل رفتار درک شده. 99

 جدول4-27- توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب هنجار ذهنی.. 100

جدول4-28- توزیع قصد زایمان پاسخگویان بر حسب تصویر بدنی.. 101

 جدول4-29- توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب فردگرایی.. 102

 جدول4-30- توزیع تصمیم زایمان پاسخگویان بر حسب نقش پزشک102

 جدول4-31- نوع بیمه به تفکیک تصمیم نوع زایمان.. 103

 جدول4-32- تصمیم نوع زایمان به تفکیک تعداد فرزندان در قید حیات.. 104

 جدول4-33- همبستگی بین متغیرهای مستقل، حاصل از همبستگی پیرسون  107

 جدول4-34- همبستگی بین متغیرهای مستقل (رتبه‌ای) حاصل از همبستگی تائوکندال.. 107

 جدول4-35-  ضرایب حاصل از همبستگی‌های متغییرهای مستقل  108

 جدول4-36- متغیرهایی که وارد معادله شدند، نتایج مربوط به معنی داری و میزان تاثیر هر متغیر مستقل بر متغیر وابسته  111

 جدول4-37-نتایج مربوط به دو آماره لگاریتم درست‌نمایی و ضریب تعیین پزودو. 113

 جدول4-38- جدول طبقه بندی.. 115

 جدول4-39- نتایج آزمون اوم نی بوس115

فهرست نمودارها

 عنوان نمودارها                                                                                               شماره صفحه

نمودار 2-1- درصد زنان زایمان کرده به روش سزارین در دو سال قبل از مطالعه شاخص‌های چندگانه سلامت و جمعیت در ایران،1389  14

نمودار 4 -2- توزیع درصدی پاسخگویان بر حسب تعداد فرزند. 75

نمودار 4 -3- توزیع درصدی پاسخگویان بر حسب قصد فرزندآوری.. 77

نمودار 4 -4- توزیع درصدی پاسخگویان بر حسب توصیه به زایمان طبیعی و توصیه به سزارین.. 79

نمودار 4 -5- توزیع درصدی پاسخگویان بر حسب تصمیم روش زایمان.. 80

نمودار 4 -6- نمایش پاسخگویان بر حسب تصمیم روش زایمان قبل از بارداری.. 81

نمودار 4 -7- مقایسه تصمیم روش زایمان قبل از بارداری و در زمان بارداری.. 82

 

فهرست شکل‌ها

 عنوان شکل‌ها                                                                                                   شماره صفحه

 شکل 2-1- تئوری رفتار بخردانه و رفتار برنامه‌ریزی شده. 29

 شکل 2-2- مدل مفهومی پژوهش37

1-1 مقدمه

زایمان یکی از موهبت‌های الهی برای تولید نسل بشر بر روی زمین می‌باشد که از بدو تولد آدم تاکنون همواره ادامه داشته است. مکانیسم انجام زایمان یک فرایند خودبه‌خودی و بدون نیاز به مداخله می‌باشد که سال‌های سال با سیر طبیعی خود انجام شده است.

با پیشرفت علم و تکنولوژی طی دهه‌های اخیر بشر به راه‌هایی دست یافت که با کمک عمل جراحی در مواردی که جان مادر یا جنین در خطر بود به کمک آنها بشتابد ، کشف آنتی‌بیوتیک‌ها و استفاده از دستگاه‌ها و تجهیزات پیشرفته، نیز در این زمینه به یاری بشر شتافت ( اسکات و جیمز[1] 1375).

اما پس از چندی این روش که فقط برای استفاده در موارد اورژانس و برای نجات جان مادر و جنین ابداع شده بود در بین جوامع شیوع بیشتری پیدا کرد و به وسیله‌ای برای فرار از درد زایمان مبدل شد، به طوری‌که امروزه در بسیاری از جوامع انجام زایمان با روش سزارین به یک فرهنگ مبدل گشته و بیش از نیمی از زنان داوطلبانه به انجام سزارین روی می‌آورند و این درحالی است که انجام این عمل جراحی خود عواقب بسیار زیادی برای مادر و جنین به همراه دارد از جمله عوارض بیهوشی، خونریزی، آمبولی، عفونت های بعد از عمل جراحی و مرگ و میر بیشتر مادران پس از انجام عمل سزارین، که همه این عوامل با همدیگر به غیر از ایجاد عوارض جسمی و روانی برای مادر، موجب 2 تا 3 برابر شدن هزینه زایمان برای مادر و خانواده می‌شوند، همچنین ناتوانی‌های مادر پس از انجام سزارین موجب عدم توجه و رسیدگی کامل مادر و شیردهی صحیح نوزاد پس از تولد می‌گردد Malcolm & Ian 1998:85)).

با توجه به کلیه عوارض بیان شده، شیوع این عمل جراحی در اکثر کشورهای غربی از جمله آمریکا تا حدود سال 1988 به 25 درصد رسید ولی پس از آن با توجه بیشتر این کشورها آمار سزارین تا سال 2000 به 8/21 درصد رسید و پس از آن در همین حد ثابت ماند. سازمان بهداشت جهانی نیز در راستای حفظ سلامت مادر و جنین هدف برای انجام سزارین تا سال 2010 را 15 درصد اعلام کرد (کانینگهام[2]،1376).

در حالیکه در کشورهای در حال توسعه، آمار و ارقام سزارین روزبه‌روز در حال افزایش است و کشور مـا نیز در این گوی سبقت عقب نمانده به‌طوری‌که طبق آمار و ارقام اعلام شده در سال 1385 میزان سزارین در کشور ما به 3/42 درصد رسیده و استان اصفهان نیز با داشتن 2/58 درصد سزارین مقام دوم را، در کشور داشته است (مرکز بهداشت استان اصفهان،1384) و در سال 1379 این میزان به 83/60 رسید (رشیدیان و همکاران،1391).

از آنجایی که سزارین تکراری علت عمده انجام عمل سزارین به شمار می‌رود ( فدایی، 1375) و در سال‌های آغازین قرن 21 در کشور ما تقریباً انجام زایمان طبیعی پس از سزارین قبلی به فراموشی سپرده شده است ( قرشی و اسماعیل زاده، 1383). لذا این سؤال مطرح است که آیا سزارین روی باروری تأثیر می‌گذارد؟ این سؤال در دو دهه‌ گذشته ذهن تعدادی از پزشکان و محققان را به خود مشغول داشته است. یک مقاله مروری که در سال 1996 جهت پاسخ به این سؤال منتشر شد، شواهدی را دال بر احتمال کاهش باروری بر اثر سزارین ارائه نمودند (Hemminki, 1996:336). نتایج یک مطالعه در سال 1985 نشان داد که زنان اسکاندیناوی که تحت عمل سزارین قرار می‌گیرند نسبت به زنانی که زایمان واژینال انجام داده بودند، فرزندان کمتری داشته‌اند (Hemminki et al., 1985:340). از آنجایی که یکی از سیاست‌های جمعیتی مهم در حال حاضر ایران افزایش فرزندآوری به بیش از نرخ جانشینی می‌باشد، بنابراین با کاهش سزارین علاوه بر کاهش عوارض مربوط به سزارین ، می‌توان احتمال فرزندآوری و باروری را در زنان بیشتر را تقویت کرد.

با وجود این آمار و ارقام و فاصله ما تا رسیدن به شعار سازمان بهداشت جهانی، لزوم انجام مداخلاتی در جهت یافتن علت این افزایش و انجام راهکارهای در جهت کاهش این آمار و ارقام ضروری به نظر می رسد.

 

2-1طرح مسئله

سزارین یک عمل جراحی مداخله‌ای است که در مواقع اضطراری برای نجات جان مادر و کودک هنگامی که زایمان طبیعی امکان پذیر نیست یا هنگامی که طبق دستور پزشک زایمان طبیعی برای مادر و کودک خطرناک است انجام می‌پذیرد (Shabnam, 2013). سزارین عبارتست از روش جراحی که به وسیله‌ی آن نوزاد از طریق برش روی دیواره‌ی شکم و برش جدار رحم متولد می‌شود، اما در زایمان طبیعی جنین از طریق مجرای مهبلی بدون برش یا انجام عمل جراحی از رحم خارج می‌شود2009:37)  (Mohammad Beigi et al.,.

نسبت سزارین به کل موالید یکی از شاخص‌های مهم مراقبت بارداری است (World Health Organization, 2009) . میزان کمتر از 5 درصد نشان می‌دهد که سهم قابل توجهی از زنان دسترسی به امکانات جراحی مربوط به بارداری ندارند، از طرف دیگر میزان بالاتر از 15درصد نشان می‌دهد استفاده از سزارین به دلایل دیگری غیر از نجات جان استفاده می‌شود  .(WHO 1985,WHO 1993)

تعداد سزارین‌ها در کشورهای پیشرفته در نیمه‌ی دوم قرن بیستم میلادی افزایش یافت به طوری که در ایالت متحده‌ی آمریکا از 5/4  درصد کل زایمان‌ها در سال 1965 به 25 درصد در سال 1988، و 1/26 درصد در سال 2005 رسید. این افزایش در برخی از کشورهای اروپایی نیز دیده شده و به عنوان مثال در سوئد از 8/13 درصد در سال 1994 به 1/18 درصد در سال 1999 رسیده است(Florica, 2006:92). لذا به دلیل عوارض و مرگ ومیر بالای سزارین در مقایسه با زایمان طبیعی کوشش‌های زیادی در کشورهای  پیشرفته برای کاهش تعداد اعمال سزارین صورت گرفته است. به طور مثال انجمن زنان و زایمان آمریکا در سال 2000 توصیه کرد که نسبت سزارین به کل زایمان‌ها تا سال 2010 به 5/15 درصد کاهش یابد (عزیزی،191:1386).

ایران نیز از این مقوله مستثنی نبوده است. میزان سزارین در ایران نسبت به دهه‌ی 1350‌ افزایش سه برابری داشته است و روند افزایش با سرعتی بیش از حد انتظار پیش می‌رود (عباسی‌شوازی و امیری فراهانی،1391)، طبق گزارشی که در سال 2010 توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام شد، در سال 2008 بیشترین میزان سزارین مربوط به کشور برزیل (9/45درصد) و کمترین میزان سزارین مربوط به کشور چاد (4 درصد) بوده است (Gibbones et al., .2010:74)  در این گزارش میزان سزارین در کشور ایران 9/41 درصد اعلام شده است،که دارای رتبه دوم در بین کشورهاست (Gibbones et al., 2010:78) در استان اصفهان سال 1386 -2/58 درصد زنان عمل سزارین را انجام داده‌اند (دفتر برنامه‌ریزی و بودجه،1388). همچنین در سال 1391، 62 درصد از زنان باردار اصفهانی از عمل سزارین استفاده کرده‌اند که 47 درصد بالاتر از میزان جهانی است (فروزان، 1:1391).

در بسیاری از موارد دلایل پزشکی برای این افزایش وجود ندارد بلکه ناآگاهی، عقاید و نگرش‌های غلط تعیین کننده‌ی نوع زایمان شده است (علی‌محمدیان،1382). همچنین عوامل زیادی مثل سن مادر، اول‌زا بودن، سزارین قبلی، تقاضای بستن لوله‌ها، تمایل مادر به دلیل ترس از زایمان طبیعی و مسائل اجتماعی اقتصادی بر میزان سزارین مؤثر بوده است (Moreno., 2001:147) در موارد دیگر ناآگاهی و عقاید خانواده‌ها، دیدگاه متخصصین مامایی و سیاست‌های استانی، بیمارستانی و بین بخشی نیز از عوامل مؤثر بر میزان شیوع سزارین هستند (خانی،1383). نقش پزشکان در این موضوع قابل انکار نیست پزشکان سزارین را به عنوان یک شیوه‌ی دفاعی در مقابل پیامدهای قانونی انجام می‌دهند و حتی ممکن است که ترجیحات زنان را به سمت سزارین جهت بدهند (Murray, 2000:12). در مطالعه‌ای که مِفات[3](2007) انجام داده به این نتیجه رسیده است که زنان احساس خوبی در قبال مسئولیت‌پذیری و تصمیم‌گیری خود در انتخاب نوع زایمان نداشته‌اند و از پزشکان انتظار دارند که مسئولانه در انتخاب زایمان آن‌ها مشارکت کنند. مطالعات دیگر نشان داده است که وجود رابطه واقعی بین ماماها، پزشک و مادر، تجسم اعتماد واقعی، احترام، نشان دادن مهارت ماماها و حرفه‌ای بودن آن‌ها، توان به کارگیری تکنولوژی تولد در مواقع بروز مشکل و حفظ و القای آن به مادر، مواردی است که در طول وضع‌حمل طبیعی به مادر و تیم پزشکی در انتخاب نوع زایمان و داشتن یک حس خوب کمک می‌کند (Goldberg, 2008:12).

علاوه بر عواقب بهداشتی و سلامتی افزایش آمار سزارین، از دیدگاه جمعیت شناختی نیز این روند تاثیرات مهمی بر تمایلات باروری و میزان فرزندآوری دارد به طوری‌که در بیست سال گذشته با افزایش میزان سزارین باروری نیز کاهش یافته است (محمدبیگی و رحیمی، 1383 :85) میزان باروری کل (TFR) در ایران تا دهه‌ی 1360 در حدود 6 بوده است، اما باروری به سرعت کاهش یافت. به طوری که در سال 1385 به سطح جانشینی رسید (سرایی،1387).  با توجه به نتایج سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1390 این رقم به 8/1 فرزند برای هر زن کاهش یافته است و برای استان اصفهان نیز این مقدار5/1 می‌باشد (پژوهشکده آمار براساس داده‌های سرشماری، 1390). از آنجایی‌که یکی از اهداف مهم سیاست‌گذاری‌های جمعیتی در ایران رساندن نرخ باروری به سطح جانشینی و کمی بیشتر است (1/2) و از آنجایی‌که سزارین امکان داشتن فرزند بیشتر را کاهش می‌دهد و در مواقعی نیز منجر به  ناباروری می‌شود و از سویی مرگ و میر مادران و نوزادان در زایمان‌های سزارین بیشتر از زایمان طبیعی است، بنابراین با در نظر گرفتن آمار بالای سزارین در ایران، و مخصوصاً در شهر اصفهان توجه به عوامل مرتبط با تصمیم سزارین از بعد جمعیتی و اجتماعی اقتصادی اهمیت دارد. این مطالعه به نقش این عوامل در شیوع سزارین می‌پردازد و در پی ارائه‌ی پیشنهاداتی در جهت تأثیر بر تصمیمات زنان برای نوع ایمان  و کاهش سزاین انتخابی می‌باشد.

3-1 ضرورت و اهمیت موضوع:

عمل سزارین در سراسر جهان افزایش پیدا کرده است و در برخی از کشورها به رایج‌ترین شیوه‌ی وضع حمل تبدیل شده است (Norberg & Pantano, 2013). در سزارین میزان مرگ و میر 2تا3 برابر و میزان ناتوانی 5تا10 برابر است(Cunnigham et al., 1993) . چون عمل سزارین یک عمل جراحی عمده‌ی شکم می‌باشد و بنابراین عوارض استاندارد این نوع اعمال جراحی شامل عوارض طبی، بیهوشی و جراحی است. میزان مرگ و میر و ابتلا مادران در سزارین در مقایسه با زایمان طبیعی بیشتر است. شایع‌ترین علل مرگ و میر مادران در سزارین بیهوشی، خونریزی و عفونت بوده است. از دیگر مشکلات همراه با سزارین هزینه‌های اقتصادی آن است، میانگین مدت زمان بستری در زایمان به روش طبیعی، معادل نصف زمان بستری در زایمان به روش سزارین گزارش شده است (Allameh, 2000).

لازم به ذکر است که در راستای کاهش سزارین، یکی از سیاست های دولت انجام رایگان زایمان طبیعی در مراکز دولتی از اویل سال 1393 می باشد (برنامه‌ی تحول نظام سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان، 1393). این برنامه مشوقی برای زایمان طبیعی محسوب می‌شود که نشانه مزایای اقتصادی انجام زایمان طبیعی نسبت به سزارین است.

پیشینه‌ی اسناد پزشکی این حقیقت را آشکار کرده است که زنانی که سزارین انجام می‌دهند فرزندان کمتری خواهند داشت. همچنین، استفاده از سزارین باعث شده است تا خطر نازایی ثانویه بیشتر شود چرا که پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند که بعد از  دو فرزند دیگر به صلاح نیست که برای سومین بار باردار شد (Norberg & Pantano, 2013).

در سه دهه‌ی اخیر با پزشکی شدن تولدها، تولد به وسیله‌ی سزارین شیوه‌ی معمول شده است، در ایالات متحده آمریکا میزان سزارین از 4 تا 6 درصد در سال 1940 به 8/31 درصد از کل تولدها در سال 2007 رسید. مقداری از این افزایش به خاطر نجات جان مادر و کودک بوده است. این در حالی است که اکثر مطالعات نشان می‌دهد میزان بالای زایمان به طریق سزارین لزوماً به بهبود سلامت مادران منتج نمی‌شود (Shabnam, 2013). زایمان‌های سزارین در ایران نیز بیش از حد استاندارد جهانی آن می‌باشد ایران در زمینه سزارین حائز رتبه دوم پس از برزیل و حائز رتبه اول در منطقه می‌باشد و این برای کشوری که در ارتقای انواع شاخص‌های سلامتی موفق بوده است، نگران کننده است.

در سال‌های 1998-2000 (1377-1379) در 28 استان کشور در میان 17991 زن 49-10 ساله‌ی ازدواج کرده که در طی این دوره‌ی زمانی ازدواج کرده بودند میزان سزارین در بیمارستان‌های خصوصی و دولتی 2/27 درصد بوده و طبق آن سیستان و بلوچستان و هرمزگان به ترتیب با 1/6 درصد و 5/13 درصد کم‌ترین و گیلان با 6/57 درصد بیشترین میزان سزارین را دارا بوده است(Ahmad-Nia et al., 1389). آمار مربوط به گزارش معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان پزشکی در مرداد ماه سال 1377، 1/33 درصد بوده است و در سال 1379 این میزان را 35 درصد در کل کشور و 50 درصد در شهر تهران ذکر کرده است (Ministry of Health and Medical Education, 1998).

در سال 1391، 62 درصد از زنان باردار اصفهانی از عمل سزارین استفاده کرده‌اند که 47 درصد بالاتر از میزان جهانی است. میزان عمل سزارین در استان اصفهان به مرز هشدار رسیده است و نگاهی به آمار انجام میزان سزارین در اصفهان و کشور نشان می‌دهد که مادران اصفهانی حتی بیشتر از مادران سایر استان‌ها به عمل جراحی سزارین اقدام می‌کنند.  با توجه به افزایش میزان سزارین و تأثیر انجام سزارین در نازایی ثانویه و در نتیجه‌ی آن کاهش میزان باروری کل و همچنین افزایش مرگ و میر نوزادان و مادران در عمل سزارین  بررسی دقیق دلایل گرایش در زنان به انجام سزارین اهمیت زیادی دارد. این دلایل در حیطه‌های مختلف جمعیتی، اجتماعی- اقتصادی، نقش پزشک و ارائه دهندگان خدمات بهداشتی، هنجارهای اجتماعی، کنترل رفتار درک‌شده و تصویر بدنی جستجو می‌شوند. براساس عوامل تعیین کننده تصمیم زنان برای انجام سزارین، می‌توان پیشنهاداتی و راهکارهای مناسب برای کنترل این روند فزاینده ارائه نمود .

بیشتر تحقیقات صورت گرفته در مورد زایمان سزارین، به بررسی شیوع سزارین و دلایل پزشکی انجام آن پرداخته‌اند، و به رغم اهمیت این مسئله به لحاظ جمعیتی و اجتماعی اقتصادی و نقش پزشک کمتر مطالعه‌ای به بررسی ارتباط متغیرهای جمعیت شناختی و اجتماعی با زایمان سزارین و طبیعی توجه داشته است.

1-4 اهداف تحقیق:

1-4-1اهداف اصلی:

تعیین عوامل تعیین‌کننده تصمیم سزارین در زنانی که در ماه‌های پایانی بارداری در شهر اصفهان می‌باشند.

1-4-2 اهداف فرعی:

تعیین عوامل نگرشی،  مرتبط با تصمیم سزارین در برابر زایمان طبیعی.

تعیین ویژگی‌های اجتماعی-جمعیتی مرتبط با تصمیم به سزارین در مقابل زایمان طبیعی.

تعیین رابطه بین  فردگرایی و تصمیم سزارین.

تعیین رابطه بین توصیه پزشک و تصمیم سزارین.

تعیین رابطه بین درک از هنجار اجتماعی و تصمیم سزارین.

تعیین رابطه بین دیدگاه زنان نسبت به تصویر بدن خود و تصمیم به سزارین.

تعیین رابطه بین کنترل رفتار درک شده و تصمیم سزارین.

 

تعداد صفحه : 157

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید