دانلود پایان نامه ارشد : بررسی فون کنه ­های Eriophyoidea در شهرستان شیراز

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

گرایش : حشره ­شناسی کشاورزی

عنوان : بررسی فون کنه ­های Eriophyoidea در شهرستان شیراز 

دانشگاه شیراز  

دانشکده کشاورزی

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته حشره ­شناسی کشاورزی

 بررسی فون کنه ­های Eriophyoidea در شهرستان شیراز و ارزیابی پتانسیل کنه­ی اریوفید خارشتر (Aceria alhagi) به عنوان عامل کنترل­کننده­ی بیولوژیکی علف هرز خارشتر (Alhagi camelorum, Fabaceae)

 استاد راهنما

دکتر محمدعلی اکرمی ابرقویی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 چکیده

به منظور بررسی فون کنه­های بالاخانواده­ی Eriophyoidea در شهرستان شیراز، در سال­های 90- 1388 نمونه­های گیاهی از نقاط مختلف شهرستان جمع­آوری شدند. طی این بررسی 16 گونه کنه از دو خانواده و 8 جنس از روی 16 گونه­ی گیاه جمع­آوری شد که یک گونه (با علامت *) برای اولین بار از ایران و سه گونه­ (با علامت **) برای اولین بار از دنیا گزارش می­شوند.

گونه­های Aceria malherbae Nuzacci، Aceria drabae (Nalepa)، Aceria mashhadiensis  Xue et al.، Aceria tristriatus (Nalepa)، Aceria alhagi Kamali & Raam ،Aceria oleae (Nalepa) ،(Nalepa)  Aceria macrochelus، Aceria granati (Canestrini and Massalongo)، Shevtenkella ulmi (Farkas)، Tetra glycirrhyza Denizhan et al.*، Acarolox farsi Kamali & Soleimani،Phytoptus pyri Pagenstecher، Acarolox sp.**، Tetra sp.** وAcerimina sp.**  از خانواده­ی Eriophyidae و گونه­یRhyncaphytoptus ficifoliae Keifer  از خانواده­ی Diptilomiopidae جمع­آوری شدند.

همچنین در این بررسی، پتانسیل کنه­ی Aceria alhagi در کنترل بیولوژیکی علف­هرز خارشتر (Alhagi pseudalhagi) ارزیابی شد. این کنه در شرایط طبیعی، پتانسیل بالایی در کنترل این علف­هرز دارد. در شرایط صحرایی 20 بوته­ی انتخاب شدند و سپس هر بوته توسط قفسه­های محاط شده با توری با مش ریز، ایزوله گردید. ده بوته به عنوان شاهد و ده بوته به عنوان تیمار در نظر گرفته شد. سپس به مدت 8 هفته و در فواصل یک هفته­ای کنه­ها با تراکم 50، 100، 300، 300، 300، 400، 500 و 500 کنه به ازای هر بوته­ی تیمار رهاسازی شدند. یک هفته پس از هر رهاسازی تعدادی از برگ­های هر بوته­ی مایه­زنی شده زیر بینوکولار بررسی شد ولی در هر مرتبه حداکثر دو یا سه کنه روی سه بوته زنده مانده بود و روی هیچ­یک از بوته­ها علائم خسارت ظاهر نشد. که این مسئله بیانگر پیچیدگی ویژگی­های رفتاری و بیولوژیکی این کنه و نیازمندی به امتحان کردن روش­های مختلف و اِعمال و بررسی چند فاکتور هم­زمان در اجرای آزمایش است.

 فهرست مطالب

 عنوان                                                                                                                                         صفحه

فصل اول…………………………………………………………………………………………………………….1

1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-1- کنه­های اریوفید………………………………………………………………………………………………………………….2

1-2- خارشتر……………………………………………………………………………………………………………………………….6

1-3- اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………10

فصل دوم…………………………………………………………………………………………………………..11

2- مروری بر پژوهش­های پیشین……………………………………………………………………………………………..12

2-1-  مطالعه­ی فون کنه­های اریوفید………………………………………………………………………………………12

2-1-1- منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………..12

2-1-2- منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………….18

2-2-  ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر در کنترل بیولوژیکی خارشتر……………………………………….26

2-2-1- منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………….26

2-2-2- منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………..27

فصل سوم………………………………………………………………………………………………………. 29

3- مواد و روش­ها………………………………………………………………………………………………………………………30

3-1- بررسی فون کنه­های Eriophyoidea درشهرستان شیراز………………………………………………30

3-1-1- روش­های جداسازی…………………………………………………………………………………………….. 30

3-1-1-1- روش مستقیم………………………………………………………………………………………………30

3-1-1-2- استخراج کنه از بافت گیاهی با استفاده از محلول­های مختلف………………….31

3-1-2- نگه­داری…………………………………………………………………………………………………………………32

3-1-2-1- نگه­داری موقت…………………………………………………………………………………………….32

3-1-2-2- نگه­داری دائمی با استفاده از محلول­های نگه­دارنده……………………………………32

3-1-2-3- نگه­داری نمونه­های گیاهی آلوده به کنه به صورت هرباریومی…………………..32

3-1-3- شفاف­سازی …………………………………………………………………………………………………………..33

3-1-4- رنگ­آمیزی……………………………………………………………………………………………………………..34

3-1-5- تهیه­ی اسلاید………………………………………………………………………………………………………..34

3-1-6- درزگیری اسلاید…………………………………………………………………………………………………….35

3-1-7- شناسایی و توصیف………………………………………………………………………………………………..35

3-2- ارزیابی پتانسیل کنه­ی خارشتر در کنترل بیولوژیکی خارشتر……………………………………….36

فصل چهارم………………………………………………………………………………………………………41

4- نتایج و بحث…………………………………………………………………………………………………………………………42

4-1- فون کنه­های Eriophyoidea………………………………………………………………………………………….42

4-1-1- شکل­شناسی………………………………………………………………………………………………………………..44

4-1-2- واژگان و اختصارات مورد استفاده در شناسایی کنه­های اریوفید…………………………57

4-1-3- کلید شناسایی خانواده­هایEriophyoidea ………………………………………………………..61

4-1-4- گونه­ی  Acarolox farsi Kamali & Soleimani………………………………………………67

4-1-5- گونه­ی  Acarolox n. sp……………………………………………………………………………………..70

4-1-6- گونه­ی  Aceria alhagi Kamali & Raam………………………………………………………..74

4-1-7- گونه­ی  Aceria drabae (Nalepa)……………………………………………………………………..77

4-1-8- کنه­ی برگ لوله­ای انار  Aceria  granati……………………………………………………………79

4-1-9- گونه­ی  Aceria macrochelus (Nalepa)………………………………………………………….80

4-1-10- گونه­­ی  Aceria malherbae Nuzacci…………………………………………………………….82

4-1-11- گونه­ی Aceria  mashhadiensis……………………………………………………………………..85

4-1-12- کنه­ی گالی زیتون  Aceria oleae (Nalepa)…………………………………………………..88

4-1-13- کنه­ی گال زگیلی برگ گردو Aceria tristriatus (Nalepa)…………………………..90

4-1-14- گونه­ی  Acerimina n. sp…………………………………………………………………………………92

4-1-15- کنه­ی تاولی گلابی  Eriophyes  pyri (Pagenstecher)…………………………………94

4-1-16- گونه­ی  Shevtenkella ulmi (Farkas)……………………………………………………………..97

4-1-17- گونه­ی  Tetra n. sp………………………………………………………………………………………..101

4-1-18- گونه­ی  Tetra glycirrhyza Denizhan et al……………………………………………….104

4-1-19- گونه­ی Rhyncaphytoptus ficifoliae Keifer………………………………………………107

4-1-2-  ارزیابی پتانسیل کنه­ی Aceria alhagi در کنترل خارشتر……………………………..110

4- 2- بحث……………………………………………………………………………………………….112

4-2-1- فون کنه­های اریوفید…………………………………………………………………………112

4-2-2- ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر، Aceria alhagi، در کنترل بیولوژیکی علف­های هرز ……………………………………………………………………………………………………………………113

4-3- پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………….113

4-3-1- فون کنه­های اریوفید…………………………………………………………………………………………..113

4-3-2- ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر، Aceria alhagi، در کنترل بیولوژیکی علف­های هرز…………………………………………………………………………………………………………113

منابع………………………………………………………………………………………………………………114

کنه­های اریوفید

کنه­های بالاخانواده­ی Eriophyoidea جزء راسته­ی  Trombidiformesو زیر راسته­ی پیش­استیگمایان (Prostigmata) هستند.

اندازه­ی این کنه­ها بسیار کوچک و معمولاً به طول 100-150 میکرومتر است، ولی اندازه­ی آن­ها به طور کلی بین 80 تا 500 میکرومتر متغیر است (Walter et al., 2009). این کنه­ها بدنی نرم، باریک، کشیده و مخروطی شکل دارند و اغلب به رنگ سفید مایل به صورتی دیده می­شوند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). بدن آن­ها شبه حلقوی[1] و کرمی شکل است. اپیستوزوما[2] در برخی از گونه­ها کرمی شکل و در برخی دیگر دوکی شکل است. این کنه­ها دارای سه مرحله­ی رشدی پس جنینی لارو، پوره و بالغ هستند. در تمام مراحل زیستی تنها دو جفت پا داشته که در ناحیه­ی جلویی بدن قرار گرفته­اند، به همین دلیل کنه­های این بالاخانواده به کنه­های چهارپا[3] مشهورند (Walter et al., 2009). پاها فاقد ناخن حقیقی (ناخن جفت) اما در عوض دارای ناخن امپودیومی پروش[4] غیر جفت (تکی) هستند. در قسمت پشتی- جلویی بدن (ناحیه­ی پروپودوزوما[5]) ناحیه­ای به نام سپر یا صفحه­ی پشتی (پرودورسوم[6]) قرار دارد که نقش و نگار خاصی داشته و در طبقه­بندی افراد این بالاخانواده، به ویژه در سطح گونه، اهمیت زیادی دارد (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). قطعات دهانی در ناحیه­ی گناتوزوما از 5-7  ساختار استایلت مانند تشکیل شده و فاقد استایلوفور است. پالپ چهار بندی است. شیار منفذ جنسی در این کنه­ها عرضی است و تقریباً بعد از پای دوم قرار دارد. منفذ جنسی در کنه­های نر فاقد درپوش[7] ولی در ماده­ها دارای درپوش است (Walter et al., 2009). این کنه­ها فاقد دستگاه تنفسی تراشه­ای و سوراخ تنفسی بوده و تبادل گازهای تنفسی از طریق جلد صورت می­گیرد. فاقد چشم ساده­ی مشخص هستند ولی به جای آن، برجستگی­های نیمه کروی در ناحیه­ی عقبی- جانبی سپر پشتی وجود دارد که به نظر می­آید نقش گیرنده­های نوری را داشته باشند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

سیستم تولیدمثلی آن­ها از نوع دوجنسی است. ماده­ها عمدتاً تخم-زنده­زا هستند. انتقال اسپرم در این کنه­ها به صورت غیر مستقیم و از طریق تولید و رهاسازی اسپرماتوفور در سطح گیاه میزبان انجام می­شود (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). تا کنون بکرزایی از نوع ماده­زایی[8] در گونه­های این بالاخانواده به اثبات نرسیده، اما بکرزایی از نوع نرزایی[9] در برخی گونه­ها مشاهده شده است (Walter et al., 2009).

از نظر مراحل تکامل فردی به طور کلی دارای دو نوع چرخه­ی زیستی هستند. در نوع ساده مراحل تخم، لارو، پوره و بالغ دیده می­شود و در نوع دیگر که پیچیده­تر است، دو فرم ماده­ی بالغ و یک فرم نر بالغ وجود دارد. فرم اولیه­ی ماده­ها از نظر ساختمانی شبیه کنه­های نر بوده و پروتوژین[10] (ماده­های هم­شکل) نامیده می­شود و فرم دوم یا ثانویه­ی ماده­ها که فرم مقاوم و زمستان­گذران کنه است، دئوتوژین[11] (ماده­های ناهمشکل) نامیده می­شود (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385) که در بعضی گونه­ها به ویژه آن­هایی که روی گیاهان همیشه­سبز زندگی می­کنند، مشاهده می­شوند. دئوتوژین­ها در سال بعد از تولدشان تولیدمثل می­کنند که منجر به تولید کنه­های ماده می­شود که این ماده­ها قادر به تولیدمثل در همان سال هستند (Walter et al., 2009).

پیچیدگی و تنوع چرخه­ی زندگی در این بندپایان کوچک، سازگاری و تطابق آن­ها را با شرایط محیطی تا حد زیادی افزایش داده است، به گونه­ای که این کنه­ها در محیط زندگی خود از شانس بقای زیادی برخوردارند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

کنه­های این بالاخانواده پراکنش جهانی داشته و بر روی تعداد زیادی از گیاهان وجود دارند که میزبان آن­ها عمدتاً گیاهان چندساله هستند. این کنه­ها تقریباً به تمام قسمت­های گیاه به جز ریشه حمله می­کنند. این کنه­ها در طیف گسترده­ای از زیستگاه­های مناطق مختلف دنیا اعم از استوایی، معتدل، مناطق سرد و حتی یخبندان یافت می­شوند. به دلیل جثه­ی بسیار ریز و پراکنش آن­ها به ویژه از طریق باد، به آسانی از میزبان­های آلوده به سالم و از مکانی به مکان دیگر منتقل می­شوند، بنابراین تعیین محدوده­ی پراکنش آن­ها دشوار است. گیاهان گلدار، سوزنی­برگان و سرخس­ها از میزبان­های این بالاخانواده در سراسر دنیا هستند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

بالاخانواده­ی Eriophyoidea شامل سه خانواده است: Phytoptidae، Eriophyidae و Diptilomiopidae، که تا سال 1994 به ترتیب 21، 228 و 53 جنس از آن­ها شناسایی شده است. تا سال 2003، تعداد 3442 گونه از این بالاخانواده شناسایی شد که تقریباً متعلق به 300 جنس بودند. هر ساله چند جنس جدید و حدود 100 گونه­­ی جدید از این بالاخانوده شناسایی می­شود که همین مسئله شناسایی دقیق آن­ها را دشوار کرده است. در یک تخمین، تعداد گونه­های این بالاخانواده را 35000 تا 50000، و در تخمین دیگری تا حدود 250000 گونه برآورد کرده­اند. بنابراین تعجب آور نیست که بسیاری از گونه­های Eriophyoidea در بسیاری از نقاط دنیا شناخته نشده باشند (Amrine et al, 2003) به ویژه در نواحی گرمسیری و نیمه­گرمسیری که احتمالاً کم­تر از پنج درصد گونه­های آن توصیف شده است (Walter et al., 2009).

این کنه­ها از نظر تکاملی بسیار پیشرفته هستند و جزء جانوران قدیمی کره­ی زمین محسوب می­شوند، قدمت فسیل یافت­شده­ی کنه­ی زنگار را از سواحل شمالی ماسلین[12] استرالیا، 37 میلیون سال برآورد کرده­اند و در مجموع سابقه­ی سکونت این گروه بیش از 50 میلیون سال برآورد شده است (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

علی­رغم این­که قبلاً تصور می­شد کنه­های Eriophyoidea از نظر فیلوژنتیکی ارتباط نزدیکی با کنه­های Tetranychoidea دارند، اما اعتقاد بر این است که دارای جد مشترک قدیمی­تری نسبت به Tetranychoidea هستند و گروه خواهری Tydoidea محسوب می­شوند و حتی ارتباط قدیمی­تر آن­ها به Alycidae برمی­گردد (Walter et al., 2009).

کنه­های این بالاخانواده­ انگل اجباری گیاهان هستند. تغذیه­ی آن­ها از قسمت­های مختلف گیاه باعث ایجاد علایمی می­شود که گاهی اوقات با علایم ایجاد شده در اثر ویروس­ها، کمبود عناصر غذایی و اختلالات فیزیولوژیکی اشتباه گرفته می­شوند. تعدادی از گونه­های آن دارای اهمیت اقتصادی هستند که معمولاً بر روی گیاهان زراعی و جنگلی دیده می­شوند. از نظر اهمیت خسارت اقتصادی پس از کنه­های خانواده­ی Tetranychidae در مقام دوم قرار دارند (Van Leeuwen  et al., 2010). بعضی گونه­ها آفات گیاهی مهمی می­باشند؛ تغذیه­ی آن­ها باعث کاهش رشد عمومی، جارویی شدن[13]، پیچیدگی برگ، خسارت به اندام­های تولیدمثلی و تشکیل گال و زنگار در میوه و شاخ و برگ می­شود. به دلیل خسارتی که این کنه­ها ایجاد می­کنند و به دلیل محل ایجاد خسارت روی گیاه،  کنه­­­های گال­زا[14] تاول[15]، زنگ[16]، یا غنچه[17] نامیده می­شوند (گرسون، 1385). تعدادی از آن­ها به صورت سرگردان[18] روی سطح برگ بوده و خسارت چندانی به گیاه وارد نمی­کنند (Walter et al., 2009).

این کنه­ها علاوه بر خسارت مستقیم در انتقال عوامل بیماری­زای گیاهی نیز نقش دارند. مهم­ترین عوامل بیماری­زایی که توسط این کنه­ها از گیاهی به گیاه دیگر منتقل می­شوند، ویروس­ها هستند، مانند ویروس موزاییک نواری گندم[19] که توسط(Keifer)  Aceria tulipae منتقل می­شود. رابطه­ی بین کنه­ی اریوفید ناقل و عامل بیماری­زا بسیار تخصصی است. ناقل این عوامل بیماری­زا در هر مورد گونه­ی خاصی از کنه­های اریوفید است و سایر گونه­های این خانواده و حشرات قادر به انتقال آن نیستند. بر خلاف حشرات ناقل عوامل بیماری­زای گیاهی نظیر شته­ها، سفیدبالک­ها و زنجرک­ها که دارای استایلت­­های بلندی هستند و می­توانند سلول­های آوند آبکش و چوبی را سوراخ کنند، استایلت­های این کنه­ها کوتاه و حدود 20 تا 40 میکرومتر طول دارند و تنها قادرند سلول­های اپیدرم گیاه میزبان را سوراخ نمایند. مکانیسم انتقال بسیاری از این عوامل بیماری­زا دقیقاً روشن نشده، اما ثابت شده است که این عوامل بیماری­زا باید حتماً قبل از انتقال به میزبان­های سالم، یک دوره­ی کامل را در بدن ناقل طی کنند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

دامنه­ی میزبانی حدود 80 درصد از گونه­های این بالاخانواده محدود به یک گونه­ی گیاهی است (Smith et al., 2005). بیش­تر اریوفیدها (به ویژه آن­هایی که تشکیل گال می­دهند) به شدت اختصاصیت میزبانی دارند و گاهی اوقات حتی از بافت یا محل خاصی از گیاه تغذیه می­کنند. این ویژگی، کنه­های اریوفید را برای کنترل علف­های هرز مناسب ساخته است. سایر صفات شامل پراکنش به وسیله­ی باد و ایجاد ضعف آهسته در بنیه­ی میزبان می­باشند. این صفات کنه را برای کنترل علف­های هرز مناسب می­سازد. اریوفیدها به طور طبیعی روی بسیاری از علف­های هرز یافت می­شوند و ممکن است به طور جدی به آن­ها خسارت وارد کنند که نشان­دهنده­ی توانایی آن­ها برای کاهش جمعیت علف­های هرز است. از جمله می­توان به نقش Aceria malherbae Nuzzaci در کنترل بیولوژیکی پیچک صحراییL.  Convolvulus arvensis اشاره نمود (گرسون و همکاران، 1385). یکی از علف­های هرزی که بر روی آن کنه­ی اریوفید یافت شده است، گیاه خارشتر می­باشد.

1-2- خارشتر

 خارشتر[20]، Alhagi camelorum Fischer (A. pseudalhagi (M. Bieb.) Desv. )، گیاهی بوته­ای و چند ساله از خانواده­ی Fabaceae است (زند و همکاران، 1388).

این گیاه بومی هند، آسیای صغیر و قسمت­های جنوبی روسیه می­باشد و ورود آن به قاره­ی آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی و آفریقایی از طریق بذر آلوده صورت گرفته است. در سال 1995 به عنوان یک علف هرز خطرناک شناخته شد. این گیاه از جمله مهم­ترین علف­های هرز خانواده­ی بقولات است و علاوه بر ایران، از کشورهای استرالیا و آمریکا نیز گزارش شده است (زند و همکاران، 1388). 

گیاه جوان خارشتر کرک­دار و گیاه بالغ آن بدون کرک است. ساقه­های این گیاه منشعب، سبز رنگ و دارای خارهای تیزی به طول 6/0 تا 5/4 سانتی­متر که انتهای آن­ها زرد رنگ است. برگ­ها ساده، کامل و به طول 25/0 تا 3 سانتی­متر هستند که به صورت یک در میان روی ساقه قرار دارند و تراکم آن­ها در قسمت­های پایینی بوته بیش­تر است. ارتفاع بوته معمولاً 50 تا 60 سانتی­متر است. گل­ها کوچک و به رنگ ارغوانی مایل به صورتی تا بنفش هستند که در خرداد ماه ظاهر می­شوند. کاسبرگ آن بدون کرک، زنگوله­ مانند و دارای پنج دندانه­ی مثلثی کوتاه و نوک تیز است. بذرها در نیام ناشکوفایی قرار دارند. نیام قهوه­ای مایل به قرمز رنگ است که رو به بالا قرار دارد و در ناحیه­ی بین هر بذر فرورفتگی وجود دارد (Donaldson & Rafferty, 2001).

تعداد صفحه :143

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید