دانلود پایان نامه ارشد: بررسی مسأله­ ی آفرینش در حکمت سینوی برمبنای نهج البلاغه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته الهیات، فقه و فلسفه

گرایش : فلسفه وکلام اسلامی

عنوان : بررسی مسأله­ ی آفرینش درحکمت سینوی برمبنای نهج البلاغه

دانشگاه قم

دانشکده الهیات ومعارف اسلامی

پایان نامه  دوره کارشناسی ارشد رشته فلسفه وکلام اسلامی

عنوان: 

بررسی مسأله­ی آفرینش درحکمت سینوی برمبنای نهج البلاغه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

 یکی از مسائل مهم در تاریخ تفکر بشر، مسأله­ی چگونگی آفرینش عالم است.حکماء و فلاسفه­ی بزرگ قبل از ارسطو تاعصر حاضر بدان پرداخته و مباحثی را حول این مسأله مطرح ساخته اند.این پژوهش به بررسی مسأله­ی خلقت از نگاه ابن سینا، نماینده­ی مکتب فلسفی مشاء برمبنای دیدگاه حضرت علی علیه السلام درنهج البلاغه می پردازد. مسئله­ی کیفیت آفرینش از جمله مسائل فلسفی ذهن بشر از آغاز خلقت بوده است که موجب شکل­گیری مکاتب مختلف فلسفه گردیده است ونیز از آن­جا که بررسی میزان انطباق نظرات یک فیلسوف با آموزه­های دینی حائز اهمیت بالایی می باشد، ضرورت بحث روشن می­گردد. نیز با توجه به این مسأله که تبیین دقیق آفرینش ویافتن پاسخی مستدلّ و منطقی دررابطه با کیفیت ارتباط خالق با مخلوق و در نهایت روشن شدن قوس صعود و نزول ومراتب خلقت، بر نوع جهان­بینی انسان تأثیر بسزایی داشته و اعتقاد او به مبدأ جهان ومراحل صعودی به سوی الله تعالی، او را در این سیرکمالی رشد داده و رهنمون می­گردد، این موضوع را کاربردی می سازد. درمراحل تحقیق وتدوین این پژوهش سعی براین است که علاوه بر مراجعه­ی مستقیم به آثارابن سینا و نهج البلاغه، به سایر آثار مربوط به این موضوع از جمله مقالات و نشریات و منابع دیجیتالی مراجعه گردد و سیری تحلیلی در این زمینه به­کار گرفته شود.روش گردآوری مطالب در این پژوهش کتابخانه­ای می­باشد.

کلیدواژه ها: خلقت،­آفرینش،فیض،تجلی،إنشا،حدوث،قدم.

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                    صفحه

مقدمه. 1

فصل اول: کلیات… 3

1-1-مفاهیم پایه. 4

‏1-1-1-آفرینش،خلق.. 4

1-1-1-1-دراصطلاح حکمت… 5

1-1-1-2-کاربرد درنهج البلاغه. 6

1-1-2-مفاهیم قریب المضمون.. 6

1-1-2-1-إبداع. 6

1-1-2-1-1-دراصطلاح حکمت… 7

1-1-2-1-2-کاربرد درنهج البلاغه. 8

1-1-2-2-إنشاء 9

1-1-2-2-1-دراصطلاح حکمت… 9

1-1-2-2-2-کاربرد درنهج البلاغه. 10

1-1-2-3-ایجاد. 11

1-1-2-3-1-دراصطلاح حکمت… 11

1-1- 2-3-2-کاربرد درنهج البلاغه. 11

1-1-2-4-إخْتِراع‏ 12

1-1-2-4-1-دراصطلاح حکمت… 12

1-1-2-4-2-کاربرد درنهج البلاغه. 12

1-1-2-5-تکوین‏ 12

1-1-2-5-1-دراصطلاح حکمت… 13

1-1-2-5-2-کاربرد درنهج البلاغه. 14

1-1-2-6-فیض…. 14

1-1-2-6-1-دراصطلاح حکمت… 14

1-1- 2-6-2-کاربرد درنهج البلاغه. 15

1-1-2-7-صنع.. 15

1-1-2-7-1-در اصطلاح حکمت… 15

1-1-2-7-2-کاربرد درنهج البلاغه. 16

1-1-3-مفاهیم مرتبط… 16

1-1-3-1-حدوث… 16

1-1-3-1-1-دراصطلاح حکمت… 18

1-1-3-1-2-کاربرد درنهج البلاغه. 19

1-1- 3-2-قدم‏ 20

1-1-3-2-1-دراصطلاح حکمت… 20

1-1-3-2-2-کاربرد درنهج البلاغه. 21

1-1-3-3-تجلّی.. 21

1-1-3-3-1-دراصطلاح حکمت… 22

1-1-3-3-2-کاربرد درنهج البلاغه. 23

1-1-3-4-تطوّر 23

1-1-3-4-1-دراصطلاح حکمت… 24

1-1-3-4-2-کاربرد درنهج البلاغه. 25

1-1-3-5-حلول.. 26

1-1-3-5-1-دراصطلاح حکمت… 26

1-1-3-5-2-کاربرد درنهج البلاغه. 26

1-2-مبانی کلی وچارچوب­های نظری مسألهی آفرینش درحکمت سینوی.. 27

1-2-1-مبانی هستی شناسی.. 27

1-2-1-1-مسائل مربوط به وجود. 28

1-2-1-2-اطلاق وجود براشیاء 28

1-2-1-3-تمایزوجود وماهیت… 29

1-2-1-4-نسبت بین وجودوماهیت… 30

1-2-1-5-حقیقت واصالت وجود. 32

1-2-1-6-تقسیم موجودات به واجب وممکن.. 33

1-2-2-مبانی دین شناسی.. 34

1-2-2-1-جایگاه وحی ونبوت درمسأله­ی آفرینش درحکمت سینوی.. 34

1-2-2-1-1-عقل فعال منبع علوم وحیانی.. 36

1-2-2-1-2-برخورداری نبی ازعقل قدسی.. 37

1-2-2-1-3-چگونگی اتصال نفس باعقل فعال.. 38

1-2-2-2-جایگاه امامت وعصمت درنزدبوعلی سینا 39

1-3-سیری گذرا براحوال وآثارشیخ الرئیس…. 43

1-3-1-جایگاه اندیشه ورزی پیرامون مسأله­ی آفرینش دراحوال او 43

1-3-2-منبع­شناسی جایگاه خلقت درآثارابن سینا 46

1-4-کلیاتی پیرامون نهج البلاغه وگردآورنده آن.. 47

1-4-1-سخنی پیرامون نهج البلاغه. 47

1-4-1-1-ویژگی­های نهج البلاغه. 47

1-4-1-1-1-کلام فوق بشری.. 47

1-4-1-1-2-برجستگی ادبی.. 47

1-4-1-2-وصف خلقت درنهج البلاغه. 48

1-4-1-2-1-آفرینش جهان پرتویی از علم وقدرت حق.. 48

1-4-1-2-2-کیفیت آفرینش جهان و نظام هستی.. 49

1-4-2-سیدشریف رضی8.. 50

1-4-2-1-مختصری از زندگی شریفش…. 50

1-4-2-2-جایگاه حکمت واندیشه های فلسفی-کلامی درآثاروتألیفات سیدرضی8.. 51

نتیجه فصل.. 53

فصل دوم: ماهیت آفرینش 54

2-1-نظریه های مختلف درباب آفرینش…. 55

2-1-1-دیدگاه متکلمین وعلت مخالفت مشائین با آن.. 56

2-1-1-1-اشکالات وارد بردیدگاه متکلمین.. 57

2-1-2-حلول وهمه خدایی.. 58

2-1-3-نظریه­ی تطوّرو تکامل.. 58

2-1-4-تجلّی.. 58

2-1-5-فیض…. 58

2-2-ماهیت آفرینش از نگاه نهج البلاغه. 59

2-2-1-علم الهی و چگونگی ایجاد موجودات… 60

2-3-ماهیت آفرینش ازنگاه ابن سینا 61

2-3-1-منشأ پیدایش نظریه­ی فیض…. 61

2-3-2-تفسیرنظریه­ی فیض…. 63

2-3-2-1-کیفیت صدور کثرت از وحدت… 65

2-4-نقد دیدگاه ابن سینا در باب آفرینش بر اساس نهج البلاغه. 67

2-5- مقایسه نظریه­ی فیض و تجلّی.. 67

2-5-1-کیفیت تجلی و تشأن.. 69

2-6-تطابق دیدگاه صدرا با دیدگاه امام J… 70

نتیجه فصل.. 71

فصل سوم: علل آفرینش….. 72

3-1-اصل علیت در تفکر علوی.. 76

3-2-اقسام علت… 78

3-2-1-علل وجود. 80

3-2-1-1-علت فاعلی.. 80

3-2-1-1-1-علت فاعلی طبیعی.. 81

3-2-1-1-2-علت فاعلی الهی.. 81

3-2-1-1-3-اقسام فاعل.. 82

3-2-1-1-3-1-فاعل بالعنایه. 83

3-2-1-1-3-1-1-تفسیرعنایت الهی.. 83

3-2-1-1-3-2-فاعل بالتجلّی.. 85

3-2-1-2-علت غایی.. 86

3-2-1-2-1-علت غایی در طبیعت… 86

3-2-1-2-1-1-نظریه­ی ارسطو دربارهی علت غایى.. 86

3-2-1-2-2-علت غایی خداوند ازخلقت… 88

3-2-1-2-2-1-غایت­مندی با توجه به غایت فاعل.. 89

3-2-1-2-3-1-1-غنای پروردگار 89

3-2-1-2-2-1-2-غرض از خلقت، علم و عشق ذاتی خدا به خیر و کمال.. 91

3-2-1-2-2-2-غایت­مندی با توجه به غایت فعل.. 92

3-2-1-2-2-2-1-خداوند غایت الغایات است… 93

3-2-1-2-2-2-2-وصف غایت الغایات درکلام امیرالمؤمنین G.. 96

3-2-1-2-2-2-3-خدای حکیم و غایت­مندی در نهج البلاغه. 97

3-2-1-3-رابطه­ی علت غایی با علت فاعلی.. 98

3-2-2-علل ماهیت… 99

3-2-2-1-1-ملاک نیاز معلول به علت… 100

3-2-2-1-2-نظریه­ی امکان ماهوی.. 100

3-2-2-1-3-ریشه یابی نظریه­ی فقروجودی درحکمت سینوی.. 102

3-2-2-1-3-1-فاصله گرفتن ابن سینا ازتفسیر ارسطویی علیت… 102

3-2-2-1-3-2-گامی ازامکان ذاتی به سوی فقروجودی.. 104

3-2-2-2-علت مادی.. 108

3-2-2-2-1-اثبات هیولا ی اولی.. 112

3-2-2-2-2-علت مادی عالم درنهج البلاغه. 113

3-2-2-3-علت صوری.. 115

نتیجه فصل.. 117

فصل چهارم: مراتب آفرینش….. 118

4-1-اقسام موجودات… 119

4-2-(قاعده­ی الواحد) یا ربط کثیر به واحد. 121

4-3-قاعده الواحد ونقدآن براساس نهج البلاغه. 123

4-4-عقول وافلاک کثیر. 126

4-5-عالم عقول در حکمت سینوی.. 128

4-5-1-عقل اول.. 129

4-5-2-تطبیق عقل اول در روایات با عقل اول در آثار ابن سینا 130

4-5-3-نظریه­ی افلاک نه­گانه. 131

4-6- عالم عقول یا فرشتگان درنهج البلاغه. 133

4-6-1-ملائکه در نهج البلاغه. 133

4-6-1-1-تجرد ملائکه. 134

4-6-1-2-زمان خلقت ملائکه. 134

4-6-1-3-رؤیت فرشتگان.. 138

4-6-1-4-خواب فرشتگان.. 140

4-7-نقد نظریه­ی افلاک نه گانه و عقول عشره بر اساس نهج البلاغه. 143

4-7-1-آسمان­هاى هفت­گانه. 144

4-8-عالم مثال.. 146

4-8-1-دیدگاه حکماء مشاء 148

4-9-عالم ماده 148

4-9-1-نقش عقل فعال در حیات مادی.. 148

4-9-2-حدوث وقدم جهان.. 149

4-9-2-1-اقسام حدوث و قدم. 149

4-9-2-1-ادله­ی متکلمان بر حدوث جهان.. 150

4-9-2-2-استدلال ابن سینا بر قدم زمانی عالم.. 151

4-9-2-3- پذیرش حدوث ذاتی عالم ودلایل آن.. 152

4-9-3-حدوث عالم از دیدگاه نهج البلاغه. 154

4-9-4-کیفیت پیدایش عالم محسوس یا مادی.. 156

4-9-4-1-عالم طبیعت… 158

4-9-4-1-1-طبیعت کل.. 159

4-9-4-1-2-عنصر کل.. 159

4-9-4-1-3-ماهیت جسم.. 160

4-9-4-1-3-1-اقوال مختلف در حقیقت جسم.. 164

4-9-5-عالم نفوس…. 165

4-9-5-1-تعریف نفس…. 166

4-9-5-2-پیدایش نفوس و چگونگی حدوث آن.. 167

4-9-5-2-1-حدوث روحانی نفوس…. 169

4-9-5-2-2-دلایل حدوث نفوس…. 170

4-9-5-3-اقسام نفوس…. 171

4-9-5-3-1-تکوین نفس نباتی.. 172

4-9-5-3-2-تکوین نفس حیوانی.. 172

4-9-5-3-3-نفس انسانی.. 174

4-9-6-سلسله های بعدی موجودات تا مبدأ کل.. 176

نتیجه فصل.. 178

الف) منابع فارسی… 179

ب) منابع عربی… 184

ج) مقالات… 188

د) سایت­ها 188

 

مقدمه

مسأله­ی کیفیت آفرینش از جمله مباحثی است که از آغاز خلقت ذهن بشر با پرسشهایی در موردآن روبرو بوده است واین مسأله موجب شکل­گیری مکاتب مختلف فلسفی گردیده است. در این پژوهش به بررسی مسأله­ی آفرینش از نگاه ابن سینا نماینده­ی مکتب فلسفی مشاء و هم­چنین به بررسی میزان تطابق دیدگاه این فیلسوف با نظریات و بیانات امام علی Gدر نهج البلاغه که مستقیما از مکتب وحی  ونبوت سرچشمه گرفته است می پردازیم. نیز از آن­جا که بررسی میزان تطابق اندیشه های یک فیلسوف با آموزه­های دینی حائز اهمیت بالایی می­باشد؛ اهمیت موضوع روشن می­گردد. بنابراین ضرورت، یکی از مهم­ترین اهداف این پژوهش دستیابی به نقاط اشتراک و افتراق دیدگاه ابن سینا با دیدگاه وحیانی امام علی علیه السلام در نهج البلاغه می باشد. هرچند که چنین مقایسه­ای در واقع قیاسی مع الفارق می­باشد و آموزه­ای که ازذهن خام بشری سرچشمه گرفته، فاصله ای بسیار با منبع جوشان وحی الهی و تربیت یافته­ی دامان نبوت امام علی Gدارد. با این وجود و  بنابر ضرورتی که بیان گردید؛ یکی از اهداف این پژوهش، بررسی میزان بهره­گیری این فیلسوف مسلمان از همین آموزه­های وحیانی می باشد. پرسش­هایی که این پژوهش مطرح و به دنبال پاسخ برای آن­هاست پی­جویی مبانی وچارچوب­های نظریه­ی آفرینش از دیدگاه این فیلسوف درمیان عباراتی که امام علی Gدر نهج البلاغه در زمینه­ی خلقت بیان داشته­اند، می­باشد. قرابت وسازگاری نظریات ابن سینا درمسأله­ی خلقت با آموزه­های وحیانی نهج البلاغه، یکی از فرضیات این پژوهش می­باشد. فرضیه­ی دیگر این پژوهش این است؛ که نظریه­ی فیض وعنایت الهی و پذیرش آن از سوی ابن سینا می­تواند راه­گشای بسیاری از مباحث کیفیت آفرینش از جمله؛ مسأله­ی حدوث و قدم عالم باشد.

پیشینه­ی مسأله­ی مورد بحث در این موضوع (آفرینش)، به فلاسفه­ی یونان باز می­گردد وهمواره دغدغه­ی فلاسفه­ی مختلف چه درغرب و چه درجهان اسلام بوده است. درجهان اسلام همواره سه مکتب فلسفی مشاء، اشراق و متعالیه سعی داشته­اند؛ معضلات فلسفی در این زمینه از جمله؛ خلق ازعدم و حدوث عالم را به گونه­ای تبیین نمایند. نمایندگان این سه مکتب هریک آثاری از جمله؛ کتب و رساله­های مستقل را به تبیین این موضوع اختصاص داده­اند. این پژوهش نیز به منبع­شناسی جایگاه خلقت در آثار سینوی پرداخته است. پس از تتبع درزمینه­ی موضوع مورد بحث، پژوهشی که به­طور مستقل در قالب پایان نامه یا مقاله به بررسی ابعاد کامل مسأله­ی آفرینش درحکمت سینوی پرداخته باشد، یافت نشد وپایان­ نامه­ها ومقالاتی که مورد مطالعه واقع گردید، هریک به بخشی از این موضوع(مسأله­ی آفرینش)، از جمله حدوث و قدم عالم، عالم عقول، قاعده­ی الواحد وعنایت الهی پرداخته­اند. هم­چنین برخی ازکتبی که در رابطه با این موضوع تألیف شده­اند؛ به آفریش ازابعاد مختلف آن، نگریسته­اند؛ اما نگاهی تطبیقی و مقایسه­ای به این موضوع با نهج البلاغه­ی شریف نداشته­اند. به­همین دلیل این موضوع، یعنی بررسی مسأله­ی آفرینش درحکمت سینوی برمبنای        نهج البلاغه مورد نظر بوده و این پژوهش درراستای پاسخ به پرسش­هایی است که در زمینه­ی این تطابق و میزان قرابت و سازگاری این دو دیدگاه مطرح می­باشند.

  

 فصل اول: کلیات

 

1-1-مفاهیم پایه

قبل از بحث در رابطه با موضوع آفرینش؛ بیان تعاریفی از واژه­هایی که در این پژوهش با آن­ها روبرو هستیم ضروری می­باشد.

 

1-1-1-آفرینش،خلق

کلیدواژه­ای که در این تحقیق با آن روبرو هستیم «آفرینش» است آفرینش در لغت به معنای خلقت[1] آمده است و از آن­جا که آفرینش یک واژه­ی فارسی است و در کتب عربی و فلسفی بیشترتعبیر خلقت استعمال می­شود، بنابراین ما به تعریف واژه­ی  خلقت می­پردازیم. خلقت از مشتقات خلق است و خلق در لغت به معنای آفریدن و آفریده است.

ناگفته نماند، اصل خلق به معنای اندازه گیری و تقدیر است.خلق درقرآن کریم اغلب در مورد کار خداوند استعمال شده، ولی بعضا درکار آدمی نیز به کار رفته است. البته این خلق، تصرف درخلق الله است؛[2]و خلق به معنای إبداع فقط در مورد حق تعالی است.[3] درلسان العرب نیزبه معنای پدید آوردن چیزی بدون نمونه[4] آورده شده است.خداوند آفریننده­ی همه چیز است و از اسماء حسنای او «خالق» می­باشد.[5] بنابراین در این اثر، منظور از آفرینش و خلقت به معنای فعل آفرینش­گری خداوند متعال است.

 

1-1-1-1-دراصطلاح حکمت

خلق به­فتح خاء درفلسفه ایجاد شى‏ء است از شى‏ء دیگر و یا ایجاد مسبوق به ماده و مدت. عالم عناصر و جسمانیات را عالم خلق می­نامند، ­­درمقابل عالم امر و ابداع که مسبوق به ماده و مدت نیست. به هر­حال عالمى است که موجود به ماده و مدت باشد، مانند افلاک و عناصر و موالید ثلاث که عالم شهادت و عالم ملک و عالم خلق‏ نامیده می­شود.[6] خلق دراصطلاح سالکان نیز به این معنا آمده است.[7]کاربرد دیگر خلق به معنای ایجاد این است که مخلوقات از مواد مخصوص و صور و اشکال معینی می­باشند مانند اشیاء مصنوعی وگاهى به معنى صرف ایجاد است بدون توجه به این­که چه چیزى ایجاد شده است.[8]

گاهی نیز به معنای صنعت و ابداع و نیز به معنى جعل آمده است وگاهی در معنای جمع(مخلوقات) به کار رفته است. از مشتقات آن لفظ خلیقه‏ است به معنى طبیعت یا آن­چه خدا آفریده است. می­گویند انسان اشرف مخلوقات است.خلقى که به معنى ایجاد شى‏ء از نیستى باشد، فقط مخصوص خداست که آن را ابداع گویند. غزالى می نویسد:«خلق اسم مشترک است.گاهى مى‏گویند خلق و مقصود از آن افاده­ی چگونگى وجود است و گاهى مى‏گویند خلق و مقصود از آن افاده­ی وجود ماده و صورتى است به هر شکل که باشد. گاهى نیز خلق را به معنى دوم به کار مى‏برند اما به طریق اختراع یعنى ایجاد بدون ماده قبلى که قوه­ی وجود درآن باشد.»[9]

خلاصه خلق داراى دو معنى است: اول احداث چیزى از موادى که قبلا وجود داشته است،مانند خلق یک اثرهنرى یا خلق صور خیالى.دوم خلق مطلق که صفت خداوند است،زیرا او ایجادکننده­ی باقى دارنده است و ابقاء او برابر ایجاد است. جهان را به اراده­ی خود ایجاد مى‏کند و به اراده خود باقى مى‏دارد و اگر ابقاء خداوند نباشد وجود عالم باطل (و فاسد) مى‏شود. حال اگر عالم باقى باشد، نتیجه­ی این­ است که خداوند هستى آن را ادامه مى‏دهد.[10]

به­طورکلی واژه­ی خلق در معنای آفرینش درفلسفه در هر دو کاربرد خود استعمال شده است : یکی استعمال عام آن؛ یعنی به طور مطلق در معنای آفرینش به کار رفته است،یعنی بدون اتخاذ یاذکر قیودی مثل خلق از عدم و هم­چنین با و یا بدون ماده قبلی.[11]و درمورد دیگر به معنای خاص خود که دربالا ذکر شد یعنی خلق درمعنای اختصاصی برای آفرینش عالم ماده و محسوس به­کار می­رود.[12]

[1]. علی اکبر دهخدا، لغت نامه دهخدا، تهران، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، 1372، ج 1، ص 200 .

[2]. سیدعلی اکبر قرشی، قاموس قرآن، چاپ ششم، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1371، ج2و 1، صص293-292 .

[3]. حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، صفوان عدنان داوودی، چاپ اول، بیروت، دارالقلم،1996م، ص296 .

[4]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ سوم، بیروت، انتشارات دارصادر، 1414ه.ق، ج10، ص83 .

[5]. بهاءالدین خرمشاهی، دانشنامه قرآن وقرآن پژوهی، چاپ اول، تهران، انتشارات دوستان، 1377، ج1، ص1001 .

[6] . جعفرسجادی، فرهنگ معارف اسلامى، چاپ سوم، تهران، انتشارات کومش، 1373، ج‏2، ص812  .

[7] . محمدعلی التهانوی، کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، مقدمه وتحقیق حمید ناجی، چاپ اول، بیروت، مکتبه لبنان الناشرون، 1996.م، ج‏1، ص763 .

[8] . جمیل صلیبا، المعجم الفلسفی، بیروت، شرکه العالمیه للکتاب، 1414.ه.ق، ج‏1، ص541 .

[9] . ابی حامد محمدبن محمد الغزالی الشافعی، معیار العلم، تحقیق سلیمان دنیا، چاپ دوم، قاهره، دارالمعارف بمصر، 1119.م، ص294 .

[10] . جمیل صلیبا، فرهنگ فلسفی، ترجمه­ منوچهرصانعی، چاپ اول، تهران، انتشارات حکمت، ص342 .

[11] . حسین بن عبدالله بن سینا، معراج­نامه، به اهتمام بهمن کریمی، رشت، نشرعروه الوثقی، ص 33 .

[12] . حسین بن عبدالله بن سینا، الاشارات والتنبیهات، چاپ اول، قم، نشرالبلاغه، 1375، ص133 .

 

تعداد صفحه :   205

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید