دانلود پایان نامه ارشد : بررسی مکروحیله درسمک عیار

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : ادبیات و زبان فارسی

عنوان : بررسی مکروحیله درسمک عیار

دانشگاه آزاد اسلامی

 واحدرشت

دانشکده علوم انسانی

گروه زبان وادبیات فارسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته زبان و ادبیات فارسی

عنوان:

بررسی مکروحیله درسمک عیار

استاد راهنما:

دکترحسین اسکندری ورزلی

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                            صفحه

چکیده 1

فصـل اول: کلیات تحقیق

1-1- مقدمه تحقیق.. 3

1-2- بیان مسأله. 4

1-3- سوالات تحقیق.. 6

1-4- اهمیت وضرورت تحقیق.. 6

1-5- پیشینه‎ی تحقیق.. 6

1-6- اهداف تحقیق.. 7

1-7- فرضیه های تحقیق.. 7

1-8- تعاریف واژه های کلیدی.. 7

1-9- حدود و قلمرو تحقیق.. 7

فصـل دوم : بنیاد نظری – مکروحیله

2-1- مقدمه. 9

2-2- تعریف مکروحیله. 9

2-3- مکروحیله درقرآن. 10

2-4- تعریف ادبیات داستانی.. 12

2-5- انواع ادبیات داستانی.. 12

2-5-1- رمانس… 12

2-5-2- رمان. 13

2-5-3- داستان کوتاه 13

2-5-4- قصه. 13

2-6- تاریخچه‎ی قصه. 14

2-7- اهداف قصه‎ها 15

2-8- انواع قصه. 15

2-9- ویژگی قصه‎های عامیانه. 16

2-10- شخصیّت… 18

2-11- انواع شخصیّت… 18

2-11-1- شخصیّت ایستا 18

2-11-2- شخصیّت پویا 19

2-12- معنای لغوی واصطلاحی عیاری.. 19

2-13- تاریخچه‎ی عیاری در ایران. 20

2-14- راه ورسم عیاری.. 21

2-14-1 رازداری.. 21

2-14-2- راستی.. 21

2-14-3- یاری درماندگان. 22

2-14-4- عفت… 22

2-14-5- فداکاری.. 23

2-14-6- بی نیازی.. 23

2-14-7- دوست دوست و دشمن دشمن.. 23

2-14-8- برادرخواندگی و خواهرخواندگی.. 23

2-14-9- سوگند عیاران. 24

فصـل سوم:  معرفی متن وحوزه‎ی تحقیق-سمک عیار

3-1- مقدمه. 26

3-2- خلاصه‎ی قصه‎ی سمک عیار. 26

3-3- معرفی نسخه‎های اثر. 31

3-4- اهمیّت اثر. 31

3-5- ترجمه‎های اثر. 32

3-6- شرح حال مؤلف اثر. 33

3-7- سبک نگارش ونوع روایتی اثر. 33

فصـل چهارم: داده‎های تحقیق- مکروحیله در قصه‎ی سمک عیار

4-1- مقدمه. 37

4-2-حیله های عیاری.. 37

4-2-1- تغییرهویت… 37

4-2-1-1- به شکل زنان در آمدن. 37

4-2-1-2- جامه گرمابان پوشیدن. 39

4-2-1-3- کنیزی.. 39

4-2-1-4- مطربی.. 39

4-2-1-5- فراشی.. 40

4-2-1-6- خود رابه پیری زدن. 40

4-2-1-7- بازرگانی کردن. 41

4-2-1-8- حمالی.. 41

4-2-1-9- به مریضی زدن. 41

4-2-1-10- شبانی.. 42

4-2-1-11- بوالعجبی.. 42

4-2-1-12- خدمتکاری.. 42

4-2-1-13- به شکل خربندگان. 42

4-2-1-14- جامه‎ی سرهنگان وحاجبان پوشیدن. 43

4-2-1-15- خود رابه رسم ترکان برآراستن.. 43

4-2-1-16- بر شکل حکیمان. 43

4-2-1-17- بر شکل جادوگران. 44

4-2-1-18- بالباس مبدل وتغییر چهره فرارکردن. 44

4-2-1-19- کشتن وجامه او را پوشیدن. 44

4-2-1-20- خود را به لنگی زدن. 45

4-2-2- بیهشانه. 45

4-2-3- جاسوسی کردن. 45

4-2-4- مخفی کردن و مخفی شدن. 46

4-2-5- دروغ. 47

4-2-5-1- خبر دروغ. 47

4-2-5-2- شایعه پراکنی.. 49

4-2-5-3- نامه‎های مکتوب… 50

4-2-5-4- گریه وزاری دروغین.. 50

4-2-5-5- خود راقاتل فراری معرفی کردن. 51

4-2-5-6- راه به غلط نشان دادن. 51

4-2-6- تقلید لهجه و زبان دیگران. 52

4-2-7- تطمیع و تهدید. 53

4-2-8- نقب بریدن. 54

4-2-9- به مردگی زدن. 55

4-2-10- دزدی.. 56

4-3- حیله‎های غیرعیاری.. 56

4-3-1- دزدی.. 56

4-3-2- دروغ. 57

4-3-2-1- نامۀ دروغین.. 57

4-3-3- بیهشانه. 57

4-3-4- پنهان کردن. 58

4-3-5- رشوه 58

4-3-6- نقم (نقب) بریدن. 59

4-4- حیله‎های جنگی.. 59

4-4-1- شبیخون زدن. 59

4-4-2- مست کردن لشکریان. 60

4-4-3- جنگ کردن با پیل و آشوباندن پیلان. 60

4-4-4- فروکوفتن طبل و کوس حربی، شیپور، دهل.. 61

4-4-5- در کمین نشستن.. 62

4-4-6- بدل کردن اسب در جنگ… 63

4-4-7- جنگ زرگرانه. 64

4-4-8- ایجاد چاه‎های سرپوشیده 64

4-4-9- لشکریان ساختگی.. 65

4-4-10- هم‎اورد خواستن در میدان. 66

4-4-11- استفاده از فلاخن.. 67

4-5- حیله‎های جادوئی.. 67

4-5-1- ورد خواندن. 67

4-5-2- ایجاد آتش… 68

4-5-3- استفاده از حیوانات و ابزارهای عجیب… 69

4-5-4- افسون کردن. 71

4-5-5- پریان در صورتهای گوناگون. 71

4-5-6- داروهای شفابخش… 73

4-5-7- طلسم. 74

4-6- حیله‎های غیرجادوئی از جادوگران و پریان. 75

4-6-1- به شکل مردان درآمدن. 75

4-6-2- استفاده از دارو – معجون – بیهشانه. 76

4-7- حیله‎های ساختمان سازی، معماری، بناها و راهها 76

4-8- حیله‎های متفرقه. 78

4-8-1- استفاده از زهر. 78

4-8-2- با زبان رمز و اشاره سخن گفتن.. 79

4-8-3- رام کردن اسب با حیله. 79

4-8-4- برای کار غیر ضروری فرستادن. 79

4-8-5- خود را در میان گشتگان انداختن.. 80

4-8-6- با تیر نامه فرستادن. 80

4-9- اهداف حیله‎های عیاری.. 81

4-9-1- ناشناس بودن. 81

4-9-2- وصال معشوق.. 81

4-9-3- نجات جان خود و دیگران. 82

4-9-4- به دام انداختن دشمن.. 83

4-9-5- آگاهی از مخفیگاه 84

4-9-6- دزدی.. 84

4-9-7- کشتن.. 85

4-10- اهداف حیله‎های غیرعیاری.. 86

4-10-1- کشتن.. 86

4-10-2- دزدی.. 86

4-11- اهداف حیله‎های جنگی.. 86

4-11-1- انتقام گرفتن.. 86

4-11-2- منافع شخصی.. 87

4-11-3- پیروزی بر حریف… 87

4-11-4- ایجادآشوب ودلهره و تضعیف روحیه در سپاه دشمن.. 87

4-11-5- نجات از دست دشمن.. 88

4-11-6- در بند کردن وپیش شاه فرستادن. 89

4-11-7- گریز و فرار. 89

4-12- اهداف حیله‎های جادوئی.. 90

4-12-1- یاری عیاران. 90

4-12-2- یاری دشمن.. 92

4-13- اهداف حیله‎های غیرجادوئی.. 92

4-13-1- آگاهی از قدرت دشمن.. 92

4-13-2- حفظ سلامتی یا برگرداندن آن. 93

4-14- اهداف حیله‎های معماری وبنائی.. 93

4-14-1- زندانی کردن افراد خاص…. 93

4-14-2- راه فرار. 94

4-15- اهداف حیله‎های متفرقه. 94

4-15-1- جلوگیری ازافشای نقشه. 94

4-15-2- رهایی ازهلاکت… 94

4-16- شخصیتهای انجام دهنده مکروحیله. 95

4-16-1- عیاران. 95

4-16-2- درباریان. 95

4-16-3- جادوگران. 96

فصـل پنجم: نتیجه گیری وارائه پیشنهادات

5-1- نتیجه گیری.. 99

5-2- ارائه پیشنهادات… 100

منابع و مأخذ. 104

چکیده

ادبیات داستانی به روایت منثوری گفته می شود که حوادث خارق العاده آن بر واقعیت غلبه دارد. قصه پاره ای از فکر و تخیل انسانی است که در هر مللی به گونه ای متفاوت روایت شده است و نوع ادبی قصه در ادبیات ما پیشینه ی طولانی دارد و بخشی از ادبیات ما را تشکیل می دهد. از جمله می توان به قصه های عامیانه اشاره کرد که بیشترین جذابیت و محبوبیت را در بین عامه مردم دارد. سمک عیار تألیف فرامرزبن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی در قرن ششم و از قدیمی ترین قصه های عامیانه است. یکی از مهمترین عناصر در تمام قصه ها و به طور اخص در این اثر مکر و حیله هایی است که توسط شخصیت‎ها انجام شده است و بر جذابیت و آموزندگی قصه ها افزوده است. این پایان نامه به بررسی انواع مکر و حیله ها و اهداف و شخصیت های انجام دهنده مکر و حیله در این اثر (سمک عیار) می پردازد. در این اثر انواع مکر و حیله ها اعم از حیله های عیاری، غیرعیاری، جنگی، جادوئی، غیرجادوئی، معماری و متفرقه و اهداف آنها شامل رسیدن به معشوق، مقام، نجات جان خود و دیگران و. . . و شخصیت های انجام دهنده مکر و حیله در سه گروه کلی عیاران و درباریان و جادوگران مورد شناسایی قرار گرفت.

 

کلیدواژه ها: ادبیات داستانی، قصه، مکروحیله، سمک عیار، فرامرزبن خداد بن عبدالله الکاتب الارجانی

– مقدمه تحقیق

ادبیات داستانی در معنای جامع به هر روایتی که جنبه­ی ساختگی آن برجنبه­ی واقعیش غلبه کند گفته می‎شود. شامل رمانس، رمان، داستان کوتاه وقصه است. یکی از انواع ادبیات داستانی قصه می­باشد. قصه  در لغت به معنی حکایت و سرگذشت است. به طور کلی قصه نوشته ای است به نثر یا نظم که بر حوادث شگفت انگیز وغیر معمول تاکید دارد. بیشتر قصه­ها به طور شفاهی بیان می­شد ونثری ساده وروان داشت و برای عامه مردم قابل فهم بود واگر در بین  مردم کسی سواد اندک داشت این قصه­ها را یاد داشت می­کرد. از این رو به قصه­های قدیمی لفظ عامیانه داده شده است. قصه ها با مکرو حیله آمیخته شده­اند و مکر و حیله‎ها در هر قصه علاوه بر اینکه باعث جذابیت قصه می شود خواننده را برای خواندن اثر ترغیب می کند همه­ی قصه­ها از دو گروه بزرگ خیر و شر تشکیل می شوند که هر گروه برای پیروزی بر گروه دیگر از مکر و حیله استفاده می­کردند. پس می توان گفت مکرو حیله قسمت جدایی نا پذیر از قصه­ها می باشد. از جمله قصه­هایی که بدون مکرو حیله شکل نمی گیرند می توان به قصه ی سمک عیار اشاره کرد  نویسنده سمک عیار سعی کرده است که از واقعیات دور نشود و با ایجاز واختصار جزئیات حوادث راشرح دهد اما از وقایع خلق الساعه وشخصیت های غیرعادی، سحر وجادو نیز نتوانسته پرهیزکند. نثر این قصه  ساده و روان است وهنوز با گذشت زمان طولانی از محبوبیت عامه مردم بر خوردار است. قصه ها منادی عدل وداد و راستی­اند وآرزوهای مردمان نیک سرشت وخیر خواه رابیان می­کنند وسرنوشت شوم بدکاران را به معرض دید قرار می­دهند. سمک عیارتألیف فرامرزبن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی که خود راوی اصل قصه را صدقه بن ابی القاسم می­داند. سمک عیار شخصیت برجسته این اثر وجزء گروه عیاران است و عیاران گروهی از مردم بودند که باهوش، دلیر جسور و نترس بودند و برای رسیدن به هدف خود علاوه براین صفات عیاری از حیله­های گوناگونی استفاده می­کردند که در کنار این حیله­­های عیاری به حیله­های دیگری برمی‎خوریم که انجام دهنده آنها شخصیت­هایی غیراز عیاران می‎باشند. با توجه به مطالب ذکر شده، دراین پایان نامه به بررسی مکروحیله­های موجود و اهداف آن وبه طور کلی شخصیت­های انجام دهنده­ی مکر و حیله پرداخته می­شود.

این پایان نامه ازپنج فصل تشکیل شده است.

فصل اول : از کلیات تحقیق تشکیل می­شود.

فصل دوم : مبانی نظری تحقیق شامل :  تعریف مکروحیله و مکروحیله در قرآن، تعریف ادبیات داستانی و انواع آن شامل رمانس، رمان، داستان کوتاه، قصه و تاریخچه ی قصه، ویژگی های قصه­های عامیانه، شخصیت و انواع آن شامل شخصیت ایستا و پویا معنای لغوی و اصطلاحی عیاری، تاریخچه­ی عیاری در ایران وراه ورسم عیاری که شامل راز داری، راستی، یاری درماندگان، عفت، فداکاری، بی نیازی، دوست دوست و دشمن دشمن، برادر خواندگی وخواهر خواندگی، سوگند عیاران است.

فصل سوم: شامل  خلاصه­ی قصه­ی سمک عیار، معرفی نسخه­های اثر، اهمیت اثر، شرح حال مؤلف، سبک نگارشی ونوع روایتی اثر است.

فصل چهارم: که اصلی ترین قسمت این پایان نامه است به بررسی مکر وحیله در قصه­ی سمک عیارو انواع آن، اهداف مکروحیله­ها و در مر حله آخر شخصیت­های انجام دهنده­ی مکروحیله پرداخته می­شود.

فصل پنجم: شامل نتیجه گیری وپیشنهادات است.

درادامه فصل پنجم نمودار بسامد انواع مکروحیله وفهرست منابع استفاده شده درمتن پایان نامه و چکیده انگلیسی قرار گرفته است.

منبع اصلی کار پژوهش، سمک عیار تألیف فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی به کوشش دکتر پرویز ناتل خانلری تصحیح ومقدمه نوشته شده بر آن در پنج جلد به چاپ رسید. که در این پژوهش جلد اول چاپ 1347-جلد دوم چاپ 1348- جلد سوم از ترجمه ترکی چاپ1348-جلد چهارم چاپ 1363 مورد استفاده قرار گرفت.

برای ماخذ گذاری ازحروف اختصاری (س، ع) به جای سمک عیار استفاده شده وبرای جلو گیری از تکرار، از آوردن نام کتاب پرهیز شده است. سپس در داخل پرانتز همان به جای اسم کتاب، جلد کتاب، سال چاپ : وشماره صفحات وبرای نشان دادن دو صفحه بین آنان علامت خط فاصله گذاشته شده وآن گاه پرانتز بسته می­شود. به این شکل . (همان، 1347، ج37:1).

 

1-2- بیان مسأله

«مکر [مَ] فریب، ریو، تنبل و حیل وحیله وخدعه وفریب –دادگی وتزویر و ریا و دو رویی وغدر». (دهخدا، 1341:ذیل واژه).

مکر: «فریفتن وبد سگالیدن و گل سرخ رنگ کردن». (ناظم الاطباء، 2535، ج 5:ذیل واژه).

مکر دراصطلاح علم اخلاق به معنای جستن راه های پنهان برای اذیت رساندن به مردمان است.

درعلم لغت واژه مکر مترادف با کلماتی مانند کید وخدعه گرفته شده که درمعنای پنهان کاری مشترک هستند.

هرچند حیله ومکر به ظاهر امری ناپسند است. اما درمقابل ستمگران ومکاران نوعی زیرکی به شمار می­آید. ازمکر وحیله چهل بار درقرآن یاد شده است.

مکر وحیله درقصه وداستان باعث جذابیت وطولانی شدن آن می شودوخواننده را تحریک می­کند تا آخر داستان یاقصه را بخواندودرمتون ادبی کاربرد زیادی دارد.

سمک عیار از قصه­های قدیمی عامیانه فارسی است که قرنها مایه­ی سرگرمی ونشاط مردم این سرزمین بوده است. نام مؤلف وجمع آورنده ی نسخه حاضر فرامرز بن خدادبن عبدالله الکاتب الارجانی است که خود در موارد متعدد راوی اصل قصه را صدقه بن ابی القاسم معرفی کرده است که با مقدمه وتصحیح پرویز خانلری به چاپ رسیده است. زمان تألیف اصل قصه وجمع آوری وتدوین این روایت معلوم نیست. اما درمتن اصلی اشعاری ازشاعران قرن پنجم وششم آمده است وابیاتی ازسعدی درجلد دوم و سوم درج است ونامهای خاص ترکی مانند سماروق، قزل ملک درمتن این کتاب آمده است که نشان دهنده­ی تاریخ تدوین این قصه پیش از اواخر دوره سلجوقی (552-429 ه. ق) نیست.

سمک عیار ازچند جهت دارای اهمیت می باشد.

نخست اینکه این قصه گنجینه ای است گرانبها از لغات، اصطلاحات، تصاویر وتعابیر داستانی.

دوم این که سمک عیار بزرگترین متنی است که از قرن ششم باقی مانده وسرتاسر پراست ازتصاویر زیبای اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی آن دوران. ازاین جهت سمک عیار نمونه ای منحصر به فرد است.

قهرمان اصلی وشخصیت برجسته این قصه سمک عیاراست. عیاران جماعتی بوده­اند پردل، پرخرد ومبارز که پشتیبانی ازستم دیدگان ومبارزه با ستمگران شعار آنان بوده ومی­کوشیده­اند با تربیتی دقیق ودشوارو بر آمدن از آزمایشهای سخت وخدمت به جوانمردان ومردان سالخورده، راه ورسم جوانمردی را فراگیرند وروان خویش را به ملکات فاضله اخلاقی، شجاعت، بخشندگی، وفاداری، راز پوشی، فداکاری برای برآوردن کام دوستان، بلند همتی و آرمان خواهی بیارایند. عیاران که ایرانیان آنان را جوانمردان نیز خوانند درتاریخ ایران و کشورهای دیگر عامل کارهای برجسته بودند ودخالت های مؤثر داشته­اند.

قصه­ی سمک عیار درباره مرزبان شاه است که پس از سالها نذر و نیاز به درگاه خداوند صاحب پسری شد. شاه، پسرش را خورشیدشاه نام می­گذارد و به تربیت او می­پردازد. وقتی خورشید شاه به سن جوانی می­رسد روزی هنگام شکار به دختری به نام مه­پری برمی­خورد. خورشید شاه یک دل نه صد دل عاشق  دلباخته­ی او می­شود وبرای خواستگاری مه پری لشگری آراسته همراه می­کند و رهسپار دیار چین می شود اما مه پری خواستگاران زیادی دارد. بدتر ازهمه دایه­ی جادوگر اوست که با جادو نمی­گذاردکسی به مه­پری برسد. اما خورشید شاه قصد دارد هر طور شده به مه پری برسدو. . . .

دراین رساله به بررسی مکر وحیله­های موجود در داستان سمک عیار و تقسیم بندی آنها و در ادامه به معرفی شخصیت­های انجام دهنده این مکرها واهداف آنها از این مکر و حیله­ها پرداخته می­شود.

تعداد صفحه : 117

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید