دانلود پایان نامه ارشد :بررسی نقش ­مایه ­های هندسی در نشانه­­­­­­ های انتزاعی دهه 70 و 80 ایران

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : هنر

گرایش :ارتباط­ تصویری

عنوان : بررسی نقش ­مایه ­های هندسی در نشانه­­­­­­ های انتزاعی دهه 70 و 80 ایران

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه سوره

دانشکده هنر

پایان نامه تحصیلی در مقطع کارشناسی­ ارشد ارتباط­ تصویری

عنوان پایان نامه نظری

بررسی نقش ­مایه ­های هندسی در نشانه­­­­­­ های انتزاعی دهه 70 و 80 ایران

استاد راهنمای نظری و عملی و مشاور

محسن حسن­پور

عنوان پایان نامه عملی

طراحی 15 نشانه با استفاده از نقش­مایه­های هندسی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبمقدمه  ............................................................................................................................... 1                          فصل اول: کلیات1-1 تعریف، بیان ضرورت و اهمیت مسئله­ی پژوهشی  ........................................................................................ 3                                                 1-2 پرسش­های پژوهش  ........................................................................................................................ 51-3 فرضیه­های پژوهش  ................................................................................................................... 51-4 اهداف و ارزش نظری پژوهش  ............................................................................................... 51-5 سابقه، پیشینه و ادبیات نظری پژوهش  .......................................................................................... 61-6 روش و فنون اجرایی پژوهش  ........................................................................................................ 131-6-1 روش  .......................................................................................................................................... 131-6-2 ابزار  .................................................................................................................................. 131-6-3 شیوه تجزیه و تحلیل  .............................................................................................................. 131-7 معرفی جامعه آماری و نمونه­ها  ............................................................................................................ 141-8 محدودیت­های پژوهشی  .............................................................................................................. 14 ل دوم: تعریف نشانه و انواع آن2-1 تعریف واژه نشانه  ......................................................................................................................... 162-2 بازنمایی در نشانه از چشم­انداز نشانه شناسی  ............................................................................................. 172-3 هویت چیست؟  ............................................................................................................................ 202-4 نشانه در گرافیک  ...................................................................................................................... 232-5 انواع گوناگون نشانه  ........................................................................................................... 252-5-1 نشانه نوشتاری  ........................................................................................................... 262-5-2 نشانه شمایلی  ........................................................................................................... 302-5-2-1 دال و مدلول  ................................................................................................... 322-5-2-2 انواع رابطه دال و مدلول در نشانه­های شمایلی  ................................................ 342-5-2-3 نشانه­ی نمایه­ای  ................................................................................................ 362-5-2-4 نشانه­ی شمایلی  ................................................................................................. 382-5-2-5 نشانه­ی نمادین  .................................................................................................... 392-5-3 نشانه تلفیقی  .......................................................................................................... 432-5-3-1 رابطه­ی همجواری  ............................................................................................. 432-5-3-2 رابطه­ی تثبیت کننده  ..................................................................................... 452-5-3-3 رابطه­ی تقویت کننده  ............................................................................... 462-6 عناصر طراحی نشانه  .......................................................................................... 472-7 زیبای­شناختی گرافیکی نشانه­ها  ...................................................................... 492-7-1 وحدت شکل  .......................................................................................... 502-7-2 زیبایی  ............................................................................................................ 512-7-3 تعادل و توازن  .................................................................................................... 522-7-4 تناسبات  ................................................................................................................ 542-7-5 ضرب آهنگ  ............................................................................................. 56فصل سوم: بررسی نقش­مایه­های ایرانی3-1 تعریف نقش­مایه  ............................................................................................ 583-2 طبقه­بندی نقش­مایه­ها  ............................................................................................................ 633-2-1 مروری بر هنر ایران قبل از اسلام  ............................................................................................................. 663-2-1-1 طبقه­بندی نقوش از لحاظ تصویری  .................................................................................................... 673-2-1-1-1 نقش­مایه­های هندسی  ...................................................................................................................... 683-2-1-1-2 نقش­مایه­های گیاهی  ......................................................................................................................... 693-2-1-1-3 نقش­مایه­های حیوانی  ....................................................................................................................... 723-2-1-1-4 نقش­مایه­های انسانی  ......................................................................................................................... 743-2-2 مروری بر هنر ایران در دوره اسلامی  ...................................................................................................... 753-2-2-1 طبقه­بندی نقش­مایه­های در هنر اسلامی  ......................................................................................... 773-2-2-1-1 نقوش گیاهی در هنر اسلامی  ......................................................................................................... 773-2-2-1-2 نقوش هندسی در هنر اسلامی  ....................................................................................................... 813-2-2-1-3 نقوش حیوانی و انسانی  ..................................................................................................... 873-3 کاربرد نقوش ایرانی در طراحی گرافیک  ...................................................................................................... 883-4 نشانه­های متاثر از نقوش قبل از اسلام  .......................................................................................... 92 3-4-1 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های هندسی قبل از اسلام ...................................................................... 933-4-2 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های گیاهی قبل از اسلام  ......................................................................... 943-4-3 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های حیوانی قبل از اسلام  ........................................................................ 953-4-4 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های انسانی قبل از اسلام  ......................................................................... 963-6 نشانه­های متاثر از نقوش دوره ی اسلامی  ........................................................................... 973-6-1 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های گیاهی دوره ی اسلامی  ................................................................... 983-6-2 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های هندسی دوره ی اسلامی  ................................................................. 993-6-3 نشانه­های متاثر از نقش­مایه­های حیوانی- انسانی دوره ی اسلام  ................................................... 100فصل چهارم: بررسی نقش­مایه­های هندسی4-1 جایگاه نقش­های هندسی در هنرهای سنتی ایران  ............................................... 1034-2 رمز هندسی مثلث  ...................................................................................................... 1114-3 مثلث  ...................................................................................................................... 1144-4 رمز هندسی دایره  .......................................................................................................... 1164-5 دایره  .......................................................................................................................... 1244-6 دایره در طراحی نشانه  ................................................................................................. 1264-7 کارکرد شکل دایره درطراحی نشانه  .............................................................................. 1284-8 رمز هندسی مربع  ..................................................................................................... 1304-9 مربع  ....................................................................................................... 1314-10 ساختمان نشانه­ها و همانندی آن با نقوش هندسی در طراحی نشانه  ............................................. 133فصل پنجم: نتایج5-1 نتایج آماری  ............................................................................................ 1385-1-1 نمونه­های از تصاویر جامع­­آماری انواع نشانه  .........................................................  1385-1-1-1 نشانه­های شمایل­گون  ..................................................................................... 1385-1-1-2 نشانه­های نوشتاری  .............................................................................................. 1395-1-1-3 نشانه­های تلفیقی  .................................................................................. 1405-1-2 نمونه­های از تصاویر جامع­آماری نشانه­های شمایل­گون دارای نقش­مایه  ...................................... 1425-1-3 نمونه­های از تصاویر جامع­آماری نشانه­های انتزاعی دارای نقش­مایه­های هندسی ......................... 146پیوست نشانه های جامع آماری     .................................................................................. 152منابعکتاب­ها  ............................................................................................................... 178مقالات  ..................................................................................................................... 183پایان نامه   ....................................................................................................................... 185لاتین  ......................................................................................................... 185مقدمهنقش و نقوش از بدو پیدایش انسان و ثبت تاریخ افکار و اندیشه­های بشر همواره وجود داشته و نقش عمده ای را ایفا کرده است. شاید اولین خطوطی که انسان بر دیواره­ی غارها کشیده و یا نقوشی که بر روی ظروف سفالین باقی مانده در زمره­ی اولین تصاویر و نقوش ثبت شده از شروع تاریخ بشر می باشد.بازشناسی تاریخ گرافیک ایران در دوره­های گوناگون، به شناخت و رفتاری درست­تر در زمان حال می­انجامد. یک از گونه­های بسیار پرکاربرد و دیرپای طراحی گرافیک، طراحی نشانه­ها هستند. هر چند با تأسیس مدارس گرافیک در ایران، نوع نگاه به این گونه آثار با تغییراتی اساسی همراه بود اما ردپای آن را در سال­های پیش از این رویداد نیز می­توان جست. در این پایان نامه به بررسی نقش­مایه­های هندسی در نشانه­های انتزاعی ایران در دهه 70 و 80 پرداخته می شود. گذشته ما به لحاظ فرهنگی و هنری بسیار طولانی و غنی است و می­توان با تکیه بر ارزش­ها و فرهنگ ملی و سنتی خود دست به خلق آثاری زد که چهره و هویت ایرانی داشته باشد. امروزه با توجه به مطالعات گسترده در این زمینه اهمیت پرداختن به این میراث کهن بر همگان آشکار است به این دلیل که وجود نقش­مایه­ها در همه­ی ادوار در تاریخ ایران وجود داشته و حتی امروزه نیز از این نقش­مایه­ها در اکثر موارد استفاده می شود.در تحقیقات مقدماتی پیش از آغاز پژوهش، جمع­آوری نشانه­های دهه 70 و 80 با تورق صفحه به صفحه کتاب­های تصویری زمان مدیدی را به خود اختصاص داد. این جستجو در کل، گزینش 1566 نشانه را در پی داشت.فصل دوم این پژوهش، با نگاهی به نشانه و انواع آن آغاز شد که در این فصل به تعریف نشانه از دیدگاه­های مختلف پرداخته شده است و بعد انواع آن که شامل نشانه­های نوشتاری، نشانه­های شمایلی و نشانه­های تلفیقی بودند، اختصاراً مورد بررسی قرار گرفته اند. در فصل سوم به طبقه­بندی نقش­مایه­ها در دوره قبل از اسلام پرداخته شده است که این طبقه­بندی شامل چهار دسته نقش­مایه­های گیاهی، نقش مایه­های هندسی، نقش­مایه­های حیوانی و نقش­مایه­های انسانی می باشد و در دوره هنر اسلامی که شامل سه دسته از نقش­مایه­های گیاهی، نقش­مایه­های هندسی و نقش­مایه­های حیوانی - انسانی است، پرداخته شده و در فصل چهارم به بررسی نقش­مایه­های هندسی که شامل دایره، مربع و مثلث است پرداخته شده و در نهایت نشانه­ها طبقه­بندی شده است. این نشانه­ها ابتدا از نظر انواع نشانه­ها و بعد از نظر طبقه­بندی نقش­مایه­ها مجزا شد و در پایان 244 نشانه که فقط نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 متأثر از نقش­مایه­های هندسی بودند، مورد بررسی قرار گرفتند.  1-1 تعریف، بیان ضرورت و اهمیت مسئله­ی پژوهشینقش­مایه­های هندسی با بر کنار هم قرار گرفتن نقوش یا واحد­های کوچکی که با ابزار­های ساده ترسیم می­شوند و در این میان از اشکال و زوایای خاص نیز استفاده می­گردد که همه این موارد در نهایت نقش مایه هندسی را ایجاد می­کند. نشانه انتزاعی به نشانه­هایی اطلاق می شود که نه به صورت مستقیم و نه غیر مستقیم با موضوع ارتباط ندارند و تصویر با موضوع از طریق جنبه­های فرعی ارتباط پیدا می­کند و همچنین با مخاطب از طریق مسایل فرهنگی ارتباط برقرار می­کند.در خصوص تعریف نقش­مایه­های انتزاعی و هندسی لازم است به تعریفی که در این خصوص توسط نویسندگان مختلف بیان شده است اشاره­ای کنیم :محمد رضا باطنی در «کتاب فرهنگ انگیسی به فارسی پویا»  که در سال 1388 توسط نشر فرهنگ معاصر منتشر شد، چنین می­گوید: در نهایت می­توان واژه­ی نقش­مایه را این گونه معنا کرد: بنیاد نقش و یا ریشه و اصل تصویر در دایره المعارف­ها و فرهنگ اصطلاحات هنری، اصطلاح نقش­مایه را معادل واژه لاتین موتیف قرار داده­اند. موتیف به معنای انگیزه، درون مایه.احمد دانشگر در کتاب «فرهنگ جامع فرش ایران» که در سال 1372 توسط نشر دی منتشر شد، به این مطلب می­پردازد که نقش­مایه را موضوع بن نما و یا نقش و نگار می­داند. به عبارتی «کار مایه ویژه در ترکیب­بندی» را تعبیر نقش­مایه دانسته است. نقش­مایه یا «بن­نگار» را مجموعه­ی ریز نقش­هایی معرفی می­کنند که مایه و تشکیل دهنده­ی نقش­اند.رویین پاکباز در کتاب « دایره­المعارف هنر» خاطر نشان شده است: «سرچشمه­ی بسیاری از نقش­مایه­های مورد استفاده توسط هنرمند عصر ساسانی (صور گیاهی، قوچ­های رو در روی یک درخت، گاوان بالدار سر، نبرد شیر و گاو، شاهین­های حمله ور بر جانوران، وجز اینها) در هنر باستانی آسیای غربی بود، ولی طرح­هایی چون پیچک تاک، صحنه­های انگور چینی و پیکر­های بالدار پیروزی، به تازگی از منابع رومی اقتباس شده بودند. در اواخر عصر ساسانی، تاثیرات هند و آسیای میانه افزایش یافت.در این پایان نامه به بررسی نقش­مایه­های هندسی در نشانه­های انتزاعی ایران دهه 70 و 80 پرداخته می­شود. گذشته ما به لحاظ فرهنگی و هنری بسیار طولانی و غنی است و می­توان با تکیه بر ارزش­ها و فرهنگ ملی و سنتی خود دست به خلق آثاری زد که چهره و هویت ایرانی داشته باشد. امروزه با توجه به مطالعات گسترده در این زمینه اهمیت پرداختن به این میراث کهن بر همگان آشکار است به این دلیل که وجود نقش­مایه­ها در همه ی ادوار در تاریخ ایران وجود داشته و حتی امروزه نیز از این نقش مایه­ها در اکثر موارد استفاده می­شود.1-2 پرسش­های پژوهشنقوش هندسی در نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 چه جایگاهی دارد؟استفاده از کدام تک واحد نقش­مایه هندسی در نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 ایران کاربرد بیشتر داشته است؟کدام نقوش هندسی کاربرد بیشتری در نشانه­های انتزاعی ایران داشته­اند؟1-3 فرضیه­های پژوهشنقوش هندسی ایرانی در طراحی نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 کاربرد وسیعی داشته است.استفاده از تک واحد نقش­مایه مربع در نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 بیشتر بوده است.کاربرد نقش­مایه­هایی با الهام از یک واحد در نشانه­های انتزاعی ایران در دهه 70 و 80 بیشتر بوده است.1-4 اهداف و ارزش نظری پژوهشهدف اصلی از انجام این پژوهش تجزیه و تحلیل نقش­مایه­های هندسی در نشانه­های انتزاعی ایران در دهه 70 و 80 بوده است.در این میان ارزش­های نظری این پژوهش به شرح ذیل می باشند: شناسایی نقش­مایه­های ایرانی، بررسی نقش­مایه­های هندسی ایران، شناسایی نشانه­های انتزاعی دهه 70 و 80 ، شناسایی بیشترین کاربرد نقش­مایه­های انتزاعی در نشانه­های ایران. 1-5 سابقه، پیشینه و ادبیات نظری پژوهشعصام السعید و عاشیه پارمان درکتاب « نقش هندسی در هنر اسلامی» که در سال 1377 توسط نشر سروش منتشر شد، این گونه نظری دارند، طرح ها و نقوش هندسی از امتیازات انحصاری هنر اسلامی نمی باشد بلکه هنر اسلامی است که گسترده شده و دارای ضابطه­ای مشخص و منطقی می­گردند و به کمال می­گرایند. آنچه در طرح­های هندسی به لحاظ زیبایی­شناسی مهم است همانا کیفیت است نه کمیت. در اینجا هنرمند (اسلامی) ذهن و نیروی تصور خود را با ابتکار و نوآوری به کار می­گیرد و قواعد کاملی استخراج می­کند و همچنین بهره­گیری از شیوه­های هندسی هنرمند را توانا ساخت تا با فراخ دستی در میدان گسترده­ای با سهولت و روشی درست، بی­برخورد با محدودیت­های دستگاه اعداد به کار پردازد. تناسبات میان اجزاء و کل در ترکیب شکل­ها، بی­توجه به محدودیت الگو و سرمشق و شیوه، با اندازه­های خاص جریان می­یابد. از این رو به یک کلیت پهناور در جهان اسلام دسترسی یافته شد که با ایمان اسلامی بر پایه این که همه­ی آفرینش هماهنگ و همسان هستند، سازگار است.فریده شهبازی و مسعود تذهیبی در کتاب « نقشمایه­های ایرانی» که در سال 1382 توسط نشر سروش منتشر شد، کوشش کرده­اند تا کتاب حاضر را با توجه به تاریخ ترسیم نقش و نگارها و رعایت تقدم و تاخر زمانی درسه بخش موضوعی کامل کنند: 1- نقش­های تزیینی با فرم بسته، 2- نقش­های ملهم از جاندارن، 3- نقش­های تزیینی گسترش­پذیر.ابراهیم حقیقی در کتاب « نشانه­ها » که در سال 1384 توسط نشر هفت رنگ منتشر شد، این گونه می­گویند: با آن که به ظاهر شکل­ها به دو گونه هندسی و غیر­هندسی هستند اما در واقع شکل­های غیر­هندسی خود متشکل از مجموعه­ای از شکل­های کوچک هندسی هستند و با آن که شکل­های هندسی و غیر­هندسی به ظاهر تناسبات و اندازه­های متفاوتی دارند اما با اشراف بیشتر می­توان ملاحظه کرد که اصول و روش طراحی در هر دو گونه آن­ها یکسان است و در ادامه به قرار­گیری آرم­ها ونشانه در شکل های هندسی پرداخته­اند.هایل برون در کتاب «آرم» که در سال 2001 منتشر شد به بررسی 1- انواع کارکرد­های تصویر، با تمرکز بحث بر روی آرم، 2- گونه­های کاربردی آرم پرداخته است. در کتاب در رابطه با کارکردها و نقش آرم، به موضوع «ثبت گونه­های کاربردی آرم» نیز پرداخته است. این رویکرد به اسلوب و وجه کاربردی آرم نظریه­ی کاملا جدیدی در عرصه­ی ارتباط تصویری است که توجه و شناسایی آن می­تواند در تبیین چگونگی تحقق فرآیند ارتباط موثر واقع شود و دریافت پیام را ممکن، عملی و ماندگار سازد.فهیمه پهلوان در کتاب «درآمدی بر تحلیل عناصر تصویری در آرم» که در سال 1390 توسط نشر دانشگاه هنر منتشر شد، اشاره کرده است که تاکنون روش­های مختلفی برای دسته­بندی آرم­ها و مشخص کردن گونه­های متفاوت پیشنهاد شده است. از دیدگاه نشانه­شناسی، این دسته­بندی برحسب ترکیب عناصر زبانی و شمایلی انجام می­گیرد. بر این اساس دسته­ای از آرم­ها فقط از عناصر زبانی استفاده می­کنند (یک نام، یک یا چند حرف)؛ که آنها را «آرم نوشتاری» می­نامیم. دسته دیگر با ترکیب عناصر شمایلی طراحی می­شوند؛ که آنها را «آرم شمایلی» می­نامیم. دسته سوم، از تلفیق عناصر شمایلی و نوشتاری ساخته شده­اند؛ که آنها را «آرم تلفیقی» می­نامیم.مهدی صادقی در کتاب «سومین کتاب سال گرافیک دانشجویی (نشانه)» که در سال 1385 توسط انتشارات رسم منتشر شد، خاطرنشان کرده است که همه­ی مواردی که کمک می­کند تا نشانه در ذهن و چشم مخاطب، زیبا نامیده شود: زیبایی فرم، کمپوزسیون، رنگ، تناسبات و... از یک طرف و زیبایی معنا و ارتباط مفهومی با موضوع و فرم ها، رنگ و کمپوزسیون از سوی دیگر. بنابراین زیبایی صرفاً فرمی نیست، محتوا را هم پوشش می­دهد. «آنجایی که طرح نشانه، زیبایی معنا را رعایت کرده باشد اصطلاحاً گفته می­شود چه ایده خوبی داشته است».تعداد صفحه : 248قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید