دانلود پایان نامه ارشد : بررسی و تحلیل نشانه‌های بومی در آثار هنرمندان جریان سقاخانه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : هنر

گرایش :نقاشی

عنوان :  بررسی و تحلیل نشانه‌های بومی در آثار هنرمندان جریان سقاخانه

دانشگاه آزاد اسلامی 

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته هنر 

عنوان :

بررسی و تحلیل نشانه‌های بومی در آثار هنرمندان جریان سقاخانه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل نشانه‌های بومی در آثار هنرمندان جریان سقاخانه (مورد پژوهشی؛ صادق تبربزی، پرویز تناولی و حسین زنده‌رودی) می‌پردازد. این تحقیق در پی پاسخ به این پرسش‌هاست: نشانه‌های بومی در جریان سقاخانه کدامند؟ اساتید نام‌برده چگونه و با چه روندی از این نشانه‌ها بهره جسته‌اند؟ ویژگی‌های کمی و کیفی این نشانه‌ها چیست و تمایز و تشابه نشانه‌های بومی در آثار این هنرمندان کدامند؟ در روند مطالعۀ کتابخانه‌ای، علل شکل‌گیری این جریان، ویژگی‌های زیباشناسانه آن، نشانه‌گرایی در این جریان و به‌طور کلی طبقه‌بندی نشانه‌ها بررسی شد. در این پژوهش، بررسی و تحلیل نشانه‌های بومی در جریان سقاخانه به عنوان هدف اصلی و آشنائی با نقش بیانی نشانه‌های بومی در آثار نقاشان سقاخانه‌ای و همچنین بررسی قابلیت‌های زیبائی‌شناختی این نشانه‌ها در آثار این سه نقاش سرآمد به عنوان اهداف فرعی دنبال می‌گردد. بنابراین پرداختن به فضای سقاخانه‌ای آثار هنرمندان یادشده این امکان را فراهم می‌کند که در تحقیق حاضر، رابطۀ فضای این آثار و نشانه‌های بومی درون آن به‌لحاظ ویژگی‌های کمی و کیفی بررسی شود. در این راستا با استفاده از دو روش میدانی و تحلیلی سعی شده‌است مجهولات طرح‌شده در این پژوهش به‌دست آید. نتیجه تحقیق حاضر آن است که هدف این سه هنرمند از به‌کارگیری نشانه‌ها به‌ویژه نشانه‌های بومی و ملی، کیفیت‌های مفهومی و بیانی آن‌ها نبوده بلکه با آشنایی‌زدایی این نشانه‌ها قصد داشته‌اند وارد فضائی متفاوت، خاص و جدید شده و جایگاه خود را در عرصه هنر جهانی تعیین کنند.        

کلید واژه: نشانه، نشانه های بومی، سقاخانه، زنده رودی، تناولی، تبریزی

فهــــــــــرست مطالب

 عنــــــوانشماره صفحه
 فهرست جداول———————————————————–ه
 فهرست تصاویر———————————————————–ط
 مقدمه——————————————————————1
فصل اول: کلیات پژوهش—————————————————-5
 1-1 بیان مسئله——————————————————–5
 1-2 پرسشهای پژوهش————————————————–6
 1-3 فرضیات پژوهش—————————————————-6
 1-4 اهداف پژوهش—————————————————–7
 1-5 سابقه و پیشینه پژوهش———————————————-8
 1-6 روش و فنون اجرائی پژوهش——————————————9
 1-7 محدودیتهای پژوهش————————————————10
 فصل دوم: سقاخانه——————————————————–12
 2-1 تاریخچۀ جریان سقاخانه———————————————12
 2-2 علل شکل گیری جریان سقاخانه————————————–15
 2-3 هنرمندان تاثیرگذار و متاثر در جریان سقاخانه—————————-17
 2-4 ویژگی زیباشناسانه————————————————-19
 فصل سوم: سقاخانه و نشانه گرایی——————————————–22
 3-1 رویکردهای نشانه گرایی در آثار نقاشان سقاخانه————————–23
  3-1-1 تزئینی——————————————————23
  3-1-2 زیبایی شناسی————————————————26
  3-1-3 کاربرد——————————————————-27
 3-2 علل گرایش——————————————————-28
  3-2-1  نقش خرده فرهنگها——————————————-29
  3-2-2  نوگرایی —————————————————-41
  3-2-3  جریان غالب هنر رسمی —————————————44
 3-3  نشانه ها و طبقه بندی آنها ——————————————46
  3-3-1 نشانه های مذهبی———————————————48
  3-3-2 نشانه های ملی ———————————————–52
  3-3-3 نشانه های قومی ———————————————-54
  3-3-4 نشانه های بومی ———————————————-55
   3-3-4-1  نشانه های بومی در مقیاس جهانی —————————56
   3-3-4-2  نشانه های بومی در مقیاس ملی —————————–60
فصل چهارم:نشانه های بومی در آثار استاد حسین زنده رودی، پرویز تناولی، صادق تبریزی64
 4-1 نشانه های بومی در آثار زنده رودی، تناولی و تبریزی———————-65
 4-2 ویژگیهای کمی و کیفی نشانه های بومی در آثار زنده رودی،  تناولی و تبریزی–78
  4-2-1 بررسی ویژگیهای کمی و کیفی نشانه های بومی در آثاراستاد حسین زنده-رودی79
  4-2-2 بررسی ویژگیهای کمی و کیفی نشانه های بومی در آثاراستاد پرویز تناولی-86
  4-2-3 بررسی ویژگیهای کمی و کیفی نشانه های بومی در آثاراستاد صادق تبریزی95
 4-3 بیان و کارکرد نشانه های بومی در آثار زنده رودی، تناولی و تبریزی———–123
فصل پنجم: تمایزات و تشابهات نشانه های بومی آثار زنده رودی، تناولی و تبریزی——130
 5-1 ساختارهای بصری نشانه های بومی————————————-131
 5-2 کیفیات بصری نشانه های بومی—————————————-134
فصل ششم: نتیجه گیری—————————————————-168
تصاویر و گزارش کار عملی—————————————————182
منابع و مآخذ————————————————————-191

 

آنچه که امروزه در کشور ما به عنوان هنر نقاشی ایران به دست ما رسیده سالهای پر افت و خیزی را پشت سر گذاشته است.« نقاشی ایران در سراسر تاریخ با فرهنگ‌های بیگانه و سنت‌های ناهمگون شرقی و غربی برخورد کرده و غالبا به نتایج جدید دست یافته است. به راستی، ادوار شکوفائی و بالندگی این هنر را باید محصول اقتباس‌های سنجیده و ابداعات تازه دانست. اما، باوجود تاثیرات خارجی گوناگون و دگرگون کننده، می‌توان نوعی پیوستگی درونی را در تحولات تاریخی نقاشی ایران تشخیص داد.»(پاکباز، 1379، 8) البته طی این تحولات، مکتب‌های مختلفی وجود داشته‌اند چنانکه هنرمندان داخل یا خارج از مکاتب بر حسب توانائی‌های ذاتی خود شاهکارهای هنری این مکاتب را پدید می‌آورند. مکتب‌ها تنها راه می‌گشایند و محیط را آماده می‌کنند و در این میان «مکتب سقاخانه»[1] نیز مستثنی نبوده است. آثار ماندنی سقاخانه‌ای، از دست‌آوردهای دیگران نه کم‌تر است و نه بیشتر. آن چه مهم است روحیه‌ای است که مکتب سقاخانه همراه خود آورد. مکتب «ملی» پیش‌از ظهور سقاخانه‌ای‌ها یک رویای آسمانی بود. سقاخانه‌ای ها نشان دادند که با استفاده از مصالح آشنای دم دست، خیلی آسان‌تر می‌توان به این مکتب رسید.‍(کریم امامی، 1356، 9)

نقاشان سقاخانه، همچون بسیاری از نقاشان دیگر در آثار خود از نشانه‌های گوناگونی استفاده کرده‌اند، که در این‌میان نشانه‌های بومی نقش بسزائی در ساختار زیباشناختی آثار این هنرمندان داشته‌اند. بنابراین بررسی و تحلیل این نشانه‌ها در آثار هنرمندان سقاخانه‌ای، به‌ویژه افراد شاخصی چون حسین زنده‌رودی، پرویز تناولی و صادق تبریزی، بیش از پیش می‌تواند مسیر حرکتی آن را شفاف سازد.

اما در تحقیقات تاریخی و زیباشناسانه هنر معاصر،تاثیر نشانه‌های بومی در نقاشی سقاخانه‌ای از یک‌ طرف و نگاه دوسویه به مفاهیم این نشانه‌ها در آثار هنرمندان سقاخانه‌ایی از سوی دیگر، بستر مناسبی را برای مطالعه و بررسی نمادها و نشانه‌های سنتی و بومی در آثار این هنرمندان فراهم نموده است. از این منظر چند پرسش مطرح است: نشانه‌های بومی در جریان سقاخانه کدامند؟ افراد نام برده چگونه و با چه روندی از آن‌ها بهره جسته‌اند؟ ویژگی‌های کمی و کیفی این نشانه‌ها چیست؟ و سرانجام تمایزات و تشابهات این نشانه‌ها در آثار این هنرمندان چه بوده‌است؟

به‌منظور پاسخ‌دهی به این پرسش‌ها و با هدف بررسی و تحلیل نشانه های بومی در نقاشی سقاخانه ای مطالعه موردی( حسین زنده رودی ، پرویز تناولی و صادق تبریزی) به عنوان هدف اصلی و آشنایی با نقش بیانی نشانه‌های بومی در آثار نقاشان سقاخانه‌ایی به عنوان هدف فرعی، نگارنده پژوهش حاضر قصد دارد ویژگیهای زیباشناسی و قابلیت‌های بیانی نشانه‌های بومی را به‌ویژه در آثار این سه نقاش سرآمد بررسی و تحلیل کند. در این راستا شش فرضیه به شرح ذیل محتمل است:

  • به نظر می رسد نشانه های بومی که نقاشان جریان سقاخانه از آنها بهره برده اند عموما نشانه هائی بوده اند که ریشه در فرهنگ و سنت مردم داشته اند.
  • نقش نشانه های بومی در شکل گیری آثار نقاشان سقاخانه بسیار بااهمیت است.
  • میان هنر مدرن و هنرهای سنتی ایران اسلامی نزدیکی های زیادی وجود دارد ومی توان از این تشابهات در خلق آثار مدرن استفاده کرد.
  • ویژگیهای کمی و کیفی آثار هنرمندان جریان سقاخانه مجموعه ای از عناصر و رفتارهای بصری هستند که در شاخه های مذهبی، قومی و بومی با هم عجین شده اند.
  • باتوجه به نگرش نوپای نقاشی سقاخانه به سوی نگاه ((دیگری)) و همچنین فراوانی قابلیتهای تصویری در فرهنگ بومی، مذهبی، آئینی، سنتی ایران، فرض محتمل است که هر سه هنرمند فوق گاه با دیدگاه بیانگرایانه و گاه زیباشناسانه به نشانه های بومی، مذهبی، ملی و سنتی تمایل نشان داده اند.
  • هنرمندان یادشده در بکارگیری نشانه های بومی و ملی، از لحاظ عدم توجه به کیفیت های مفهومی و بیانی این نشانه ها و داشتن نگاه ظاهری به آنها مشترک بوده اند.

البته لازم به ذکر است، گرچه ساختار نقاشی سقاخانه، ترکیبی از عوامل بصری نقاشی مدرن با نقش‌مایه‌های سنتی است. اما به‌نظر می‌رسد نقاشی سقاخانه‌ای، حرکتی در جهت احیای سنت‌های بومی بوده است و نقاشان ضمن توجه به روند نقاشی معاصر جهان، هویت بصری خود را در آثارشان نشان داده‌اندو در این راه نشانه های بومی تاثیر شایانی در کارهای آنها داشته است. این جریان، نه تنها بر نقاشی تازه شکل‌گرفته و مدرن ایران تاثیری شگرف داشت بلکه بر روند نقاشی و نشانه‌شناسی در هنر نیز تاثیر بسزایی گذاشت.

با این مقدمه کوتاه پژوهش حاضر به‌منظور بررسی کامل موارد مطرح شده و رسیدن به هدف مورد نظر، در روشی توصیفی و تحلیلی با مدد از منابع کتابخانه ایی و تحقیقات میدانی،  برای یافتن پاسخ سوالات مطرح‌شده، روند پژوهش در شش فصل تنظیم گردیده‌است. فصل نخست به کلیات پژوهش و فصل دوم به تاریخچۀ جریان سقاخانه، علل شکل‌گیری آن، هنرمندان موثردر جریان سقاخانه و نیز ویژگی‌های زیباشناسانه این جریان پرداخته شده است. در فصل سوم تعریف نشانه، ارتباط نشانه‌گرائی با جریان سقاخانه و رویکردهای آن در این جریان، علل گرایش به نشانه‌گرائی، طبقه‌بندی نشانه‌ها و بررسی آن‌ها در مقیاس‌های ملی و جهانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. فصل چهارم نیز با جزئیات بیشتری به نشانه‌های بومی در آثار سه هنرمند یاد شده پرداخته و ویژگی‌های کمی و کیفی این نشانه‌ها و بیان و کارکرد آن‌ها را در آثار با استفاده از روش تحلیلی مطالعه نموده است. اما در فصل پنجم به ارزیابی تمایزات و تشابهات این نشانه‌ها  از لحاظ ساختار و کیفیات بصری اختصاص یافته و در نهایت، فصل ششم دربرگیرنده نتایجی است که از مطالعات و بررسی‌های تحلیلی، به دست آمده است. لازم به‌ ذکر است که در هر فصل، برای درک بیشتر مطالب، کروکی‌هایی خطی جهت تحلیل های زیباشناسانه  و مقایسه کارکرد نشانه ها در آثار هنرمند و همچنین روند تطبیقی آنها میان آثار سه هنرمند، طراحی شده است. امید است با مطالعه این پژوهش، هدف اصلی نویسنده که بررسی و تحلیل نشانه های بومی در جریان سقاخانه بالاخص هنرمندان شاخص این جریان، زنده رودی، تناولی و تبریزی  بوده است محقق شود.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که نگارنده به منظور گردآوری منابع با مشکلات فراوانی روبرو بوده و برای ارتقاء زمینه‌های علمی و پژوهشی این رساله تلاشی وافر نموده است. اما  به کاستی‌های پژوهش نیز که ناشی از کمبود منابع است اقرار دارد.

فصل اول: کلیات پژوهش

  • بیان مسئله

هنر نقاشی به‌عنوان زبان تصویری یک ملت و یا یک تمدن قادر است پیام و پیغام خود را با بیانی شیوا به جامعۀ مخاطب منتقل کند. در این بین مؤلفه‌های بسیاری وجود دارند که به انتقال بهتر این مفاهیم کمک می‌کنند. در‌واقع آثاری که در لوای هنر نقاشی خلق می‌شوند با استفاده از مولفه‌های گوناگون علاوه‌بر آن‌که در سطح بالاتری از جنبه‌های زیباشناسانه ارائه می‌گردند می‌توانند در راستای انتقال پیام به جامعۀ مخاطب گام‌های بلندتری بردارند. جریان سقاخانه و به بیان بهتر هنر نقاشی سقاخانه نیز این مولفه‌ها را در دل خود جای داده است. در این بین نشانه‌های مختلف که بسیاری از آن‌ها از سنت گرفته شده و ریشه در فرهنگ مردم دارد نقش این مولفه‌ها را در آثار نقاشی بازی می‌کند. نشانه‌های بومی به‌عنوان جزئی از این نشانه‌ها در این نوع نقاشی‌ جایگاه برجسته‌ای داشته است. بنابراین تاثیر این نشانه‌ها در نقاشی سقاخانه‌ای و توجه به مفاهیم آن‌ها و نیز نگاه ویژه به هنر ایرانی در سال‌های اخیر، نیاز به مطالعات بیشتر را در این زمینه می‌طلبد. به این دلیل و نیز به دلایل دیگر بررسی و کاوش بیشتر در این زمینه ضروری می‌نماید از جمله: نگارنده همواره توجهی ویژه‌ به هنر مدرن ایرانی، ورود نشانه‌های بومی، ملی، مذهبی و قومی در این هنر و نیز چگونگی تلفیق این نشانه‌ها در هنر ایران داشته است. از سویی دیگر کم‌تر پژوهنده‌ای به بررسی این مسئله پرداخته است و کمبود منابع و مطالب نیز در این زمینه مشهود است.

در این راستا سعی شده است با مطرح‌کردن چند پرسش و فرضیه، امکان روشن‌شدن بخش‌های مبهم این مسئله فراهم آید.

تعداد صفحه : 212

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید