دانلود پایان نامه ارشد: بررسی کارکردها و پیامدهای پیامک در میان جـوانان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی 

گرایش : جامعه شناسی

عنوان : بررسی کارکردها و پیامدهای پیامک در میان جـوانان

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده علوم اجتماعی

پایان نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی

عنوان

بررسی کارکردها و پیامدهای پیامک در میان جـوانان

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است) چکیدهامروزه تلفن همراه در تمامی جنبه های زندگی انسان حضوری موثر و غیرقابل انکار پیدا کرده است. حضوری که در مقایسه با اینترنت و اثرات آن، گسترده تر و پیشرونده تر است. تلفن همراه و به خصوص قابلیت ویژه آن در شکل سرویس پیام کوتاه دیگر نه ابزاری فنی، بلکه  به رسانه ای با کارکردهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است و فرهنگ خاص خود را شکل داده است. پیام های کوتاه شکل دهنده نظم زندگی روزمره و تکنولوژی ارتباطی مهمی در هویت بخشی و ارتباط کاربران آن با خود، شبکه های بلافصل و آشنای اجتماعی و محیط پیرامون می باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکردها و پیامدهای پیامک در بین جوانان می کوشد پیام کوتاه را بعنوان تسهیل کننده فرایند ارتباطی میان فردی بطور خاص مورد بررسی قرار دهد. این مطالعه به دو شیوه پژوهش کیفی با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق از 25 دانشجوی شاخص در این امر و نیز روش کمی پیمایشی با استفاده از ابزار پرسشنامه در نمونه 300 نفری از جامعه آماری دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی به اجرا در آمده است. در این بررسی از مدل نظری کارکرگرایی جهت بررسی کارکردهای اقتصادی، سیاسی، دینی، اجتماعی و فرهنگی و نیز نظریه مدرنیته متاخر گیدنز جهت بررسی پیامدهای پیامک در ابعاد بازاندیشی، از جا کندگی زمان و مکان، اعتماد و مخاطره بهره برده ایم. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پیامک سبب صرفه جویی اقتصادی، تقویت ارتباطات دو نفره و خارج از کنترل خانواده ، افزایش استقلال و فردگرایی جوانان، تصنعی شدن روابط عاطفی، بی اعتمادی به مسئولین و عملکردهای دولت شده است. در ادامه باید اذعان داشت از مجموع فرضیات ، تنها میان میزان استفاده از تلفن همراه و وابستگی به پیامک ارتباط معناداری وجود داشت و داده های حاصل از آزمون همبستگی ، نشان از آن داشت که بین میزان استفاده از پیامک و جنسیت، میزان تحصیلات ، وضعیت تاهل و وضعیت اشتغال به لحاظ آماری ارتباط معناداری وجود نداشته و در بین این اقشار یکسان است. درپایان باید گفت نتایج مطالعه بیانگر تاثیر پذیری عمیق و گسترده فرآیند ارتباطات و نظم زندگی روزمره جوانان از این رسانه و به کارگیری استراتژیک و هدفمند آن برای مدیریت نیازها و هیجانات خویش است.کلمات کلیدی: تلفن همراه، پیامک، کارکردها و پیامدهای پیامک فهرست مطالبعنوان                                                                                                     صفحهفصل اول: کلیات1-1- بیان مساله .................................................................................................................................... 21-2-  ضرورت تحقیق............................................................................................................................ 101-3- هدف تحقیق ................................................................................................................................. 141-4- سوالات و فرضیات تحقیق ......................................................................................................... 151-5- تعریف مفاهیم................................................................................................................................ 161-5-1- ارتباط ........................................................................................................................... 161-5-2- انواع ارتباط .................................................................................................................. 181-5-3- فناوری های نوین ارتباطی ........................................................................................ 201-5-4- رسانه های جدید ......................................................................................................... 231-5-5- موبایل .......................................................................................................................... 241-5-6- پیامک .......................................................................................................................... 291-5-7- جوان ............................................................................................................................ 33فصل دوم: مبانی تئوریک2-1- مقدمه ............................................................................................................................................ 372-2- ادبیات تجربی پژوهش ................................................................................................................ 372-2-1- تحقیقات داخلی.......................................................................................................... 372-2-2- تحقیقات خارجی......................................................................................................... 422-3- ادبیات نظری پژوهش ................................................................................................................. 482-3-1-  دیوید رایزمن................................................................................................................. 482-3-2-مارشال مک لوهان ........................................................................................................ 492-3-3- دنیس مک کوایل ......................................................................................................... 512-3-4-  نظریه استفاده و رضامندی ......................................................................................... 542-3- 5-  ویلیام اگبرن................................................................................................................. 562-4- نظریات کلاسیک پیامدهای فناوری های ارتباطی ..................................................................... 592-4-1-  کارکردگرایی................................................................................................................. 592-4-2- جورج هربرت مید .......................................................................................................... 642-4-3- اروینگ گافمن............................................................................................................... 662-5- نظریات جدید پیامدهای فناوری های ارتباطی ............................................................................ 702-5-1- هربرت مارکوزه............................................................................................................... 702-5-2-  پیر بوردیو ...................................................................................................................... 722-5-3-  آنتونی گیدنز................................................................................................................... 762-5-4- یورگن هابرماس ............................................................................................................ 872-5-5- جان تامپسون ................................................................................................................ 912-5-6-  مانوئل کاستلز............................................................................................................... 932-5-6-1- شبکه ........................................................................................................ 942-5-6-2- جهانی شدن  ........................................................................................... 942-5-6-3- جامعه شبکه ای ...................................................................................... 952-5-6-4-  هویت در جامعه شبکه ای...................................................................... 992-5-6-5-  موبایل...................................................................................................... 1012-5-7-  هانس گسر ................................................................................................................... 1022-5-8-  ریچارد لینگ................................................................................................................. 1032-6- نظریات جامعه شناسان پیرامون جامعه اطلاعاتی ....................................................................... 1052-6-1-  تعریف جامعه اطلاعاتی................................................................................................ 1062-6-2-  آنتونی گیدنز................................................................................................................... 1082-6-3- یورگن هابرماس ............................................................................................................ 1112-7- چارچوب نظری ................................................................................................................................. 114فصل سوم: روش تحقیق3-1- روش تحقیق ................................................................................................................................ 1243-1-1- پیمایش  ..................................................................................................................... 1263-1-1-1- پرسشنامه  ............................................................................................... 1273-1-1-2- آزمون مقدماتی پرسشنامه....................................................................... 1283-1-2- مصاحبه  ..................................................................................................................... 1293-2- اخلاق پژوهشی............................................................................................................................ 1323-3- قابلیت اعتماد................................................................................................................................ 1333-4- اعتبار............................................................................................................................................. 1343-5- جامعه آماری.................................................................................................................................. 1353-5-1- روش نمونه گیری و حجم نمونه............................................................................... 1353-5-2-  واحد تحلیل............................................................................................................... 1373-6-  فنون مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده ها.................................................................... 1373-7- تعریف عملیاتی متغیرها............................................................................................................... 138فصل چهارم: یافته ها4-1- مقدمه ............................................................................................................................................ 1414-2- یافته ها........................................................................................................................................... 1434-2-1- یافته های عمومی...................................................................................................... 1434-2-2-  کارکردهای پیامک................................................................................................... 1574-2-3- پیامدهای پیامک........................................................................................................ 2014-3- آمار استنباطی و آزمون فرضیات................................................................................................. 220فصل پنجم: نتیجه گیری5-1- بحث و نتیجه گیری..................................................................................................................... 2255-2- پیشنهادها......................................................................................................................... 2375-2-1- پیشنهادهای اجرایی................................................................................................... 2375-2-2- پیشنهادهای پژوهشی................................................................................................ 2385-3- امتیازات پژوهش.......................................................................................................................... 2385-4- مشکلات تحقیق.......................................................................................................................... 239فهرست منابع........................................................................................................................................... 240فصل  ششم : پیوستمصاحبه نامه / سوالات پیش بینی شده................................................................................................ 251پرسشنامه.................................................................................................................................................. 253 فهرست جداولعنوان                                                                                              صفحهجدول 1: توزیع پاسخگویان بر حسب سن.......................................................................................... 143جدول 2: توزیع پاسخگویان بر حسب جنس ........................................................................................ 143جدول 3: توزیع پاسخگویان بر حسب مقطع تحصیلی.......................................................................... 144 ...جدول 54 : توصیف آماری میزان استفاده از پیامک بر حسب مقطع تحصیلی ................................. 222جدول  55: نتایج آزمون t دو نمونه مستقل پیرامون میزان استفاده از پیامک بر حسب وضعیت تاهل ........ 223جدول  56 : توصیف آماری میزان استفاده از پیامک بر حسب وضعیت اشتغال ............................... 223  فصل اولکلیات
  • بیان مسئله
دنیا در سالهای اخیر شاهد یک رشد انفجاری در استفاده از تکنولوژی های ارتباطات و اطلاعات بویژه موبایل بوده است. این رشد فزاینده به گونه ای بوده که از سال 2002 برای نخستین بار تعداد مشترکین موبایل از تعداد مشترکین تلفن ثابت در سطح جهانی فراتر رفت و موبایل بصورت یک تکنولوژی ارتباطی غالب در آمد. در اوایل دهه 90 موبایل یک تکنولوژی نادر،  کمیاب و پرهزینه بود  اما در سالهای بعدی با ورود انبوه به بازار،  تعداد آن در سطح جهان بسرعت افزایش یافت (Ling & Donner,2009 ).تلفن همراه به مثابه نمادی از ارتباط همه جا حاضر یکی از پدیده های نو ظهور عصر الکترونیک و دنیای دیجیتال است که در دهه اخیر جای خود را در بین افراد خانواده بویژه جوانان در سطح جهان و نیز ایران باز کرده است. اگر چه زمانی کمتر از یک نسل از ظهور و رواج تکنولوژی تلفن همراه و ورود آن به متن زندگی اجتماعی افراد می گذرد و از این رو ارزیابی قاطع از کارکردها و آثار هویت بخش آن دشوار است، با این حال آنچه بطور کلی می توان استنباط کرد تاثیرات این رسانه بر شکل و ماهیت بسیاری از تجارب زندگی روزمره است. تلفن همراه جلوه ای متفاوت به تجارب ارتباطی، شغلی و حرفه ای، آموزشی و علمی، فراغتی و تفریحی، رمانتیک و عاطفی و فراغتی و سرگرمی بخشیده است و فرصت ها،    نگرانی ها و ترس های های جدیدی را در پیش روی کاربران خود قرار داده است. تلفن همراه تجربه زندگی اجتماعی را به تجربه ای متفاوت تبدیل ساخته است.بررسی رشد و گسترش تلفن همراه، حاکی‌از آن است که تاکنون هیچ فن‌آوری در طول‌ تاریخ بشر به شدت تلفن همراه فراگیر نشده است( منطقی (الف) ،  1389: 96). ظهور تلفن همراه و رشد سریع و گسترده آن در بستر تاریخی خود می تواند به عنوان یکی از مهم ترین تحولات در زمینه فناوریهای ارتباطات و اطلاعات در دو دهه گذشته شناخته شود (Plant,2000). این رشد با درنظرگیری هرگونه معیاری، خارق العاده بوده است و رایس و کاتز (2003) ادعا می کنند که هم اکنون شمارمشترکین تلفن همراه در سراسر جهان بیش از مشترکین  خطوط ثابت و احتمالاً صاحبان تلویزیون در جهان   می باشد (Davie, 2004:360 ).  بلینا و میسونی (2009) گزارش می‌دهند که‌ طی یک مقطع ده ساله (تا سال 2008) افزایش تلفن همراه، سه برابر سریعتر از سیستم‌های مخابراتی‌ دیگر مانند تلفن ثابت و اینترنت بوده است (منطقی (الف) ،  1389: 96).بدون تردید قبل از سال 1990 موبایل یک تکنولوژی نادر،  کمیاب و پر هزینه بود اما اکنون استفاده از تلفن همراه در جهان بطور چشمگیری در حال افزایش است. بطوریکه تعداد مشترکین تلفن همراه در سراسر جهان از 4/12 میلیون در سال 1990 به 500 میلیون در سال 2000 ،  به 3/3 میلیارد در سال 2008 و همچنین به 3/5 میلیارد تا پایان سال 2010 رسید (Ling & Donner,2009 ).این اشاعه در سراسر جهان و مستقل از عادات مختلف فرهنگی،  ارزشها و هنجارها اتفاق افتاده است. به این ترتیب،  حتی با وجود زمینه تکنولوژی هراسی در ایتالیا،  که دربرابر رایانه ها و دیگر تکنولوژی های مدرن هم دوره مقاومت دشواری را گذراندند (Fortunati,2002:53 ) و به خصوص در کشورهای اسکاندیناوی که در آن مردم،  عموماً درونگرا بوده (Puro,2002) تلفن های همراه مورد پسند مردم قرار گرفته اند.مطالعه تجربی که اخیراً توسط اتحادیه بین المللی ارتباطات راه دور انجام شده شواهد قابل توجهی را فراهم میکند از این امر که چگونه تلفن همراه به کاستن شکاف قدیمی کشورهای توسعه یافته وکشورهای کمتر توسعه یافته در استفاده از تلفن کمک می کند. این پژوهش نشان می دهد که در سال 2001 حدود 100 کشور (که درمیان آنها بسیاری از کشورهای آفریقایی وجود داشتند) بیشتر تلفن همراه داشته اند تا تلفن ثابت و اینکه فن آوری تلفن همراه بطور موفق تری از تکنولوژی کامپیوتر در اتصال جمعیت کمتر ممتاز به حوزه اطلاعات دیجیتالی عمل کرده است (World Telecommunication Development Report :2002).در نتیجه‏ استفاده‏ همگانی از تلفن‏های همراه،  فضایی خلق‏ می‏شود که در آن تمام موجودات انسانی- صرفنظر از سن، جنس، زمینه‏ی فرهنگی، ثروت، درآمد یا موقعیت سلسله مراتبی- برابر خواهند بود(Puro,2002:20, 21). بنابراین تلفن همراه یک تکنولوژی با کارکردهای فوق‏العاده‏ انسجامی است: مثلا با حذف تفاوت‏های میان دختران و پسران،  این‏ تکنولوژی با سایر تکنولوژی‏ها که تفاوت‏ها را تشدید می‏کنند (مثلا موتورسیکلت) فرق دارد (Geser,2004:6).تاریخچه پیدایش فناوری های مختلف ، نشان می دهد که بروز و ظهور هر فناوری جدید، موجی از امیدها و هراسها، فراروی بشر پدید آورده است. با اختراع تلگراف، این امید در دل انسانهای نیک اندیش و خیرخواه قوت گرفت که این فناوری، به تحقق یک «جامعه جهانی» کمک خواهد کرد و بدین ترتیب، دیگر جهان شاهد جنگی نخواهد بود. پس از اختراع تلفن برخی از منابع فراوان آن و پایان یافتن انزوای اجتماعی انسانها و برقراری رابطه با نزدیکانی که بدلیل دوری راه از یکدیگر دور افتاده اند، سخن گفتند. منتقدان نیز از این وسیله بعنوان ابزاری مزاحم و خطرناک یاد کردند که تنها برای اموری مانند برقراری روابط عاشقانه و نامزدبازی استفاده می شود. سال 1886 در مجله جهان الکتریکی، داستانی با عنوان «خطرات عشق سیمی» درج و در آن از عشق عنان گسیخته دختر یک تلگراف چی، به دلیل دسترسی به تلگراف، یاد شده بود. به این ترتیب تلاش شد از خطرهای بالقوه اختراع دستگاه اخیر یاد شود. با پیدایش تلویزیون در کنار استقبال گسترده مردم از این فناوری، فیلم« قتل توسط تلویزیون» ساخته شد. با شکل گیری اینترنت این اندیشه در قشرهای گسترده ای از مردم پدید آمد که با کمک اینترنت می توان جامعه ای برتر ساخت. جامعه ای که پیش بینی ها در آن مثبت تر و امیدوار کننده ترند (منطقی (ب)، 1389 : 7-36).افرادی که نسبت به گسترش فناوری‌های نوین در ابعاد گوناگون زندگی روزمره خوشبین‌ هستند، فرصت‌های جدیدی را برای مشارکت اجتماعی و دموکراتیک، خلاقیت، خودابرازی، گسترش فوق العاده دانش در دسترس که از تنوع،  تفاوت و بحث پشتیبانی می‌کند،  پیش‌بینی می‌کنند. تأثیر بالقوه اشکال جدید فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی با همه جنبه‌های‌ جامعه، از خانه گرفته تا کار، از آموزش تا اوقات فراغت، از شهروندی گرفته تا مصرف‌گرایی و از سطح محلی تا جهانی در ارتباط هستند (Livingstone,2002: 12) .سرعت و اقبال مردم نسبت به فناوری‌های نوین بخصوص موبایل به گونه ای است که سالهای استقبال از تلویزیون را در نیمه قرن بیستم و سالهای استقبال از اینترنت را در اواخر قرن بیستم در ذهن ها تداعی می کند(Ling & Donner,2009 ). بگفته برخی محققان در زمان گذشته تلفن همراه بعنوان یک وسیله لوکس و گرانقیمت محسوب می شده و تنها در اختیار مدیران و صاحب منصبان دولتی یا بخش خصوصی قرار داشت یعنی کسانی که قادر به پرداخت هزینه های سنگین تلفن در آن دوران بوده اند (Roos,1993: 28). طی دهه های بعد و بواسطه توسعه فنی و تکنولوژی ارتباطات ،  قیمت تلفن و هزینه مکالمات به تدریج کاهش یافت و به همین نسبت اقشار دیگر جامعه نیز کم کم امکان استفاده از تلفن همراه را یافتند(موسوی،  1389: 12).فناوری‌های اطلاعات و ارتباطی به‌ طورکلی و تلفن همراه به‌طور خاص، به فناوری جوانان‌ تبدیل شده است. جوانان مصرف‌کنندگان عمده فناوری تلفن همراه هستند و اغلب به عنوان‌ پیشگامان اقتباس و تکامل آن محسوب شده‌اند. آنان اولین افرادی به‌شمار می‌روند که‌ کاربردهای موبایل همچون ارسال پیام کوتاه را به عنوان وسیله‌ای برای ارتباط اجتماعی‌ «اهلی‌ ساخته‌اند». در نتیجه، صنعت تلفن همراه انتظار دارد که رواج طراحی‌ها و کاربردهای جدید از قبیل اینترنت موبایلی،  دوربین‌های عکس و تصویربرداری و ام.پی.تری پلیرهای از پیش‌ تعبیه شده و نیز رادیوها در موبایل،  براساس ترجیحات جوانان تعین یابد. بخش عمده‌ای از کاربردهای تلفن همراه، کارکردی یا عملی است و جوانان از تلفن‌های همراه خود برای‌ تماس‌های تلفنی و ارسال پیام کوتاه به عنوان ابزاری اصلی برای مدیریت ملاقات‌ها و فعالیت‌های روزمره‌شان استفاده می‌کنند (Thulin and Vilhelmson,2007: 240) .در این مورد که مجموعه های دستی تلفن را می توان به درجه قابل توجهی جایگزین کامپیوترهای ثابت یا لپ تاپهای تلفن همراه نمود، توافق گسترده ای وجود دارد چرا که آنها در این دوره به دستگاه های چند رسانه ای با قابلیت حمل و نقل صوتی،  پیام های متنی، عکس،  موسیقی،  برنامه های نرم افزاری و هر چیز دیگری با کد فرمت های دیجیتال تبدیل شده اند (Geser,2004:5). علاوه براین، این ویژگیهای چندرسانه ای ترکیب شده اند با کاهش قابل توجهی در  اندازه، وزن،  نیازهای انرژی و قیمت خرید، وهمچنین کاربرد بسیارساده، رابط کاربری دوستانه، که کار با دستگاه را برای کودکان، افراد بیسواد و یا معلول و دیگر جمعیتهای حاشیه ای فراهم می کند (Roos,1993:28) .تلفن همراه،  به مثابه عصاره فن‌آوری‌های جهان امروز، امکانات مختلفی را در خود گردآورده‌ است، امکاناتی مانند: سرویس پیامک، سرویس چند رسانه‌ای، دریافت اطلاعات و اخبار مورد نیاز،  ضبط مکالمات،  ضبط و پخش ام‌پی‌تری‌پلیر،  استفاده‌از برنامه‌های آموزشی، ساعت،  تقویم،  دریافت برنامه‌های تلویزیونی،  انواع سرگرمی‌ها و بازی‌ها،  پرداخت قبض‌های بانکی،  تجارت،  اتصال به اینترنت،  جست‌وجو در صفحات وب و نظایر آنها،  از امکاناتی است که کاربران تلفن‌ همراه می‌توانند از آن استفاده کنند. بنابراین می‌توان از تلفن همراه با عناوین بهره‌مندی از خدمات‌ دولت الکترونیکی همراه،  خدمات همراه،  اخبار همراه،  سرگرمی همراه،  آموزگار همراه، تجارت‌ همراه، تلویزیون همراه، دفتر همراه، پست همراه و مانند آن یاد کرد (منطقی (الف)، 1389: 96).دگرگونی های عمده ای که فناوریهای نوین از جمله تلفن همراه ، در زیست اجتماعی ما برجای می گذارند امری پذیرفته شده است؛ رواج این فناوریها بسیاری از نظریه پردازان را واداشته تا سخن از عصر جدیدی در حیات بشری به جای آورند:عصر اطلاعات و ارتباطات. تلفن همراه در کنار اینترنت از اصلیترین نشانه های این عصر هستند (ذکایی،1388: 120).اگر قبول کنیم که هر نسلی از فناوریها یک نقطه اوج دارد،  پیامک را نیز می توان نقطه اوج نسل پیام رسانی متنی دانست که به مرور جای خود را میان کاربران باز کرد و زبان جدیدی نیز مخصوص آن ایجاد شد (شریفی،1389:2).پیامک یاSMS  را می توان بعنوان تحولی تازه در ابزارهای اطلاع رسانی به شمار آورد، که با توجه به ویژگی این سیستم از جمله سرعت انتقال،  تنوع مطالب و ارزان بودن آن، می تواند براحتی در اختیار مخاطبان قرار گیرد. مخاطبانی که پیامک برایشان تا حد بسیار زیادی مهم و با ارزش می باشد؛ چراکه آنها به تلفن همراه خود به عنوان بخشی از هویت خویش مینگرند. وسیله ای شخصی و خصوصی که به جوانان برای تحرک و برقراری ارتباط همزمان، احساس استقلال می دهد و دلیل دیگر نیز دسترسی زو رس به دوستان و مخفی کاری بیشتر آنان است (مقصودی و عرب، 1386:  202).آنچه که قابل تردید نیست اهیمت روزافزون کاربرد این پدیده است. بطوری که در ماه آگوست سال 2000 میلادی ،  8 میلیارد پیامک در جهان ارسال شده است. جالب است بدانیم که آمریکا علیرغم پیشرفتهای شگرف ارتباطی خود،  از کشورهای پیشرو در استفاده از سرویس پیام کوتاه نیست،  حال آنکه اکنون چین بزرگترین بهره گیرنده از این سرویس در جهان به شمار می رود و تعداد دارندگان تلفن همراه در چین در سال 2003 ،  244 میلیون نفر اعلام شده است. کارپ نیز اظهار داشته است که ظاهراً بیشترین میزان گرایش به استفاده از پیام کوتاه در میان جوانان چینی و هنگ کنگی است. بطوریکه در سال 2002،  هنگ کنگ مقام اول جهان را در استفاده از پیام کوتاه به خود اختصاص داد و در ماه مارس 2004،  77 میلیون پیام کوتاه فقط در هنگ کنگ با جمعیتی در حدود 7 میلیون نفر ارسال  شد (محمودی بختیاری،  1388: 172).چندی پیش وب‌سایت گفت‌وگوی موبایل از کاربرانش برای شرکت در نظرسنجی‌ای دعوت کرد تا با شرکت در آن، نظرات خود را در مورد پرکاربردترین قابلیت‌های تلفن همراه بعد از برقراری تماس تلفنی بیان کنند. نتایج به دست آمده نشان داد ارسال پیام کوتاه بیشترین درصد آرا را به‌خود اختصاص داده و با کسب حدود یک‌چهارم آرا در صدر امکانات تلفن همراه جای گرفته است. اتحادیه بین المللی مخابرات در امار اعلام شده خود گفت: در مجموع، یک تریلیون و هشتصد میلیارد پیامک در سال 2007 ارسال شد . در سال 2010،  تعداد پیامک های ارسال شده به شش تریلیون و صد میلیارد مورد رسید و در سال 2011 این رقم به حدود 6/1هزار میلیارد پیام متنی رسید ؛ یعنی 192هزار پیام در هر ثانیه! آمارها نشان می‌دهد که قابلیت برقراری ارتباط متنی برای کاربران ایرانی نیز از گزینه‌های دیگر، اهمیت بیشتری دارد. قابلیت دریافت و ارسال پیام کوتاه با کسب حدود 23درصد از آرا توانست رتبه اول را در میان قابلیت‌های تلفن همراه به‌خود اختصاص دهد. (پایگاه خبری همشهری آنلاین).بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتى ABI میزان درآمد جهانى پیامک در سال ۲۰۱۳ به بیش از ۱۷۷میلیارد دلار میرسد. مشترکان تلفن همراه در ایران جزء بالاترین آمار استفاده از سرویس پیامک هستند. کاربرد پیامک در ایران با اغلب کشورهاى توسعه یافته متفاوت است. با وجود این که مدت زیادى از تولد پدیده پیامک در ایران وحتى جهان نمى گذرد،  این سرویس مخابراتى بسیار بیش از تصور مورد استفاده قرار گرفته و تبدیل به پدیده اى با آثار اجتماعى و سیاسى نیز شده است. پیام کوتاه تلفن همراه در کشور ما کاربرد یک رسانه زیرزمینى مخصوصا در حوزه سیاسى را پیدا کرده است. آمار ۶۰ میلیونى ارسال پیام کوتاه در یک روز، کشور ما را در بین کشورهایى که بیشترین آمار استفاده از پیامک را دارند، قرار میدهد. با توجه به آمار شرکت مخابرات ایران مبنى بر اینکه هرمشترک اپراتور اول بطور متوسط ماهانه ۸۹ پیامک ارسال مى کند،  خاطرنشان کرد: در کشور انگلستان که محل تولد پیامک است، روزانه پنج میلیون و ۹۳۰هزار پیامک ارسال مى شود که این آمار ما را بالاتر از این کشور قرار مى دهد (پیشین).طبق آخرین آمار اعلام شده، مشترکان همراه اول طی ۴۸ ساعت (از ساعت ۱۰ صبح روز ۲۹ اسفند ۹۱ تا ۱۰ صبح یکم فروردین ماه ۹۲) با تبادل دو میلیارد و۱۸۷میلیون و ۸۵۱ هزار و ۲۲۳ پیامک، به استقبال سال جدید رفتند. این در حالی است که در نوروز گذشته، در همین بازه زمانی، کمی بیش از یک میلیارد پیامک رد و بدل شده بود. همچنین همراه اولی ها در بازه زمانی ۳۶ ساعته (۱۰صبح ۲۹ اسفند۹۱ تا ساعت ۲۲ شب ۳۰ اسفند) دو میلیارد و ۱۲ میلیون و ۸۲۳ هزار و ۱۲۵ پیامک مبادله کردند (پایگاه خبری تابناک). شرکت ارتباطات سیار اعلام کرده است مشترکین همراه اول با ارسال بیش از 800 میلیون پیامک طی 36 ساعت، عیدسعید فطر را تبریک گفتند. همراه اولی‌ها طی 36 ساعت (از ساعت 12 روز شنبه 28 مرداد تا ساعت 24 روز یکشنبه 29 مردادماه)، با ارسال 803 میلیون و 195 هزار و چهار پیامک، عیدفطر را تبریک گفتند (پایگاه خبری آفتاب نیوز).پیامک ویژگی های مشترکی با دیگر مکالماتی که از طریق ارتباطات الکترونیکی مانند ارتباطات اینترنتی،  ویدئو کنفرانس ها،  تابلوهای تبلیغاتی الکترونیکی و ایمیل انجام می شود دارد، زیرا تمامی آنها با محدودیت صفحه نمایش و محدودیت قابلیت های نرم افزاری مواجهند. به گفته کیسلر و اسپرول فشرده سازی متنی در همه این نوع ارتباطات وجود دارد، زیرا سرعت انتقال در تمامی آنها  فاکتور مهمی است (مانند گفتار) و همگی متن بنیاد و غیر همزمان هستند (مانند نوشتار) یعنی ارسال و دریافت پیامک دقیقا بطور همزمان اتفاق نمی افتد. البته این ویژگی علاوه بر اینکه قدرت کنترل عکس العمل را در کاربران افزایش می دهد (Hudson,1996:113) ،  بنا به نظر اروینگ گافمن حفظ وجهه آنها را نیز در پی دارد.زبان پیامک اگرچه ظاهراً با زبان معیار تفاوت فاحشی دارد،  نقش هایی را که ملینوسکی از زبان ارائه کرده است،  داراست. نقش هایی که عبارتند از:1- محرک فعالیت افراد .2- اثر بر روی تفکر انسان  .3- اثر بر روی روابط اجتماعی. 4- بدست آوردن اطلاعات. 5- بیان احساسات. 6- زبان برای خود زبان. 7- باز کردن باب گفتگو (Hudson,1996:109) .سرویس پیامک به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی دارای کارکردها و پیامدهای گسترده ای در حوزههای گوناگون اقتصادی،  سیاسی،  اجتماعی و فرهنگی است. امروزه سیستم پیام کوتاه بعنوان راهکاری تازه برای سرعت بخشیدن به امور روزمره – بطور جدی- نظر طیف وسیعی از افراد جامعه ،  بویژه جوانان را به خود جلب کرده است. استقبال بی نظیر از فن آوری پیام کوتاه که ارتباط نوشتاری و سریع را در دسترس انبوه کاربران قرار می دهد در کشور ما به گونه ای بود که موجب تولد پدیده ای جدید با عنوان پیامک بازی شد و کار به جایی رسید که در حال حاضر ارسال پیامکها درایران با میانگین بیش از 20میلیون پیامک در روز ازکشورخاستگاهش یعنی انگلستان پیشی گرفته است. با توجه به امکان اطلاع رسانی گسترده این سیستم،کاربرد آن تنها محدود به امور اقتصادی و اداری نمیشود بلکه وارد حوزه های دیگری از جمله عرصه های اجتماعی و سیاسی نیز شده و حوزه های رسمی جامعه را به گونه ای جدی تحت تاثیر فرهنگ و فضای ویژه خود قرار داده است .پیامک در عمر کوتاه خود توانسته است بسادگی ساختارهای از پیش تعیین شده و مسلط جامعه را نادیده بگیرد و با وجود کارکردهای مثبت و عملی، در بعضی موارد دچار کژکاردکردهایی نیز شده است تا جایی که کاربرد افراطی و گاه هنجار شکنانه و تخریبی پیامک، موجب نگرانی نهادهای سیاسی و اجتماعی شده و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ، را بعنوان متولی رسمی و دولتی این شبکه، به چاره اندیشی جدی در زمینه کنترل پیامک واداشته است(مقصودی و عرب،1386: 203)؛که از نمونه های آن میتوان به استفاده از آن در سازماندهی تظاهرات و اعتراضات سیاسی در کشورهای مختلف اشاره کرد. اولین نمونه این اعتراضات را می توان در فیلیپین مشاهده کرد که تظاهرات و اعتراضات بسیاری با استفاده از این سرویس سازماندهی شد که به برکناری و خلع ید رئیس جمهوری وقت آن کشور در سال 2001 منجر شد ( جولا،  1390: 112).اکنون پذیرش و گسترش استفاده از این وسیله در میان جوانان ایرانی بسیار سریع اتفاق افتاده است،  بگونه ای که دیگر نمی توان زندگی روزمره خیل عظیمی از جوانان را بدون تلفن همراه تصور کرد. شناخت مقوله جوانی، بیش از پیش با تاثیرات فناوری در عصر جدید درامیخته است. لذا پژوهش های ازین دست، زمینه ساز پیگیری مباحث گسترده تر در تحلیل جوانی و دوران جدید دیجیتال به شمار می روند.فناوریهای نوینی چون تلفن همراه و قابلیتهای آن با دگرگونی در مفاهیم زمان و مکان، مرزها و خطوط قرمز فرهنگی، اجتماعی و سیاسی از نشانه های مدرنیته متاخر با درجه بالایی از بازاندیشی می باشند. این پژوهش سعی در شناخت پدیده پیامک و ابعاد آن از دیدگاه جامعه‏شناختی دارد. آنچه در این پژوهش دارای اهمیت‏ است، بیشتر کارکردها و پیامدهای فناوری‏های نوین ارتباطی بخصوص پیام کوتاه‏ به‏عنوان یک مسئله‏ جدید و شناخت صحیح از نقش و عملکرد این‏ فناوری‏ در فرهنگ جوانان جامعه ما می‏باشد. 
  • ضرورت تحقیق
اولین دلیل مهم برای  بحث رسانه‌ها و رابطه‌اش با فرهنگ در جامعه ایران گسترش روزافزون، تعیین کننده و قاطع  نقش رسانه‌ها در زندگی مردم است. رسانه‌ها از ارکان دنیای مدرن هستند که ابتدا از قرن 19 با پیدایش روزنامه‌ها و مطبوعات، سپس با توسعه رادیو و بعد از آن تلویزیون و در دهه‌های اخیر با گسترش اینترنت و تلویزیون‌های ماهواره‌ای مطرح شدند. البته همزمان در این دوره شاهد گسترش رسانه‌های سنتی یعنی همگانی‌تر و تاثیرگذارترشدن رسانه‌های سنتی مانند صنعت چاپ کتاب و مجلات بوده‌ایم. ما در 150-100 سال گذشته شاهد بوده‌ایم که رسانه‌ها به تدریج نفوذ گسترده‌ای در تمام ابعاد زندگی مردم از جمله مردم ایران پیدا کردند. گسترش رسانه‌ها باعث شده است که تمام فرایندهای تولید، انتقال، یادگیری و یاددهی فرهنگ، تعلیم و تربیت، جامعه‌پذیری و تغییر و دگرگونی فرهنگ تحت تاثیر رسانه‌ها قرار بگیرد.در واقع اولین دلیل برای این که بگویم بحث رسانه و فرهنگ در جامعه ایران  بسیار ضرورت دارد این است که روابط رسانه‌ها و فرهنگ یک رابطه بسیار گسترده و پیچیده‌ای بوده و هست. ما شاهد یک نوع انقلاب رسانه‌ای در فرهنگ هستیم و این انقلاب رسانه‌ای انقلابی است که در حال دگرگون کردن ساختار احساسات جامعه ایران است. این انقلاب رسانه‌ای شیوه و سبک زندگی ایرانی را به طور گسترده‌ای  متاثر و دگرگون کرده است. این انقلاب رسانه‌ای نه تنها وجوه ذهنی و معنایی ما بلکه وجوه مادی یعنی شرایط عینی زندگی، کسب و کار، فعالیت‌های حرفه‌ای ،درآمد و فرصت شغلی، انواع مشاغل، مناسبات مادی بین انسان‌ها، شیوه‌های رقابت و ستیز و چگونگی تنش‌های انسانی -که اجتناب ناپذیر در زندگی ماست- و دیگر شرایط عینی ما مثلا نهاد خانواده، نهاد دین، نهاد اقتصاد و نهاد سیاست را تحت تاثیر خودش قرار داده و می‌دهد. به عبارت دیگر انقلاب رسانه‌ای از یک سو وجوه معنایی زندگی ایرانیان و از سویی دیگر وجوه عینی که در نهاد‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تبلور پیدا می‌کند را تحت تاثیر خودش قرار داده است.دلیل دوم برای اهمیت بحث مناسبات میان فرهنگ و رسانه؛ چالش ها، تنش‌ها، تضادها و بحران‌هایی است که این انقلاب رسانه‌ای در فرهنگ در جامعه ایران بوجود آورده است. ما معمولا درباره بحران‌هایی مثل بحران محیط‌زیست و آلودگی هوا، بحران فقر، گسترش فقر و گسترش جمعیت زیر خط فقر، فروپاشی خانواده به ویژه خانواده هسته‌ای، بحران ناشی از اعتیاد به مواد مخدر و قاچاق مواد مخدر، بحران ناشی از کاهش سرمایه‌های اجتماعی یعنی کاهش اعتماد بین گروه‌های مختلف و نیز بین افراد ، بحران‌های بین‌المللی که به اشکال مختلفی بر روی جامعه ما هم تاثیر می‌گذارد مثل بحران جهانی رکود اقتصادی و خیلی از بحران‌های دیگر صحبت می‌کنیم اما کمتر درباره بحران‌هایی که به‌دنبال انقلاب رسانه‌ای در زندگی اجتماعی ما به‌وجود آمده بحث می‌کنیم.  سال‌ها پیش آلبرت انیشتین گفته بود که من از این می‌ترسم که توسعه فناوری‌ها و تکنولوژی‌ها موجب کاهش تعاملات انسانی شود ،یعنی آن روابط چهره به چهره، گرم، صمیمی و عاطفی که ما به عنوان انسان به آن احتیاج داریم در نتیجه گسترش تکنولوژی‌هایی مثل اتومبیل، تلفن و از جمله رسانه‌های ارتباطی مثل رادیو، تلویزیون، روزنامه و... کاهش پیدا کند. این البته تنها یکی از آن چالش‌های ماست. ما باید در مورد این موضوع صحبت کنیم که انقلاب رسانه‌ای در جامعه ما چه پیامدهای مثبت و سازنده و چه چالش‌ها، تنش‌ها و تضادهایی را به وجود آورده است. مسلما توسعه رسانه‌ها پیامدهای سازنده فراوانی داشته که در مورد آن حتما صحبت خواهیم کرد ولی در کنارش یکسری تنش‌ها و چالش‌هایی را هم بوجود آورده است. ما باید هر دوروی این سکه واقعیت رسانه‌ای شدن یا انقلاب رسانه‌ای در فرهنگ ایرانی را بحث کنیم .دومین دلیل برای اهمیت بحث درباره رسانه و فرهنگ به این واقعیت برمی‌گردد که رسانه‌ها به عنوان جهان امروزی که ما در آن استقرار پیدا کرده‌ا‌یم و به عنوان انقلابی که ساختار عواطف و احساس ما را ‌ دگرگون می‌کند، موضوعی است که ما به کمک تحلیل، تفسیر و توضیح چگونگی پیوند و مناسبات آنها با خودمان می‌توانیم نوعی آگاهی انتقادی نه تنها درباره رسانه‌ها و فرهنگ و روابط آن بلکه درباره کلیت زندگی اجتماعی بدست آوریم.به عبارت دیگر ما نباید رسانه را تنها به عنوان کالایی که مصرف می‌کنیم بپنداریم. ما نباید منفعلانه در برابر رسانه ایفای نقش کنیم ما باید متوجه باشیم که همه هستی فردی و جمعی ما در جهان رسانه در حال شکل‌گیری است. در این وضعیت اگر منفعل باشیم در واقع مثل این است که در جهان واقعی زندگیمان یا به تعبیر جامعه‌شناسان «زیست‌ جهانمان»، بی‌تفاوت و سست هستیم و گویی داریم به شیوه یک فرد تنبل، خودباخته، ترسو یا یک فرد ناآگاه در این جهان رسانه‌ها زندگی می‌کنیم. ما باید به یک بینش کلی درباره جهان رسانه دسترسی پیدا کینم تا بتوانیم جایگاه خودمان را در فضای رسانه‌ای و جهان رسانه‌ای تعریف کنیم. بتوانیم یک شهروند خلاق و تاثیرگذار در این جهان رسانه‌ای باشیم (فاضلی، 1392).اکنون در این مطالعه با در نظرگیری تلفن همراه به عنوان یک رسانه تعاملی باید گفت که تلفن همراه نماد ارتباط همه جانبه عصر حاضر است و این خصیصه، تلفن همراه را به مفهوم جامعه مجازی فراگیر نزدیک می کند. تلفن همراه به عنوان تکنولوژی کاریزماتیک در مقایسه با تکنولوژی های دیگرچون کامپیوتر و لپ تاپ تجسم فرهنگی پیدا کرده و بصورت گسترده ای وارد زندگی اجتماعی مردم شده است (Fortunati, 2001: 87 ).به موازات گسترده شدن رشد موبایل در جوامع،  پیامدها و تاثیرات آن بر جنبه های مختلف زندگی نیز یکی یکی پدیدار شده واین نفوذ روند رو به رشدی را آغاز کرده است (موسوی، 1390: 86) .  پیامک یا سرویس پیام کوتاه به عنوان یک ابزار نوین ارتباطی دارای کارکردها و پیامدهای گسترده ای در حوزه های گوناگون اقتصادی،  سیاسی،  اجتماعی و فرهنگی است. امروزه سیستم پیام کوتاه بعنوان راهکاری تازه برای سرعت بخشیدن به امور روزمره - بطور جدی- نظر طیف وسیعی از افراد جامعه، بویژه جوانان را به خود جلب کرده است. استقبال بی نظیر از فن آوری پیام کوتاه که ارتباطی نوشتاری و سریع را دردسترس انبوه کاربران  قرار می دهد در کشور ما به گونه ای بود که موجب تولد پدیده ای جدید با عنوان پیامک بازی شد (مقصودی و عرب، 1386: 202) و  کار به جایی رسید که در حال حاضر ارسال پیامکها در ایران با میانگین بیش از  40 میلیون پیام در روز از کشور خاستگاهش یعنی انگلستان پیشی گرفته است. همچنین افراد هزینه ای را که بطور ماهانه برای تلفن همراه پرداخت می کنند بسیار بالاتر از هزینه ای است که برای مثال برای استفاده از اینترنت می پردازند (ذکایی،  1388: 122).امروزه تاثیرات و بسترسازی های تلفن همراه برای برخی مقاصد نامتناسب افراطی و گاه هنجار شکنانه و تخریبی آن موجب نگرانی نهادهای سیاسی و اجتماعی شده است. تلفن همراه بواسطه برخی ویژگی ها چون سرعت انتقال، تنوع مطالب و ارزان بودن آن که از شاخصه های مهم رسانه های پست مدرن می باشد،  براحتی در اختیار افراد با سبک ها و هنجارهای مختلف اجتماعی قرار گرفته و این امر به مرور به میزان کنترل خانوادهها و مدارس و آموخته های نسل جدید و نیز کیفیت و جهت گیری های آموزشی و تربیتی خانواده ها، مدارس و جامعه را متاثر ساخته است(سبحانی نژاد: 1387: 20).خوب یا بد تقریبا همه مایکی از همین گوشی های تلفن همراه را در نزدیکی خود همیشه داریم. پس باید درباره چیزی که همیشه همراه ماست،  بیشتر صحبت کنیم ؛ چرا که همچنان موضوعی به نسبت ناشناخته و تحت این عنوان کمتر مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است در حالیکه در جوامع غربی ادبیات و پژوهش های بسیار غنی در این رابطه هم در سطوح کمی و هم از نگرش کیفی انجام گرفته است؛ این در حالیست که اهمیت دادن به چنین موضوعی در ایران تازه در حال پیدایی است.درحالی که باتوجه به روند رو به رشد استفاده از سرویس پیام کوتاه در میان جوانان ایرانی، و تغییر در مناسبات و الگوهای ارتباطی آنان هنوز پژوهشی جامع از دیدگاه های مختلف جامعه شناسان در خصوص پیامک و فرهنگ پیرامون آن صورت نگرفته است و با وجود این ، حجم مطالعات در این زمینه - در مقایسه با مطالعات انجام شده بر روی اینترنت - در حال حاضر حجم کوچک و ناچیزی را تشکیل داده است.البته خوشبختانه مطالعات و پژوهش ها در زمینه موبایل در غرب مدتی است شروع شده و به شدت در حال افزایش است و میتوان گفت که پژوهشگرانی چون کاتز،  آخوس،  فورتوناتی،  لینگ، گسر، پلانت، پورو، ویرشینسکایا و... با مطالعات اخیر خود در زمینه موبایل،  دانش و درک ما را نسبت به این تکنولوژی و تاثیرات اجتماعی آن تا حد زیادی تغییر داده اند. در بخشی از پژوهش هایی که تا کنون انجام شده کانون توجه پژوهشگران پی بردن به این مسئله است که در فرهنگ های مختلف مردم نسبت به کاربرد موبایل  چگونه فکر می کنند و چه برداشتی از موبایل در ذهن خود دارند (موسوی،  1389: 86).علاوه بر آن می بایست بر این مسئله تاکید داشت که شناخت محتواها و مضمون های پیامک ها، به نوعی شناسایی ذهنیت و دریافت های مردم از زندگی و ارتباطات اجتماعی آنان می باشد. از آنجا که این محتواها در ارتباطی خودمانی توسط رسانه ای میان فردی به نام تلفن همراه صورت می گیرد و فرستنده و گیرنده پیام همدیگر را کاملا میشناسند و تا حدودی به همدیگر اعتماد دارند (جز در موارد خاص)، شناخت و تحلیل محتوای این پیام های کوتاه، در واقع شناخت پیام هایی است که در ارتباطات خودمانی مردم ارسال و دریافت می شود و چون بابت ارسال هر پیام مبلغی پول پرداخت می کنند، لذا این پیامها برای ارسال کنندگان آن مهم می باشد. از اینرو شناخت محتوای این پیام ها،  به نوعی شناخت امور مهم ذهنی مردم، بویژه فرستندگان و گیرندگان پیامهای کوتاه می باشد (اکرامی، 1386: 20).در ادامه باید خاطر نشان کرد جامعه ایران جامعه ای در حال گذار بوده و معمولا در ارتباط با فناوری های جدید که غالبا بصورت وارداتی و نه خود جوش و در جهت رفع نیازهای آنی مردم پدید آمده است، دچار تأخر فرهنگی یا واپسماندگی فرهنگی بوده و نمی تواند از ظرفیت های وسایل ارتباطی به نحوی شایسته استفاده نماید. شناخت این پدیده های جدید، از جمله پدیده پیامک و فرهنگ شکل گرفته پیرامون آن میتواند به مسئولان امور اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جامعه آگاهی و شناخت کافی را در جهت جلوگیری از تاخر فرهنگی ، اشاعه فرهنگ صحیح و مفید و بهره برداری از فرصتها و شناخت تهدیدات این پدیده بدهد (پیشین: 21).چرا که هر فناوری برهم زننده نظم و سنت گذشته است. چنین روندی گسست و یا تاخر فرهنگی را در جامعه ایجاد خواهد کرد که اگر چاره اندیشی نشود به عدم تعادل ها میدان داده می شود (فیوضات،  1377: 389). تعداد صفحه : 276قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید