دانلود پایان نامه ارشد : تجلی فرهنگ عامه در آثار محمود دولت‌آبادی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی

گرایش : زبان و ادبیات فارسی

عنوان : تجلی فرهنگ عامه در آثار محمود دولت‌آبادی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه زبان و ادبیات فارسی   

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد«M.A»

گرایش: زبان و ادبیات فارسی

عنوان:

تجلی فرهنگ عامه در آثار محمود دولت‌آبادی

استاد راهنما:

دکتر محمدهادی خالق‌زاده

 استاد مشاور:

دکتر جلیل نظری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبچکیده 1مقدمه. 2فصل اول: کلیات1-1- بیان مسأله. 101-2- سوابق مربوط(پیشینه تحقیق). 121-3- روش تحقیق.. 131-4- جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق.. 131-5- سؤالات تحقیق.. 131-6- فرضیه‌های تحقیق.. 131-7- اهداف تحقیق.. 14فصل دوم: شرح زندگی و آثار محمود دولت‌آبادی2-1- زندگی و احوال دولت­آبادی.. 152-1-1- آثار دولت­آبادی.. 172-1-1-1- کلیدر 172-1-1-2- جای خالی سلوچ. 182-1-1-3- روزگار سپری شده مردم سالخورده 19فصل سوم: فرهنگ عامیانه در آثار محمود دولت‌آبادی3-1- واژگان عامیانه. 213-1-1- واژگان عامیانه در آثار دولت­آبادی.. 253-2- کنایه. 1173-2-1- زمینه فرهنگی کنایه. 1173-2-2-کنایات عامیانه در آثار دولت­آبادی.. 1203-3- ضرب‌المثل.. 1853-3-1- پیدایش مثل‌ها 1863-3-2- تقسیم مثل.. 1873-3-3- ضرب المثل‌های عامیانه در آثار دولت­آبادی.. 1903-4- عقاید و باورهای عامیانه. 2413-4-1- باورهای عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 2443-5- رسوم عامیانه. 2803-5-1- رسوم عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 2813-6- سوگندهای عامیانه. 3013-6-1- معنی و وجه اشتقاق کلمه سوگند. 3013-6-2- سوگندهای عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 3033-7- طب عامیانه. 3103-7-1- طب عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 3113-8- اشعار عامیانه. 3153-8-1- اشعار عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 3183-9- تشبیهات عامیانه. 3213-9-1- تشبیهات عامیانه در آثار دولت‌آبادی.. 322نتیجه‌گیری.. 329پیشنهادها 331فهرست منابع و مآخذ. 332چکیده     آثار محمود دولت­آبادی از جنبه‌های مختلف قابل مطالعه و بررسی هستند. یکی از این جنبه‌ها، مطالعه این آثار برای بیرون آوردن مطالب مربوط به فرهنگ عامه از جمله کنایات، ضرب المثل­ها، لغات، آداب و رسوم، عقاید، و باورهای توده مردم است که در آثار دولت­آبادی وارد شده است. این آثار از جمله کتب ارزنده­ای است که فرهنگ عامه به صورت قابل توجهی در آن منعکس شده و هدف از نوشتن این رساله جمع­آوری و شرح و بررسی مطالب مربوط به فرهنگ توده مردم در آثار دولت­آبادی است. البته با توجه به اینکه تعدادی از این باورها و اعتقادات از بین رفته­اند تحلیل و توضیح آنها ضروری می‌نماید. برای این کار آثار دولت­آبادی مطالعه و فیش­برداری شد و بعد از تقسیم فیش­ها به بخش­های مختلف با توجه به موضوع تنظیم، و در حد امکان به شرح و بررسی عناوین و موضوعات پرداخته شد و سعی گردید تا حد امکان برای شرح و تفسیر و تفهیم موضوعات از منابع معتبر استفاده شود و در برخی موارد نیز، با توجه به پیدا نشدن مطلبِ مورد نظر در منابع در دسترس، نظر و استنباط شخصی نوشته شد.    آثار دولت­آبادی تجلی­گاه افکار، اعتقادات، آداب، رسوم و فرهنگ حاکم بر جامعه ایشان است. از این رو بررسی عناصر فرهنگ عامه در آثار وی قابل توجه و حائز اهمیت است.واژگان کلیدی:محمود دولت­آبادی، فرهنگ عامه، تجلی، کنایه، ضرب­المثل.مقدمه«فرهنگ عامه در زبان فارسی معادل کلمه بین المللی فولکلور گرفته شده است. فولکلور کلمه‌ای است مرکب از دو جزء یکی Folk و دیگری Lore و معنای آن دانش عوام است نخستین کسی که این کلمه را به عنوان اسم این رشته مبسوطی اختیار کرد آمبراوز مرتون Ambrose Merton است که در سال 1885 میلادی این عنوان را برگزید. در زبان فارسی فولکلور را فرهنگ عامه، فرهنگ عوام و دانش عوام ترجمه کرده­اند. مرحوم هدایت آن را فرهنگ توده خواند و مقاله مفصلی که در حقیقت نخستین دستور عمل برای جمع‌آوری فولکلور در زبان فارسی است در مجله سخن انتشار داد و عنوان آن را فرهنگ توده گذاشته بود.»(محجوب، 1386، 35)فرهنگ عامه نشأت گرفته از عادات و آداب بشر در طی روزگاران بوده و نسل به نسل ادامه یافته تا اینکه به صورت کتبی درآمده است. «در حقیقت دنیای فولکلور، دنیای زندگی واقعی توده­هاست. توده­های مردم از دیرباز در آن زیسته­اند، اندیشیده­اند، خندیده­اند، گریسته­اند، شکست خورده­اند، پیروز شده­اند، نیایش کرده­اند، ترسیده و عاصی شده­اند و سپس در همان دنیای حیرت­انگیز مرده و به خاک سپرده شده­اند در حالیکه همه چیز خود را چون یادگاری گرانبها و مقدس به نسلهای بعدی باز سپرده­اند و نسلهای نسل بدین شیوه روزگار گذرانده­اند.»(همایونی، 2536، 3)«گروهی فقط ادبیّات شفاهی را که شامل قصّه‌ها، ترانه‌ها، مثل‌ها، متل‌ها، چیستان‌ها، هزلیّات، متلکها، شوخی‌ها، لطیفه‌ها، پندارها، باورها، داوری‌ها و... می‌شود فولکلور می‌دانند. ادبیّات شفاهی سینه به سینه از پدران و مادران به فرزندان می‌رسد و رها از قید ثبت و ضبط و نگارش است که خود یکی از ویژگی‌های فرهنگ عامه محسوب می‌شود. گروهی عادات و رفتاری را فولکلور می‌نامند که، در مواقعی که مصداق پیدا کند تکرار می‌شود. مثلاً بین ترانه‌های عامه، ترانه‌های «مبارک باد» و «لالایی» را، فولکلور می‌دانند به لحاظ این که هر وقت عروسی برپا شود و یا هر وقت بچّه را بخواهند بخوابانند این ترانه‌ها تداعی شده و خوانده می‌شود و مربوط به یکی دو بار نیست بلکه، در میان نسلها باقی می‌ماند و ادامه می‌یابد.»(بیهقی، 1367، 19)تقسیم فرهنگ عوام«همان‌گونه که فرهنگ رسمی به دو رشته بزرگ دانش‌ها و هنرها تقسیم می‌شود فرهنگ عوام را نیز می‌توان به دانش‌های عوامانه و هنرهای عوامانه تقسیم کرد. اگر بدین دو رشته بزرگ یعنی دانش و هنر عوام نظری اجمالی بیندازیم متوجه می‌شویم که اگرچه دانش‌های عوام نیز در حد خود حائز کمال اهمیت است و بسیاری از حقایق زندگی گذشته و حال مردم از آنها مکشوف می‌شود و با کنجکاوی در آن می‌توان به نتایج بسیار رسید اما اهمیت اجتماعی و علمی هنرهای عوام، با دانش‌ها قابل مقایسه نیست و بسیار بیش از آنهاست. از نظر علمی نیز می‌توان این اختلاف ارزش را توجیه کرد معمولاً عامل اصلی برای پیشرفت دانش عقل و ادراک است و عقل بشری در زمینه دانشهای گوناگون، پس از مجهز شدن به سلاح تجربه و وسایل دقیق محاسبه و مشاهده و اندازه گیری بسیار ترقی کرده و علم هر روز با سرعتی روز افزون و شتابی تصاعدی گسترش می‌یابد.»(محجوب، 1386، 42)بنا به گفته سرادوارد تایلر در کتاب فرهنگ ابتدایی:«فرهنگ مجموعه پیچیده‌ای است شامل دانش­ها، اعتقادات، هنرها، اخلاقیات، قوانین، رسوم و هرگونه توانایی و عادت دیگری که بوسیله انسان به عنوان عضو جامعه اکتساب می‌شود. فرهنگ در این معنای بسیار گسترده میراثی اجتماعی است که همراه با دگرگونیهایی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود به عبارت دیگر افراد تحت تأثیر عوامل دینی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و آداب و رسوم مربوط به آن جامعه دارای هویت و شخصیت می‌گردند.»(نخستین همایش ملی ایران شناسی، 1383، ج 1، 7)«فرهنگ عامه ایران ریشه در اعصار کهن دارد و نه تنها زادگاه بسیاری از مناسک و آداب، آئین و باورهای کهن الگوی قومیِ دیرگشت است بلکه آوردگاهی آبدیده و فرهنگ­آور است که به سبب موقعیت و وضعیت درنگ برانگیز و تاریخی سده به سده گذرگاهی فرهنگ صدور نیز بوده است.»(میهن­دوست، 1382، 13)«فرهنگ مردم را باید در درون زندگی مردم جست. آنچه را که با عنوان فرهنگ مردم، می‌شناسیم دقیقاً بیانگر زندگی توده مردم است. ارزش بخشیدن به فرهنگ مردم، در واقع ارج نهادن به «مردم» است. به این خاطر که مردم از فرهنگشان جدا نیستند و این، فرهنگ آنهاست که آنها را می‌سازد و به آنان ارزش می‌بخشد.» (بیهقی، 1367، 17)«برخی از محقّقان، فرهنگ ایلات و عشایر و مردم کوهپایه نشین و روستاهای دور از شهر را فولکلور دانسته‌اند. گروهی به فرهنگ جوامع قدیم و مردم ابتدائی توجه کرده و فرهنگ آنها را در شمار فرهنگ توده آورده­اند درحالی که باید گفت، فولکلور در بین تمام جوامع هست. مردم شهرها هم مانند روستانشینها از فولکلور بهره­ورند، حتی مردم شهرهای صنعتی و کشورهایی که از تاریخ کهنی برخوردار نیستند دارای فرهنگ عامه هستند. کارگران کارخانه‌ها و مراکز صنعتی ایالات متحده آمریکا برای خود ترانه‌ها و هزلیات و مراسمی دارند که جز فولکلور، نامی بر آن نمی­توان نهاد.بسیاری از محقّقان، فولکلور را تمام موضوع‌هایی می‌دانند که به طور شفاهی و دهان به دهان نقل و نشر می‌یابد و به طور سینه به سینه از گذشتگان به آیندگان می‌رسد.»(همان، 18)«در واژه­نامه‌های فارسی به طور ضمنی به دو مفهوم اساسی فرهنگ که«ریشه»و «چشمه» باشد اشاره شده است. این دو نکته دریافت و برداشتی است از اندیشه‌ها و تلقّی عامه در بیان کاربرد این کلمه... فردوسی از واژه فرهنگ ارزش‌ها و اندیشه‌های والای بشری را اراده می‌کند و آن را بر تبار و نژاد و اصل و نسب، برتری می‌نهد:
ز دانا بپرسید پس دادگرکه فرهنگ بهتر بود یا گهر
چنین داد پاسخ بدو رهنمونکه فرهنگ باشد ز گوهر فزون
که فرهنگ آرایش جان بودز گوهر سخن گفتن آسان بود
گهر بی هنر زار و خوارست و سستبه فرهنگ باشد روان تندرست»
   (همان، 10)«ادبیات شفاهی ملّتها به عنوان بخشی از دانش فولکلورشناسی جوامع انسانی از زمان‌های بسیار دور همراه با کار و فعالیت انسانهای نخستین شروع شده و پیشرفت آنها ارزش و اعتبار کسب کرده. فولکلور قبل از اختراع خط و ادبیات مکتوب روند تکاملی خود را می‌پیموده و تجارب هنری و فنی بسیاری در خود اندوخته است. از آنجا که فولکلور از اندیشه مردمانی که با هم در تلاش و کار و فعالیت هستند به وجود می‌آید، حالت جمعی دارد و محصول اندیشه فردی واحد نیست و ناشی از مسائل و حوادث مشترک مردم است و از طریق زبان عوام که گنجینه جامعه است از نسلی به نسل دیگر انتقال می‌یابد این زبان هیچ‌گاه نمی‌میرد بلکه تنها در جریان انتقال، ضمن پخته و پرداخته شدن تغییر شکل می‌پذیرد و کامل می‌شود.»(سالاری، 1389، 94)«ادبیّات شفاهی به عنوان بخشی از فولکلور، محقّق را با مسائل معیشتی و اقتصادی مردم رویارو می‌کند. در جوامعی که معیشت آنها مبتنی بر کشاورزی است ترانه‌ها و قصه­هاشان حکایت از این شیوه زندگی دارد.در زمانی که بشر به کشاورزی می‌پردازد، زمین و آب و گیاه در زندگیش اهمیّت پیدا می‌کند. در این جاست که توتم پرستی گیاهی رواج می‌یابد و مراسم جشنهای بهاری و پاییزی به هنگام بذرافشانی و خرمن برپا می‌شود و افسانه‌های مربوط به تبدیل انسان و گیاه به یکدیگر شکل می‌گیرد. چنان که در اساطیر ایرانی، «مشیا و مشیانه» از گیاهی به شکل ریواس زاده می‌شوند و هستی می‌گیرند».(بیهقی، 1367، 22)«فولکلورشناسی با ادبیات، زیبایی شناسی، تاریخ هنر، تاریخ، مردم شناسی، فلسفه و موسیقی در ارتباط است. فولکلور به مثابه هنر عوام و محصول تجربیات ارزشمند تاریخی هزاران ساله است که از پیشینیان تا به امروز به ارث رسیده است و غالباً جلوه هایی از الگوهای رایج ذهنیات، افکار و رفتار انسان را در زمان‌های مختلف در بر می‌گیرد. می‌توان یکی از دلایل پیدایش فولکلور را کنجکاوی انسان درباره پیدایش جهان هستی دانست و زمانی که انسان نمی­توانست از لحاظ علمی پاسخی برای آن داشته باشد به اسطوره پناه می‌برد که بخش عمده‌ای از ادبیات شفاهی ملت‌ها را تشکیل می‌دهد. فولکلور خاص جوامع ابتدایی نیست و در هر جوامعی حتی جوامع امروزی نیز وجود دارد چون جامعه انبوهی از اندیشه‌ها و عملکردهاست.»(سالاری، 1389، 59)«نخستین کس از ایرانیان که با نوعی آگاهی غربی به کار فولکلور پرداخته است در دوره ناصرالدین شاه، میرزا حبیب اصفهانی متخلص به دستان است. پس از او علامه علی­اکبر دهخدا را باید یاد کرد که با استفاده از محاوره عامیانه دوره «چرند و پرند» و مهمتر با تألیف «امثال و حکم» مقام عالی در فرهنگ شناسی ایران احراز کرد.کسانی که به زبان عامیانه مطالب خود را می‌نوشتند یکی سید اشرف حسینی گیلانی مدیر«نسیم شمال» و رضا گنجه­یی مدیر«بابا شمال» و نیز جمال­زاده در «یکی بود یکی نبود» که فرهنگ عامیانه ایران را نیز تألیف کرد، پس از آن، از آقای امیرقلی امینی باید یاد کرد که تألیفات گرانقدرش به عنوانهای «فرهنگ عوام» و «داستان‌های امثال» از اسناد مهم و معتبر فرهنگ شناسی است. هم چنین کوهی کرمانی که هفتصد ترانه و چهارده افسانه گردآوری و چاپ کرد. و صادق هدایت که فولکلور را از همه جنبه‌هایش به جامعه ما شناساند و لزوم گردآوری آن را بیان کرد.»(خلیقی، 1353، 13)«در صورتی که دانش عوام دامنه‌ سخت محدود و متناسب با همان عقل و ادراک بدوی مردم مکتب ندیده دارد و هزاران سال است که به صورت دیرین خویش باقی مانده است. در صورتی که هنرهای گوناگون از سرچشمه فیاض و خلاق و احساس سرچشمه می‌گیرد و ذوق و احساس اگرچه تربیت شدنی است و در نتیجه تمرین و ممارست و تحصیل تلطیف می‌شود لیکن خلاقیت نیروی تخیل و ذوق و احساس با تربیت و تمرین نسبت مستقیم ندارد و پیشرفت آن به اندازه پیشرفت عقل و ادراک وابستگی شدید با تعلیم ندارد و از همین روست که همواره محصولات ذوق مردم ساده روستانشین و هنرهای محلی برای هنرمندان بزرگ منبعی سخت فیاض و الهام بخش بوده است و چه بسا شاهکارهای شعر و موسیقی و داستان سرایی که با الهام گرفتن از آثار محلی و فولکلوری پدید آمده و رنگ ابدیت به خود گرفته است.» (محجوب، 1386، 43)«مواد و عناصر فرهنگ عامۀ مردم ایران از کهن اسطوره و اوسانه به روایت و آداب عیاری تا جشن‌های ملی و مذهبی و... پیش از اسلام و پس از آن، باور به میمون بودن و نبودن اوقات سفر‌ها و صدها مورد دیگر بیانگر این نکته است که پیچش فرهنگ عامۀ ایران در حوزۀ نماد شناسی و کهن الگوها از سرزمینی حکایت می‌کند که مغز و دستی آفریننده و مطرح در پویایی فرهنگ جهانی داشته باشند.»(میهن­دوست، 1382، 20)«فرهنگ و ادبیات هر ملتی نمودار شیوۀ تفکر و چگونگی نگرش آنان به جهان هستی و نحوۀ زندگی اجتماعی آن ملت است. از این میان فرهنگ و ادب عامه سهم ویژه‌ای به خود اختصاص می‌دهد زیرا این بخش به زندگی توده مردم نزدیک است و بهتر می‌تواند ویژگی‌های فرهنگ یک ملت را انعکاس دهد.»(بیهقی، 1367، 39)«برخی از بخش‌های ادبیات فولکلور می‌توانند به عنوان ابزاری در بدست آوردن تاریخ ادبیات مورد استفاده قرار گیرند. چرا که حکایت و لطایف بسیاری درباره برخی از شخصیت‌های ادبی نظیر فردوسی، ناصرخسرو، مشفقی، نوایی و دیگران در ادبیات فولکلور وجود دارد. این حکایات از نظر فرهنگ و تاریخی از ارزش و اهمیت والایی برخوردارند.»(سیپک، 1389، 14)تعداد صفحه :352قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.