دانلود پایان نامه ارشد : تحلیل روش شناختی جواهرالتفسیر

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته الهیات 

گرایش : علوم قرآن و حدیث

عنوان :  تحلیل روش شناختی جواهرالتفسیر

دانشگاه شهید باهنر کرمان 

دانشکده حقوق و الهیات

بخش الهیات

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته الهیات،گرایش علوم قرآن و حدیث

عنوان 

        تحلیل روش شناختی جواهرالتفسیر

استاد راهنما :

دکتر رضا فرشچیان

 استاد مشاور :

دکتر محمدصادق بصیری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

 مقدمه ……….1

فصل اول: کلیات تحقیق 3

1-1- بیان مسئله .. 4

1-2- هدف­های تحقیق.. 4

1-3- ضرورت انجام تحقیق.. 5

1-4- استفاده کنندگان از تحقیق.. 5

1-5- سؤال­ها­ی تحقیق.. 5

1-6- تعریف مفاهیم مطرح شده در سؤال­های تحقیق.. 6

1-7- کلیدواژگان طرح تحقیق ومعادل لاتین آن. 7

1-8-  پیشینه­ی تحقیق.. 7

1-9- روش اجرای تحقیق.. 8

یادداشت­ها……….9

فصل دوم: دورنمایی از  زندگی ملاحسین کاشفی و معرفی جواهر التفسیر. 10

2-1- معرفی ملاحسین کاشفی.. 11

2-1-1- شخصیت کاشفی.. 11

2-1-2- مذهب حسین بن علی کاشفی.. 13

2-1-3- ابعاد علمی واعظ کاشفی.. 16

2-1-4- آثار علمی ملاحسین کاشفی.. 17

2-1-5-شعر ملاحسین کاشفی.. 23

2-1-6-عصر کاشفی.. 24

2-1-7-نظر دانشمندان در مورد کاشفی.. 25

 2-2- معرفی اجمالی جواهرالتفسیر. 27

 2-2-1- شناسایی تفسیر. 27

2-2-2- نثر جواهرالتفسیر…….28

2-2-3-نسخه شناسی جواهرالتفسیر. 29

2-2-4-منابع جواهرالتفسیر. 30

یادداشت­ها..…33

 فصل سوم: بررسی خطبه­ی آغازین و مباحث علوم قرآنی جواهرالتفسیر. 35

3-1- بررسی خطبه­ی آغاز جواهر التفسیر. 36

3-1-1-ضرورت تفسیر قرآن. 36

3-1-2-هدف تألیف جواهر التفسیر. 37

3-1-3- سخن مفسر در روش جواهر التفسیر. 38

3-1-4-تعریف علم تفسیر از دیدگاه کاشفی.. 39

3-1-5-حکم فقهی دانستن علم تفسیر. 41

3-1-6-انواع علوم از نظر ارزش در دیدگاه مفسر جواهرالتفسیر. 41

 3-2- مباحث علوم قرآنی جواهرالتفسیر. 42

3-2-1-وحی و اقسام آن. 42

3-2-1-1- دیدگاه کاشفی در معنی وحی……….43

3-2-1-2-انواع وحی به انبیاء. 43

3-2-1-3- مدت وحی بر پیامبر اسلام- صلی الله علیه وآله-. 44

3-2-2- نزول قرآن. 45

3-2-2-1-معنای لغوی.. 45

3-2-2-2- دیدگاه واعظ کاشفی در بیان انزال و تنزیل.. 47

3-2-2-3- نظر مفسردر حکمت نزول تدریجی قرآن. 47

3-2-2-4- زمان نزول دفعی و تدریجی قرآن. 48

3-2-2-5-زمان نزول قرآن از نظر مفسر جواهرالتفسیر. 50

 3-2-2-6-حقیقت نزول قرآن. 50

3-2-3- فضایل قرآن وجامعیت آن از نظر ملاحسین کاشفی.. 51

3-2-3-1- اصل اعتقاد به همه­ی کتاب­های آسمانی و قرآن. 51

3-2-3-2-فضیلت و ارزش قرآن. 52

3-2-3-3-فضیلت قرائت قرآن. 53

3-2-3-4-جامعیت کلام الهی و اشتمال آن بر علوم و معارف نامتناهی 53

3-2-4- نظر واعظ کاشفی در جمع و تدوین قرآن. 54

3-2-4-1- علت نوشته نشدن قرآن به صورت کتاب در زمان پیامبر(ص) 54

3-2-4-2- زمان جمع قرآن به ترتیب معین و به صورت کتاب… 55

3-2-4-3- نظم قرآن. 56

 3-2-5- بررسی نام­های قرآن. 56

3-2-5-1-اسامی قرآن که در قرآن از آن­ها یاد شده. 57

3-2-5-2-اسامی مأخوذ از احادیث و اخبار. 58

3-2-6-تفسیر و تأویل.. 58

3-2-6-1-تفسیردر دیدگاه کاشفی.. 59

3-2-6-2- مفسران قرآن. 60

 3-2-6-3-تعریف تأویل.. 61

 3-2-6-4-فرق میان تفسیر و تأویل.. 62

 3-2-6-5-تفسیر به رأی.. 63

3-2-7- ناسخ و منسوخ.. 64

 3-2-7-1-معنای نسخ.. 64

 3-2-7-2-جواز نسخ.. 65

3-2-7-3- اختلاف مسلمانان در نسخ………66

3-2-7-4- انواع نسخ……. 67

3-2-7-5- فایده علم ناسخ و منسوخ……. 67

3-2-7-6- نسخ قرآن و نسخ کتاب­های آسمانی پیشین… 68

3-2-8- محکم و متشابه……… 68

3-2-9- عام و خاص… 70

یادداشت­ها….……71

فصل چهارم: روش­ها و گرایش­های جواهرالتفسیر……… 73

4-1-روش­ها……… 75

4-1-1- روش تفسیر قرآن به قرآن…. 75

4-1-2-روش تفسیر قرآن به روایت……. 80

4-2-گرایش­ها ….. 84

4-2-1-گرایش عرفانی….. 84

4-2-2-گرایش عقلی…….. 88

4-2-2-1-رویکرد فلسفی… 89

4-2-2-2-رویکرد کلامی…….. 91

4-2-3-گرایش ادبی……………. 95

4-2-3-1-مفردات آیات……… 95

4-2-3-2- صرف و نحو………. 97

4-2-3-3-استشهاد به نظم و نثر عربی………… 99

4-2-3-4-استناد به اشعار فارسی……. 100

4-2-3-5-اشتقاق و ریشه یابی کلمات و معنای لغوی آن ها….. 103

4-2-3-6-وجوه و نظایر… 104

4-2-3-6-1-کاربرد وجوه در جواهرالتفسیر……… 104

4-2-4-گرایش حروفی……… 106

یادداشت­ها….……..109

نتیجه….. 111

فهرست منابع… 113

مقدمه

یکی از مهم‏ترین علوم اسلامی و دانش‏های بشری که از زمان نزول قرآن کریم تاکنون مورد توجه قرار گرفته، علم تفسیر قرآن است، تا آن حد که می­توان گفت هیچ کتابی مانند قرآن توسط دانشمندان و محققین از علمای مذاهب اسلامی و مستشرقان بررسی نشده که این‏گونه به تفسیر، ترجمه و شرح آن پرداخته باشند. این توجه جهانی به قرآن، عظمت این کتاب آسمانی و معجزه بزرگ پیغمبر اکرم(صلّی الله علیه وآله) را آشکار می­سازد‏ که باگذشت چهارده قرن از نزول آن همچنان جاذبیت خویش را حفظ نموده است‏.

 مسلمانان از صدراسلام همواره برای تفسیر قرآن تلاش کرده­اند، این علم در طول زمان دچارتحولاتی شده است و مفسران تفاسیر متعددی نوشته­اند که همسان نبوده و با یکدیگر تفاوت­هایی دارند، این تفاوت­ها غالبا ناشی از اختلاف در روش­های تفسیری آن­هاست. گروهی برای پرده برداری از مفهوم آیات قرآن از آیات دیگر استفاده کرده­اند، بعضی به روایات مراجعه می­کنند و گروهی نیز با استنباط واجتهاد وتخصّص خود به بیان مفاهیم آیات می­پردازند وبه این ترتیب  روش­ها وگرایش­های متعددی در تفسیر شکل گرفت.

“جواهرالتفسیر” از تفاسیر فارسی نیمه دوم قرن نهم هجری قمری و یکی از آثارحسین بن علی کاشفی سبزواری(م910) محسوب می­شود، این تفسیرشامل تفسیر سوره­های حمد، بقره، آل عمران وبخشی از سوره نساء(تا آیه 84) می­باشد و تا کنون  تنها یک جلد از آن که دربرگیرنده­ی مقدماتی بر تفسیر قرآن وهم چنین تفسیر سوره­ی حمد است، به طبع رسیده است و بقیه­ی آن هنوز به صورت خطی باقی مانده است، در این پژوهش نخست دیدگاه­های کاشفی درباره­ی مسائل علوم قرآنی، مباحثی مانند: وحی و نزول قرآن، فضایل قرآن و جامعیت آن، چگونگی جمع آوری قرآن، اسامی قرآن، تفسیر و تأویل، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و عام و خاص، مورد بحث قرار می­گیرد، و پس از آن روش­هایی که  مفسر برای بیان و تفهیم آیات به کار گرفته، مانند: روش قرآن به قرآن، استفاده از روایات و هم چنین رویکردهای مفسر به مباحث فلسفی، عرفانی، ادبی و استناداتش به شعرهای فارسی و عربی بررسی شده است.

کاشفی یکی  از برجسته ترین مفسران زمان خود بوده که تمام توان و قدرت تفسیری خود را در تفسیر سوره­ی حمد به کار گرفته و با بیانی زیبا وشیوا از شیوه­های مختلف برای توضیح آیات قرآن بهره گرفته است.

بر این اساس، این پایان نامه در چهار فصل تنظیم شده است:

فصل اول به کلیات تحقیق می­پردازد. این فصل به بیان مسئله، اهداف تحقیق، ضرورت انجام تحقیق، سوال­های تحقیق، تعریف مفاهیم، پیشینه، روش اجرای تحقیق و شیوه­های جمع آوری اطلاعات اختصاص دارد.

در فصل دوم به زندگی نامه­ی مفسر و معرفی جواهرالتفسیر پرداخته می­شود.

در فصل سوم مباحث خطبه­ی آغاز جواهرالتفسیر و دیدگاه­های کاشفی درباره­ی علوم قرآنی مانند: تعریف وحی، انزال و تنزیل، فضایل قرآن و جامعیت آن، چگونگی جمع آوری قرآن، اسامی قرآن، تفسیر و تأویل، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه و عام و خاص، مطرح گشته است.

فصل چهارم پایان نامه، روش­های تفسیری مفسر در جواهرالتفسیر را مورد مطالعه قرار داده است.

با این تلاش ناچیز خواستم تا از روش تفسیری حسین­بن­علی کاشفی در جواهرالتفسیر پرده بردارم. امیدوارم خدای تعالی مرا در رسیدن به صواب یاری دهد، زیرا تا به حال بحثی که روش تفسیری جواهرالتفسیر را به دقّت مورد بررسی قرار دهد، نیافتم، البتّه ادّعای کامل بودن آن را ندارم.

بار خدایا ما را از کسانى قرار ده که به ریسمان قرآن چنگ زده و در فهم متشابهاتش از مکتب اهل­بیت عصمت یاری جسته و در سایه آن آرام می‏گیرند.

 1-1-بیان مسئله

روش­های تفسیری یکی از دانش­های مهم علوم قرآنی است که دانشمندان در زمان­های مختلف به تحقیق و بررسی آن پرداخته­اند، به گونه­ای که امروزه به طور تخصصی اقدام به تحقیقاتی در این زمینه شده است. بنابراین، بررسی روش مفسران در تبیین آیات قرآن کریم،که معمولا با شناساندن بیشتر تفاسیر و مفسران آن­ها نیز همراه است، از پژوهش­های مهم در حوزه­ی علوم قرآن به حساب می­آید.

ملا حسین کاشفی سبزواری از جمله کسانی است که صاحب کتاب­های بسیار به زبان فارسی بوده و نثر او مورد استقبال فراوان قرار گرفته است،آثاری که در زمینه­های گوناگون حدیث، تفسیر، ادبیات، اخلاق، تاریخ، نجوم و علوم غریبه نوشته شده است.

“جواهرالتفسیر” اولین کتاب  تفسیر  وی و از تفاسیر مهم فارسی است که در آن مباحث مقدماتی خوبی که اطلاع از آن­ها در تفسیر مفید است، بیان شده و هم­چنین از استنادات، روش­ها و رویکردهای متنوع در تفسیر آیات بهره برده است. با وجود استقبال از آثار کاشفی در جوامع فارسی زبان، تاکنون این تفسیر چندان مورد توجه قرار نگرفته و در مورد روش مفسر در طرح مباحث تفسیری کاری انجام نشده است. تحقیق و تصحیح کتاب، به همّت دکتر جواد عباسی صورت گرفته و ایشان در مقدمه­ای درازدامن از کاشفی و آثارش نوشته­اند اما در این مقدمه درباره­ی روش تفسیری مفسر به تفصیل سخن گفته نشده است و هم­چنین مصحح  به  مقایسه و مقابله چهار نسخه خطی از جواهرالتفسیر پرداخته است.

1-2- هدف­های تحقیق

  • شناسایی و معرفی هرچه بیشتر تفسیر “جواهرالتفسیر” که حتی در بین متخصصان این رشته ناشناخته است.
  • شناخت شخصیت علمی ملا حسین کاشفی.
  • آشنایی و معرفی مباحث مقدماتی بر”جواهرالتفسیر”
  • بررسی روش­ها وگرایش­های تفسیری کاشفی در “جواهر التفسیر”

1-3- ضرورت انجام تحقیق

باتوجه به این که کاشفی در قرن نهم(ه.ق) در علوم مختلفی سرشناس بوده و از آن زمان تاکنون نیز از شهرت علمی خاصی برخوردار است، به گونه­ای که نویسنده­ی کشف الظنون از آسیای صغیر، شرح حال این مفسر را در کتابش آورده و علاوه بر این، مورخان هم­­عصرش مانند: غیاث الدین خواندمیر و متأخرانی مانند: آقابزرگ تهرانی به شرح زندگی ملاحسین پرداخته­اند. هم­چنین به وی عنوان “جامع العلوم” داده شده چون فردی آگاه و متخصص در علوم گوناگون، به ویژه  دانا در علم تفسیر و تبیین کلام الهی بوده است. وی تفسیر”جواهرالتفسیر” را که از تفاسیر مهم اوست، با هدف تفسیری جامع و کامل نوشته و در سوره­ی حمد به این هدف دست یافته است و تمام  قدرت تفسیر نویسی خود را  در این قسمت  به کار می­گیرد و این تفسیر را تا آیه­ی 84 سوره­ی نساء ادامه می­دهد. با توجه به این­که تفسیر دیگر کاشفی «مواهب علیّه» یا «تفسیر حسینی» که  تفسیر کل قرآن بوده و تفسیر آیات درآن به صورت مختصرکار شده،(1) شناخته شده­تر است اما «جواهرالتفسیر» نسبت به «مواهب علیّه» چندان مورد توجه قرار نگرفته، حتی می­توان گفت ناشناخته  باقی  مانده است، بر این اساس ضرورت  بررسی و معرفی  بیشتر “جواهرالتفسیر” و تحلیل روش تفسیری مفسر به عنوان یکی از تفاسیر مهم فارسی، احساس می­گردد.

1-4- استفاده کنندگان از تحقیق

پژوهش­هایی که در حوزه­ی روش تفسیر صورت می­گیرد می­تواند مورد استفاده پژوهشگران علوم دینی، مؤسسات پژوهشی، دانشجویان رشته­های الهیات، حوزه­های علمیه و سایر افرادی که با علم تفسیر قرآن در ارتباط هستند، قرار گیرد.

1-5- سؤال­های تحقیق

–        کاشفی چه روش­ها و رویکردهایی در تفسیر آیات قرآن در جواهرالتفسیر پیش گرفته است؟

–          آیا مفسر به منابع تفسیری قبل از خود رجوع کرده است؟

–          آیا در این تفسیر از روش قرآن به قرآن استفاده شده است؟

–          آیا این تفسیر روایی محسوب می­شود؟

–          آیا روش تفسیر ادبی در آن به کار رفته است؟

–          آیا در جواهرالتفسیر به دیدگاه­های عرفانی توجه شده است؟

1-6- تعریف مفاهیم مطرح شده در سؤال­های تحقیق

روش تفسیر: مقصود از روش تفسیری، مستند یا مستنداتی است که مفسران در فهم وتفسیر آیات قرآن از آن بهره برده­اند که از آن می­توان به “منهج تفسیری”نیز تعبیرکرد(مؤدب، 1380ه.ش، ص165).

تفسیر قرآن به قرآن: مقصود این است که هرآیه‏ای به کمک و استعانت از آیات دیگر تفسیر شود، زیرا برخی آیات مبیّن آیات دیگر هستند و به تفصیل معانی، لغات و محتوای آنها پرداخته‏اند(معرفت، 1418ه.ق.، ج2، ص22). این شیوه، شیوه‏ای است که برگرفته از رسول گرامی اسلام (صلّی اللّه علیه و اله و سلّم)، حضرت علی علیه السّلام و دیگر معصومان(علیهم السّلام) در تفسیر آیات می‏باشد، قرآن نیز بر آن تأکید دارد، چنان‏که خداوند می‏فرماید: “وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ هُدی وَ رَحْمَهً وَ بُشْری‏ لِلْمُسْلِمِینَ‏؛ و ما این کتاب را که بیانی رسا برای هر چیزی و راهنما و بخشایش و مژده برای مسلمانان است بر تو فرو فرستادیم‏”(نحل/89). (مؤدب،ص167)

تفسیر روایی: تفسیر قرآن با روایت و سنت معصومان(علیهم السلام) است حال خواه آن روایت از پیامبر(صلّی اللّه علیه و اله و سلّم) باشد که شیعه واهل سنت از آن بهره می­برند یا روایات ائمه معصومین (علیهم السلام) که تنها شیعه از آن استفاده می­کند(همان،169).

ذهبی در کتاب «التفسیر والمفسرون» تفسیر قرآن به قرآن و تفسیر روایی را، که در این تحقیق به صورت دو روش مجزا در نظر گرفته شده­اند، تفسیر مأثور نامیده(2) و با توجه به اینکه سنی مذهب است، آنچه که از پیامبر(صلی الله علیه و آله) و صحابه و تابعین نقل شده است، در گروه تفاسیر اثری قرار داده است: «یشمل التفسیر المأثور ما جاء فی القرآن نفسه من البیان و التفصیل لبعض آیاته، و ما نقل عن الرسول صلی اللّه علیه و سلم، و ما نقل عن الصحابه رضوان اللّه علیهم، و ما نقل عن التابعین، من کل ما هو بیان و توضیح لمراد اللّه تعالی من نصوص کتابه الکریم‏»(ذهبی، بی تا، ج‏1، ص152).   

تفسیر ادبی: در چنین تفسیرهایی، اهمیت فوق‏العاده‏ای به مباحث واژگان‏شناسی لغات زبان عرب داده شده و بر پژوهش‏های لفظی برای کشف مفاهیم قرآن تأکید شده است. چنین مفسرانی با کمک از علوم ادبی و تسلط برآن­ها مانند صرف و نحو به تفسیر آیات می‏پردازند(معرفت، 1418ه.ق، ج2، ص480).

1-7- کلیدواژگان طرح تحقیق ومعادل لاتین آن

 واعظ کاشفی                                                                                      Vaez  Kashefi                                  

جواهرالتفسیر                                                                               Javaher   al-tafsir 

تفسیر قرآن                                                                          Quran interpretation

روش­های تفسیری                                                             Interpretation    methods                                                             

1-8-  پیشینه­ی تحقیق

در سال‏های اخیر بعضی از پژوهشگران به بررسی روش تفسیری برخی از مفسران معروف، مانند: روش ملا فتح الله کاشانی در تفسیر منهج الصادقین، روش شیخ طوسی در تبیان و برخی تفاسیر دیگر پرداخته­اند، اما تاکنون درباره­ی روش تفسیری “جواهرالتفسیر” به طور گسترده کاری انجام نشده است.

تحقیق و تصحیح جواهرالتفسیر توسط دکتر جواد عباسی انجام گرفته که در این تحقیق به صورت جزئی و اندک اشاره­ای به سبک تفسیری مفسر مانند کاربرد شعر فارسی و عربی و استفاده از اصطلاحات صوفیانه شده است، محقق جواهرالتفسیر به دلیل این­که به دنبال بررسی چند نسخه و تصحیح این تفسیر بوده به صورت مختصر این بحث را آورده است(کاشفی، 1379ه.ش، ص99. مقدمه­ی مصحح). مقاله­ای نیز با عنوان «نقد و معرفی کتاب جواهرالتفسیر ملاحسین کاشفی» از سید علی ایازی در مجله­ی آیینه­ی میراث(شماره 12،بهار1380) به چاپ رسیده است.

 در این پژوهش تلاش خواهد شد تا به  زندگی ملاحسین واعظ کاشفی، آثار و ابعاد علمی این شخصیت، شناسایی ومعرفی کتاب جواهرالتفسیر، دیدگاه­های علوم قرآنی او و روش مفسر در طرح مباحث تفسیری، مورد مطالعه قرار گیرد.

1-9- روش تحقیق و شیوه­ی جمع آوری اطلاعات

  این پژوهش به دلیل ارائه­ی چهارچوب روش تفسیری “جواهرالتفسیر” از نوع  بنیادی محسوب می­شود. اطلاعات مورد نیاز در تحقیق، به روش کتابخانه­ای و با مراجعه به کتاب­ها، مقالات چاپی و الکترونیکی، پیرامون کتاب جواهرالتفسیر ونویسنده­ی آن، مباحث علوم قرآنی و روش­ها و رویکردهای تفسیری مفسر، به صورت فیش برداری گردآوری شده و پس از طبقه بندی و تنظیم داده­ها، به فعالیت اصلی پژوهش که تجزیه و تحلیل اطلاعات است، پرداخته شده است و در پایان، نتیجه­ی کار بررسی شده و تدوین نهایی صورت گرفته است. 

یادداشت­ها

1- با  نگاه اجمالی  به تفسیر مواهب علیّه اختصار آن  نسبت به جواهرالتفسیر به وضوح آشکار می­گردد(کاشفی، 1369ه.ش، ص2).

2- باید یادآور شد که آقای معرفت نیز تفسیر قرآن به قرآن و قرآن به سنت، که سخن اهل بیت را در این قسمت قرار داده، قرآن به قول صحابه و تابعین، را با عنوان تفسیر به مأثور آورده؛ اما هر یک را جداگانه توضیح داده است(معرفت، 1418ه.ق، ج2، ص22 تا 27).

 تعداد صفحه :135

قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید

1 پاسخ

ترک بک و پینگ بک

  1. […] برای دانلود متن کامل پایان نامه اینجا کلیک کنید […]

بخش دیدگاه ها غیر فعال است.