دانلود پایان نامه ارشد: تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته

گرایش :

عنوان : تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران

عنوان:

تحلیل زبانی سرود انگد روشنان مانوی

استاد راهنما:

آقای دکتر احسان چنگیزی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

فصل 1: کلیات… 12

1-1- مقدمه.. 13

1-2- بیان مسئله و اهمیت آن.. 15

1-3- هدف تحقیق… 16

1-4- پرسش‌های تحقیق… 17

1-5- پیشینه تحقیق… 17

1-6- روش پژوهش….. 19

1-7- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی طرح… 19

فصل 2: آوانویسی و ترجمه سرود انگد روشنان.. 20

فصل 3: ویژگی­های دستوری زبان پهلوی اشکانی در متن انگد روشنان.. 115

3-1- مقدمه.. 116

3-2- اسم… 116

3-2-1- اسامی بسیط…. 117

3-2-2- اسامی مشتق… 118

3-2-3- اسامی مرکب…. 120

3-3- صفت…. 121

3-3-1- صفات بسیط…. 121

3-3-2- صفات مشتق… 121

3-3-3- صفات مرکب…. 123

3-4- قید.. 124

3-4-1- قیدهایی که تنها نقش قیدی داشته‌اند.. 124

3-4-2- قیدهایی که به عنوان پیشوند فعلی و یا حرف اضافه هم به کار ‌رفته‌اند‌.. 124

3-4-3- قیدهایی که اسم یا صفت بوده‌اند و به عنوان قید هم به کار ‌رفته‌اند‌.. 124

3-5- فعل… 125

3-5-1- ماده مضارع.. 125

3-5-2- ماده ماضی… 127

3-6- نحو اسم  و ضمیر.. 129

3-7- نحو صفت…. 132

3-8- نحو قید.. 132

3-9- ساخت ارگاتیو(ماضی متعدی). 133

فصل 4: تجزیه و تحلیل واژه‌ها و ریشه­شناسی.. 135

4-1- مقدمه.. 136

فصل 5: نتیجه­گیری.. 207

کتابنامه. 216

چکیده

«انگدروشنان» یکی از سرودهای بلند مانوی است که به تقلید از زبور مانی و پس از درگذشت وی به زبان پهلوی اشکانی سروده شده و قطعاتی از آن به زبان سغدی نیز به دست آمده است. در این سرود سخن از روح سرگردانی است که در آرزوی رستگاری نهایی است. زبان پهلوی اشکانی که از زبان‌های ایرانی میانه است، در شمال و شمال شرق ایران متداول بود ولی از صورت باستانی آن اثری به دست نیامده است. در این زبان با از میان رفتن تدریجی پایانه‌های صرفی، زبان ساده‌تر و از حالت تصریفی به حالت تحلیلی تبدیل شد. اگرچه این متن بارها توسط ایران‌شناسان برای بررسی عقاید مانوی مورد مطالعه قرار گرفته اما در این مطالعات کمتر به ویژگی‌های زبانی آن پرداخته شده است، لذا هدف از انجام این پژوهش بررسی مسائل آوایی، ساخت‌واژی، ریشه‌شناختی و تاحدودی بررسی نحوی زبان پهلوی اشکانی بر پایه متن «انگدروشنان» است.

1-1- مقدمه

زبان‌هایی که در ایران از گذشته تا امروز متداول بوده‌اند، از نظر ویژگی­های زبانی وجوه مشترکی دارند هر چند که این زبان‌ها در سرزمین‌های گوناگونی از ایران رواج داشته­اند. این مجموعه زبان‌ها را اصطلاحا گروه زبان‌های ایرانی می­نامند که خود منشعب از زبانی فرضی به نام هندوایرانی است که اصل زبان‌های اقوام هندی و ایرانی، پیش از جدا شدن از یکدیگر و سکونت در هند و ایران بوده است. شاخه هندوایرانی نیز خود یکی از شاخه­های زبان فرضی دیگری به نام هندواروپایی است که مادر اغلب زبان‌های اقوامی است که در سرزمین­های واقع در شبه قاره هند تا شمال اروپا به سر می­برند یا به سر می­برده­اند. از نظر تاریخی، زبان‌های ایرانی را به سه دسته عمده تقسیم می‌کنند: زبان‌های دوره باستان، زبان‌های دوره میانه و زبان‌های دوره نو.

زبان‌های دوره میانه که در فاصله­ای میان حدود 300 ق.م. تا حدود 700 م. بوده است، در واقع به زبان‌هایی که پس از سقوط هخامنشیان تا آغاز اسلام در ایران بزرگ رایج بوده، گفته می‌شود که گونه­های تحول یافته زبان‌های ایرانی باستان محسوب می‌شدند. از گروه زبان‌های ایرانی میانه غربی از دو زبان آثار عمده­ای در دست است: زبان پهلوی اشکانی (یا پهلوانیگ[1] یا پهلوانی اشکانی) و فارسی میانه یا پهلوی.

زبان پهلوی اشکانی زبان رایج دوره اشکانیان (از حدود 250 ق.م. تا حدود 224 م.) بوده که تا اوایل دوره ساسانی نیز آثاری بدان تألیف می­شده است. این زبان در شمال و شمال شرق ایران متداول بوده و از صورت باستانی آن اثری بدست نیامده است. از دیگر زبان‌های ایرانی میانه که با زبان پهلوی اشکانی هم­خانواده بودند، می‌توان از سغدی، خوارزمی، سکایی (با دو گویش خُتَنی و تُمشُقی)، بلخی( از شاخه شرقی) و فارسی میانه (شاخه جنوب غربی) نام برد.

کهن­ترین آثار موجود به زبان پهلوی اشکانی متعلق به سده نخست پیش از میلاد است. این زبان تا حدود سده ششم میلادی زنده بود و سپس به تدریج رو به خاموشی نهاد. آخرین آثار موجود به زبان پهلوی اشکانی، آثار مانوی است که اکثرا به پیش از سده نهم میلادی/ سوم هجری تعلق دارد. آثار پهلوی اشکانی مانوی حتی تا سده سیزدهم میلادی/ هفتم هجری نیز به نگارش در می­آمد، اما چون این آثار را در زمانی نوشته­ شدند که پهلوی اشکانی زبانی مرده بود، در آنها اشتباهات و گاه آمیختگی­هایی با فارسی میانه دیده می­شود.

هر چند از ادبیات ایرانی دوره میانه اشعار زیادی بر جای نمانده، اما بازمانده دو منظومه درخت آسوریک و یادگار زریران و دیگر سرودهای پهلوی اشکانی و فارسی میانه وجود یک سنت شعری پایدار را در این دوره به اثبات می­رساند؛ با این وجود از ادبیات شفاهی دوره اشکانی اطلاعات چندانی در دست نیست.

بخش بزرگی از اشعار ایرانی دوره میانه را سرودهای مانوی تشکیل می­دهد که آنها را عمدتا با آلات موسیقی در جشن‌ها و مراسم دینی می­خوانده­اند. این اشعار دارای وزن ضربی یا تکیه­ای بودند و تکیه روی هجاهای آخر دو کلمه اصلی هر مصراع قرار داشت. سرودهای مانوی را به طور کلی به سه دسته سرودهای بلند، سرودهای دینی و سرودهای کوتاه تقسیم کرده‌اند که از سرود‌های بلند، منظومه­های «هویدگمان» و «انگدروشنان» باز مانده است.

شعرهای مانوی در نسخه­ها غالبا به صورت نثر نوشته شده است و معمولا آخر ابیات را با نقطه­ای رنگین مشخص کرده­اند، اما در انگدروشنان هر بیتی دارای دو مصرع است و در میان هر مصراع یک یا دو نقطه گذاشته شده که مصراع را به دو پاره تقسیم می­کند و میان ابیات، فاصله سفید است. سرود مانوی انگدروشنان به تقلید از دو زبور مانی و به زبان پهلوی اشکانی سروده شده و امروزه قطعاتی از آن به زبان سغدی نیز در دست است. این عنوان از نخستین کلمه بیت اول این مجموعه­ گرفته شده است: angad rOSnAn fryAnag… «ای یار روشنان کامل…».

انگدروشنان دارای هشت بخش(اندام/ هَندام) است که در آن سخن از روح سرگردان و پریشانی است که گرفتار حمله­های دشمن شده و در آرزوی نجات دهنده­ای است تا رستگار گردد. روح نومید است و فریاد می­کشد «چه کسی نجاتم خواهد بخشید؟»؛ و سرانجام نجات دهنده‌ای ظاهر می­شود و کلامی مهربان و عاشقانه بر زبان می­راند و به او نوید رهایی می­دهد. دیوان می­گریزند و مژده رستگاری به روح داده می­شود. روح جامه نور بر تن می­کند و از زندان ظلمانی تن آزاد می­شود و به آسمان می­رود. با این حال و به رغم آزاد شدن روان، جهان در رنج و زیبایی ناپایدارش هنوز پابرجاست.

از نظر واتر برونو هنینگ و بعدها مری بویس، شیوه سرایش دو سرود هویدگمان و انگدروشنان به گونه­ای است که می­توان گمان برد هر دو از یک سراینده بوده­اند. هنینگ معتقد بود که منظومه هویدگمان را مارامو سروده است و بی­گمان سراینده انگدروشنان از سبک او پیروی کرده است. اما ورنر زوندرمان در سال 1990 با بازخوانی نام «مارخورشید­ وَهمَن اِسپَسَگ» در سرآغاز دست­نوشته M233/r/، ثابت کرد این دو مجموعه را اسقفی مانوی به نام «مار خورشید وَهمَن» سروده است.[2]

1-2- بیان مسئله و اهمیت آن

اهمیت زبان پهلوی اشکانی به ویژه در فاصله میان سده نخست پیش از میلاد تا سده چهارم میلادی، سبب شد که واژه­های بسیاری از این زبان علاوه بر فارسی میانه، سغدی و ارمنی به زبان‌های آرامی، سریانی، مندایی و از طریق ارمنی به گرجی نیز راه یابد. این زبان پس از گسترش دین مانوی (216-276 م.) در خراسان و ماوراءالنهر، به کوشش مبلغان مانوی در سده سوم میلادی به عنوان یکی از ابزارهای تبلیغ مورد استفاده مانویان قرار گرفت و کتاب‌هایی به آن زبان تالیف یا ترجمه شد. آثار متاخر مانوی که بخش قابل توجهی از آنها را آثار منظوم تشکیل می­دهد در زمانی به نگارش درآمده که پهلوی اشکانی زبانی مرده بود است. به همین دلیل است که در بسیاری از موارد تأثیر واژ­ه­ها و گاه نکات دستوری فارسی میانه را می­توان در آنها مشاهده کرد. مانی و پیروان او به نوشتن کتب و رسالات اعتقاد و علاقه فراوان داشتند و این امر را یکی از وسایل عمده تبلیغ دین خود می‌دانستند (تفضلی،1376: 333) از آنجا که مانویان به زبان مردمی که در میان آنها قصد تبلیغ داشتند، کتاب می‌نوشتند آثار مانوی به زبان‌های متعددی موجود است. هم‌چنین اکثر آثار مانوی ایرانی به (فارسی میانه و پهلوی اشکانی و سغدی و فارسی دری)، به خط مخصوص مانویان است که از خط سریانی سطرنجیلی گرفته شده است. (تفضلی،1376: 334)

ایران‌شناسان این متون را به قصد بررسی عقاید مانوی بارها مورد مطالعه قرار داده­اند، اما در این مطالعات کمتر به ویژگی‌های زبانی و ادبی این متون پرداخته شده است. درباره وزن اشعار مانوی مباحث زیادی مطرح شده و به نظر می­رسد در وزن این اشعار، علاوه بر تعداد هجاهای تکیه­دار، ضرب وزن می­تواند متفاوت باشد. علاوه بر تکنیک‌های ساختاری، مانویان در اشعار خود، که آنها را غالبا همراه با ساز و آواز می­خواندند، برای جذابیت آنها و نیز به منظور بهتر عرضه کردن افکار و عقاید خویش، از صنایع لفظی و صور خیال، خصوصا تشبیه و مجاز استفاده می­کردند. آن بخش از سروده­های مانوی که در این پژوهش مورد بررسی قرار می­گیرد، سرود انگدروشنان (روشنان کامل) و به زبان پهلوی اشکانی است. تمامی این شعر بلند درباره سفر روح است پس از رهایی از زندان تن یا جهان تاریکی به جهان روشنایی و رسیدن به پدر نخستین و مادر زندگان. از آنجا که از زبان پهلوی اشکانی نسبت به زبان فارسی میانه آثار کمتری در دست است، بررسی ویژگی‌های آوایی، ساخت­واژی و نحوی این متون، نکات بسیاری را درباره این زبان ایرانی میانه غربی روشن خواهد کرد.

در این پژوهش سعی بر آن است تا سرود انگدروشنان با استفاده از منابع معتبر واج­نویسی شود، جنبه شعری آن به نحوی در فارسی امروز مشخص و در آخر ترجمه­ای از آن بر پایه متن سرود که در صفحات 112 تا 173 کتاب THE MANICHAEAN HYMN-CYCLES IN PARTHIAN نوشته Mary Boyce آمده، به زبان فارسی ارائه شود. هم‌چنین در فرآیند کار تا آنجا که میسر باشد ویژگی­های صرفی و نحوی و ریشه­شناختی واژه­ها و متن مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

تعداد صفحه : 238

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید