دانلود پایان نامه ارشد : تحلیل و بررسی واژه ی «خاموش»در دیوان مولانا

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : ادبیات و زبان فارسی

عنوان : تحلیل و بررسی واژه ی «خاموش»در دیوان مولانا

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بردسیر

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه زبان و ادبیات فارسی

پایان نامه برای درجه کارشناسی ارشد«M.A»

عنوان:

تحلیل و بررسی واژه ی «خاموش»در دیوان مولانا

استاد راهنما

دکتر محسن پور مختار

استاد مشاور:

دکتر رحیم نژاد سلیم

زمستان 91

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)چکیدهاز آنجا که بخش قابل توجهی از آثار ادبی ما را متون عرفانی تشکیل می دهد؛ و با توجه به اینکه عرفان، دارای زبان خاصّی است که فهم این زبان در گرو کشف و استنباط اصطلاحات  خاصّ آن است، بنابراین بررسی واژگانی که در قالب صنایع و آرایه های ادبی نیز مفهومی رمزی در آثار عرفانی دارند، امری لازم و ضروری است.در این پژوهش، واژه ی «خاموش» در دیوان شمس، اثر بزرگ و عرفانی مولوی، به عنوان واژه ای رمزی می تواند بیانگر مضامین عرفانی باشد و در قالب صنعت معنوی ادبی( تخلّص) نیز این وظیفه را به خوبی ایفا کند مورد بررسی قرار گرفته است.نتایج این پژوهش مشخص کرد که این واژه می تواند تخلّص مولوی باشد؛ با این تفاوت که مولوی در این زمینه نیز، مانند سایر موارد، در غزل، نوآوری کرده و تخلّص خود را در مقام نماد و تأویل قرار داده؛ نه در عین واژه.این تحقیق نشان می دهد که این واژه، رمزی و عرفانی بوده و دلایل متعددی در اهمیّت و توجّه به این عملکرد ( خاموشی)، مطرح شده که دلایل اجتماعی، معایب و نقایص موجود در گفتار و فضایل و ویژگی ها و نتایج حاصل از خاموشی، از مهمترین آنهاست.واژه های کلیدی: خاموشی، مولوی، غزل، شمس تبریزیفهرست مطالبعنوان                                                                                                                                    صفحهفصل اول : کلیات1-1: درآمد                                                                                                      21-2: بیان مسئله                                                                                                          21-3: اهمیت پژوهش                                                                                           31-4: پرسش های پژوهش                                                                                     31-5: پیشینه ی پژوهش                                                                                       31-6: فرضیه های پژوهش                                                                                                41-7: هدف های پژوهش                                                                                       41-8: روش پژوهش                                                                                             5فصل دوم: تحلیلی بر زندگی مولوی و خاندان بهاءولد ( اوضاع سیاسی .... و اجتماعی)2-1: در آمد                                                                                                     72-2: اوضاع سیاسی ایران با غلبه ی سلجوقیان(431ق)                                                     72-2-1: سلاجقه و تصوف                                                                                                92-2-2-: خانقانها، کرسی سیاسی                                                                             112-2-3: سلاجقه، سیاست مذهبی و خلفا                                                                     132-2-4: وضع علوم در عصر سلجوقی                                                                          152-2-4-1: علوم شرعی                                                                                         152-2-4-2: علوم عقلی                                                                                          162-2-4-3: علوم ادبی                                                                                           172-2-5: زبان فارسی، زبان رسمی سلجوقیان                                                                 172-2-6: سلاجقه ی روم( آسیای صغیر)                                                                       182-2-7: عوامل زوال و سقوط سلاجقه                                                                         192-3: مغولان و انقراض خوارزمشاهیان                                                                        202-4: بهاء ولد                                                                                                    222-4-1: معارف( فواید والد)                                                                                    252-5: زندگی نامه ی مولوی                                                                                     272-5-1: مولوی جانشین بهاءولد و برهان الدین                                                               282-5-2: شمس تبریزی                                                                                         332-5-3: عصر شمس و تصوّف                                                                                  362-5-4: دیدار شمس و مولانا                                                                                  402-5-5: انقلاب روحی مولانا                                                                                    432-5-6: قریحه ی شعر و سخن پردازی در مولانا                                                             442-5-7: مولانا و انگیزه ی شاعری                                                                             472-5-8: موعظه و تحقیق در شعر                                                                              482-5-9: بهاءولد و شاعری                                                                                                502-5-10: تأثیر قدما بر شعر مولانا                                                                                       522-5-11: آگاهی در شعر مولانا                                                                                542-5-12: مولانای عارف و شمس مخاطب گزین                                                             552-5-13: عشق دو جانبه ی مولانا و شمس                                                                            572-5-14: سماع و مولانا                                                                                        592-5-15: علم از دیدگاه مولانا                                                                                 622-5-16: خلفای مولانا                                                                                          652-5-16-1: صلاح الدین فریدون قونوی ( زرکوب)                                                          652-5-16-2: حسام الدین چلبی                                                                               682-5-16-3: سلطان ولد                                                                                        712-5-17: معاصران و قدرتمندان عصر مولانا                                                                  732-5-18: پایان زندگی مولانا                                                                                   74فصل سوم: بررسی واژه ی «خاموش» در جایگاه تخلّص در دیوان شمس3-1: درآمد                                                                                                      773-2: تخلّص در لغت نامه ها                                                                                   773-2-1: لغت نامه ی دهخدا                                                                                    773-2-2: فرهنگ معین                                                                                          783-2-3: فرهنگ عمید                                                                                          783-3: تخلّص در قصیده                                                                                         783-4: تخلّص در غزل                                                                                            793-5: هدف از کاربرد تخلّص                                                                                    793-6: چگونگی انتخاب تخلّص                                                                                  803-7: یک شاعر با دو تخلّص                                                                                    803-8: تخلّص در شعر مولوی                                                                                    813-8-1: دیدگاه اول: «خاموش» تخلّص مولوی                                                               813-8-1-1: دکتر شفیعی کدکنی                                                                              823-8-1-2: دکتر عبدالحسین زرین کوب                                                                     823-8-1-3: استاد بدیع الزمان فروزانفر                                                                         823-8-1-4: علی دشتی                                                                                          833-8-1-5: دکتر عباس کی منش                                                                             833-8-1-6: لغت نامه ی دهخدا                                                                                 833-8-2: ( دیدگاه دوم):«خاموش»تخلّص مولوی نیست                                                      833-8-2-1: دکتر قدمعلی سرامی                                                                               833-8-2-2: دکتر ذبیح الله صفا                                                                                 85فصل چهارم4-1درآمد                                                                                                        874-2خاموش و تعابیر گوناگون آن                                                                              874-2-1اَخرس                                                                                                    874-2-2اسب سخن نراندن                                                                                                874-2-5 الکن                                                                                                     884-2-4بس کردن                                                                                                884-2-5بستن راه گفتار                                                                                          894-2-6بیزاری از زبان                                                                                           894-2-7بی زبان بودن                                                                                            894-2-8 بی سخنی                                                                                              904-2-9ترک زبان                                                                                                          904-2-10تن زدن                                                                                                904-2-11توبه زگفتار                                                                                             914-2-12چنگ از گفت برداشتن                                                                               914-2-13خشک آوردن                                                                                          914-2-14دست بر لب نهادن                                                                                    914-2-15دم مزن                                                                                                 924-2-16دم در کش                                                                                             924-2-17دهان بستن                                                                                            924-2-18زبان دادن                                                                                              934-2-19زبان در کشیدن                                                                                       934-2-20زبان بستن                                                                                             934-2-21سخن رها کردن                                                                                       944-2-22سخن نهان داشتن                                                                                     944-2-23سکوت                                                                                                  944-2-24قفل بر دهان                                                                                           954-2-25کوته کن سخن را                                                                                     954-2-26کوتاه کن دم                                                                                           954-2-27گریز از سخن                                                                                          954-2-28گفت بی گفتن                                                                                         952-2-29کم زنی                                                                                                 964-2-30لال                                                                                                     964-2-31محو شدن گفتار                                                                                                 964-2-31محو شدن گفتار                                                                                                964-2-32مگو سخن                                                                                             964-2-33مُهر بر زبان                                                                                            964-2-34مُهر بر لب                                                                                              974-2-35نفس نزدن                                                                                             972-2-36آسمان                                                                                                  974-2-37آینه                                                                                                     974-2-38بوبکر ربابی                                                                                             994-2-39پری و فرشتگان                                                                                                 994-2-40ترازو                                                                                                    1004-2-41جان و روح                                                                                             1004-2-42چمن                                                                                                   1012-2-43خاک                                                                                                   1014-2-44دریا                                                                                                     1024-2-45ذره                                                                                                     1034-2-46زر                                                                                                       1034-2-47سوسن                                                                                                 1044-2-48شطرنج                                                                                                 1064-2-49صدف                                                                                                   1064-2-50عصا                                                                                                     1074-2-51عالم                                                                                                    1074-2-52غنچه                                                                                                   1074-2-53ماهی                                                                                                   1094-2-54مریم                                                                                                    1104-3 متناقض نماهای خاموشی                                                                                1124-3-1 خامش نالان                                                                                            1124-3-2خموش پر سخن                                                                                        1124-3-3خاموش گویا                                                                                             1124-3-4خامش گویا                                                                                              1134-3-5 خموش گویا                                                                                            1134-3-6غوغا در خموشی                                                                                        1134-3-7فریاد در خاموشی                                                                                       1134-3-8 گفت بی زبان                                                                                           1134-3-9 گفت بی گفتار                                                                                          1144-3-10 گویای بی گفتار                                                                                                1144-3-11گویای بی زبان                                                                                         1144-3-12گویای خمش                                                                                          1144-3-13 ناطق اخرس                                                                                          1144-3-14ناطق بی زبان                                                                                          1144-3-15 نعره در خاموشی                                                                                     1154-5 مفاهیم و دلایل کاربرد واژه خاموش                                                                     1154-5-1 خاموش                                                                                                 1164-5-2 خاموشان                                                                                                         1164-5-3 صابران                                                                                                  1164-5-4 عارفان                                                                                                   1174-5-5 مردگان                                                                                                  1174-5-6 مستان                                                                                                   1184-5 -7خاموشی زبان است                                                                                    1194-5-8نامهای زبان خاموشی                                                                                   1204-5-9زبان بی زبانی                                                                                            1214-5-10زبان حال                                                                                               1224-5-11زبان معنوی                                                                                            1244-5-12معایب گفتار و لزوم خاموشی                                                                         1244-5-13گفتار و افشای راز                                                                                     1244-5-14پرگویی و بیهوده گویی در گفتار                                                                     1254-5-15گفتار تنگناست                                                                                        1264-5-16گفتار و جاه طلبی                                                                                     1264-5-17گفتار حجاب درک حقایق                                                                            1264-5-18خطا در گفتار                                                                                          1284-5-19گفتار رسم کهنه                                                                                       1284-5-19زیان و خسران در گفتار                                                                               1284-5-20شک وتردید در گفتار                                                                                 1294-5-21شوم و نامبارک بودن گفتار                                                                           1304-5-22غدر و حیله در گفتار                                                                                  1304-5-23کبر و خودبینی در گفتار                                                                             1314-5-24ملال و خستگی در گفتار                                                                                      1314-5-25ناتوانی الفاظ در بیان معانی                                                                           1334-5-26کتمان اسرار                                                                                           1354-5-27خاموشی از «اسرار و رازها»                                                                          1364-5-28خاموشی از «بیان»                                                                                    1374-5-29خاموشی از «حرف یا سخن عشق                                                                             1394-5-30خاموشی از «گفتنی ها                                                                               1404-5-31خاموشی از «نکته ها                                                                                  1414-5-32بیم جان                                                                                                1434-5-33جلوگیری از فتنه  آشوب                                                                                      1454-5-34حفظ اسرار از اغیار و نامحرمان و صاحبان غرض                                                   1474-5-35کژ فهمی و ناتوانی  مخاطب در درک حقیقت                                                      1514-5-36ترس از خیرگی اذهان                                                                                1544-5-37تحسین خلق و خاموشی                                                                             1544-5-38خاموشی و مبارزه                                                                                     1554-5-39ناچاری و خاموشی                                                                                    1564-5-40خاموشی فن و تکنیک                                                                                1564-5-41خاموشی ، فرمان عشق                                                                               1564-5-42کم آزاری در خاموشی                                                                                1574-5-43خاموشی گویا تر از گفتار                                                                             1574-5-44سخن بسیار در خموشی                                                                              1604-5-45جان و خاموشی                                                                                       1624-5-46خاموشی در محضر جانان                                                                             1634-5-47خاموشی از وصف جانان                                                                              1654-5-48خاموشی و ثنای جانان                                                                                1674-5-49حقیقت در خاموشی                                                                                  1684-5-50خاموشی و اظهار حقایق                                                                              1684-5-51خاموشی، کیمیا                                                                                       1694-5-52برهان در خاموشی                                                                                    1694-5-53پیام در خاموشی                                                                                      1704-5-54جمعیت خاطر در خموشی                                                                           1714-5-55کمال در خاموشی                                                                                     1714-5-56مراقبه و خاموشی                                                                                     1734-5-57خامشی و جاودانگی                                                                                   1734-5-58آگاهی و بصیرت در خاموشی                                                                        1754-5-59ادب در خاموشی                                                                                                1774-5-60تسلیم و خاموشی                                                                                     1784-5-61حیرانی و خاموشی                                                                                    1804-5-62اعتماد در خاموشی                                                                                    1814-5-63خاموشی و فخر                                                                                        1814-5-64صبر و خاموشی                                                                                                 1824-5-64خاموشی پاسخ احمق و نادان                                                                        1844-5-65غیرت و خاموشی                                                                                               1844-5-66نور خاموشی                                                                                            1854-5-67خاموشی، درمان                                                                                       1864-5-68خاموشی و شادی                                                                                      1874-5-69خاموشی قابل مدح مدح و ستایش                                                                            1874-5-70عزت در خاموشی                                                                                     1884-5-71خاموشی جان افزاست                                                                                1884-5-72خاموشی و ستاری                                                                                     1884-5-73خاموشی تلخ و ناگوار                                                                                 1894-5-74خاموشی و تأثیر گذاری                                                                               1894-5-75خاموشی معجزه آفرین                                                                                1894-5-76بی نیاز در خاموشی                                                                                   1904-5-77هنر در خاموشی                                                                                                1904-5-78خاموشی ابداع و نوآوری                                                                              1904-5-79خاموشی و عصمت                                                                                    1914-5-80حضور در خاموشی                                                                                    1914-5-81یکرنگی در خاموشی                                                                                  1914-5-82فتح و فرج در خاموشی                                                                               1924-6نتایج خاموشی                                                                                              192فصل پنجم: نتیجه گیرینتیجه گیری                                                                                                     195کتابنامه                                                                                                          199چکیده انگلیسی                                                                                                 2041 درآمددر گنجینه‌های ادبیّات هر ملتی آثار بزرگی وجود دارد که آیینه ی اندیشه آن ملت است. از این دیدگاه، آثار عرفانی و مخصوصاً غزل عارفانه، به سبب راز و رمزهای نهفته در آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این زمینه «مولوی» شاعری تواناست. اندیشه‌های او در آثارش و از جمله، غزلیّاتش، تحت عنوان «دیوان کبیر» متبلور و آشکار است.از آنجا که هر علم و فنّی ناگزیر برای خود یک سلسله اصطلاحات یا «ترمینولوژی» ( Terminology)خاص دارد، ناچار در هر علمی الفاظ خاص با معانی خاصِّ قرار دادی، میان اهل آن فن هستند، مصطلح می‌شود که انسان نیز از این اصل استثنا نیست . بنابراین درک این آثار، منوط به آگاهی از آن اصطلاحات است.اصرار عرفا، همیشه بر این است که، افراد غیر وارد طریقت، از مقاصد آن‌ها آگاه نگردند لذا، در مکتوم نگهداشتن مقاصد خود، تعمّد دارند . به همین دلیل اصطلاحات عرفا، علاوه بر جنبه اصطلاح، جنبه رمزی و نمادین نیز دارند.نظر به کاربرد قابل توجه واژه «خاموش» که در مجموعه ی غزلیّات مولوی، زمینه ی تأمّل، پیرامون آن را فراهم می‌سازد، در این پژوهش، سعی شده که مفاهیم مختلف این واژه، مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد.1-2: بیان مسئلهاشعار مولانا گذشته از عمق معانی و انبوهی مفاهیم، از حیث تصویر سازی‌های بدیع و تسلّط شبه نا پذیر بر لغت، می‌تواند رمزی و سمبولیک باشد. « خاموش» نیز همچون سایر واژه‌های رمزی در دیوان کبیر، دارای ابعاد رازآمیز است که اهداف متفاوت کاربردی آن، در این اثر عرفانی، قابل تأمّل است. در این پژوهش که عنوان آن «تحلیل و بررسی واژه خاموش در دیوان مولانا» است، یافتن این اهداف و معانی، مدّنظر بوده است.جهت بررسی دقیق‌تر مفاهیم رمزی این واژه، از دیدگاه اجتماعی، ابتدا، تحقیقی پیرامون اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر مولانا و خاندانش انجام شده سپس، بررسی معانی مختلف این واژه و اهداف کاربردی آن مورد پژوهش قرار گرفته است.1-3 اهمیت پژوهشبا توجه به جنبه‌های رمزی واژه‌ها در آثار عرفانی، هدف و اهمّیّت کاربرد آن‌ها را آشکار می‌سازد و ما را در برقراری ارتباط و درک مفاهیم عمیق و واقعی آن‌ها، یاری می‌کند. علاوه بر آن، این معنی را بر ما روشن می‌سازد که عرفا، بیشتر، از واژه‌های متداول و معمول زبان استفاده نموده و برای همان واژه‌ها، معانی تازه، دست کرده‌اند ، به زبان دیگر اینکه، سخنان آنان دوپهلوست و دارای ظاهر و باطن است و در عین حال این زبان، در بیان اسرار پیچیده ی عرفانی تواناست.«دیوان کبیر» نیز از این دیدگاه، یک اثر عرفانی با دیدگاه عرفانی و اصطلاحات خاصّ آن است.1-4 پرسش‌های پژوهش1-آیا واژه «خاموش» می‌تواند تخلّص مولانا باشد؟2- آیا این واژه در ابیات دیوان کبیر با مضامین و معانی خاصّی به کار رفته است یا خیر؟3- آیا برای مضامین و معانی موردنظر واژه ی«خاموش» از نمادها و تعابیر دیگری استفاده شده است؟4- آیا واژه ی خاموش می‌تواند بیانگر گرایش‌های عرفانی مولانا در زمان آشنایی با شمس باشد یا اینکه محدود به برهه ی خاصی از زمان نمی‌شود؟1-5 پیشینه ی پژوهشدستاورد تحقیق انجام شده جهت بررسی پیشینه ی پژوهش، این است که تا کنون این گونه تحقیقی در خصوص کلّ اشعار دیوان و تخلص مولانا و مفاهیم آن بدین شکل و همه‌جانبه انجام نشده است. البته لازم به ذکر است که کاربرد قابل‌توجه واژه ی «خاموش» عده‌ای از محقّقان را بر آن داشت تا در آثار خود به صورت کوتاه و اجمالی و گاه گذرا نظرات خاصّ خود را در این مورد که آیا «خاموش» می‌تواند تخلّص مولانا باشد یا خیر؟ بیان‌کنند.عدّه ای از آنان از جمله: دکتر شفیعی کدکنی، دکتر ذبیح‌الله صفا، دکتر عبدالحسین زرین کوب، استاد بدیع الزمان فروزانفر، الفت اصفهانی، علی دشتی و فرانکلین دین لوئیس، این واژه را تخلّص مولانا می‌دانند و در مقابل، دکتر قدمعلی سرامی، دکتر علی حسین پور و ویلیام چیتیک با این نظر مخالف اند.(در فصل سوم که تخلص مولانا مورد بررسی قرار می‌گیرد، این نظرات متفاوت آورده می‌شود.)1-6 فرضیه‌های پژوهش1- احتمال دارد واژه ی «خاموش» تخلّص مولوی باشد.2- ممکن است واژه ی «خاموش» صرفاً در معنای تخلّص نبوده و با مضامین و معانی خاصی در دیوان به کار رفته باشد.3- ممکن است مولوی برای بیان مضامین و معانی خاصّ مورد نظر خود در مورد این واژه ها  نمادها و تعابیر دیگری به کار برده باشد.4- ممکن است که گرایش مولانا به عرفان مختص زمان آشنایی با شمس نبوده و مربوط به دوره ی قبل از آشنایی با شمس باشد.1-7 هدف‌های پژوهشیمهم‌ترین هدف از این پژوهش، پرداختن به مفهوم رمزی واژه «خاموش» و یافتن معانی متفاوت آن و همچنین بررسی و روشن سازی بخشی از فرهنگ عرفانی در دیوان کبیر و در رابطه با این واژه است.ثمری این پژوهش، آشنایی و آگاهی از معانی سمبولیک واژه ی «خاموش» و درک مفاهیم رمزی آن و همچنین پی بردن ارزش و اهمّیّت، و بزرگداشت این اثر ارزنده، در ادب فارسی است. 1-8 روش پژوهشروش پژوهش، تحلیل و بررسی محتوا و جمع‌آوری مدارک موجود در رابطه با موضوع مورد بحث بوده است. اطلاعات از طریق پژوهش کتابخانه‌ای، سپس فیش برداری، تنظیم و استنباط و استدراک و همچنین مراجعه به منابع مربوط با موضوع و در نهایت نتیجه‌گیری، حاصل شده است.تعداد صفحه : 221قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید