دانلود پایان نامه ارشد: تفسیر علیّت به تشأّن از دیدگاه صدرالمتألّهین

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته الهیات، فقه و فلسفه 

دانشگاه باقر العلوم «علیه السلام»

دانشکده: فلسفه و کلام اسلامی

 پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته: فلسفه و کلام اسلامی

 

عنوان :

تفسیر علیّت به تشأّن از دیدگاه صدرالمتألّهین

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

 

چکیده

از رابطۀ بین واجب وممکنات که در فلسفه به ربط علّی ومعلولی یاد شده، در نظام وجودی صدرایی نیز طبق دو دیدگاه بحث می شود؛ابتدا جناب صدرا بااثبات اصالت وجود، به توجیه این رابطه در دستگاه وجودی ودر قالب تشکیک خاصی پرداخته ومعتقد است که علّت ومعلول، به عنوان دو موجود مستقل ودر مقابل هم نیستند که رابطۀ بین آنها مثل آنچه مشاء قائل به آنند از نوع رابطۀ تباینی باشد؛بلکه ایشان با تبعیّت از استاد خویش، از وجود ربطی معلول در قبال علّت سخن گفته ورابطۀ میان آن دو را از نوع اضافۀ اشراقی می داند که معلول عین ربط به علّت است نه موجودی مرتبط با علّت، وبااین توجیه واستدلال بحث را ادامه داده ؛امّا در اواخر بحث علیّت، به این نتیجه می رسد که وقتی معلول هویّتی مباین با علّت نداشته باشد، علّت هم باید در مقابل آن موجود مستقل نامتناهیی باشد که عاری از هر نقصی باشد.

ایشان با استدلال از طریق (بسیط الحقیقه کل الاشیاء)و پرداختن به حقیقت علّت ومعلول(ربط علّی)به اثبات خصوصیّات علّت حقیقی پرداخته ودر نهایت به این نتیجه می رسد که تنها وجود حقیقی ذات باری است ومابقی، شئون وظهورات واجب اند، نه اینکه وجودی-حتی به نحو ربطی ومستقل-در مقابل او باشند؛بدین طریق از تشکیک خاصّی وفقر وجودی معلول به منزلۀپلی برای رسیدن به وحدت شخصی استفاده کرده وبه مقصود خویش دست یافت؛ودر مباحث مختلف از تعابیر عرفانی که نشان دهندۀ رابطۀ(شأن و ذی شأن )است، استفاده کرده وبدین وسیله مطلب را از سطح معمول فلسفی بالا برده وبه کمال رساند.

هر چند وی پس از اثبات وحدت شخصی صریحا به اثبات مظهر بودن کثرات وتأثیرات آن بر سایر مباحث نپرداخته، امّا از بیان صریح ایشان در دلایل واستفاده از تعابیر عرفانی مطابق بحث، می توان تأثیر آن را به عنوان یکی از مبانی اساسی، همچون تشکیک خاصّی برمباحث دیگر فهمید؛همانگونه که پیروان حکمت متعالیۀ کمابیش مطابق بیان ومبانی جناب صدرا، به طرح مباحث بر اساس مبنای وحدت شخصی پرداخته اند؛همچون علم تفصیلی واجب به اشیاء، مبحث جعل، صادر اوّل، توحید افعالی و…

کلید واژه­ها: اصالت وجود، تشکیک خاصّی، علّت ومعلول، فقر وجودی، بسیط الحقیقه، تشکیک در مظاهر، وجود اطلاقی .

 

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات و مفاهیم.. 2

1- 1- کلیات… 2

1-1-1- مقدمه: 2

1-1-2- طرح تحقیق: 2

1-1-2-1- بیان مسأله: 2

1-1-2-2- اهمیّت موضوع: 2

1-1-2-3-سؤال اصلی پژوهش: 2

1-1-2-4-سؤالات فرعی پژوهش: 2

1-1 -2-5-پیش فرض ها: 2

1-1-2-6-فرضیه های پژوهش: 2

1-1-2-7- اهداف پژوهش: 2

1-2. تاریخچه بحث… 2

1-3. نگاهی به شخصیت و مکتب صدرالمتألهین.. 2

1-3-1. زندگینامه صدرالمتألهین. 2

1-3-2. حکمت متعالیه. 2

1-4- مبانی تصوری: 2

1-4-1- بداهت وجود: 2

1-4-2- اصالت وجود: 2

1-4-3- اشتراک معنوی: 2

1-4-4- تشکیک: 2

1-4-4-1- وحدت و کثرت وجود: 2

1-4-4-2-تشکیک: 2

1-4-4-3- حقیقت تشکیک: 2

1-4-4-4-تعریف تشکیک: 2

1-4-4-5- ملاک تشکیک: 2

1-4-4-6- ارکان تشکیک: 2

1-4-4-7-اقسام تشکیک: 2

1-4-5-تجلی و ظهور: 2

فصل دوم: مبانی بحث… 2

مقدمه. 2

گفتار اول: علیّت.. 2

2-1-1- مقدمه: 2

2-1-2- تعریف علت و معلول: 2

2-1-3- اقسام علّت : 2

2-1-3-1-علت تامّه: 2

2-1-3-2- علت ناقصه: 2

الف- علت فاعلی: 2

ب- علت‏غایی: 2

(ج) و (د) – علت مادی و صوری: 2

2-1-4- حقیقت علیّت : 2

الف)جعل: 2

ب ) ملاک نیاز به علت: 2

1- نظریۀ حدوث: 2

2- نظریۀ امکان ماهوی: 2

3- امکان فقری: 2

2-1-4-1- حقیقت علت و معلول: 2

2-1-4-1-1- وجود رابط و مستقل : 2

2-1-4-1-2-وجود رابط از دیدگاه صدرا: 2

2-1-4-1-3-امکان فقری: 2

2-1-4-2.رابطه علت و معلول : 2

2-1-5. فاعلیت حق تعالی : 2

2-1-5-1-اقسام علت فاعلی.. 2

2-1-5-2.نحوۀ صدور اشیاء ازواجب تعالی: 2

2-1-6.احکام و آثار علت و معلول: 2

2-1-6-1-احکام علت و معلول: 2

1-اشرفیّت علت از معلول. 2

2- سنخیّت بین علت و معلول. 2

3- ملازمت علت و معلول: 2

4- تقدّم علّت بر معلول: 2

2-1-6-2- آثار امکان فقری: 2

گفتار دوم: وحدت شخصی.. 2

2ـ2ـ1. مقدمه: 2

2ـ2ـ2. وحدت وجود: 2

2ـ2ـ3. توجیه کثرات: 2

2ـ2ـ4. تفاسیر مختلف در باب (وحدت وجود): 2

2ـ2ـ4ـ1. وحدت شهود: 2

2ـ2ـ4ـ2. حلول و اتحاد: 2

2 ـ 2 ـ 5 . تبیین وحدت شخصی: 2

2 ـ 2 ـ 5 ـ 1. تماثیل وحدت شخصی: 2

2 ـ 2 ـ 5 ـ 2. ادله عقلی: 2

2 ـ 2 ـ 5 ـ 3. ادله نقلی: 2

2 ـ 2 ـ 6. رابطه وحدت شخصی و کثرات: 2

2 ـ 2 ـ 6 ـ 1. مراتب ظهور: 2

2 ـ 2 ـ 6 ـ 2. رابطه حق با کثرات: 2

کلام آخر. 2

فصل سوم: ارجاع علیت به تشأن.. 2

گفتاراول: اثبات ارجاع علیّت به تشأن. 2

3-1-1- مقدمه : 2

3-1-2 ادله اثبات: 2

3-1-2-1سیربحثی جناب صدرا: 2

3-1-2-2- ربط علّی: 2

الف) تحلیل معلول: 2

ب) تحلیل علت : 2

ج) تحلیل رابطهی علّی: 2

3-1-2-3- بسیطالحقیقه: 2

الف) مفاد قاعده: 2

– معنای بسیط.. 2

-«کل الأشیاء بودن بسیط حقیقی»: 2

-(ولیس بشیء منها): 2

ب) ربط قاعدهی بسیط الحقیقه با واجب تعالی: 2

ج) اثبات وحدت وجود از طریق قاعده: 2

3-1-2-4 بساطت علت و معلول : 2

3-1-2-5 صرف الوجود بودن واجب تعالی : 2

3-1-2-6 -عدم تناهی واجب تعالی : 2

3-1-3- نقل اقوال : 2

3-1-3-1-نظر موافقین: 2

3ـ1ـ3ـ2 نظر مخالفین: 2

نقد: 2

گفتار دوم: شئونات حکمت متعالیه. 2

2-1- مظهر بودن کثرات: 2

-2-2-3 نحوه ظهور حقتعالی: 2

3-2- نحوۀ تجلی حق در اعیان خارجی: 2

3-2-3- نقل اقوال تشکیک: 2

خلاصه. 2

پیوست­ها 2

پیوست1: برخی تأثیرات تفسیرعلیّت به تشأن برمباحث فلسفی.. 2

1-1- صادر اوّل: 2

1-2 – جعل: 2

1-3-توحید افعالی.. 2

1-4- علم باریتعالی.. 2

1-5- مسألۀ خیر وشر. 2

 

پیوست 2: تفاوت مبنایی علامه دوانی با صدر المتألهین در مسأله(تفسیر علیّت به تشأن): 2

فهرست منابع. 2

فهرست منابع.. 2

1- کتب: 2

2- مقالات: 2

 

 

فصل اول:

کلیات و مفاهیم

 

 

1- 1- کلیات

1-1-1- مقدمه:

حمد وسپاس بی نهایت ذاتی را که اصل حقیقت است وحقیقت همۀاشیاء از اوست؛وجود مقدسی که بر عالمیان منت نهاده و به واسطه حقیقت محمدیه، ظهور تام خویش، به ماسوا فیض می رساند.

آنچه که در این پایان نامه بدان پرداخته می شود، حول محور (ربط بین واجب و ممکنات) است، مسأله ای که از ابتدا ذهن فلاسفه، متکلمین و عرفا را به خود مشغول کرده و پیرامون آن به بحث پرداخته اند.

از همان ابتدای پیدایش فلسفه در یونان، بحث علت و انقسام آن به علل اربعه مطرح بوده و این مسأله نیز مورد پذیرش فلاسفه مسلمان از مشاء و اشراق قرار گرفته و به تنظیم و تفسیر بیشتر آن پرداخته اند، اما زمانیکه نوبت به صدرالمتألهین می رسد ایشان ابتدا مطابق قوم سخن گفته، اما به دلیل اینکه با دستگاه اصالت وجودی خویش، آموزه های عقیدتی (آیات و روایات) سازگار باشد، از ربط بین واجب و ممکن به عنوان موجود مستقل و وابسته یاد کرده و در نظام تشکیکی خاص خود به مستدل کردن آن می پردازند.

از طرفی، به خاطر تأثیراتی که منابع عرفانی بر فکر و روح صدر المتألهین گذاشته و به عرفان ابن عربی علاقه و توجه خاصی داشت، در صدد مستدل کرن آن بود، و از همان ابتدای مباحث، سعی در اثبات مقصد عرفانی داشته و وعده اثبات و طرح آن را می داد و متوجه آن بود، لذا وقتی به مباحث علت و معلول پایان می دهد، و از معلول به عنوان وجود فقیر و وابسته یاد می کند، حقیقت علت را نیز مورد بررسی قرار داده و وی‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍زگی های آن را به عنوان وجود مستقل برشمرده و در نهایت بدین نتیجه می رسد که تنها وجود حقیقی، ذات اقدس اله است.و کثرات جزء مظاهر و شئونات ذات نیستند.

اما اینکه چگونه مطابق دید فلاسفه و عرفا- از حقیقی بودن کثرات می توان به مجازی بودن آن رسید و چه خصویاتی باید در معلول و علت باشد که این توجیه را مستدل کند و ارئه راه های مستدل کردن آن، طبق بیان مرحوم ملاصدرا، آن چیزی است که در مورد آن بحث شده و در نهایت نظر متأخرین از حکمت متعالیه پیرامون آن را مورد بررسی قرار می دهیم.این نکته نیز قابل توجه است که سعی شده بیشتر بر نظرات اساتید محترم آیت الله جوادی آملی و استاد جلال الدین آشتیانی، بهره گرفته شود.

1-1-2- طرح تحقیق:

1-1-2-1- بیان مسأله:

بدون تردید شالودۀحکمت متعالیه را قول به اصالت وجود ووحدت وجود تشکیل می دهد؛ همانطور که علامه طباطبایی فرموده:صدرالمتألّهین، حکمت خود رابا اصالت وجود وسپس با تشکیک وجود آغاز نمود وپس از آن، درهر مسئاه ای از مسائل این فن، از همین دونظریه مدد برهانی می گیرد واثبات مسئله را بر آن استوار می سازد.

جناب صدرا بااثبات اصیل بودن وجود، تشکیک رابجای مفاهیم-کاری که شیخ اشراق کرد- از احکام وجود دانسته ودرنظریۀاول خود درباب رابطۀ حق با خلق، از باب همراهی با دیگر فیلسوفان که کثرت موجود در جهان راحقیقی می دانند، قائل به وحدت تشکیکی وجود شد؛امّا درپایان بحث علیّت، وجود را منحصر در ذات اقدس الهی دانسته ودرسلوک عرفانی خود تنها علت نهایی راواجب بالذات میداند وقائل است که ممکنات، همواره جهتی از جهات اویند وعین تعلّق ووابستگی ونیاز به او به شمار می روند؛از همین جاست که علیّت به تجلّی تغییر یافته ومعلول به جلوۀاضافۀاشراقی به کمال خود می رسد وماسوا به عنوان مظاهرذات مطرح می گردند.

1-1-2-2- اهمیّت موضوع:

بابررسی دقیق سیر علیّت به تشأن ورسیدن به وحدت شخصی وجود که مبنای اصلی بحث است، به عالیترین وجه –درمقایسه با دیگرمکاتب فلسفی –می توان به مباحث دیگر فلسفی پرداخت؛واهمیّت بحث از آنجایی است که با اثبات آن، سیرمباحث فلسفی دگرگون شده ورو به تعالی می نهد همانگونه که صدرالمتألّهین، با رسیدن به آن ادعای تتمیم واکمال فلسفه نمود.

 1-1-2-3-سؤال اصلی پژوهش:

سیر انتقالی صدرا از رابطۀعلّی(بین واجب وممکنات)به رابطۀشأنی(ظلّ وذی ظلّ)چگونه است؟

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 189

قیمت : 14000 تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید