دانلود پایان نامه ارشد : شروط ناعادلانه قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی 

عنوان : شروط ناعادلانه قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده حقوق و علوم سیاسی

موضوع:

شروط ناعادلانه قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت

استاد راهنما:

دکتر محمد هادی میرشمسی

استاد مشاور:

دکتر حمید­رضا علومی یزدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالبعنوان                                                                                                                                صفحهمقدمه..................................................................................................................................... 1فصل اول: مفاهیم و مبانی (قرارداد لیسانس ، حقوق رقابت)............................................ 6     مبحث اول: قرارداد لیسانس...................................................................................................... 7          گفتار اول: مفهوم قرارداد لیسانس و اقسام آن............................................................... 7               قسمت اول: مفهوم قرارداد لیسانس...................................................................... 7                   بند اول: تعریف قرارداد لیسانس....................................................................... 8                   بند دوم: ماهیت قرارداد لیسانس.............................................................. 10               قسمت دوم: اقسام قراردادهای لیسانس................................................................. 14                    بند اول: لیسانس غیر انحصاری............................................................ 15                    بند دوم: لیسانس انحصاری............................................................... 15                    بند سوم: لیسانس منفرد.................................................................... 16                    بند چهارم: لیسانس ارادی............................................................. 17                    بند پنجم: لیسانس غیر ارادی........................................................... 17          مبحث دوم: درآمدی بر حقوق رقابت.......................................................... 19               گفتار اول: مفهوم و اقسام رقابت................................................................ 19                    قسمت اول: رقابت و موضع کشورها.............................................. 19                    قسمت دوم: مفهوم رقابت..................................................................... 22                   قسمت سوم: اقسام رقابت تجاری.......................................................... 24                         بند اول: رقابت کامل................................................................... 24                         بند دوم: انحصار کامل............................................................. 26                         بند سوم: رقابت عملی................................................................ 27                         بند چهارم: رقابت موثر.......................................................... 28                         بند پنجم: رقابت انحصاری.................................................. 29                    قسمت چهارم: مقایسه حقوق رقابت و رقابت غیر منصفانه..................... 29                    قسمت پنجم: رابطه مالکیت فکری و حقوق رقابت......................... 31               گفتار دوم: پیشینه حقوق رقابت.................................................... 34                    قسمت اول: جایگاه قواعد در اسلام....................................... 34                         بند اول: تلقی رکبان...................................................... 36                         بند دوم: احتکار ........................................................... 37                         بند سوم: اکل مال به باطل و قاعده لاضرر....................... 38                  قسمت دوم: پیشینه حقوق رقابت در جهان و ایران............................... 39                        بند اول: تاریخچه حقوق رقابت در جهان.............................. 39                        بند دوم: : تاریخچه حقوق رقابت در ایران...................................... 41               گفتار سوم: مبانی و اهداف حقوق رقابت............................................. 43                    قسمت اول: مبانی و ضرورت حقوق رقابت...................................... 44                   قسمت دوم: اهداف حقوق رقابت............................................ 46                         بند اول: اهداف اقتصادی............................................... 47                              الف: کارایی اقتصادی.................................................. 47                              ب: افزایش رفاه.................................................. 48                              ج: جلوگیری از سوء استفاده از قدرت بازاری ......................... 48                                د: حمایت از آزادی رقابت و جلوگیری از محدود کردن آن................ 50                       بند دوم: اهداف غیر اقتصادی.................... 50                                 الف: اهداف سیاسی....................................... 51                                 ب: حمایت از استقلال فردی و برخورداری همه از فرصت های اقتصادی برابر....... 51                        بند سوم: تحلیل اهداف حقوق رقابت............................. 52                        بند چهارم: اهداف حقوق رقابت در ایران......................................... 56فصل دوم: بررسی شروط قرارداد لیسانس و ضمانت اجرای آن..................... 59     مبحث اول: بررسی شروط قرارداد لیسانس با توجه به اصول حقوق رقابت...................... 60          گفتار اول: تحدیدات قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت.............................. 60               قسمت اول: تعریف وعناصر توافقات ضد رقابتی............................. 61                   بند اول: وجود توافق............................................. 62                   بند دوم: وجود دو یا چند فعال تجاری....................................... 63                   بند سوم: داشتن موضوع یا اثر ضد رقابتی.................................. 64                   بند چهارم: داشتن تاثیر محسوس........................... 64            قسمت دوم: بررسی موضع کشورها در خصوص توافقات ضد رقابتی........................ 65          گفتار دوم: شروط نامشروع................................................... 70               قسمت اول: مبانی نامشروع بودن شروط................................... 70               قسمت دوم: مصادیق شروط نامشروع.................................. 72                    بند اول: تعیین و تثبیت قیمت عرضه و بازفروش محصولات...................... 72                     بند دوم: تقسیم بازار و مشتریان........................................... 77                     بند سوم: کنترل میزان تولید....................................................... 80                     بند چهارم: شرط عدم چالش در اعتبار فناوری........................... 83                     بند پنجم: محدودیت های مربوط به حق امتیاز............................ 87                     بند ششم: منع از انجام فعالیت های تحقیق و توسعه........................... 91                     بند هفتم: منع مجوز گیرنده در استفاده از فناوری خود......................... 92          گفتار سوم: تحدیدات مشروع...................................................... 93                قسمت اول: محدودیت های ذاتی قرارداد لیسانس...................................... 94                 قسمت دوم: تحدیدات مشمول قواعد معافیتی..................... 95          گفتار چهارم: تحدیدات مشکوک (مظنون)......................................... 97                قسمت اول: بررسی موضع کشورها در خصوص شروط مظنون................ 98                 قسمت دوم: مصادیق شروط مشکوک......................... 102                      بند اول: محدودیت های سرزمینی................................. 102                      بند دوم: محدودیت درتولید............................................... 105                      بند سوم: محدودیت دامنه استفاده..................................... 107                      بند چهارم: شرط اعاده بهبودات فناوری.................................... 111                      بند پنجم: شروط پیوندی.................................................... 113                      بند ششم: شرط معامله انحصاری و عدم رقابت ............................... 117     مبحث دوم: ضمانت اجرای شروط ضد رقابتی ................................... 120          گفتار اول: ممنوعیت شروط ضد رقابت در اتحادیه اروپا، امریکا و ایران.................... 121               قسمت اول: ممنوعیت شروط ضد رقابت در اتحادیه اروپا ...................... 121               قسمت دوم: ممنوعیت شروط ضد رقابت در امریکا.............................. 122               قسمت سوم: ممنوعیت شروط ضد رقابت در ایران............................... 122          گفتار دوم: اعتبار حقوقی شروط ضد رقابتی........................................... 123                    نتیجه گیری........................................................................137                     منابع.............................................................. 140مقدمه:     حقوق مالکیت فکری شاخه ای از علم حقوق است که مجموع قوانین و مقرراتی را برای  حمایت از اموال غیرمادی که ساخته ذهن بشر است مشخص می­کند. بدون وجود این حمایت ها از ابداعات اشخاص، حق آنها ممکن است توسط افراد سودجو به راحتی و با کمترین هزینه مورد نقض قرار گیرد، که پیامد این امر بی رغبتی فرد مبتکر و عدم سرمایه گذاری در این نوع فعالیت ها و در نهایت عدم پیشرفت و توسعه جامعه است. با توجه به مراتب مذکور، حقوق مالکیت فکری با اعطای حق انحصاری به پدیدآورنده اثر فکری و حمایت از او در برابر ناقضین سعی در ایجاد بستری مناسب برای بروز استعدادها و شکوفایی خلاقیت افراد دارد تا بدین وسیله هم جامعه از این نوآوری بهره مند شود و توسعه یابد و هم پدیدآورنده با طیب خاطر فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را ادامه دهد.     پدیدآورنده اثر فکری که دارای حق انحصاری است می تواند به طرق مختلف از این حق بهره برداری کند که یکی از آنها انعقاد  قرارداد لیسانس(مجوز بهره برداری) است. در این قرارداد طرفی که در موقعیت برتر اقتصادی قراردارد، ممکن است با درج شروطی در قرارداد از موقعیت خود سوء استفاده کند و شروط غیر منصفانه ای را بر­طرف مقابل تحمیل کند. در اینجا است که مباحث حقوق رقابت که هدفشان عمدتاً ایجاد بستری آزاد و مناسب برای گردش کالا­ها و خدمات و مبارزه با انحصار گرایی و رقابت غیر منصفانه است مطرح می شود. هر چند طرفین با توسل به اصل حاکمیت اراده و آزادی قرار­دادی می توانند شروطی را در قرارداد ذکر کنند، اما باید توجه داشت که این آزادی تا جایی است که با قواعد آمره و نظم عمومی در تضاد نباشد. (نظم عمومی خود شاخه هایی دارد که یکی از آنها نظم عمومی اقتصادی است و یکی از مسائل مهم نظم عمومی اقتصادی حقوق رقابت است.) بنابراین در قرارداد لیسانس طرفین نمی توانند شروطی را در قرارداد درج کنند که باعث شود رقابت از مسیر معمول خود خارج شده و بازار بصورت انحصاری در آید.  درج شروط محدود کننده(شروطی که برای طرفین ایجاد محدودیت می­کند.) در قرارداد لیسانس ممکن است باعث ایجاد انحصار در بازار، تضعیف طرفی که از موضع اقتصادی ضعیفی نسبت به طرف مقابل برخوردار است و افزایش قیمت شود. البته باید به این نکته توجه داشت که درج بسیاری از شروط محدود کننده فی نفسه ناعادلانه و مغایر با حقوق رقابت نیست و گاهی شروط با این که ایجاد محدودیت می کنند، اما مغایرتی با حقوق رقابت نداشته و صحیح هستند. منظور از قید ناعادلانه در این تحقیق با توجه به قسمت آخر عنوان که عبارت "از منظر حقوق رقابت" است، شروطی است که ضدرقابتی بوده و با مفهوم ناعادلانه[1] که در حقوق انگلیس آمده(شروطی که هر چند ضد رقابتی نیستند اما ناعادلانه محسوب می­شوند) متفاوت است.  در این تحقیق برآنیم تا وضعیت شروط مندرج در قرارداد لیسانس را با توجه به قواعد حقوق رقابت از مجرای بررسی دکترین ، حقوق موضوعه ، آرای دادگاه­ها و نمونه قراردادهای لیسانس مشخص سازیم.سؤالات تحقیق:سوال اصلی :     ملاک ضد رقابتی بودن شروط ضمن قرارداد لیسانس چیست؟سوال فرعی:     در صورت ضد رقابتی بودن شروط ضمن قرارداد لیسانس وضعیت عقد و شرط چگونه خواهد بود؟فرضیه ها:   به نظر می­رسد تعیین ملاک در هر کشور با سطح توسعه یافتگی آن کشور مرتبط بوده، شرایط و موقعیت اقتصادی طرفین قرارداد هم تعیین کننده است؛ با این حال شروطی که مقصود ذی نفع از توسل به آنها محدود کردن رقابت، لطمه به موقعیت رقابتی رقیب و­ انحصارگرایی در بازار از طریق تحمیل این شروط بر طرف قرارداد است، ذاتاً ضد­رقابتی تلقی می­شوند.فرضیه فرعی:      با توجه به نوع شرط و اثری که ممکن است در وضعیت رقابت و بازار داشته باشد، باید قا‍‍­ئل به تفکیک شد؛ دربعضی موارد شرط وعقد صحیح است ودر موارد دیگر شرط و عقد هر دو باطل است و بعضاً شرط باطل و عقد صحیح می­باشد.سوابق مربوط:     با توجه به نوپا بودن حقوق مالکیت فکری در ایران هنوز مباحث و مسائل آن بطور موشکافانه و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته است و اکثر کارهای انجام شده در حد مقد­مه­ای برای ورود به موضوع بوده اند. موضوع مذکور  نیز به­­­طور مستقل بر روی آن کاری انجام نشده است. هر چند در برخی از کتب - مثل قراردادهای لیسانس تالیف آقای روح­الله صابری، حقوق رقابت بازرگانی در اتحادیه اروپا  تالیف آقای مجید شکوهی- و مقاله ها- مانند اعمال  و رویه های محدود کننده تالیف آقای دکتر مهدی زاهدی- اشاره ای به این موضوع شده است. جدید التصویب بودن قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی (مصوب 1387) که در بردارنده مقررات رقابتی ایران است و عدم وجود مقرراتی خاص برای انعقاد قرارداد لیسانس مؤید همین امر است. اما در کشورهای پیشرفته با توجه به سابقه قانونگذاری طولانی مانند قانون شرمن امریکا مصوب 1890 میلادی و بروز دعاوی متعدد رویه هایی در این خصوص شکل گرفته است.اهداف تحقیق:     شناخت شروط قرارداد لیسانس و اینکه درج چه شروطی در این قرارداد با مقررات حقوق رقابت سازگاری دارد و چه شروطی مغایر با این مقررات است. آیا ملاک هایی که در قانون مدنی برای شروط ضمن عقد احصا شده است، در قراردهای مربوط به مالکیت فکری از جمله قرارداد لیسانس قابل اعمال است؟ همچنین آشنایی با ضمانت اجرای این شروط و اینکه آیا بطلان این شروط تأثیری بر اصل قرارداد دارد یا نه.برای نیل به این اهداف علاوه بر بررسی دکترین و مقررات موضوعه حسب مورد به بررسی قراردادها و دعاوی مطروحه توجه و اشاره خواهیم کرد.اهمیت تحقیق:            با توجه به اینکه در کشور ما مقرره­ای در خصوص قرارداد لیسانس وجود ندارد و قانون اجرای سیاست­های کلی اصل44 نیز که مقررات رقابتی کشور ما را در بردارد جدیدالتصویب و دارای نواقصی است، لذا بررسی این موضوعات می­تواند کمک شایانی به ما در تحقق اهداف توسعه­ای کشور داشته باشد. در بررسی­ها باید این نکته را مدنظر قرارداد که کشور ما بیش از آنکه تولید کننده اموال فکری باشد، مصرف کننده است، در نتیجه در وضع قوانین و بیان تحلیل­ها باید موضعی اتخاذ شود که متناسب با این وضعیت باشد و بتواند نیازهای کشور را به فناوری­های نو وجدید تامین نماید.سازماندهی تحقیق: تحقیق حاضر مشتمل بر دو فصل می­باشد، فصل اول به بیان کلیات ومبانی اختصاص دارد، در مبحث اول این فصل قرارداد لیسانس را مورد بررسی و در مبحث دوم حقوق رقابت را تعریف و به بیان اصول و اهداف آن خواهیم پرداخت. فصل دوم نیز که به بررسی شروط قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت اختصاص دارد، از دو مبحث تشکیل شده است، در مبحث اول به بررسی شروط قراردادی ومصادیق آنها خواهیم  پرداخت و در مبحث دوم ضمانت اجرای این شروط مورد قرار می­گیرد.   پیش از ورود به مبحث اصلی و برای آشنایی با مفاهیم و مبانی مورد استفاده در تحقیق، در این فصل در طی دو مبحث به بررسی قرارداد لیسانس و حقوق رقابت خواهیم پرداخت.در مبحث نخست با قرارداد لیسانس آشنا خواهیم شد و در مبحث دوم به بررسی حقوق رقابت و مبانی آن، خواهیم پرداخت. مبحث اول: قرارداد لیسانس در این مبحث در گفتار اول با قرارداد لیسانس و ماهیت آن آشنا خواهیم شد و در ادامه به بررسی اقسام این قرارداد خواهیم پرداخت.گفتار اول: مفهوم قرارداد لیسانس واقسام آن در این گفتار، ابتدا قراداد لیسانس را تعریف و سپس ماهیت و جایگاه آن را در حقوق ایران مورد توجه  قرار خواهیم داد و در نهایت به بررسی اقسام لیسانس خواهیم پرداخت.قسمت اول: مفهوم لیسانسدر این قسمت در بند اول با تعریف تعریف لیسانس و در بند بعد با ماهیت این قرارداد آشنا خواهیم شد. بند اول: تعریف لیسانسدر فرهنگ لغت فارسی معادل واژه لیسانس، اصطلاح «پروانه» قرار گرفته است.[1]طبق یک تعریف ساده از لیسانس، می­توان گفت: قراردادی است که «حق استفاده از مصادیق خاصی از مالکیت فکری را اعطا میکند.»[2]طبق تعریف «وایپو»[3] لیسانس عبارت است از اینکه دارنده گواهی­نامه اختراع به دیگری اجازه دهد، در مدت مشخص و در قلمرویی معین تمام یا برخی از حقوق مالک پروانه اختراع را در خصوص موضوع پروانه اختراع، اعمال نماید.[4]بعضی نیز با تکیه بر وجود عوض به عنوان یکی از عناصر قرارداد لیسانس، در تعریف آن بیان داشته­اند: «قراردادی است که به موجب آن، مالک انحصاری حق ناشی از دانش چگونگی ثبت شده یا نشده، در برابر عوضی معلوم به دیگری اجازه می­دهد از تمام یا بخشی از آن حق استفاده کند.»[5] در مقابل، در تعاریف دیگری به معوض بودن این قرارداد اشاره­ای نشده است، به موجب این تعاریف لیسانس عبارت است از اعطای حق استفاده از مال فکری توسط مالک به دیگری،[6] عده­ای نیز لیسانس را به اعطای حق به دیگری در خصوص مالی، بدون انتقال مالکیت آن تعریف کرده­اند.[7]در ادبیات حقوقی ما تنها جایی که به تعریف قراداد لیسانس اشاره شده بخش نامه سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تحت عنوان موافقت نامه، پیوست ها، شرایط عمومی و شرایط خصوصی قرارداد واگذاری لیسانس و دانش فنی برای تولید محصول است.[8] طبق بند 21 از بخش یک این موافقت نامه لیسانس «به معنی انتقال حق ساخت، استفاده و فروش اختراعاتی است که به عنوان اختراع مورد حمایت قانونی هستند و شرح جزئیات آن در اسناد و مدارک پیمان آمده است. هرجا متن پیمان ایجاب نماید، لیسانس به معنی حق استفاده از دانش فنی و اطلاعات فنی مربوط بر اساس مفاد پیمان خواهد بود».ایرادات وارده به این تعریف عبارتند از:
  • قلمرو لیسانس فقط به حوزه اختراعات محدود شده و سایر مصادیق مالکیت فکری را شامل نمی شود.
  • در این تعریف لیسانس موجب انتقال مالکیت دانسته شده که این امر با تعاریف پذیرفته شده از لیسانس در سایر نظام های حقوقی و همچنین قانون ثبت اختراعات،طرح­های صنعتی وعلائم تجاری سال 86 مطابقت ندارد.
عده ای در تعریف لیسانس بر جنبه ایجابی آن تأکید می کنند و آن را اعطای حق بهره برداری از محصولات فکری می دانند، در مقابل عده ای لیسانس را مجوزی می دانند که به مجوز گیرنده داده می شود برای انجام کاری که اگر آن مجوز را نمی داشت، صاحب مال فکری می توانست تحت عنوان ناقض حق مانع اقدام او شود.[9]با توجه به تعاریف صورت گرفته از لیسانس این امر مشخص می­شود که پاره­ای از تعاریف مبتنی بر معنای اولیه و سنتی قرارداد بوده و برخی تعریفی موسع از قرارداد لیسانس با توجه به تحولات عرصه تجارت است. در تعریف سنتی و مضیق از این قرارداد، لیسانس چیزی بیشتر از تعهد به عدم تعقیب نیست، در حالی­که بر اساس دیدگاه مدرن لیسانس قراردادی است که به موجب آن، مالک حقوق و امتیازات خود نسبت به مال فکری را به­طور فعالانه­ای به دیگری انتقال می­دهد تا شخص اخیر بتواند از این حق بهره­برداری کند.[10]تعداد صفحه :154قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید