دانلود پایان نامه ارشد : طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :معماری

گرایش :معماری 

عنوان : طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد سمنان

دانشکده عمران و  معماری

 پایان نامه (یا رساله) برای دریافت درجه کارشناسی ارشد. در رشته معماری گرایش معماری

عنوان

طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی

(مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

استاد راهنما

دکتر محمد رحمانی قصبه

استاد مشاور

دکترسعید گیوه چی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده :     

از آنجایی که ایجاد فضاهای چند منظوره و چند عملکردی در  فضاهای شهری جنبه جدید و نو در جامعه ایجاد کرده است می توان این گونه فضاها را در مکان های عمومی مانند مترو ها هم ایجاد کرد . توسعه و تحول صنعت حمل و نقل ریلی درون و برون شهری مستلزم شناخت واقعی از تمام ظریفیت ها و پتانسیل های بالقوه می باشد . اگر چه بخش حمل و نقل ، بحثی خدماتی به شمار می آید لکن به دلیل اهمیت بنیادی آن ، فعالیتی زیر بنایی محسوب گردیده و در صورت عدم توجه کافی به آن سایر بخش ها نیز دچار عقب ماندگی خواهد شد . رشد و گسترش صنعت حمل و نقل ریلی و وجود مزیت های نسبی فرآوان آن نسبت به سایر روشهای عمومی حمل و نقل بیش از هر زمان دیگری مشاهده می گردد . با پیشرفت تکنولوژی قطارهای شهری در حال تغییر و تحول بوده و وظیفه حمل و نقل مسافران در اغلب شهرهای مهم دنیا را به عهده گرفته است . بر اساس آمارها ، همواره تقاضا در این بخش فزآینده است و با توجه به مزیت های ذاتی و منحصر به فرد حمل و نقل ریلی شدن تکنولوژی ساخت قطعات ، وجود سیستم های موثر در زمینه نگهداری ، تامین انرژی ، علائم و ارتباطات و تجهیزات ، مستلزم حمایت همه جانبه می باشد . امروزه ایستگاهها بصورت یک مرکز مهم شهری در آمده اند ، جایی که قابل مکث کردن ، معاشرت کردن ، خرید مایحتاج منزل و همچنین استفاده از تسهیلات متنوع می باشد . همچنین مترو ها به عنوان فضاهایی مد نظر قرار می گیرند که می توان در مواقع بحرانی نیز از آنها استفاده کرد .  همچنین به مترو به عنوان فضایی چند عملکردی نگاه  می شود .تا بتواند در شرایط ویژه استفاده های خاص را نیز پاسخگو باشد .

کلمات کلیدی :

مترو ، حمل و نقل ، انعطاف پذیر ، چند عملکردی ، فضای شهری

 

فهرست مطالب :

کلیات ……………………………………………………………………………………………………23

مقدمه……………………………………………………………………………….24

مفاهیم پایه: نیاز، فضا و فرم…………………………………………….26

 :بیان مسئله تحقیق و بررسی آن…………………………………………..27

سوال تحقیق……………………………………………………………….29

مطالعه نمونه ها جهت دستیابی به راهکارها………………………………………………..30

قلمرو مکانی تحقیق……………………………………………………………………………….32

-نتیجه گیری و ارائه راهکار………………………………………………………………..33

مراحل اجرایی تحقیق………………………………………………………34

فصل اول ……………………………………………………………………………………….. 35

مقدمه……………………………………………………………………………..36

1-1-بنا و معماری ……………………………………………………………………………36

1-2-معماری و تمدن اسلامی …………………………………………………….38

1-3-خانه اعتقادات جمعی ……………………………………………………………38

1-4-فضا ……………………………………………………………………………………………..39

1-5-زیبایی معماری اسلامی-ایرانی……………………………………………………………….40

1-5-1-معماری دوران اسلامی- ایرانی…………………………………………………..40

1-6-مصالح ساختمانی استفاده شده در معماری اسلامی…………………………………….42

1-7فضاهای خانه در معماری ایرانی –اسلامی …………………………………………43

1-8-معماری ایرانی –اسلامی معماری درونگرا……………………………………..45

1-8-1-خصوصیات معماری درونگرا……………………………………………………46

 1-8-1-1-امنیت……………………………………………………………47

1-8-1-2-محرمیت………………………………………………………….48

1-8-1-3-وحدث و کثرت…………………………………………………………..48

1-8-1-4-نظم و بی‌نظمی…………………………………………………….49

1-8-1-5-گونه‌گونی و یکنواختی………………………………49

1-8-1-6-مرکزیت ………………………………………………………………49

1-8-1-7-ابهام و ایهام………………………………………..49

1-8-1-8-تعادل………………………………………………………..50

1-8-1-9-تنوع……………………………………………………………………………………..50

1-8-1-10-چند کارکردی بودن فضاها و عناصر……………………………………..50

1-8-1-1-11- پرهیز از اسراف………………………………………………………………………..51

 

1-10- معماری ایرانی –اسلامی (سنتی) و معماری مدرن ………………………………….53

 1-10-1-مهم‌ترین ویژگی‌های معماری ایرانی –اسلامی(سنتی) و تفاوت آن با هنر و معماری مدرن …………..53

1-10-2- پاسخ به نیاز انسان  در یک اثر معماری …………………………………….54

1-10-3-دنیای جدید و معماری جدید…………………………………………..57

1-11-نتیجه گیری ………………………………………………..59

فصل دوم : مفاهیم پایه و مبانی نظری ……………………………………………………60

مقدمه…………………………………………………………………………………………………61

2-مبانی نظری……………………………………………….61

2-1-تعاریف……………………………………………………….61

2-1-1- فضای شهری…………………………………………………………..61

2-1-2-انواع تقسیم بندی فضا……………………………………………………….62

2-2-2-ارزش اجتماعی فضاهای عمومی…………………………………………62

2-2-3-فضای عمومی بستر تعاملات اجتماعی ………………………………..64

2-2-4-فضای عمومی و حیات جمعی ………………………………………………………65

2-2-5-فضای عمومی و هویت جمعی ……………………………………………………..65

2-2-6-فضاهای عمومی به عنوان عوامل شناخت و هویت شهر …………………………65

2-3-طبقه بندی ابعاد فضای عمومی در پاسخگویی به نیاز های انسان……………………..66

2-3-1-پاسخگویی کالبدی- فضایی……………………………………….66

2-4-اصول برنامه ریزی شهری…………………………………………………..66

2-4-1-معیارهای برنامه ریزی شهری برای فضاهای عمومی ………………………………66

2-5-فضاهای چندمنظوره(چند عملکردی)……………………………………67

2-5-1-چند عملکردی طراحی کردن فضاهای شهری…………………………………………..67

2-6-انعطاف پذیری……………………………………………………..69

2-6-1-تعریف و ماهیت انعطاف پذیری………………………………………….69

2-6-2-نگاهی به پیشینه طراحی انعطاف پذیر ………………………………………….71

2-6-3-ساختار فضاهای چند منظوره و منعطف ………………………………………..71

2-6-3-1-فضای متغیر …………………………………………………………………………71

2-6-3-2-فضای نیمه ثابت ……………………………………………………………..71

 2-6-3-3- فضای ثابت ……………………………………………………………………….71

2-7-بررسی عملکرد در حوزه انعطاف پذیری …………………………………………72

2-7-1بررسی نقش انعطاف پذیری در حفظ و حراست محیط زیست ……………………………..72

2-8-گونه های انعطاف پذیری………………………………………………….73

2-8-1 -تطبیق پذیری(جابجایی فصلی وروزانه)………………………………….73

2-8-2-تغییرپذیری تفکیک و تجمیع………………………………………….73

2-8 -3تنوع پذیری ( فضای چند عملکردی )…………………………………………..73

2-9-تاریخچه مترو ………………………………………………………………………………..74

2-9-1تعریف ایستگاه مترو ……………………………………………………………………75

2-9-1-1-فضای تصمیم گیری………………………………………………76

2-9-1-2-فضاهای فرصت یا مکث…………………………………………………………..76

 2-9-1-3-فضاهای حرکتی…………………………………………………………………..76

2-10-اولین مترو جهان ……………………………………………………………………………..77

2-10-1-تاریخچه مترو جهان…………………………………………………………………..78

2-10-2-مترو برای غیر مسافر ……………………………………………………..78

2-10-3-متروِ‍؛ جان پناه…………………………………………………………………….78

2-11-ایستگاه‌های مترو…………………………………………………………………79

2-11-1-کار مترو……………………………………………………………………………..79

2-12- مترو در تهران ……………………………………………………………………….79

2-13-تفاوت ساختاری ایستگاه ها و ورودی های مترو…………………………………………………………………….83

2-14-عوامل موثر در تدوین ضوابط طراحی فضاهای پیرامون ورودی مترو…………………………………………..85

2-14-1- معیارها و ضوابط طراحی موجود در مورد طراحی بخش بیرونی ورودی های مترو………………………..85

2-15-مزایای فضاها وتونل های مترو  ………………………………………………………………88

2-15-1-عملکرد چندگانه فضاها وتونل های زیرزمینی و مترو ها…………………………………..88

2-15-1-1-کارکرد ارتباطی وحمل و نقل……………………………………………………89

2-15-1-2-مراکز فرماندهی و کنترل………………………………………90

2-15-1-3-مراکز داده ……………………………………………………………………..90

2-15-1-4-کاربری مراکز نگهداری اقلام،تجهیزات ،دارو و مراکز صنعتی و تولیدی زیرزمینی ………………….90

2-15-1-5-کاربری مراکزدرمانی………………………………………………..91

2-16-جایگاه ایستگاه های مترو در منظر شهری …………………………………..93

2-17-نتیجه گیری …………………………………………………………………96

فصل سوم:بررسی نمونه های داخلی و خارجی ……………………………………..97

3- نمونه های خارجی …………………………………………………………….98

3-1-مترو مسکو: موزه زیرزمینی…………………………………………..98

3-1-1-تاریخچه مترو………………………………………………………………….98

3-1-2-مشخصات …………………………………………………………………….100

1-9-رویکرد ایرانی- اسلامی در شهرسازی………….………..102

3-3- متروی پکن…………………………………………………………103

3-3-1-تاریخچه……………………………………………103

3-3-2-ساعت کار……………………………….104

3-3-3-خطوط مترو……………………………………….104

3-3-4-بلیط………………………………………………………….105

3-3-5-زباله به جای بلیط…………………………………105

3-4- ایستگاه متروی امام خمینی………………………………….105

3-4-1-مشخصات…………………………………………………..105

3-4-2-ورودی‌ها………………………………………..106

3-4-3- مشخصات عمومی ایستگاه ………………………………….106

3-5- مترو مفتح …………………………………………………………….107

3-5-1-مشخصات عمومی ایستگاه ………………………..107

فصل چهارم  : کلیات جغرافیایی ، تاریخی……………………………………….109

4-1- :جغرافیای طبیعی…………………………………….…………………110

4-1-2- شناخت طبیعی ، ناهمواریها……………………………………………………….110

4-1-3- آب و هوا…………………………….……………………………….114

4-1-5-منابع تامین آب تهران………………………………………….115

4-1-6-پوشش گیاهی…………………………………………………………………….115

4-1-7-زلزله خیزی در استان………………………………………..115

4-1-8- جغرافیای  اقلیمی……………………………………………………………………….116

4-1-8-1-  تاثیر عوامل اقلیمی ……………………………………………………………..117

4-1-8-2-  تاثیر تابش آفتاب بر ساختمان ……………………………………………..118

4-1-8-3-عامل باد بر شکل ساختمان………………………………………..119

4-2-بخش دوم:جغرافیای انسانی ………………………………………………………..119

4-2-1- ترکیب جمعیت ……………………………………………………………119

.4-2-2- مذهب…………………………………………………………………………………..121

4-2-3- زبان…………………………………………………………………………………….121

4-3-معرفی منطقه 5  تهران ……………………………………………………………………….122

4-3-1-محدوده…………………………………………………………………………………….122

4-3-2-جمعیت …………………………………………………………………………..122

4-3-3-تقسمات پیشنهادی منطقه (نواحی و محلات ) ……………………………….124

4-4-معرفی شهرک اکباتان ………………………..…………..124

4-4-2-ساختار……………………………………………………125

4-4-3-هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان………………………………..127

4-4-4-مکان‌های عمومی شهرک اکباتان………………………………………………………130

4-4-6-گرافیتی ………………………………………………………………….131

4-5- تحلیل مترو ارم سبز ………………………………………………………………………..132

فصل پنجم : برنامه فیزیکی طرح ………………………………………………………………136

مقدمه……………………………………………………………………………………………..137

5- استاندارد ها و ضوابط طراحی……………………………………………………..137

5-1-جا به جایی درونی ………………………………………………………….137

5-1-1-گلوگاههای کنترل …………………………………………………….137

5-1-2-دسترسی به سکو ها – پله ها………………………. 138

5-2- انواع سکوها …………………………………………………………………….140

5-2-1-حوزه امنیت سکو……………………………………………..142

5-2-2-حوزه ذخیره ………………………………………………142

5-2-3-حوزه امد و شد مسافرین ……………………………………………142

5-2-4-حوزه تجهیزات سکو ……………………………………………..142

5-3-فضاهای نشستن …………………………………………………………143

5-3-1-فضاهای اداری …………………………………………………………………..143

5-4-عبور و مرور عابران پیاده …………………………………………………………….144

5-5-ملاحظات عملی در طراحی ایستگاه مترو…………………………………………144

5-5-1-جابجایی بیرونی…………………………………………….……………….146

5-6-نواحی اصلی عملکردی ایستگاه در حالت کلی…………………………………………………146

5-6-1-هال اصلی و انتظار …………………………………………………..147

5-6-2-بخش فروش بلیط…………………………………………………….148

5-6-3-سکوها………………………………………………………………….149

5-6-4-مراکز تجاری در ایستگاه ها ……………………………………………..149

5-6-5-اعلانات و اطلاع رسانی سفر……………………………………………………….150

5-6-6-تامین ایمنی و امنیت……………………………………………….151

5-6-7-کنترل صدا…………………………………………………153

5-6-8-تبلیغات……………………………………………………………………153

5-6-8-1-راه های دسترسی و ورودی ایستگاه ……………………………………..154

5-6-8-2-بخش اطلاع رسانی بلیط…………………………………………………………..154

5-6-8-3-بخش تجار و انتظار…………………………………………………………………………154

5-6-8-4-سکو و محل سوار شدن……………………………………………………..154

5-7- کارهای هنری………………………………………………………………………………….155

5-8-تاسیسات …………………………………………………………………………………156

5-8-1-تاسیسات برقی ………………………………………………………………….156

5-8-2-تاسیسات تهیویه …………………………………………………………………157

5-8-3- اتاق های تاسیسات برقی………………………………………………157

5-8-3-1-برق اضطراری ……………………………………………………………….158

5-8-3-2-تاسیسات مربوط به آتش سوزی …………………………………..158

5-8-3-3-سیستم اعلام حریق …………………………………………………..158

5-8-3-4-سیستم اطفای حریق ………………………………………………….159

5-9- سازه بنا ………………………………………………………………………………………………………160

5-10-برنامه فیزیکی طرح………………………………………………………………………161

نتیجه گیری …………………………………………………………………………………….162

جمع بندی و نتیجه گیری ……………………………………………………………………….163

فهرست منابع و مواخذ ……………………………………………………………173

مقدمه:

از سالیان دور  در ایران باستان شاهد هنر آفرینی معمارانی بودیم که به جهت فراهم آوردن رفاه و آسایش فرد ساکن در فضا به توجه و اهمیت دادن کوچکترین نیازهای وی پرداخته و خلاقیت های شگفت انگیزی را ارئه کردند. که این مهم تنها به دلیل فرهنگ غنی ایرانیان است. فرهنگی که بیانگر اهمیت فرد و خانواده در اجتماع می باشد. چنانچه به نیازهای خانواده ( کوچکترین واحد ساختاری جامعه ) پاسخ داده شود و سلامت روحی ایشان تامین گردد، سلامت اجتماع نیز تامین خواهد شد. پاسخگویی به نیازهای خانواده مستلزم ایجاد فضاهای مورد نیاز آنان است. چه بسا هنرمندان و معماران ایرانی که به طول سالیان دراز به خلق این گونه فضاها پرداختند. بنابراین فرایند طراحی، در معماری اصیل اسلامی ایرانی از نیاز آغاز شده و به فرم خاتمه می یابد. (شکل 1 )  و این فرایند نمادی از تبعیت انسان از طبیعت می باشد.

نیاز

شکل (1) : روند پیشنهادی طراحی معماری اسلامی- ایرانی

معماری اصیل اسلامی- ایرانی در طول سالیان متمادی با تکیه به مولفه هایی چون فرهنگ و اقلیم، نیازهای انسانی ساکنین را پیش بینی کرده و به شکل هنرمندانه ای آنها را دستمایه شکل گیری فضای بیرونی و اندرونی در معماری اصیل خانه های ایرانی اشاره داشت به نظر می رسد اینگونه فضاها جهت رفع برخی نیازهای فرهنگی شکل گرفته اند.

استاد پیر نیا تحقیقات گسترده ای در خصوص اهمیت و نقش فرهنگ در معماری اصیل اسلمی – ایرانی داشته است که به طرح نظریات نوینی درباره معماری ایرانی انجامید که جملگی در تالیفات متعدد وی منعکس است.

اصول چهارگانه هنرهای ایرانی- اسلامی از جمله معروف ترین نظریات اوست که به زعم وی ملاکی ” اسلامی” بودن هنر به شمار می رود. این چهار اصل که پیرنیا، به تبع تخصص خود، کاربدرد آنها را بیشتر در بخش معماری مورد توجه قرار داده است، عبارتند از: مردم واری یا مردم داری که همان رعایت مقیاس های انسانی به شکل مطلوب و بر اساس رفع نیازهای انسانی است. “خودبسندگی”، به مفهوم حداکثر استفاده از امکانات در دسترس و مصالح “بوم آورد” ، برای نمونه مسجد بسیار کهن “فهرج” در استان یزد، پرهیز از بیهودگی، به معنای دوری از افزوده های غیر ضروری ( به زعم وی، در معماری سلامی، حتی مواد و مصالح تزئینی نیز با هدف تزئین مورد استفاده قرار نگرفته است)، درونگرایی که بیش از سه اصل دیگر، تاثیرات مذهب را نمایان می سازد. به گفته وی ، ” درون گرایی و کشش معماران ایرانی به سوی حیاطها و پادیاوها( جایگاه شستشو )و گودال، باغچه ها و هشتیها  و کلاه فرنگی ها که شبستان ها و نهانخانه های عشرت را گرداگرد خود گرفته و محیط های دلکش و خودمانی بوجود آورده، از دیرباز جزو منطق معماری ایران بوده است.” باغها نیز از این امر تبعیت کرده و معمولا دور تا دور آن با دیوار محصور بوده است.”

چهار اصل فوق را، اصل دیگری تکمیل می کند که به زعم پیرنیا، مختص معماری ایرانی- اسلامی است. این اصل که وی آن را ” نیارش و پیمون” می نامید، معماری ایرانی را  در هر سه مرحله اساسی معماری یعنی طرح و محاسبه و اجرا، به بهترین نحو یاری می کرد. نیارش به معنای عوامل نگهدارنده بنا، عبارت است از “مجوعه امور محاسباتی و استاتیکی به انضمام مصالح شناسی و استفاده از مناسبترین و کمترین مصالح”. پیمون ضوابطی است که به منظور تعیین و حفظ تناسب بین اجزای بنا رعایت می شد.. “پیروی از پیمون ، هر گونه نگرانی معمار را درباره نازیبایی یا نااستواری ساختمان از میان می برده است.”

یکی دیگر از عناصر معماری اصیل ایرانی که بر اساس نیازهای اقلیمی شکل گرفته، طاقهای قوسی و گنبدی می باشد. از جمله خصوصیات اقلیمی طاق های قوسی و گنبدی در مناطق گرم و خشک این است که ارتفاع اتاق از کف تا زیر طاق زیر می شود لذا می توان یک تهویه طبیعی در اطاق ایجاد کرد. از آن جایی که هوای گرم سبک تر است و به بالا صعود می کند و هوای خنک تر جایگزین آن می شود، با تعبیه چند دریچه در اطراف و یا نوک طاق ، هوای گرم از دریچه خارج می شود و یک جریان طبیعی از پایین به بالا به وجود می آید. همچنین از عمده مصالح مورد استفاده در این مناطق می توان به گل، خشت و آجر اشاره کرد که به وفور در این مناطق یافت می شود و از نظر اقلیمی عملکرد خوبی دارد زیرا در طی روز دیرتر گرم می شود و شب هنگام نیز، حرارت خود را دیرتر پس می دهد و این باعث تعدیل نوسان حرارت داخل ساختمان در طی شبانه روز می شود.

لکن به رغم ویژگی های شاخص معماری اسلامی-ایرانی، اینگونه معماری از اواخر دوره قاجار تا کنون دستخوش تغییراتی شده است. آیا در معماری نوین ایرانی همچنان فرم و فضا از نیازهای افراد تبعیت می کند؟ از این رو جهت پاسخگویی به این سوال و دستیابی به راهکارهایی به برای خلق فضاهای متناسب با نیازهای فرهنگی و اقلیمی ایرانیان مسلمان به بررسی و مقایسه معماری اصیل ایرانی- اسلامی پرداخته تا به استانداردهایی در زمینه خلق معمارانه فضا در معماری نوین ایرانی دست یابیم.

قابل ذکر است پژوهشگران خارجی نیز به موضوع فرم های طبیعی و استفاده از آن ها در هنر، توجه ویژه ای داشته اند. زیرا از آنجائی که اینگونه فرم ها بر اساس نیازهای طبیعی شکل گرفته اند، در مقایسه با فرم های مصنوعی کار آمد ترند. از آن جمله می توان به پژوهشی از  محققین دانشگاه شیکاگو اشاره نمود:

“نخستین مسئله متافیزیکی این است که ما چگونه باید ساختار فرم و فضا را در  جهان طبیعت درک کنیم؟ این سوال در واقع ما را به مسئله زیبایی شناختی دیگری رهنمون می نماید: ما چگونه می توانیم به طرز هنرمندانه ای، فرم و فضای خالص را در زمینه های نقاشی، مجسمه سازی، موسیقی و معماری از طریق طبیعت درک و استخراج نماییم؟

تعداد صفحه : 178

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید