دانلود پایان نامه ارشد : عوامل رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق جزاء

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : حقوق

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد مشهد

دانشکده علوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشـد

رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

 

  

موضوع:

 

عوامل رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق جزاء

 

 

استاد راهنما:

دکتر غلامحسین دلاور

 

 

استاد (استادان) مشاور:

استاد رجایی

 

 سال تحصیلی 85-1384

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :فهرست مطالبعنوان                                                                             صفحه1- پیشگفتار                                                 12- مقدمه                                                    23- فصل اول- مفاهیم مسئولیت                                          4مفاهیم مسئولیت)    الف- مفهوم لغوی مسئولیت                                     5ب-  مفهوم کلی مسئولیت                               6ج- مسئولیت در قرآن کریم                                         7د- مسئولیت اخلاقی                                          9هـ- مسئولیت اجتماعی                                    10جنبه های فردی و اجتماعی مسئولیت در فقه                                                10الف- جنبه فردی مسئولیت                             10ب- جنبه های اجتماعی مسئولیت در فقه                           124- فصل دوم- مفاهیم مسئولیت کیفری                                   15مفاهیم مسئولیت کیفری                                       16مسئولیت واقعی و انتزاعی                                    17مقایسه مسئولیت با تکلیف                                    19تفاوت میان مسئولیت و مجرمیت                                205- فصل سوم- سابقه تاریخی مسئولیت                                    21سابقه تاریخی مسئولیت                                               22
هـ
الف- سابقه مسئولیت در قدیم الایام                                     24بند اول- مختصات مسئولیت در قدیم الایام                      251- ویژگی جمعی بودن مسئولیت                                 252- تسری مسئولیت به اجساد و حیوانات                      273- موضوعی بودن مسئولیت                         31- در ایران باستان                                    31- در روم باستان                                        33- در یونان باستان                                     33ب- مسئولیت کیفری در دوران معاصر                                       336- فصل چهارم) مسئولیت کیفری در اسلام                                           36مسئولیت کیفری در اسلام                                              37الف- تعریف و خصوصیات مسئولیت کیفری در اسلام                           38ب- اصول حاکم بر مسئولیت کیفری در اسلام                          40بنداول- شخصی بودن مسئولیت کیفری                                  40بند دوم- برقراری شرایط عمومی مسئولیت                             42بند سوم- اصل تساوی در مجازاتها                              43بند چهارم- اصل قانونی بودن مجازاتها                              447- فصل پنجم) مسئولیت کیفری در مقررات جزایی ایران                                  47مسئولیت کیفری در مقررات جزایی ایران                                    46         الف- در قانون مجازات عمومی مصوب 1304                                 46ب- در قانون اقدامات تامینی مصوب 1339                                 47ج- در قانون مجازات عمومی اسلامی 1352                                  48د- مجازات اسلامی مصوب 1307                                       488- فصل ششم) حدود و قلمرو مسئولیت کیفری                                  50حدود و قلمرو مسئولیت کیفری                                               51بخش اول- اهلیت و انواع آن در حقوق جزا                              51الف- اهلیت جنایی                                               51ب- اهلیت مادی یا واقعی                                        52ج- اهلیت جزائی                                        53مقایسه اهلیت جزایی با اهلیت جنایی                                    54
و  
اهلیت جزایی و مسئولیت کیفری                                     54بخش دوم- تقصیر و مسئولیت کیفری                                      55قلمرو تقصیر در حقوق جزا                                    57الف- تقصیر در قلمرو وسیع                               57بند اول- ادراک و اختیار، توأماً شرط اعتبار اراده                   60بند دوم- اختیار، شرط منحصر اعتبار اراده                           60ب- تقصیر در قلمرو محدود                                     61ج- نقد و بررسی، ارزیابی نظریات                         62بخش سوم- اسناد و مسئولیت کیفری                                      63انواع اسناد    در حقوق جزا                                     63الف- اسناد یا انتساب مادی                              63ب- اسناد یا انتساب معنوی                               64اسناد مادی و مسئولیت کیفری                                       65اسناد معنوی و مسئولیت کیفری                               669- فصل هفتم) ارکان اهلیت جزائی                                     67ارکان و اهلیت جزایی                                            68رکن اول- ادراک                                             68الف- مفهوم ادراک و تمییز                                70ب- نقش ادراک در مسئولیت کیفری                           72ج- عقل در مفهوم ادراک                               73د- عقل در مقررات جزائی ایران                                 75هـ - عقل در حقوق جزائی اسلام                             76رکن دوم- اختیار                                          78مفاهیم و کاربردهای اختیار                               78الف- اختیار در لغت                                       78ب- اختیار در مفهوم فلسفی                               79بند اول- عنصر قدرت                              80بند دوم- عنصر اراده                             80ج- اختیار در مفهوم حقوقی                                      81بند اول- مفهوم نقش اراده                                   81
ز  
1- نقش اراده در رکن مادی جرم                                 822- نقش اراده در رکن روانی جرم                      83بند دوم- مفاهیم گوناگون اختیار در حقوق                           831- اختیارات در لغت                                 842- اختیار در تکالیف و جزائیات                                 84رکن سوم- علم به قانون                                          85الف- مفهوم قانون                                    85بند اول- نص جزایی                               86بند دوم- عدم مشروعیت جزایی                            86ب- نقش علم به قانون                                     87بند اول- علم به قانون، عنصر سازنده سوء نیت جزایی                    88بند دوم- علم به قانون جزا، شرط شمول قانون                           88بند سوم- علم به قانون، شرط ثبوت مسئولیت کیفری                       88بند چهارم- علم به قانون، شرط تحمل مجازات                            8910- فصل هشتم) صغر(کودکی) در مسئولیت کیفری                                                         90عوامل رافع مسئولیت کیفری                                           91علل عدم مسئولیت کیفری                                              92الف- علل توجیه کننده جرم یا علل مشروعیت                                 92ب- عوامل رافع مسئولیت کیفری                                    92ج- علل معافیت از مجازات یا معاذیر قانونی                                 93طبقه بندی عوامل رافع مسئولیت جزایی و وجوه افتراق آن با سایر علل                       93الف- طبقه بندی عوامل رافع مسئولیت کیفری                                 93بند اول- عوامل تام رافع مسئولیت جزایی                                 93بند دوم- عوامل نسبی رافع مسئولیت جزایی                             93ب- وجوه افتراق با سایر علل عدم مسئولیت                                  94بند اول- فرق عوامل رافع مسئولیت جزائی از علل مشروعیت                  94بند دوم- تفاوت میان علل عدم انتساب با معاذیر معاف کننده یا تخفیف دهنده مجازات  94بند سوم- فرق بین عوامل عینی رافع مسئولیت کیفری و معافیت از مجازات               96تأثیر عوامل عینی رافع مسئولیت نسبت به سایر شرکت کنندگان                            97
ح
تأثیر عوامل عینی رافع مسئولیت کیفری و مسئله مسئولیت مدنی                          97خصوصیات ضمنی قانون و عوامل عینی رافع مسئولیت کیفری                          99مقررات قانون ایران و خصوصیات ضمنی عوامل رافع مسئولیت کیفری                 100مجرم در برخورد با علل رافع مسئولیت                           10111- فصل نهم) جنون                                           102کودکی و مسئولیت کیفری                                            103تاریخچه ی مسئولیت کیفری اطفال                                        103طفل کیست؟                                                    104مفهوم بلوغ                                                       108الف- مفهوم علمی بلوغ                                           108ب- معیار بلوغ در قفسه                                        110بند اول- معیار بلوغ در کتاب                                   110بند دوم- معیار بلوغ در سنت                                    111بند سوم- سخنان فقها در مورد علایم و سن بلوغ                    111اهمیت جرایم اطفال                                           113مسئولیت جزایی اطفال                                         114مسئولیت جزایی اطفال در مراحل مختلف طفولیت و امتیازات هر دوره                    115الف- مسئولیت جزایی اطفال غیرممیز                                  116ب- مسئولیت جزایی اطفال ممیز                                   117ج- مسئولیت جزائی اطفال در مرحله بلوغ                             120مسئولیت جزایی اطفال در قوانین ایران                                  121الف- قانون مجازات عمومی ایران مصوبات 1304                        121ب- قانون مجازات عمومی مصوب 1352                             122ج- قانون مجازات اسلامی مصوب 1361                             123مسئولیت اجزایی اطفال در اسلام                                  125الف- بلوغ                                        125ب- ادراک یا تمیز                                          126بند اول- حقوقی                                   127بند دوم- جزائیات                                      128سن تمییز در حقوق جزای اسلام                                    129
ط  
الف- سن عدم مسئولیت جزایی                                 130ب- سن مسئولیت جزایی نسبی                              130ج- سن مسئولیت جزایی کامل                               13112- فصل دهم) جنون                                         133جنـون                                                 133سابقه تاریخی عدم مسئولیت جزایی مجائین                              133جنون از مسایل موضوعی است                                      135تعریف جنون                                                    136انواع جنون                                                    137اول- اختلالات سیستم عصبی                                138دوم- جنون اخلاق                                        140سوم- دیوانگی ناشی از مصرف بی رویه مشروبات الکلی و مواد مخدر              140ارزیابی یا نحوه احراز جنون                                    146الف- کارشناس روانی                                    146ب- همکاری کارشناس و قاضی                              147جنون در قوانین سابق جزایی ایران                                    148جنون در قانون مجازات اسلامی                                    149ضوابط قانونی حاکم بر مفاهیم جنون                                   150آثار جنون                                                 152لزوم احراز جنون در حال ارتکاب جرم                             155الف- تقارن جنون یا جرم                                    155ب- تلازم جنون یا جرم                                   157ج- جنون کامل                                          157تأدیب مجنون                                                   158تشریفات اداری نگاهداری مجنون                                  158مسئولیت مدنی مجنون                                        15913- فصل یازدهم) جبر و اشتباه                                   160بخش اول- مفاهیم اجبار                                     161الف- تعریف اجبار                                      161ب- اجبار و اختیار                                     161
ی  
ج- اجبار و اکراه                                      164د- خلاصه تفاوت های اجبار با اکراه و جنون واضطرار                     167بند اول- تفاوت اجبار و اکراه                            167بند دوم- تفاوت اجبار و جنون                         167بند سوم- تفاوت اجبار و اضطرار                           167بخش دوم- انواع مختلف اجبار                                168الف- اجبار مادی                                  168بند اول- علل اجبار مادی                            168بند دوم- شرائط اجبار مادی                          168اجبار مادی با منشأ درونی                           173ب- اجبار معنوی                                   174بند اول- اجبار معنوی خارجی                         174شرایط اجبار معنوی خارجی                            174بند دوم- اجبار معنوی داخلی                         177نقش انگیزه شرافتمندانه در مسئولیت کیفری                    177نقش تحریک در مسئولیت کیفری                            178تحقیق اجبار در جرائم قابل تعزیر                            179بخش سوم- بررسی اجبار در قوانین جزایی ایران                     179الف- قانون مجازات عمومی                               179ب- اجبار در قانون مجازات اسلامی                             179ضوابط قانونی حاکم بر اجبار                              181الف- اکراه در قتل                                     181ب- جرم باید از مجازات های تعزیری باشد                      182ج- اجبار در غیر مورد تعزیرات                          182شرایط اجبار رافع مسئولیت جزایی                          182مسئولیت مدنی در زمینه اجبار                             18214- فصل دوازدهم- جهل و اشتباه                                      183بخش اول- مفاهیم جهل                                   184تعریف اشتباه                                          184مقایسه مفهوم جهل و اشتباه و موارد مشابه آن                              185 ب- اشتباه                                        186         الف- جهل                                    185ج- غلط                                           187د- خطا                                           188هـ - سهو                                         188و- غفلت                                          189ز- نسیان                                         189تفاوت میان جهل و نسیان                                    190جایگاه اشتباه در حقوق جزا                                      192الف- اشتباه در قانون                             192ب- اشتباه در عمل                                      194بخش دوم- انواع جهل در اعمال حقوق عرفی                          195الف- جهل مرکب                                    195ب- جهل بسیط (شبهه)                               197بخش سوم- انواع جهل و جایگاه آن در فقه شیعه                     203الف- جهل و شبهه حکمیه                                 204ب- جهل و شبهه موضوعیه                                 204ج- جهل تقصیری                                    206د- جهل قصوری                                     206بخش چهارم- جایگاه جهل در حقوق اسلامی                            207الف- جایگاه در جرائم مستوجب حد                             207ب- جایگاه جهل و شبه در جرایم مستوجب قصاص و دیات            210ج- جایگاه جهل، شبهه در جرائم مستلزم تعزیرات                214بخش پنجم- قلمرو تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در حقوق جزای عرفی             217الف- تأثیر جهل حکمی بر مسئولیت کیفری                       217ب- تأثیر جهل موضوعی بر مسئولیت کیفری                       218بخش ششم- قلمرو تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در حقوق اسلامی                 218الف- ادله و مستندات تأثیر جاهل بر مسئولیت کیفری                     218بند اول- ادله برائت                                219
ل  
بند دوم- قاعده درأ                                 220بند سوم- روایات وارده در مورد معذور بودن جاهل                    221ب- ادله و مستندات عدم تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری                    225بند اول- قاعده اشتراک احکام میان عامل و جاهل                     226بند دوم- قاعده وجوب تعلم احکام                     227بند سوم- فرض عالم بودن افراد به احکام اسلامی                      227ج- اَلجَمعْ مَهما اَمکَن اُولی مِنَ الطَّرح(جمع عرفی میان ادله بهتر از رد کردن آنهاست)228بخش هفتم- قلمرو تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در قوانین و مقررات جزایی ایران        232الف- تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در جرائم مستوجب حد                  2321- جرم زنان                                   2332- حد مسکر                                    2343- جرم سرقت                               235ب- تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در جرائم مستوجب قصاص                  236بند اول- اشتباه در هدف (اشتباه در شخص طرف)                       238بند دوم- اشتباه در هویت مجنی علیه (اشتباه در شخصیت)              240ج- تأثیر جهل بر مسئولیت کیفری در جرائم مستوجب دیه                   241بند اول- جهل حکمی                             243بند دوم- جهل موضوعی                           244خلاصه بحث                                             247فهرست منابع و مآخذپیشگفتـار مسئولیت کیفری از شرایط اوصافی بحث می کند که امکان منطقی تحمیل مجازات را بر مرتکب جرم فراهم می آورد گر چه بی تردید تنها در فرض وقوع جرم سخن از تحمیل مجازات صحیح و منطقی است اما دیری است که صاحب نظران جزایی بر این باورند که مسئولیت کیفری در برابر جرم در گروی وصف خاص و مرهون حالت ویژه ای است نزد مرتکب که در غیاب آن تحمیل کیفر بر او منطقاً و عقلاً ناممکن می نماید عنایت به همین وصف خاص که از آن به (اهلیت جزایی) تعبیر می کند در مقام جوهر و بن مایه مسئولیت کیفری است سبب شده تا نهاد مسئولیت کیفری موجودیتی متمایز از دو نهاد در جرم و مجازات یافته و مبحثی جداگانه و دامنه دار را در بخش حقوق جزای عمومی خود اختصاص داده «جرم و مجازات» دو نهاد مهم جزایی اند که به دو شکل متفاوت با مرتکب جرم ارتباط پیدا می کنند یکی از مرتکب «صادر» و دیگری به مرتکب «تحمیل» می گردد حقوق جزا به تعیین و تحویل شرایط و او صافی در مرتکب می پردازد که در پرتو آنها از یک سو «صدور جرم» از مرتکب واز سوی دیگر «تحمیل مجازات» بر وی امکان پذیر می شود گو اینکه شرایط لازم برای «صدورجرم» با شرایط ضروری برای «تحمیل مجازات» بر هم انطباق کامل ندارد.حقیقت این است که حقوق جزا تنها پس از آشنایی با مسئولیت کیفری مبتنی بر تقصیر بود که مورد توجه قرار گرفت تا نگاهی عمیق بر آن و عواملی که دافع مسئولیت است را موضوع تحقیق قرار دهیم رساله ای که پیش دو خواننده گرامی قرار دارد به پایه چنین دیدگاهی از مسئولیت کیفری و عواملی که در رفع مسئولیت کیفری موثر واقع می شود و را مورد بررسی قرار می دهد تا مجموعه کامل از این مقوله مهم که به صورت پراکنده و بدون جمع بندی و نتیجه گیری در کتب حقوق جزاء مورد بررسی قرار گرفته را مفصلا و به طور کامل ارائه داده باشیم تا به امید آنکه این اثر ناچیز مورد استفاده دانشجویان – دانش پژوهان و مشاوران حقوق و قضات و وکلا و علاقه مندان به علم حقوق قرار گیرد و در مجموع برای همه ما فتح بابی به سوی نور و خیر و موجب برانگیختن اندیشه و صاحب نظران طرح مسائل حقوقی دقیقتری در این زمینه و سایر مباحث مربوط باشد. مقدمـهمسئولیت در معنی عام آن از نظر قانون شامل مسئولیت مدنی و کیفری است و مسئولیت کیفری ناشی از جرم و یکی از بنیادهای حقوقی است که بدون اثبات آن، احقاق حق مفهوم عینی خود را از دست داده و صرفاً جنبه ذهنی خواهد داشت زیرا در جریان رسیدگی به هر پدیده جزایی یگانه عاملی که حق را از قوه به فعل در آورده به آن عینیت می بخشد و به طور ملموس در اختیار صاحب حق قرار می دهد، اثبات مسئولیت کیفری است.به همین مناسبت نخستین پرسشی که در ابتدای این بحث مطرح خواهد شد این است که ببینیم تدبیر قانون گذار کیفری در مسئول شناختن افرادی که قوانین جزایی را نقض می کنند چیست؟بطور کلی، الزام شخص به پاسخگویی در قبال تعرض نسبت به جسم و جان و مال و یا حیثیت دیگران، خواه به جهت حمایت از حقوق و آزادی های فردی انجام گیرد و خواه به انگیزه دفاع از جامعه به منظور برقراری تناسب منطقی بین مجازات وجرم و یا به عنوان اجرای عدالت و احقاق حق در بین مردم، صورت پذیرد، تحت عنوان ،مسئولیت کیفری مطرح می شود که از نظر حقوق جزاء تشخیص آن دارای اهمیت زیادی است، زیرا تحمیل کیفر و تعیین میزان مجازات مرتکب جرم به عنوان نتایج و عواقب نامطلوب کاریکه انجام داد و مستلزم آن است که مستحق کیفر، از نظر جسمی و روانی و  رشد اهلیت و سایر خصوصییات لازم در وضعی باشد که توانایی درک صحیح اعمال و رفتار خود را داشته باشد تا بتوان جرم را به او نسبت داد یا به عبارت دیگر، مرتکب قابلییت انتخاب نتیجه مجرمانه را دارا باشد تا از نظر کیفری مسئول شناخته شود.اثبات این مسئله که یکی از مسائل موضوعی حقوق جزا  و علی القاعده به عهده مقامات قضایی صلاحیت دار می باشد. باید در رسیدگی های قضایی اعم از مراهل تحقیق و دادرسی در مورد هر متهمی کیفیات مربوط به شخصیت مرتکب جرم برای احراظ و اثبات مسئولیت یا عدم مسئولیت کیفری مرتکب و صدور حکم مقتضی دقیقا مورد توجه وبررسی قرار گیرد بعلاوه در پاره ای از اوقات قانون گذار به علت وجود شرایط و کیفیات خارجی مربوط به وقوع جرم عمل مجرمانه مرتکب را تحت عنوان عوامل توجیه کننده و رفع کننده باعث زوال مسئولیت کیفری می شناسد امعان در مسائل فوق اهمیت بحث و شناخت مسئولیت کیفری را به خوبی روشن می کند و نشان می دهد تعیین حد و مرز و بیان ماهییت جامع و مانع مسئولیت کیفری بوسیله قانون گذار تا چه حدی می تواند در احقاق حق و اجرای عدالت و حفظ نظم و امنیت در جامعه مؤثر باشد.مع هذا این امر آن طور که باید و شاید مورد توجه قانون گذار قرار نگرفته در هیچ یک از قوانین جزایی و مدونه کشورمان ماهیت حقوقی و تعریف مسئولیت کیفری و عوامل رافع مسئولیت کیفری به طور مشخص بیان نشده است چنان که در مطالعه مقررات جزایی و موضوعه و عوامل رفع کننده ملاحظه می شود قانون گذار گاهی به ذکر کلمه مسولیت اکتفاء کرده و زمانی عنوان کلی (مسئولیت جزایی) و یا (صدور مسئولیت جزایی) را برای موارد مربوط به این پدیده انتخاب کرده است ، بدون اینکه تعریفی از مسئولیت کیفری و عوامل رفع کننده ارائه کرده باشد1.در این چشم انداز ، تلاش برای تبیین علمی و گزینش تعریف «مسئولیت کیفری و عوامل رافع مسئولیت کیفری» با مطالعه و دقت در معانی واژه مسئولیت و مفاهیم کلی اخلاقی قانونی و موارد استعمال لفظ مسئولیت و عوامل رفع از  مسئولیت و مشتقات آنرا از فقه  در آیات قران کریم و روایات و حقوق جزا دنبال خواهیم کرد.مقررات جزایی پاره ای کشورها بی آنکه ذکری از شرایط عمومی تحقق مسئولیت کیفری به میان آورند صرفاً به بیان علل یا حالاتی پرداخته اند که بر دفعیت مرتکب جرم و یا رابطه ذهنی او با جرم تاثیر گذاشته از این رهگذر اهلیت جزایی متهم را از بین برده یا وصف مجرمانه را از اراده او باز می ستاند و به این وسیله مواخذه متهم را نسبت به جرم انجام یافته ناممکن می سازد این علل و حالات را گاه عوامل رافع و یا احیانا موانع مسئولیت کیفری می خوانند از جمله صغر ، جنون ، مستی ، اجبار و اکرا ه و افطرار ، و اشتباه که این عوامل یا موانع به شمار می روند در ضمن موادی از قانون جزای این کشورها جداگانه ذکر و شرایط آنها و آثار ویژه هر یک بر مسئولیت کیفری متهم به تفضیل یا به اجمال بیان شده است. فصل اول مفاهیم مسئولیت  مفاهیم مسئولیتالف) مفهوم لغوی مسئولیتدر کتاب های فرهنگ لغات زبانهای مختلف مسئولیت به معنی قابل باز خواست بودن انسان آمده و غالباً به مفهوم تکلیف و وظیفه و آنچه که انسان عهده دار آن باشد تعریف شده است چنان که در فرهنگ جامع نوین عربی به فارسی، مسئولیت به معنی قابل بازخواست و مسئول به معنی قابل جواب آمده است.در المنجد1مسئولیت از سئل و به معنی آنچه که مورد سؤال قرار می گیرد یعنی: (ما یسئل) تعریف شده است.در فرهنگ فارسی معین ، مسئول  به معنی ، چیزی خواهش شده کسی که فرضیه ای بر ذمه دارد که اگر عمل نکند از او باز خواست شود و مسئولیت به معنی مسئول بودن و موظف بودن به انجام دادن امری است2.در مفردات راغب در تعریف مسئولیت آمده است سؤال به معنی خواهش و در خواست و پرسش است. چنان که گفته شود (سالت عن حاله) از حالش پرسید و یا (سالت بکذا) او چنین پرسید یَسئولُنَکَ عَنِ الاَفعال در مورد افعال از تو می پرسند و مسئول به معنی قابل بازخواست ذکر شده است .در فرهنگ فارسی عمید ، مسئولیت عبارت است از آنچه انسان عهده دار و مسئول آن باشد و مسئول به معنی پرسیده شده و خواسته شده آمده است3.بنابر آنچه در ترمینولوژی حقوق آمده است مسئولیت عبارت است از تعهد قانونی شخص ، بر رفع ضرری که به دیگری وارد کرده است4.از نظر فرهنگ فارسی نفیسی مسئول کسی است که از وی سوال کنند و در خواست نمایند5. به هرحال بررسی معانی لغوی و اصطلاحی مسئولیت ملازمه این کلمه را با تعهد و تکلیف، آشکار می سازد ولی این معنی به تنهایی نمی تواند مفاهیم گوناگون و ابعاد مختلف و مصطلح مسئولیت را بازگو کند.برای درک مفهوم واقعی مسئولیت از جهات گوناگون ناگذیر باید علاوه بر وجود تعهد و تکلیفی که از طرف مقام صلاحیت دار ، وضع و برقرار می گردد ، عوامل و شریط لازم دیگری را هم در نظر گرفت. در این باره لازم است که:اولاً: مشروعیت مقام یا مقامات صلاحیت داری که حق وضع هرگونه قاعده یا تکلیفی را دارند مورد تأیید شخص مسئول و موظف قرار گیرد.ثانیاً: شخصی که دارای اهلیت قانونی است از وجود وظیفه و یا قوانین موضوعه ، مطلع و آگاه گردد و توانایی انجام عمل و یا ترک آن را داشته باشد به این ترتیب ابعاد مختلف مفهوم مسئولیت و ماهیت آن با جمع شدن عوامل سه گانه زیر فراهم خواهد شد .1- آگاهی و اطلاع شخص ، از قائده و یا تکلیف و توانایی انجام ویا ترک آن .2- وجود او امر ونواهی قانونی3- مشروعیت مقام واضع قائده ویا تکلیفاینک ارتباط منطقی بین عوامل یاد شده راتحت عنوان کلی مسئولیت مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.ب) مفهوم کلی مسئولیتبرای اینکه مفهوم کلی مسئولیت از نظر کلی مصداق پیدا کند وجود دو دست از عوامل و شرایط ضرورت دارد. دسته اول ، عوامل ابتدایی یا مقدمات مسئولیت ، دسته دوم شرایط مسئولیت که به ترتیب به بررسی آنها می پردازیم.عوامل مسئولیت1- وجود انسان مکلف و آگاهی که اهلیت لازم برای انجام یا خوداری از انجام ممنوعیت های قانونی را داشته باشد.2- وجود آمر یا مقامات صلاحیت داری که حق وضع هر قاعده و یا قانون و یا تکلیفی را دارا باشند.3- وجود قواعد و مقررات مشروع قانونی و یا اجتماعی که مطابق آن وظایف و تکالیف اطاعت کنندگان از قانون به خوبی مشخص و معلوم شده باشد با توجه به این مقدمات حال اگر از بین عوامل سه گانه فوق الذکر وجود عامل و همچنین وجود قواعد و مقررات قانونی را به طور ثابت در نظر بگیریم و در ارتباط با تعیین نقش سومین عامل در مراتب مذکور هرگاه انسانی مرتکب انجام یا ترک یکی از ممنوعیت های قانونی گردد موضوع مسئول شناختن او مطرح خواهد شد و این همان مطلبی است که ما در صدد بررسی آن هستیم.ناگفته نماند که حصول هر یک از مراتب و عوامل ابتدایی سه گا نه بالا نیازمند فراهم شدن مراتب یا مقدمات خاص دیگری است که این مختصر تاب تفضیل همه آنها را ندارد ولی برای نمونه تنها به مشروعیت «وجود آمر صلاحیت دار» اشاره میکنیم یعنی برای این که معلوم شود آیا آمر صلاحیت توانایی و مشروعیت قانونی لازم را برای وضع قوانین و تکالیف مورد نظر داشته و یا اینکه به ناحق به وضع چنین مقرراتی پرداخته است فرض کنیم در یک موسسه ای مطابق اساسنامه مصوبه و شرح وظایف و روش جاری مدیر کل حق و صلاحیت دارد که برای بهبود وضع و اداره امور آن موسسه در مواقع مقتضی دستوراتی صادر کنند و به موقع به اجرا بگذارد مثلا از اعضاء و کارمندان موسسه بخواهد برای انجام کارهای عقب مانده به صورت یک ماه هر روز یک ساعت زودتر در محل کار حاضر شوند. صدور چنین دستورالعملی از ناحیه مدیر کل آن موسسه به عنوان آمری قانونی و صلاحیت دارهرگاه در چارچوب ضوابط و اختیارات برقرار گردیده باشد علی القاعد باید او را عاملی صلاحیت دار ، برای اتخاذ وضع چنین دستورالعملی بدانیم در نتیجه هرگاه عضوی از اعضای موسسه پس از اطلاع از وجود چنین دستوری اگر از انجام آن سر پیچی کند مسئول شناخته می شود.نکته اساسی دیگری که در این گفتار دارای اهمیت فوق العاده ای است آن است که هر قاعده و قانون و یا تکلیفی که از آن ناحیه آمر و یا مقامات صلاحیت دار وضع و برقرار می گردد حتما باید به خاطر نوعی مصلحت و فایده و یا برای دفع مفسده و جلوگیری از ضرر و زیان فردی و یا اجتماعی باشد.1- در این باره به سر فصل مواد 33 الی 45 قانون مجازات عمومی اصلاحی سال 1352 و همچنین سرفصل مواد 29 الی 39 قانون راجعه مجازات اسلامی مصوب 21 تیرماه 1361کمیسیون امر قضایی مجلس شورای اسلامی مراجعه فرمائید.1- المنجد فی اللغه و الاعلام ، چاپخانه شرقیه بیروت سال 1976، ص 316.2- محمد معین، فرهنگ فارسی، ج 3، امیر کبیر، 1362، ص 40 ، 77.3- حسن عمید، فرهنگ فارسی، امیرکبیر، تهران، 1362، ص 950.4- جعفر جعفری، لنگرودی، ترمینولوژی حقوق، چاپ سوم بدون تاریخ، ص 643.5- علی اکبر نفیسی، ناظم الاطباء، فرهنگ نفیسی، ج 5، تهران 1317 – 1334، ص 3329.(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)تعداد صفحه : 272قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید