دانلود پایان نامه ارشد: مصرف رسانه ای و اعتماد اجتماعی

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : علوم اجتماعی

گرایش : جامعه شناسی

عنوان : مصرف رسانه ای و اعتماد اجتماعی

دانشگاه مازندران

دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

 پایان نامه دوره کارشناسی ارشد در رشته علوم اجتماعی (گرایش جامعه شناسی)

 موضوع :

مصرف رسانه ای و اعتماد اجتماعی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه مازندران)

استاد راهنما:

دکتر محمد اسماعیل ریاحی

استاد مشاور:

دکتر نادر رازقی

اساتید داور:

دکتر محمود شارع پور

دکتر حیدر جانعلیزاده

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:فهرست جداول---------------------------------------------------------------------- دفهرست نمودارها--------------------------------------------------------------------- زمقدمه----------------------------------------------------------------------------- سفصل اول: کلیات­پژوهش1-1- بیان مسئله--------------------------------------------------------------------- 21-2- اهمیت و ضرورت پژوهش---------------------------------------------------------- 61-2-1- اهمیت اعتماد اجتماعی-------------------------------------------------------- 61-2-2- اهمیت جامعه­ی آماری--------------------------------------------------------- 71-3- اهداف پژوهش------------------------------------------------------------------ 81-3-1- هدف کلی------------------------------------------------------------------ 81-3-2- اهداف جزیی--------------------------------------------------------------- 8خلاصه فصل------------------------------------------------------------------------ 9فصل دوم: پیشینه تجربی پژوهشمقدمه----------------------------------------------------------------------------- 112-1- تحقیقات انجام شده در ایران (داخلی)--------------------------------------- 122-2- تحقیقات انجام شده در خارج-------------------------------------------------- 172-3- جمع بندی--------------------------------------------------------------------- 24خلاصه فصل------------------------------------------------------------------------ 26فصل سوم: پیشینه نظری پژوهشمقدمه----------------------------------------------------------------------------- 283-1- تعریف اعتماد------------------------------------------------------------------- 293-2- انواع اعتماد-------------------------------------------------------------------- 323-2-1- اعتماد بنیادین--------------------------------------------------------------- 323-2-2- اعتماد بین شخصی----------------------------------------------------------- 343-2-2-1- جانسون--------------------------------------------------------------- 343-2-2-2- کلمن----------------------------------------------------------------- 353-2-3 اعتماد اجتماعی--------------------------------------------------------------- 373-2-3-1- پاتنام------------------------------------------------------------------ 383-2-3-2- اینگلهارت-------------------------------------------------------------- 403-2-4- اعتماد نهادی---------------------------------------------------------------- 423-2-4-1- گیدنز----------------------------------------------------------------- 433-2-4-2- افه------------------------------------------------------------------- 443-2-4-3- زتومکا---------------------------------------------------------------- 473-3 - مسائلی پیرامون رسانه­های جمعی--------------------------------------- 493-3-1- مفهوم و اهمیت رسانه­های جمعی--------------------------------------- 493-3-2- کارکردهای رسانه­های جمعی--------------------------------------------- 503-3-3- دوره­بندی نظریات مربوط به تأثیرات رسانه­های جمعی------------------- 533-4- نظریات مربوط به تأثیر رسانه­های جمعی بر اعتماد--------------------------- 543-4-1- پاتنام--------------------------------------------------------------------- 543-4-2- اوسلنر-------------------------------------------------------------------- 553-4-3- زتومکا-------------------------------------------------------------------- 563-4-4- کلمن--------------------------------------------------------------------- 563-4-5- گیدنز--------------------------------------------------------------------- 573-5- چارچوب نظری پژوهش-------------------------------------------------- 573-6- مدل تحلیلی پژوهش------------------------------------------------------ 663-7- فرضیات پژوهش----------------------------------------------------------- 67خلاصه فصل------------------------------------------------------------------ 68فصل چهارم: روش شناسیمقدمه----------------------------------------------------------------------------- 704-1- روش پژوهش------------------------------------------------------------------- 714-2- جامعه ی آماری----------------------------------------------------------------- 714-3- حجم نمونه ی آماری-------------------------------------------------------------- 724-4- روش نمونه گیری---------------------------------------------------------------- 734-5- فرایند گردآوری داده ها------------------------------------------------------------ 744-6- ابزار پژوهش------------------------------------------------------------------- 744-7- متغیرهای مستقل، واسط و وابسته پژوهش------------------------------------ 744-8- تعریف مفاهیم------------------------------------------------------------------- 754-8-1- تعاریف نظری مفاهیم---------------------------------------------------------- 754-8-1-1- اعتماد بین شخصی-------------------------------------------------------- 754-8-1-2- اعتماد اجتماعی---------------------------------------------------------- 754-8-1-3- اعتماد نهادی------------------------------------------------------------ 764-8-1-4- مصرف رسانه های جمعی------------------------------------------------- 764-8-1-5- میزان فعالیت در انجمن های داوطلبانه------------------------------------ 764-8-1-6- هنجار معامله متقابل------------------------------------------------------- 764-8-1-7- نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون-------------------------------------- 774-8-1-8- احساس عدالت---------------------------------------------------------- 774-8-1-9- فرصت طلبی------------------------------------------------------------ 774-8-1-10- ویژگی های فردی پاسخگویان------------------------------------------- 774-8-2- تعریف عملیاتی مفاهیم و شاخص ها------------------------------------- 784-8-2-1- اعتماد بین شخصی-------------------------------------------------------- 784-8-2-2- اعتماد اجتماعی---------------------------------------------------------- 794-8-2-3- اعتماد نهادی------------------------------------------------------------ 804-8-2-4- مصرف رسانه ای--------------------------------------------------------- 814-8-2-5- میزان فعالیت در انجمن های داوطلبانه---------------------------------- 824-8-2-6- هنجار معامله­ی متقابل------------------------------------------------ 834-8-2-7- نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون-------------------------------------- 834-8-2-8- احساس عدالت---------------------------------------------------------- 844-8-2-9- فرصت طلبی------------------------------------------------------------ 864-8-2-10- مشخصات فردی یا متغیرهای زمینه ای-------------------------------- 874-9- اعتبار و پایایی ابزار سنجش------------------------------------------------ 884-9-1- اعتبار پژوهش--------------------------------------------------------------- 884-9-2- پایایی پژوهش--------------------------------------------------------------- 884-10- واحد تحلیل------------------------------------------------------------------- 904-11- تکنیک های تجزیه و تحلیل داده ها--------------------------------------- 904-12- استاندارد سازی---------------------------------------------------------------- 904-13- تغییر شکل مقیاس ها برای معنا کردن حد بالا و پایین مقیاس---------------- 91خلاصه فصل------------------------------------------------------------------------ 92فصل پنجم: توصیف داده هامقدمه----------------------------------------------------------------------------- 945-1- توصیف متغیرهای زمینه ای-------------------------------------------------- 955-1-1- توزیع پاسخ گویان بر حسب جنسیت-------------------------------------- 955-1-2- توزیع پاسخ گویان بر حسب گروه های سنی--------------------------- 965-1-3- توزیع پاسخ گویان بر حسب وضعیت تأهل به تفکیک جنسیت------------ 975-1-4- توزیع پاسخ گویان بر حسب مقطع تحصیلی به تفکیک جنسیت--------- 975-1-5- توزیع پاسخ گویان بر حسب دانشکده به تفکیک جنسیت --------------- 985-1-6- توزیع پاسخ گویان بر حسب معدل---------------------------------------- 995-1-7- توزیع پاسخگویان بر حسب محل تولد------------------------------------ 995-1-8- توزیع پاسخگویان بر حسب محل سکونت فعلی به تفکیک جنسیت-------- 1005-1-9- توزیع پاسخگویان بر حسب پایگاه اقتصادی- اجتماعی والدین-------------- 1015-1-10- توزیع پاسخگویان بر حسب محل سکونت­والدین-------------------------- 1025-2- توصیف متغیرهای مستقل------------------------------------------------- 1035-2-1- مصرف تلویزیون داخلی ------------------------------------------------------- 1035-2-2- مصرف تلویزیون ماهواره ای ---------------------------------------------------- 1075-3- توصیف متغیرهای واسط----------------------------------------------------------- 1115-3-1- میزان فعالیت در انجمن های داوطلبانه---------------------------------------- 1115-3-2- هنجار معامله متقابل----------------------------------------------------------- 1145-3-3- نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون-------------------------------------------- 1175-3-4- احساس عدالت ------------------------------------------------------------- 1195-3-5- میزان فرصت طلبی----------------------------------------------------------- 1215-4- توصیف­انواع­اعتماد--------------------------------------------------------------- 1235-4-1- اعتماد اجتماعی(متغیر وابسته)--------------------------------------------- 1235-4-2- اعتماد بین شخصی----------------------------------------------------------- 1265-4-3- اعتماد نهادی---------------------------------------------------------------- 129خلاصه فصل------------------------------------------------------------------------ 132فصل ششم: تجزیه و تحلیل داده هامقدمه----------------------------------------------------------------------------- 1346-1- بررسی رابطه بین متغیرهای زمینه ای با متغیرهای مستقل، واسط و انواع اعتماد---- 1356-1-1- مقایسه میانگین میزان تماشای تلویزیون برحسب جنسیت----------------- 1356-1-2- مقایسه میانگین انواع اعتماد بر حسب جنسیت---------------------------- 1356-1-3- مقایسه میانگین متغیرهای واسط برحسب جنسیت------------------------ 1376-1-4- رابطه سن و میزان تماشای تلویزیون---------------------------------------- 1386-1-5- رابطه سن و انواع اعتماد------------------------------------------------------ 1386-1-6- رابطه ی سن و متغیرهای واسط------------------------------------------- 1396-1-7- رابطه­ی مقطع تحصیلی و میزان تماشای تلویزیون----------------------- 1396-1-8- رابطه ی مقطع تحصیلی و انواع اعتماد-------------------------------------- 1406-1-9- رابطه­ی مقطع تحصیلی و متغیرهای واسط-------------------------------- 1416-1-10- مقایسه میانگین میزان تماشای تلویزیون برحسب محل سکونت والدین----- 1426-1-11- مقایسه میانگین انواع اعتماد برحسب محل سکونت والدین-------------- 1436-1-12- مقایسه میانگین متغیرهای واسط برحسب محل سکونت والدین--------- 1446-1-13- رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی و میزان تماشای تلویزیون--------------- 1456-1-14- رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی و انواع اعتماد---------------------------- 1456-1-15- رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی و متغیرهای واسط--------------------- 1466-2- بررسی رابطه متغیرهای مستقل و واسط با اعتماد نهادی------------------- 1476-2-1- مقایسه میانگین اعتماد نهادی بر حسب تماشای تلویزیون(داخلی/ماهواره ای)----- 1476-2-2- مقایسه میانگین اعتماد نهادی بر حسب انواع برنامه های تلویزیون(داخلی/ماهواره ای)----- 1486-2-2-1- مقایسه میانگین اعتماد نهادی بر حسب انواع برنامه های تلویزیون داخلی------- 1486-2-2-2- مقایسه میانگین اعتماد نهادی بر حسب انواع برنامه های تلویزیون ماهواره ای----- 1496-2-3- بررسی رابطه بین میزان تماشای تلویزیون(داخلی/ماهواره ای)با اعتماد نهادی------- 1496-2-4- بررسی رابطه متغیرهای واسط با اعتماد نهادی-------------------------------- 1506-3- آزمون فرضیات------------------------------------------------------------------ 1516-4- ماتریس همبستگی------------------------------------------------------------1566-5- تحلیل رگرسیونی متغیرهای پیش بینی کننده اعتماد اجتماعی-------------- 1596-5-1- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر اعتماد اجتماعی------------------------ 1596-5-2- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر هنجار معامله متقابل--------------------- 1636-5-3- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون------- 1646-5-4- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر احساس عدالت------------------------ 1656-5-5- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر میزان فرصت طلبی------------------------- 1666-5-6- تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر میزان فعالیت در انجمن های داوطلبانه------ 1676-6- تحلیل مسیر-------------------------------------------------------------------- 168خلاصه فصل------------------------------------------------------------------------ 171فصل هفتم: نتیجه گیریمقدمه----------------------------------------------------------------------------- 1747-1- نتایج عمده پژوهش--------------------------------------------------------------- 1747-2- بحث و نتیجه­گیری--------------------------------------------------------------- 1797-3- ارائه پیشنهاد­ها وراهکار­های اجرایی و پژوهشی----------------------------------- 1857-3-1- پیشنهاد­های اجرایی----------------------------------------------------------- 1857-3-2- پیشنهاد­های پژوهشی---------------------------------------------------------- 186فهرست منابع------------------------------------------------------------------------ 187ضمائم---------------------------------------------------------------------------- 197چکیده:اعتماد همواره یکی از مهم­ترین موضوعات در تحقیقات سرمایه اجتماعی محسوب می­شود و اهمیت آن به طور گسترده­ای از سوی نظریه­پردازان سیاسی و اجتماعی از لاک و توکویل تا پاتنام و نظریه­پردازان جامعه مدنی مورد تأکید قرار می­گیرد. در این پژوهش تأثیر مصرف رسانه­ای بر اعتماد اجتماعی با تأکید بر تلویزیون داخلی و ماهواره­ای مورد بررسی و آزمون تجربی قرار گرفته است.این پژوهش با روش پیمایش انجام شده است و در آن، دانشجویان دانشگاه مازندران در سال تحصیلی 92-91 به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شدند و تعداد 400 نفر بر اساس نمونه­گیری طبقه­ای متناسب انتخاب و پرسشنامه­ها بین آن­ها توزیع شد. سپس اطلاعات جمع­آوری شده به کمک نرم­افزار SPSS و با استفاده از روش­های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته­های پژوهش حاکی از آن است که بین میزان تماشای تلویزیون داخلی با اعتماد اجتماعی رابطه معنا داری وجود ندارد، اما میزان تماشای تلویزیون ماهواره­ای با اعتماد اجتماعی دارای رابطه معکوس می­باشد. میزان تماشای تلویزیون داخلی با میزان فعالیت در انجمن­های داوطلبانه، نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون و احساس عدالت رابطه مثبت دارد، اما میزان تماشای تلویزیون ماهواره­ای با میزان فعالیت در انجمن­های داوطلبانه، هنجار معامله متقابل و احساس عدالت، رابطه منفی و با فرصت طلبی رابطه مثبت دارد.هم چنین، متغیر­های میزان فعالیت در انجمن­های داوطلبانه، هنجار معامله متقابل، نگرش مثبت نسبت به اجرای قانون و احساس عدالت با اعتماد اجتماعی، رابطه مثبت و فرصت­طلبی با اعتماد اجتماعی رابطه معکوس دارند.به علاوه، نتایج تحلیل رگرسیونی نشان می­دهد که در جامعه آماری ما متغیر احساس عدالت دارای بیش­ترین تأثیر معنا­دار بر اعتماد اجتماعی می­ باشد و سپس متغیر­های هنجار معامله متقابل و فرصت طلبی در رتبه­های دوم و سوم قرار می­گیرند.مقدمه:امروزه و در پرتو گسترش پروسه جهانی شدن مدرنیته، بیش­تر کشور­های جهان سوم و از جمله ایران در وضعیت عدم امکان بازگشت تاریخی قرار گرفته اند؛ بدین معنا که نمی­توانند به جای حرکت رو به جلو در این مسیر، بایستند و یا به عقب برگردند. به ویژه اینکه در طول این سال­ها، حکومت­های مختلف در ایران به طور صریح و یا تلویحی مظاهر مادی توسعه و تمدن غربی را پذیرفته و گام­هایی هر چند ناقص و توأم با اشکال در جهت گسترش آن برداشته اند که از آن جمله می­توان به نظام تعلیم و تربیت، نظام ارتش، نظام اداری، قانون اساسی، مجلس قانون­گذاری، کابینه و... اشاره کرد.اما آن­چه که همگام با این تحولات مادی باید مد نظر قرار گیرد، ملزومات فرا­مادی آن­ها می­باشد، چرا که هر واقعیت اجتماعی هم دارای جنبه مادی و هم جنبه معنایی (سایر، 1388) است که توسعه نیز از این قاعده مستثنی نمی­باشد. توجه صرف به راه حل­های سخت و دستوری و نادیده انگاشتن راه حل­های نرم و فرهنگی در مسیر توسعه کشور بعضاً موجبات عقب­گرد­هایی در آن شده است که جبران آن با توجه به روند سریع تحولات جهانی تقریباً ناممکن می­باشد.«کارشناسان و صاحبنظران امور اقتصادی و اجتماعی به خوبی به این نکته واقف اند که برنامه­های توسعه کشور، دیگر نمی­توانند فقط به بعد مادی یا رشد کلان اقتصادی توجه داشته باشند؛ زیرا این روند، در چند دهه گذشته مشکلات اجتماعی و فرهنگی را نادیده گرفته است که در میان­مدت و درازمدت حاصلی جز زیان و در نهایت ایجاد موانع در راه پیشرفت همه­جانبه و توسعه پایدار در کشور نخواهد داشت» (تاجبخش و دیگران، 1382: 156-155).اعتماد اجتماعی و نیز اعتماد نهادی از جمله مهم­ترین ملزومات توسعه (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی) می­باشند امری که در طول این سال­ها مورد غفلت واقع شده و حتی گاهی آگاهانه و یا غیر آگاهانه موجبات فرسایش آن فراهم گشته است.انتشار یافته­های پیمایش ملی ارزش­ها و نگرش­ها که در سال 1380 و تحت سرپرستی دفتر طرح­های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در 28 استان کشور صورت گرفته است، حاکی از نگرش منفی شهروندان کشور نسبت به وضعیت ارزش­های حاکم بر جامعه است. یگانه ارزش مثبتی که اکثریت مردم به غالب بودنش در جامعه اذعان داشته اند، تلاش و جدیت بوده است. به طور حتم، باور به رایج بودن ضد ارزش ­هایی نظیر دورویی و تظاهر، تقلب و کلاهبرداری، تملق و چاپلوسی و در مقابل، عدم اعتقاد افراد به فرادستی ارزش­هایی از قبیل گذشت، انصاف، امانتداری، خیرخواهی و کمک، صداقت و پایبندی به قول و قرار از این امر حکایت می­کند که اعتماد اجتماعی در سطح نازلی در کشور برقرار است. در زمینه اعتماد به اقشار و اصناف (اعتماد نهادی) نیز به جز معلمان، تقریباً تمامی گروه­های مهم و تأثیر­گذار و صاحب­نفوذ در جامعه دارای اعتماد کم یا متوسط بوده اند (همان: 163-161).علاوه بر این، توجه به آمار مربوط به جرایمی نظیر اختلاس و ارتشا، چک بلامحل، تخلفات رانندگی، و... نشان دهنده کمبود سرمایه­اجتماعی در کشور و از جمله اعتماد می­باشد (سیاهپوش، 1387: 117-116).بدین ترتیب، با توجه به نقش مثبتی که اعتماد خصوصاً نسبت به افراد غریبه و سازمان­ها و نهاد­ها و اقشار و اصناف در جریان زندگی فردی و جمعی بشر دارد، بررسی عواملی که می­توانند در افزایش و یا کاهش آن نقش مؤثری را ایفا کنند از اهمیت ویژه­ای برخوردار می­باشد. برخی از صاحبنظران و پژوهشگران- که از رابرت پاتنام می­توان به عنوان یکی از شناخته­شده­ترین آن­ها یاد کرد- در کنار سایر عوامل، به نقش رسانه­های جمعی نیز در کاهش و یا افزایش اعتماد اجتماعی توجه داشته­اند و بر این باورند که رسانه­های جمعی می­توانند با تغییراتی در جریان عینی و ذهنی زندگی افراد سطح اعتماد آنان را تحت تأثیر قرار دهند.هم­چنین با توجه به نقشی که جوانان و به ویژه دانشجویان هر کشور به عنوان سرمایه انسانی آن در روند توسعه خواهند داشت در این پژوهش بر آن شدیم که تأثیر رسانه­های جمعی بر اعتماد اجتماعی را در میان دانشجویان دانشگاه مازندران مورد بررسی قرار دهیم.پژوهش حاضر شامل هفت فصل می­باشد. در فصل اول (کلیات پژوهش)، مسئله اصلی پژوهش، اهمیت و ضرورت و هم­چنین اهداف پژوهش مطرح می­گردند. در فصل دوم (پیشینه تجربی پژوهش)، پژوهش­های داخلی و خارجی انجام شده که مرتبط با موضوع تحقیق حاضر می­باشند، مرور می­گردند. فصل سوم (پیشینه نظری پژوهش)، اختصاص به بررسی مفاهیم و نظریات و انتخاب چارچوب نظری و تعیین فرضیات تحقیق دارد. در فصل چهارم (روش­شناسی)، فرایند روش­شناختی پژوهش تشریح می­گردد. فصل پنجم (توصیف داده­ها)، اختصاص به توصیف متغیر­های مستقل، واسط و انواع اعتماد دارد. در فصل ششم (تجزیه و تحلیل داده­ها)، داده­های حاصل از پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و فرضیات پژوهش نیز مورد آزمون قرار می­گیرند. فصل هفتم (نتیجه­ گیری) نیز به بحث نظری پیرامون نتایج حاصل از تحقیق و هم­چنین مقایسه نتایج حاصل از این پژوهش با تحقیقات انجام شده پیشین اختصاص دارد.فصل اول: کلیات پژوهش1-1- بیان مسألهبرخی از ویژگی­های جامعه­ی معاصر سبب شده که اعتماد[1] اهمیت ویژه ای پیدا کند. اول اینکه یکی از ویژگی­های جامعه­ی امروز، عدم یقین و عدم قطعیت است. به تعبیر لوهمان[2]، ما در دوره­ای زندگی می­کنیم که میزان وابستگی آینده­ی جامعه به تصمیم­گیری، افزایش یافته است. ما دیگر در جامعه­ی مبتنی بر تقدیر نیستیم بلکه در جامعه­ی مبتنی بر کنش هدفمند انسانی، زندگی می­کنیم. برای اینکه با آینده برخورد فعالانه و سازنده داشته باشیم، نیاز به اعتماد داریم.دوم اینکه، جهان ما به شدت به هم وابسته است. در درون هر جامعه ای، تمایز و تخصص نقش­ها، کارکرد­ها، مشاغل، سلائق و سبک­های زندگی، بسیار زیاد شده است. یعنی بیش از هر زمان دیگری به تعبیر دورکیم[3] به انسجام ارگانیکی دست یافته ایم. تقسیم کار شدید دارای این ویژگی است که آسیب پذیری فرد را در مقابل قصور دیگران برای انجام مسئولیت­هایشان زیاد می­کند. هر چقدر وابستگی انسان­ها به هم بیش­تر باشد، اهمیت اعتماد بیش­تر می­شود. به همین جهت میزتال[4] معتقد است که به هم­وابستگی سبب شده نیاز به اعتماد بیش­تر شود (شارع­پور، 1388: 3-2).سوم اینکه، زندگی اجتماعی ما مملو از تهدیدات و مخاطراتی است که ساخته­ی دست ما انسان­ها هستند. هر قدر تکنولوژی در جامعه بیش­تر باشد، زندگی ما پیش­بینی­ناپذیر­تر می­شود یعنی پیامد­های ناخواسته­ی بیش­تری پدید می­آید. به همین سان لوهمان معتقد است که تکنولوژی باعث افزایش پیچیدگی در زندگی شده است و انسان­ها برای تحمل این پیچیدگی، روز به روز به اعتماد بیش­تری نیاز دارند (همان: 3).اعتماد، باور کنشگر به این امر است که در بد­ترین حالت دیگران آگاهانه و یا از روی میل و رغبت به او آسیبی نخواهند رساند و در بهترین حالت بر طبق منافع او عمل خواهند کرد (نیوتن، 2001: 202).مفهوم اعتماد به طور گسترده­ای از سنت نظریه­ی اجتماعی توکویل[5] و جان استوارت میل[6] نشأت می­گیرد و بر این اساس منبع اصلی اعتماد در شبکه­ی وسیع، عمیق و متراکم انجمن­های داوطلبانه[7] و سازمان­های میانجی که جامعه­ی مدنی[8] را تشکیل می­دهند، نهفته است (نیوتن، 2001: 234). نظریه پردازان کلاسیک از زمان توکویل معتقد بودند که انجمن­های داوطلبانه با گرد­هم­آوردن انسان­های مختلف برای انجام کار مشترک به آن­ها اعتماد و همکاری را آموزش می­دهند (شارع­پور، 1388: 5). از نظر توکویل اصل دموکراسی نوین همانا نفع است و نه فضیلت. اما میان نفع که اصل دموکراسی­های نوین است و فضیلت که اصل جمهوری­های باستانی است، عناصر مشترکی وجود دارد و آن، این که در هر دو مورد شهروندان باید از انضباطی اخلاقی پیروی کنند و ثبات دولت بر پایه تأثیر مسلط و حاکم رسوم و اعتقادات بر رفتار افراد بنا شده است (آرون، 1370: 254).به لحاظ نظری باید گفت که مفهوم اعتماد به عنوان مهم­ترین بعد سرمایه­ی اجتماعی[9] به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، از زمان شکل­گیری جامعه­شناسی مورد توجه بوده که خود بیش­تر ناشی از توجه به مسئله­ی نظم اجتماعی[10] بوده است. به اعتقاد آیزنشتات[11] مهم­ترین مسئله­ی نظم اجتماعی از نظر دورکیم و تا حدودی تونیس[12] اعتماد و همبستگی اجتماعی است، یعنی این که بدون انسجام و نوعی اعتماد پدیداری نظم اجتماعی ممکن نیست (چلبی، 1375: 12). به عقیده دورکیم در جامعه­ی رقابتی مدرن، جامعه­ی مبتنی بر قرارداد ممکن نیست مگر این که مردم در مورد این که هموطنانشان به انجام قراردادشان پایبند باشند، اعتماد داشته باشند. وی وجود ساخت­های جدید (گروه­های حرفه ای) را که باید در جهت جلوگیری از نابسامانی ظهورنمایند، ضروری می­دید (بیگلی و ترنر، 1384: 391). به اعتقاد او هر قدر به حجم جوامع افزوده می­شود، وجدان جمعی گسترده تر و انتزاعی تر شده و حوزه­ی اخلاقی فرد از سطح محلی و درون­گروهی به سطح عام و برون­گروهی توسعه می­یابد و از تعداد غریبه­هایی که نمی­توان به آن­ها اعتماد کرد کاسته می­شود و از این طریق راه برای همکاری وسیع در سطح ملی هموار می­گردد (افشانی و دیگران، 1389: 195 به نقل از پنجه بند، 1385: 44). تونیس نیز به تقابل دو نوع زندگی اجتماعی پرداخت: «اجتماع»[13] که ویژگی تجمعات کوچک است و «جامعه»[14] که ویژگی شهر­های بزرگ است. به اعتقاد او در روستا زندگی اجتماعی شبیه به یک ارگانیسم زنده است که در آن مردم دارای اخلاق مشترکی بوده و پیوند­های شدیدی بین آنان وجود دارد، اما در شهر زندگی اجتماعی به صورت یک تجمع مکانیکی مملو از فرد­گرایی، خود­پرستی و حتی خصومت است (شارع­پور، 1387: 111). بر اساس منطق تونیس، روابط مبتنی بر اعتماد تنها در اجتماع وجود دارد. یک فرد به اعضای خانواده و دوستانش اعتماد می­ورزد، چرا که احساس او بر اساس مشابهت ها، فهم و تأیید متقابل است و این فرایند به طور دائمی به کمک فعالیت­ها و تجارب مشترک تقویت می­گردد. بنابراین، اعتماد نمی­تواند به طور مصنوعی ایجاد گردد. اعتماد به طور اخص مبنای انسجام اجتماعی است که از سوی ارزش­های دین و اخلاق تقویت می­شود و آن نیز به نوبه­ی خود روابط مبتنی بر اعتماد را تسهیل کرده و به افزایش چسبندگی اجتماعی کمک می­کند. در مقابل، افراد خود­محور و حسابگر جامعه­ی مدرن، نمی توانند مورد اعتماد قرار گیرند و آن­ها نیز نمی­توانند به دیگری اعتماد داشته باشند. چه، برای رفع نیاز­ها هر شخصی به دارایی­های دیگری نیاز دارد که این امر به فریبکاری و ابزاری بودن رابطه می­انجامد (میزتال، 1380: 59).اعتماد و معتمد بودن اغلب به عنوان نوعی گریس اجتماعی در نظر گرفته شده­اند که چرخ­های تبادلات اجتماعی و اقتصادی متنوع را روغن­کاری می کنند و در صورت عدم وجود آن این تبادلات بسیار هزینه­بر، بروکراتیک و زمان­بر خواهد شد (فیلد، 1386: 104). هر چند خود اعتماد نمی­تواند حالت کالا به خود بگیرد یا مبادله شود اما سرمایه ای معنوی برای جلب حمایت، حسن نیت، زمان و پول به شمار می­رود. این نکته در تعاریف مختلف از اعتماد به عنوان «روغن» تسهیل کننده اقدام (لومان، 1988)، نوعی «اعتبار نمادین» (سلیگمن، 1977) یا شکلی از «سرمایه­ی اجتماعی» که به تأمین نتایج مشخص کمک کند، تجلی یافته است (پاسی و تونکیس، 1387: 45).اعتماد به سه صورت خود را نشان می­دهد یا به عبارتی دارای سه نوع است:1.اعتماد بین فردی[15] یا اعتماد به افراد آشنا،
  1. اعتماد اجتماعی[16] یا اعتماد تعمیم یافته[17] یا اعتماد به بیگانگان،
  2. اعتماد مدنی[18] یا اعتماد به سازمان ها و نهاد ها (شارع­پور، 1380: 74).
البته، از میان انواع اعتماد، آن­چه که لازمه همکاری و مشارکت میلیون­ها شهوندی است که جوامع پیچیده و مدرن امروزی را تشکیل می­دهند، علاوه بر اعتماد مدنی یا نهادی، اعتماد اجتماعی یا اعتماد تعمیم­یافته می­باشد (اجاقلو و زاهدی، 1384: 103-102). پژوهش­های انجام شده نشان می­دهند که در شکل­گیری و تقویت اعتماد اجتماعی عوامل مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در سطوح خرد و کلان از جمله درآمد، پایگاه اجتماعی، رضایت شغلی و رضایت از زندگی، احساس شادمانی و غرور ملی (دلهی و نیوتن، 2003؛ نیوتن، 2001)، خانواده، مدرسه و شبکه­ی دوستان (عبد الرحمانی، 1384؛ دلهی و نیوتن، 2003) میزان مشارکت مدنی و عضویت در انجمن­های داوطلبانه، همبستگی اجتماعی و امنیت عمومی (قدیمی، 1386؛ نیوتن، 2001؛ ران و ترنزو، 1998)، اثر­بخشی و سودمندی دولت، احزاب سیاسی و آزادی سیاسی (عباس­زاده، 1383؛ هرروز و کریادو، 2008؛ دلهی و نیوتن، 2003) نقش مهم و تعیین کننده ای را ایفا می­کنند. در کنار عوامل مذکور، برخی از پژوهشگران بر این باورند که رسانه­های جمعی[19] هم می­توانند بر اعتماد اجتماعی تأثیر بگذارند (جعفری­نیا، 1389؛ جواهری و بالاخانی، 1385؛ گراس و دیگران، 2004؛ موی و شوفل، 2000). رسانه­ها به عنوان منبع مهم اطلاعات و هم چنین یکی از عوامل اصلی فرایند جامعه پذیری نقش مؤثری در فرایند اعتماد­سازی و یا اعتماد­سوزی بازی می­کنند. بنابر نظر صاحب­نظران، رسانه­ها به تصورات افراد از محیط شکل می­دهند، آن­ها می­توانند با ارائه تصویری زشت و یا زیبا از جامعه میزان اعتماد در بین مخاطبان خود را افزایش و یا کاهش دهند. رسانه­ها به شکل­گیری الگو­های کنش در بین مخاطبان کمک می­کنند. این الگو­های کنش به افراد کمک می­کنند تا در موقعیت­های مختلف دست به کنش بزنند. رسانه­های جمعی از طریق تحرک روانی امکان تعاملات اجتماعی را در بین مخاطبان خود افزایش می­دهند. رسانه­های جمعی می­توانند زمینه­های دسترسی به نهاد­های انتزاعی و تخصصی را برای مخاطبان خود فراهم کرده و در نتیجه موجب اعتماد و یا بی­اعتمادی به این نهاد­ها – در بین مخاطبان خود- شوند (بالاخانی، 1384: 16). هم چنین، ذکر انواع انحرافات از طریق رسانه ها و اعلام رشد سرسام آور آن منجر به ایجاد روحیه سوء ظن و شک نسبت به سایر افراد جامعه می شود و احتمال وقوع این انحرافات را از سوی تک تک اعضای جامعه تقویت کرده و روحیه اعتماد عمومی را تضعیف می نماید (خالصی، 1388: 275).در میان رسانه های جمعی مختلف، نفوذ و جاذبه تلویزیون در دنیای کنونی امری بدیهی به نظر می رسد و نقش آن در آموزش، هدایت، جهت دهی و قالب سازی افکار عمومی جامعه انکار ناپذیر است؛ به همین دلیل، تلویزیون به عنوان یکی از ابزار های اصلی نفوذ در افکار عمومی مورد استفاده قرار گرفته و توسط دولت ها یا بخش خصوصی در جهت اهداف مورد نظر به کار برده می شود. ضمن اینکه، اختراع ماهواره های مخابراتی نیز تأثیر گذاری تلویزیون را از مرز های ملی عبور داده و به امری فراملی و جهانی تبدیل کرده است. کشور های قدرتمند با تکیه بر امکانات قوی ارتباطی و ماهواره ای در صددند تا سراسر جهان را به عرصه تاخت و تاز امواج تصویری خود تبدیل کرده و به طور یک جانبه و یک سویه افکار جهانیان را در جهت افکار و امیال خود سوق دهند و بدین گونه این کشور ها بر آن اند که از تلویزیون به عنوان جعبه جادویی برای یکسان سازی افکار عمومی جهانیان و تشکیل دهکده واحد جهانی بهره برداری نمایند (همان: 276). لذا، چنین به نظر می رسد که در میان رسانه های جمعی مختلف، تلویزیون (داخلی/ ماهواره ای) دارای نقش ویژه ای در افزایش و یا کاهش اعتماد (به ویژه اعتماد اجتماعی) باشد.البته باید خاطر­نشان ساخت که بر طبق پژوهش­های صورت گرفته، تأثیر برنامه­های مختلف در این زمینه یکسان نبوده و برای مثال برنامه­های خبری به ویژه اخبار مربوط به حوادث و جرایم و دنیای سیاست (سلمی و دیگران، 2007؛ ایوری، 2009) نقش فعال تری در فرایند اعتماد­سازی و یا اعتماد سوزی مخاطبان خود ایفا می­کنند.پژوهش حاضر با توجه به نقش مهم رسانه­های جمعی در شکل­دهی به افکار عمومی و نیز کارکرد­های آموزشی، خبری، اطلاع­رسانی و اعتماد­سازی و یا اعتماد­زدایی در جامعه­ی امروز، به بررسی تأثیر مصرف رسانه ای[20] بر اعتماد اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه مازندران می­پردازد. به بیان دیگر، در پژوهش حاضر تلاش می­شود تا به این پرسش های اساسی پاسخ داده شود که آیا استفاده از رسانه های جمعی بر میزان اعتماد اجتماعی مخاطبان تأثیر می گذارد؟ و آیا تأثیر رسانه های جمعی بر اعتماد اجتماعی بر حسب انواع مختلف رسانه (تلویزیون داخلی/ ماهواره ای) تفاوت می کند؟[1] - Trust[2] -Luhmann[3] -Durkheim[4] -Misztal[5] -Tocquevil[6] -J.S.Mill[7] -Voluntary Associations[8] -Civil Society[9] -Social Capital[10] -Social Order[11] -Aizenshtat[12] -Tonies[13] -Community[14] -Society[15] -Interpersonal Trust[16] -Social Trust[17] -Generalized Trust[18] - Civic Trust[19]- Mass Media[20] -Media Consumptionتعداد صفحه : 222قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید