دانلود پایان نامه ارشد : مطالعه مقایسه ای فرهنگ استراتژیک امریکا و چین

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی 

گرایش : روابط بین الملل

عنوان : مطالعه مقایسه ای فرهنگ استراتژیک امریکا و چین

 دانشگاه علامه طباطبایی 

دانشکده حقوق و علوم سیاسی

جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد روابط بین الملل
مطالعه مقایسه ای فرهنگ استراتژیک امریکا و چین

 استاد راهنما
جناب آقای دکتر حسین سلیمی
استاد مشاور
 جناب آقای دکتر سید محمد طباطبایی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

چارچوب­های نگرشی در هر جامعه­ای متاثر از پیشینه تاریخی، بن مایه­های ارزشی، مبانی هویتی و کیفیت مناسبات در تمامی ابعاد آن است. در بطن چنین چارچوبی است که نگاه به خود شکل می­گیرد. در عین حال در بستر این کلیت است که تعریف از فراخور نیز تجلی می­یابد. فرهنگ بطور اعم و فرهنگ استراتژیک بطور اخص نیز از جمله عوامل داخلی شکل دهنده به مبانی هویتی هر بازیگر در عرصه روابط بین الملل می­باشدکه می­تواند کنش و واکنش یک کشور را در عرصه سیاست خارجی رقم بزند. مولفه فرهنگ استراتژیک توانایی تاثیر گذاری بر نگرش نخبگان و دولتمردان و همچنین جامعه­ی یک کشور را داشته و همچنین از این قابلیت نیز برخوردار می­باشد که نحوه­ی عملکرد آنها را در عرصه های مختلف تعیین نماید. بدین ترتیب شناسایی مولفه های شکل دهنده به مبانی هویتی یک کشور و از آن جمله فرهنگ استراتژیک کشورها کمک بسیار موثری در فهم چرایی کنش کشورهای مختلف- از جمله قدرتهای بزرگی چون ایالات متحده آمریکا و چین- بدست خواهد داد. لذا پژوهش حاضر با بدیهی انگاشتن و مفروض قرار دادن تاثیرگذاری این مولفه ها بر سیاست خارجی کشورها، تلاش خواهد داشت با شناسایی و احصاء مولفه های شکل دهنده به فرهنگ استراتژیک ایالات متحده آمریکا که دارای ویژگی تهاجمی­اند و چین که دارای خصلت تدافعی است و مقایسه آنها به فهم نحوه تاثیرگذاری این مولفه ها بر کنش و عملکرد آنها در یکی از حساس ترین و مهم­ترین مناطق جهان یعنی خاورمیانه بپردازد.

واژگان کلیدی: فرهنگ استراتژیک، سیاست خارجی، امریکا، چین، خاورمیانه

 

فهرست مطالب

کلیات تحقیق     8

  1. طرح مسئله. 9
  2. سوال یا سوالات تحقیق. 11
  3. فرضیه یا فرضیه های تحقیق. 11
  4. تعریف مفاهیم و متغیرها 11

1-4- متغیرها 13

2-4- شاخص های متغیرها 14

  1. ضرورت انتخاب موضوع. 15
  2. اهداف تحقیق. 15
  3. سوابق پژوهش… 16
  4. جنبه های نوآوری و بدیع بودن موضوع. 19
  5. موانع، مشکلات و محدودیتهای پژوهش… 19
  6. روش گردآوری اطلاعات.. 19
  7. روش پژوهش… 19
  8. سازماندهی پژوهش… 20

فصل اول : چارچوب نظری (نظریه سازه انگاری)  22

مقدمه. 23

الف) فرهنگ و نظریات رئالیستی و لیبرالیستی. 23

ب) فرهنگ در مکتب انگلیسی. 25

ج) فرهنگ در نظریات انتقادی. 27

د) فرهنگ در نظریه سازه انگاری. 29

فصل دوم: فرهنگ استراتژیک امریکا  43

مقدمه. 44

1- سطح ملی.. 44

1-1- امنیت مطلق. 44

2-1- احساس ویژه بودن و استثناگرایی.. 46

3-1- کشش دائمی میان انزواگرایی و جهان گرایی.. 48

4-1- باور به قدرت مطلق امریکا 49

5-1- باور به رسالتی تاریخی در رهبری جهان. 51

6-1- اداره جهان بر اساس ارزش های لیبرال دموکراسی.. 52

7-1- گرایش به تمرکز زدایی.. 54

8-1- رویکرد عملگرایانه به حقوق بین الملل.. 55

2-  سطح نظامی.. 56

1-2- جنگ  به منزله جنگ صلیبی.. 56

2-2- آستانه پایین تحمل آسیب57

3-2- اعتقاد راسخ به فناوری.. 58

4-2- ادامه دادن جنگ تا تسلیم بی قید و شرط دشمن.. 59

5-2- گرایش به پیروزی و حل و فصل سریع منازعه. 60

 فصل سوم: تاثیر فرهنگ استراتژیک امریکا بر سیاست خارجی آن در خاورمیانه   64

1- سیاست خارجی امریکا در خاورمیانه. 65

2- فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی امریکا در خاورمیانه. 69

1-2- اشاعه دموکراسی و ارزش های لیبرالیستی در منطقه. 69

2-2- تعهد و التزام ویژه به اسرائیل.. 77

3-2- عامل نفت89

فصل چهارم: فرهنگ استراتژیک چین     97

مقدمه. 98

فرهنگ استراتژیک چین. 101

1- فرهنگ استراتژیک ملی چین. 101

1-1- صلح امری با ارزش.. 102

2-1- برتری فرهنگی چین (استثناگرایی چینی) 105

3-1- جایگاه ملی چین، بعنوان پادشاهی میانه 108

4-1- لزوم اتحاد در داخل و رهایی از مداخلات خارجی. 110

5-1- مخالفت با هژمونی. 112

6-1- گرایش به تمرکز گرایی در عرصه تصمیم گیری. 114

7-1- مخرب و هزینه بر بودن جنگ116

8-1- بی اعتمادی به سایر کشورها 117

2- سطح نظامی.. 119

1-2- ادراک تهدید. 119

2-2- رسیدن به اهداف، هدف استراتژی. 120

3-2- حفاظت از تمامیت ارضی چین. 122

4-2- مخالفت با حمله به سایر کشورها 124

5-2- جنگ عادلانه 125

6-2- دفاع فعال. 127

فصل پنجم: فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی چین در خاورمیانه   132

گفتار اول: فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی چین. 133

گفتار دوم: فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی چین در خاورمیانه. 144

فصل ششم: مقایسه فرهنگ استراتژیک چین و امریکا  159

مقدمه. 160

1- مقایسه فرهنگ استراتژیک چین و امریکا 161

1-1- استثناگرایی.. 162

2-1- هژمونیک محور بودن. 167

3-1- گرایش به تمرکز گرایی یا تمرکز زدایی.. 170

4-1- فرهنگ استراتژیک تهاجمی و تدافعی.. 172

نتیجه گیری    176

منابع و مآخذ   188

منابع فارسی.. 188

منابع لاتین. 196

 

 

 

1.     طرح مسئله

 فرهنگ و تفاوت­های فرهنگی همواره در سراسر تاریخ، شالوده و اساس رفتار انسان را تشکیل داده است. لذا، اگر بپذیریم که فرهنگ در سطحی فراگیر حایز اهمیت است، بی تردید باید در شکل دادن به فرآیندها و ایجاد و تعمیق امنیت ملی نیز مهم باشد. از این روی، تجزیه و تحلیل رفتار استراتژیک کشورها از زاویه ادراکات و اندیشه های استراتژیست ها و ملت آنها از اهمیت خاصی در ادبیات روابط بین الملل برخوردار است. گرچه به ظاهر دولت ها بر اساس وجود منافع متعارض به صف آرایی در مقابل یکدیگر پرداخته و در شرایط همسویی منافع مبادرت به همکاری با یکدیگر می نمایند و ما هریک از موقعیت های مذبور را در چارچوب علائق اقتصادی، سیاسی و امنیتی تبیین و تفسیر می­کنیم ولی در اکثر مواقع عملا این موقعیت ها نشات گرفته از یک سلسله ارزش ها، هنجارها، نمادها و اعتقادات می باشند. لذا ویژگی های فرهنگی و هنجاری مشخص هر جامعه، تعیین کننده رفتار بازیگران در آن جامعه اند و این ویژگی های متفاوت فرهنگی دولت ها سبب می­گردد تا از واقعیت های استراتژیک مشابه برداشت های متفاوتی صورت گیرد. این موضوع یعنی، تعامل فراوان مباحث فرهنگی و روابط بین الملل، برخی از محققان را به سوی این ایده سوق داد که ملت یک نظام فرهنگی است و روابط بین الملل نیز چیزی جز تعامل میان نظام­های فرهنگی نمی­باشد. در حالیکه سنت غالب رئالیستی روابط بین الملل معتقد است همه رفتار های انسان مشمول منطق سیاست قدرت در نظام بین الملل است، دشوار است که به جهان بنگریم ولی اهمیت فرهنگ را نبینیم. فرهنگ می تواند به ما کمک کند بفهمیم چرا انسانها این گونه رفتار می­کنند و چه شباهت­ها و تفاوت­هایی بین آنها وجود دارد. مطالعه جوامع نیز نشان می­دهد که بسیاری از تصمیمات دولتی تحت تاثیر فرهنگ کشورها بطور عام و فرهنگ استراتژیک آن کشور بطور خاص، شکل می گیرند. لذا شاید بتوان گفت این امر یکی از مهم­ترین موضوعات فهم چرایی رفتار استراتژیک کشورهاست. بسیاری از نظریه پردازان روابط بین الملل نیز بر این باورند که چنانچه تحلیلگر استراتژیک بخواهد سیاست خارجی کشورها را صرفا بر مبنای عوامل ساختاری و مادی و مقوله هایی از این دست تحلیل نماید چنین تحلیلی نمی­تواند قرین موفقیت باشد. از این روی برای چندین دهه است که اندیشمندان حوزه روابط بین الملل به مطالعه فرهنگ استراتژیک به عنوان یکی از مهم­ترین موضوعات تحلیلی برای تبیین سیاست خارجی کشورها پرداخته­اند. این در حالی است که تا پیش از دهه 1970 توجه زیادی به این موضوع وجود نداشت. این علاقه سیاسی احیا شده در تشخیص انگیزه­ها، منافع و انگاره­های فرهنگی در سیاست خارجی کشور­های قدرتمندی مانند امریکا و چین اتخاذ نگاهی عمیق­تر به فرهنگ استراتژیک را در زمان کنونی ضروری ساخته است. لذا شناخت صحیح فرهنگ استراتژیک می تواند در نوع استراتژی تهاجمی و حتی تدافعی یک کشور در قبال تهدیدات دشمنان موثر باشد. علاوه برآن مطالعه فرهنگ استراتژیک کشورها می­تواند به درک طبقه بندی سیاست خارجی کشورها به صورت پاراگماتیک، ایدئولوژیک، اسلامی، مسیحی، دموکراتیک، کثرت­گرا و جز اینها کمک کند. چرا که رفتار دولت­ها در سیاست خارجی، تا حدود زیادی بستگی به نوع فرهنگی است که در خود درونی کرده­اند و تجلی گاه تاثیر گذاری مولفه­های شکل دهنده به فرهنگ استراتژیک کشورها در رابطه با سیاست خارجی آنهاست که موضوعیت می­یابد.  از این رو با توجه به اهمیت موضوع و با توجه به اینکه شناخت فرهنگ استراتژیک دو قدرت بزرگ جهانی یعنی چین و امریکا از اهمیت بسزایی در عرصه بین المللی برخوردار است، ما در این پژوهش تلاش خواهیم داشت ضمن بازشناسی مولفه های شکل دهنده به فرهنگ استراتژیک کشورهای مذبور، تاثیر این مولفه­ها را در سیاست خارجی آنها در یکی از مهم­ترین مناطق دنیا، یعنی در زیرسیستم منطقه خاورمیانه مورد مداقه و بررسی قرار دهیم. چراکه این منطقه با داشتن بیشترین ذخایر انرژی در جهان همواره مورد توجه قدرت­های بزرگ بوده است. بطوریکه در برخی از نظریات از این منطقه تحت عنوان  قلب زمین یاد شده است. لذا اهمیت ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک این منطقه سبب گردیده است که الگویی از سیاست ها و رفتارهای رقابتی در میان قدرت­های بزرگ به منظور تسلط بر این منطقه شکل گیرد که این امر خود می­تواند برگرفته از فرهنگ استراتژیک و هویتی باشد که یک قدرت بزرگ برای خود تعریف می­نماید، باشد. لذا ما در این پژوهش تلاش خواهیم داشت که این موضوع را با بیانات و اقدامات دولتمردان کشورهای مذبور مستندسازی نموده و در نهایت امر به مقایسه فرهنگ استراتژیک دو کشور یاد شده که منجر به اتخاذ سیاست­های متفاوتی می­شوند، بپردازیم. 

2.     سوال یا سوالات تحقیق

سوال اصلی: فرهنگ استراتژیک امریکا و چین از چه مولفه­هایی تشکیل شده است؟

سوال فرعی: فرهنگ استراتژیک امریکا و چین چه تاثیری بر سیاست خارجی آنها در خاورمیانه داشته است؟

3.     فرضیه یا فرضیه های تحقیق

فرضیه اصلی: فرهنگ استراتژیک امریکا تحت تاثیر مولفه هایی در دو سطح ملی( همچون: گرایش به استفاده از زور برای کسب اهداف ملی، استثناگرایی، باور به قدرت مطلق آمریکا و …) و سطح نظامی (همچون شیوه های جنگیدن این کشور) شکل گرفته است که دارای ویژگی تهاجم محور می باشد و فرهنگ استراتژیک چین نیز در عین صلح دوستی و مصالحه جویی ناشی از سنت کنفوسیوسی، تحت تاثیر سیاست قدرت (رئالیسم) است و دارای ویژگی دفاع محور و تدافعی می­باشد.

فرضیه فرعی: فرهنگ استراتژیک امریکا و چین، موجب شکل گیری الگوی رقابت در سیاست خارجی آنها در خاورمیانه شده است.

4.     تعریف مفاهیم و متغیرها

فرهنگ استراتژیک:  بطور کلی هیچ گونه اجماعی در مورد تعریف دقیق و ویژگی های فرهنگ استراتژیک حاصل نشده است. آلموند و وربا برای اولین بار مفهوم فرهنگ استراتژیک را در سال 1960 توسعه دادند و فرهنگ سیاسی را بصورت مجموعه ای از عقاید و ارزشهای یک جامعه که به سیستم سیاسی مربوط می شود تعریف کردند (لنتیس،2005 :2) در سال 1977 اسنایدر بحث فرهنگ سیاسی و فرهنگ استراتژیک را به حوزه مطالعات امنیتی مدرن آورد. اسنایدر معتقد است فرهنگ استراتژیک را می­توان بصورت مجموعه ای از ایده ها، واکنش های احساسی و الگوهای رفتار عادتی دانست که اعضای جامعه استراتژیک در آن اشتراک دارند.کالین گری در تعریف دیگری فرهنگ استراتژیک را به عنوان شیوه تفکر وعمل در رابطه با زور بررسی می کند که از ادراک تجربیات تاریخی ملی و اشتیاق برای داشتن رفتاری مسئول در عرصه بین الملل ناشی می شود. اسنایدر و گری بیان داشتند که فرهنگ استراتژیک می تواند تاثیراتی نیمه پایدار بر سیاست امنیتی کشورها داشته باشند. (مارگارس،2004 :5) در مجموع به نظر می رسد که موضوع اصلی فرهنگ استراتژیک توضیح عوامل فرهنگی موثر در انتخاب استراتژی ها و بررسی چگونگی استفاده از زور می باشد.

خاورمیانه: به منطقه‌ای گفته می‌شود که سرزمین‌های میان دریای مدیترانه و خلیج فارس را دربر گرفته و از لحاظ موقعیت جغرافیایی در مرکز تقاطع سه قاره اروپا، آسیا و آفریقا قرار دارد به طوری که از کشور ترکیه به اروپا و از سرزمین مصر به قاره آفریقا متصل است. اصطلاح خاورمیانه که به صورت تحت اللفظی «شرقِ وسط» ترجمه شده است، یک اصطلاح قراردادی وضع شده از سوی کشورهای اروپایی در کمتر از یک قرن پیش یعنی زمانی که اروپاییان در مرکز قدرت جهان قرار داشتند، می‌باشد. آن‌ها منطقه خاور (شرق) را بر اساس جهت و فاصله (دور یا نزدیک بودن به اروپا) نگریسته و بر همین اساس قاره آسیا را به خاور دور، خاور نزدیک و خاور میانه نام‌گذاری کردند. در گذشته کشورهایی که در حوزه خاورمیانه جای می‌گرفتند عبارت بودند از امارات متحده عربی، ایران، بحرین، عراق، عربستان سعودی، عمان، قطر، کویت، یمن، اسرائیل ولی امروزه با قرارگیری کشورهای خاور نزدیک همچون ترکیه، سوریه، لبنان، فلسطین، اردن و مصر، در حوزه کشورهای خاورمیانه، چیزی به نام خاور نزدیک عملاً رایج نمی‌باشد. در مجموع، در مورد محدوده و قلمروی جغرافیایی، ترکیب و تعداد کشورهای آن اختلاف نظر وجود دارد. برخی جغرافی­دانان کشورهای شمال و شرق آفریقا همچون لیبی، تونس، الجزایر و مراکش را به سبب وابستگی شدید تاریخی و فرهنگی جزو کشورهای خاورمیانه می‌دانند. سودان، موریتانی و سومالی نیز از کشورهایی هستند که در حوزه خاورمیانه جای می‌گیرند و عده‌ای دیگر نیز کشورهایی مانند پاکستان و افغانستان را از کشورهای خاورمیانه به حساب می‌آورند. به این ترتیب ملاحظه می‌شود که تعریف ثابتی از این منطقه در ترکیب کشورها وجود ندارد. (ویکی پی جی، 1391)

الگوی رقابت: تلاش قدرت ­های بزرگ به منظور رسیدن به اهداف موردنظر خود در منطقه، منجر به شکل گیری الگوی رقابت در سیاست خارجی آنها در منطقه شده است که نمودهای آن را در تلاش هریک از طرفین در بدست آوردن بیشترین امتیاز در حوزه انرژی و حوزه نفوذ در این منطقه می­توان مشاهده نمود. تلاش دولتمردان این کشورها در انعقاد قراردادهای تجاری و بازرگانی، سرمایه گذاری در حوزه انرژی و تلاش در راه تسلط بر منابع این منطقه  از جلوه­ها و نمادهای بیرونی این شکل از الگوی رقابت است.

سیاست خارجی: عبارتست از یک استراتژی یا یک رشته اعمال از پیش طرح‌ریزی شده توسط تصمیم‌گیرندگان حکومتی که مقصود آن دستیابی به اهدافی معین، در چهارچوب منافع ملی و در محیط بین­المللی است. به‌طور خلاصه می­توان گفت که سیاست خارجی شامل تعیین و اجرای یک سلسله اهداف و منافع ملی است که در صحنه­ی بین­المللی از سوی دولت­ها انجام می­پذیرد. سیاست خارجی می­تواند ابتکار عمل یک دولت و یا واکنش آن در قبال کنش دیگر دولت­ها باشد و در تعریفی دیگر می­توان این‌طور تعریف کرد که: جهتی را که یک دولت بر می­گزیند و در آن از خود تحرک نشان می­دهد و نیز شیوه­ی نگرش دولت را نسبت به جامعه­ی بین­المللی، سیاست خارجی می‌گویند.

1-4- متغیرها

با توجه به اینکه در تحقیق حاضر، متغیر مستقل به­عنوان علت و عنصر تاثیر گذار و متغیر وابسته به عنوان معلول جایگاه خاصی را دارا می­باشد، ” فرهنگ استراتژیک دو کشور امریکا و چین ” به عنوان متغیر مستقل و ” سیاست خارجی امریکا و چین در خاورمیانه ” به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته می­شوند. 

-4- شاخص های متغیرها

  • شاخص های فرهنگ استراتژیک ایالات متحده آمریکا در دو سطح ملی و نظامی مشتمل برموارد زیر است:
  1. سطح ملی: امنیت مطلق، احساس ویژه بودن و استثناگرایی، کشش دائمی میان انزواگرایی و جهان گرایی، باور به قدرت مطلق، باور به رسالت تاریخی در رهبری جهان، اداره جهان بر اساس ارزش­های لیبرال دموکراسی،گرایش به تمرکز زدایی، رویکرد عملگرایانه به حقوق بین الملل
  2. سطح نظامی: جنگ به منزله جنگ صلیبی، آستانه پایین تحمل آسیب، اعتقاد راسخ به فناوری، ادامه دان جنگ تا تسلیم بی قید و شرط دشمن،گرایش به پیروزی و حل و فصل سریع منازعه.
  • فرهنگ استراتژیک چین نیز در دو سطح ملی و نظامی عبارتند از:
  1. سطح ملی: صلح امری باارزش است، چین به لحاظ فرهنگی برتر است (استثناگرایی چینی)، جایگاه چین به عنوان پادشاهی میانه، متحد کردن داخل و رها شدن از مداخلات خارجی، هرگز به دنبال هژمونی نبودن، گرایش به تمرکزگرایی در عرصه تصمیم گیری، هزینه­بر بودن و مخرب دانستن جنگ و بی­اعتمادی به سایر کشورها.
  2. در سطح نظامی: ادراک تهدید، هدف استراتژی رسیدن به هدف، حفاظت از تمامیت ارضی، اگر کسی به ما حمله نکند مانیز حمله نمی­کنیم، جنگ عادلانه و دفاع فعال.
  • محورهای اصلی سیاست خارجی امریکا در خاورمیانه:
  1. اشاعه ارزش­های دموکراسی و ارزش­های لیبرالیستی در منطقه (همچون حمله به عراق و افغانستان و تلاش برای روی کار آوردن حکومت دموکراتیک)
  2. تعهد و التزام ویژه به اسرائیل (انواع حمایت های سیاسی، اقتصادی ، نظامی و دیپلماتیک)
  3. موضوع نفت و انرژی (تسلط و کنترل بر شریان­های اصلی عبور و مرور نفت )

تعداد صفحه :199

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید