دانلود پایان نامه ارشد: معناشناسی سوره نبأ با محوریت پرتوی از قرآن

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث

عنوان : معناشناسی سوره نبأ با محوریت پرتوی از قرآن

دانشگاه مازندران

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

پایان نامه ی دوره کارشناسی ارشد در رشته علوم قرآن و حدیث

موضوع:

معناشناسی سوره نبأ با محوریت پرتوی از قرآن

استاد راهنما :

دکتر حسین یوسفی آملی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)فهرست مطالب:مقدمه .............................................................................................................................................................1فصل اول: کلیات پژوهش1-1 بیان مسأله................................................................ ...............................................................51-2 پیشینه پژوهش.......................................................... ................................................................................... 81-3 حدود پژوهش........................................................... .....................................................................................................................91-4 سؤال اصلی پژوهش..................................................... .................................................................................................................91-5 سؤالات فرعی پژوهش................................................. ...................................................................................91-6 فرضیات پژوهش ....................................................... .....................................................................................91-7 اهداف پژوهش ............................................................ ...................................................................................101-8 روش شناسی پژوهش.................................................. ..............................................................................................................10فصل دوم: معناشناسی2-1 پیدایش زبان.......................................................................... ..................................................................122-2 تعریف زبان .......................................................................... ......................................................................................................132-3 زبان شناسی و نشانه شناسی ................................................. .................................................................................................132-4 معناشناسی.................................................................................. ................................................................................................142-4-1 تاریخچه معناشناسی............................................................. ...............................................................................................162-4-2 معناشناسی در میان مسلمانان......................................... ..................................................................................................162-4-2-1 رویکرد زبان شناسانه................................................... .....................................................................................................182-4-2-2 رویکرد اصولیان، متکلمان و فیلسوفان.................. .......................................................................................................192-4-2-3 علمای بلاغت.................................................................... ................................................................................................192-5 انواع رویکرد ها و نظریه های معناشناسی............................. ................................................................................................192-5-1 معناشناسی تاریخی........................................................... ...................................................................................................192-5-2 معناشناسی دستوری........................................................ .....................................................................................................202-5-3 نظریه بافت........................................................................ ......................................................................................................222-5-4 حوزه معنایی...................................................................... .....................................................................................................222-6 اشکال معناشناسی.............................................................. ........................................................................................................232-6-1 معناشناسی آوایی / صوتی...................................... ..............................................................................................................232-6-1-1 آواشناسی.................................................................. ..........................................................................................................252-6-1-2 انواع آواها.................................................................. ..........................................................................................................262-6-1-2-1 آواهای واک دار (أصوات مجهوره)......................... ...................................................................................................262-6-1-2-2 آواهای بی واک (أصوات مهموسه)............................ ...............................................................................................272-6-1-2-3 آواهای سنگین (أصوات شدیده)..................................... ..........................................................................................272-6-1-2-4 آواهای سبک (أصوات رخوه)............................................ .........................................................................................272-6-1-2-5 آواهای نرم (اصوات لینه).................................................... ........................................................................................282-6-2 معناشناسی صرفی......................................................................... ........................................................................................282-6-3 معناشناسی نحوی............................................................................. .....................................................................................292-6-4 معناشناسی واژگانی........................................................................... ....................................................................................302-6-4-1 معنای مفردات............................................................................... ....................................................................................312-6-4-2 ترادف(هم معنایی)........................................................................ ....................................................................................312-6-4-3 تضاد(تقابل معنایی)..................................................................... .....................................................................................322-6-4-4 شمول معنایی.............................................................................. ......................................................................................33فصل سوم: معرفی آیت الله طالقانی و تفسیر پرتوی از قرآن3-1 زندگی نامه سیّد محمود طالقانی ................................................. ..........................................................................................353-2 آثار و تألیفات ایشان........................................................................ ...........................................................................................383-3 طالقانی در گذرگاه اندیشه ها........................................................... ........................................................................................383-4 معرفی تفسیر پرتوی از قرآن............................................................ ........................................................................................403-5 روش آیت الله طالقانی در تفسیر ................................................... .........................................................................................413-6 منابع فکری یا تفسیری آیت الله طالقانی..................................... ..........................................................................................413-7 رویکردهای نواندیشانه در تفسیر پرتوی از قرآن........................ ..........................................................................................423-7-1 گرایش اجتماعی......................................................................... ...........................................................................................423-7-2 تفسر علمی.................................................................................. ............................................................................................433-7-3 توجه به زبان فارسی................................................................ ..............................................................................................433-7-4 توجه به واژه ها و آواها............................................................ .............................................................................................44فصل چهارم: معناشناسی سوره نبأ با محوریت پرتوی از قرآن4-1 معناشناسی با تکیه بر پرتوی از قرآن.............................................. .......................................................................................474-2 سوره نباء............................................................................................. .............................474-2-1 معناشناسی آیات 1تا 5 سوره.................................................... .........................................................................................484-2-1-1 معناشناسی آوایی ................................................................. ..........................................................................................494-2-1-1-1 آوای مجهور...................................................................... ............................................................................................504-2-1-2 معناشناسی صرفی............................................................ ...............................................................................................514-2-1-2-1جمله اسمیه و فعلیه.................................................. ..................................................................................................524-2-1-2-2 اسم فاعل......................................................................... .............................................................................................524-2-1-2-2 حرف............................................................................... ...............................................................................................534-2-1-2-3 ابواب فعل(باب تفاعل)................................................. ...............................................................................................534-2-1-3 معناشناسی نحوی......................................................... ...................................................................................................544-2-1-3-1حذف.............................................................................. .................................................................................................544-2-1-3-2 تکرار........................................................................... ....................................................................................................554-2-1-4 معناشناسی واژگانی..................................................... .....................................................................................................574-2-1-4-1 معنای مفردات................................................................ ..............................................................................................574-2-1-4-1-1 النبأ.......................................................................... ..................................................................................................574-2-2 معناشناسی آیات 6 تا 16 سوره......................................... .................................................................................................584-2-2-1 معناشناسی آوایی............................................................ .................................................................................................594-2-2-1-1 آواهای انفجاری........................................................ ....................................................................................................604-2-2-1-2 آواهای مجهور........................................................... ...................................................................................................604-2-2-2 معناشناسی صرفی........................................................... .................................................................................................624-2-2-2-1 باب إفعال..................................................................... .................................................................................................624-2-2-2-2 زمان افعال..................................................................... ................................................................................................634-2-2-2-3 مفرد و جمع آوردن کلمات..................................... ..................................................................................................654-2-2-3 معناشناسی نحوی........................................................ .....................................................................................................664-2-2-3-1 حذف................................................................................. .............................................................................................664-2-2-3-2 تکرار.............................................................................. .................................................................................................664-2-2-4 معناشناسی واژگانی....................................................... ...................................................................................................674-2-2-4-1 معنای مفردات............................................................. .................................................................................................674-2-2-4-1-1 ازواج........................................................................ ..................................................................................................674-2-2-4-1-2 سراج........................................................................ .................................................................................................694-2-2-4-2 الفاظ مترادف................................................................. ...............................................................................................694-2-3 معناشناسی آیات 17 تا 20 سوره...................................... ................................................................................................734-2-3-1 معناشناسی آوایی.............................................................. ................................................................................................744-2-3-1-1 آواهای انفجاری............................................................ ................................................................................................744-2-3-2 معناشناسی صرفی............................................................. ...............................................................................................744-2-3-2-1 زمان افعال...................................................................... ..............................................................................................744-2-3-3 معناشناسی نحوی.............................................................. ..............................................................................................774-2-3-3-1 حذف............................................................................... ...............................................................................................774-2-3-3-2 تکرار............................................................................... ................................................................................................794-2-3-4 معناشناسی واژگانی............................................................ ..............................................................................................794-2-3-4-1 معنای مفردات.................................................................. ............................................................................................794-2-3-4-1-1 میقات........................................................................... ............................................................................................794-2-3-4-1-2 سراب........................................................................... .............................................................................................804-2-4 معناشناسی آیات 21 تا 30 سوره........................................ ..............................................................................................804-2-4-1 معناشناسی آوایی............................................................ ..................................................................................................814-2-4-1-1 آواهای مجهور............................................................. ..................................................................................................814-2-4-1-2 آواهای انفجاری........................................................... .................................................................................................824-2-4-2 معناشناسی صرفی......................................................... ...................................................................................................834-2-4-2-1- اسم فاعل.................................................................. ...................................................................................................834-2-4-2-2 مصدر.......................................................................... ....................................................................................................844-2-4-3 معناشناسی نحوی......................................................... ...................................................................................................844-2-4-3-1 تقدیم و تأخیر........................................................... ...................................................................................................844-2-4-4 معناشناسی واژگانی....................................................... ...................................................................................................854-2-4-4-1 معنای مفردات.......................................................... ....................................................................................................854-2-4-4-1-1 جهنم.................................................................... ....................................................................................................854-2-4-4-1-2 الطاغین................................................................... ..................................................................................................864-2-4-4-1-3 احقاب................................................................... ....................................................................................................864-2-4-4-1-4 غسّاق.................................................................. ......................................................................................................874-2-5 معناشناسی آیات 31 تا 37 سوره................................. .....................................................................................................884-2-5-1 معناشناسی آوایی.......................................................... ..................................................................................................894-2-5-1-1 آواهای انفجاری......................................................... ...................................................................................................894-2-5-1-2 آواهای مجهور.............................................................. .................................................................................................894-2-5-2 معناشناسی صرفی........................................................... .................................................................................................904-2-5-2-1جمله اسمیه.................................................................... ...............................................................................................904-2-5-3 معناشناسی نحوی............................................................ ................................................................................................914-2-5-3-1 تقدیم و تاخیر............................................................... ...............................................................................................914-2-5-4 معناشناسی واژگانی........................................................ ..................................................................................................934-2-5-4-1 معنای مفردات............................................................... ...............................................................................................934-2-5-4-1-1 متقین............................................................................ ...........................................................................................934-2-5-4-1-2 مفاز................................................................................ ...........................................................................................954-2-5-4-1-3 کأس.............................................................................. ............................................................................................964-2-5-4-2 الفاظ مترادف................................................................... .............................................................................................964-2-6 معناشناسی آیات 38 تا 40 سوره....................................... .............................................................................................1004-2-6-1 معناشناسی آوایی.............................................................. .............................................................................................1014-2-6-1-1 آواهای مجهور.............................................................. ..............................................................................................1014-2-6-1-2 آواهای انفجاری............................................................ .............................................................................................1014-2-6-2 معناشناسی صرفی............................................................. ............................................................................................1024-2-6-2-1 مفرد و جمع آوردن کلمات........................................ .............................................................................................1024-2-6-3 معناشناسی نحوی........................................................... ...............................................................................................1034-2-6-3-1 ذکر.............................................................................. ................................................................................................1034-2-6-3-2 تکرار............................................................................ ................................................................................................1044-2-6-4 معناشناسی واژگانی....................................................... ................................................................................................1044-2-6-4-1 معنای مفردات................................................................ ...........................................................................................1044-2-6-4-1 کافر....................................................................................... .......................................................................................1044-2-6-4-2 الفاظ مترادف................................................................... ..........................................................................................1054-2-6-4-3 الفاظ متضاد................................................................... ............................................................................................1074-2-6-4-4 شمول معنایی............................................................... .............................................................................................109فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات5-1 نتایج........................................................................................ ...................1115-2 پیشنهادات............................................................................ ....................................................................................................114منابع عربی...................................................... ..................................................................................................... 115منابع فارسی............................................ ....................................................................................................... 118مقالات......................................................................................................................................................... 12چکیدهزبان، مهمترین وسیله ارتباط بشری می باشد که نظامی قراردادی از نشانه‌هایی است که معانی و مفاهیم را از طریق آوا در قالب واژه و جمله آشکار می سازند. بهترین ابزار برای شناخت معانی و مفاهیم، معناشناسی است که از شاخه های مهم زبان شناسی محسوب می شود. در واقع معناشناسی، دانشی است که به شرح و تفسیر واژگان و جمله ها می پردازد. در بحث معناشناسی،  چهار شکل: آوا، صرف، نحو و واژگان، نقش به سزایی در کشف معنا ایفا می کنند. این عناصر مذکور، تأثیر مستقیمی بر مطالعات معناشناسی زبان قرآن دارند. از آنجا که تک تک حروف، کلمات و جملات قرآن از جنبه زیبایی، بی نظیر و در القای معانی، با شکوهند و این زیبایی و شکوه در رساندن معنای آیات کمک شایانی می کند، لذا پژوهشگر در صدد معناشناسی یکی از سوره های قرآن برآمده است. از میان سور مختلف، سوره نبأ به جهت فشردگی آیات که خصیصه سور مکی می باشد، دارای بلاغت و دلالت خاصی در معنا می باشد و به جهت تأثیری که معناشناسی در هر چهار شکل می تواند بر معنای آیات این سوره داشته باشد، مورد تحلیل قرار می گیرد. همچنین به تحلیل دیدگاه های نوین صاحب تفسیر پرتوی از قرآن، پیرامون واژه ها، آواها و ساختار صوری الفاظ و ارتباط آنها با معنای آیات پرداخته شد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که هر یک از واژه‏ها در جایگاه مخصوص خود به گونه‏اى ‏قرار گرفته است که قابل تغییر و تبدیل نخواهد بود. به گونه‏اى که اگر کلمه‏اى را از جاى خود برداشته، خواسته باشیم‏ کلمه دیگرى را جایگزین آن کنیم که تمامى ویژگى‏هاى موضع کلمه اصل را ایفا کند، یافت نخواهد شد.مقدمهزبان، مهمترین، مؤثرترین، شایع ترین و پردلالت ترین وسیله ارتباط بشری می باشد که نظامی قراردادی از نشانه‌ها است که این نشانه ها معانی و مفاهیم را از طریق آوا در قالب واژه و جمله آشکار می سازند. بهترین ابزار برای شناخت معانی و مفاهیم، معناشناسی است که از شاخه های مهم زبان شناسی محسوب می شود. از جمله اساسی ترین مباحث در تمامی رشته های زبان شناسی، بررسی میزان تعبیر و رسایی درون مایه ها به مخاطب جهت درک و فهم است و از این لحاظ همه رشته های زبان شناسی به گونه ای به معناشناسی مرتبط می باشد. در واقع معناشناسی یا علم الدلاله دانشی است که به شرح و تفسیر واژگان و جمله ها می پردازد و از انواع شیوه های دال بر معنا از نوع زبانی گرفته تا غیر زبانی مانند: حرکات، اشاره ها، حالت ها، رنگ ها، صداهای غیر زبانی و هر اشاره ای که به نوعی موجب ارتباط اجتماعی گردد، بهره می جوید.در حقیقت در بحث معناشناسی،  چهار شکل: آوا / صوت، صرف، نحو و واژگان نقش به سزایی در کشف معنا ایفا می کنند. این چهار عامل، ساختار معنایی را تشکیل می دهند و با هم ارتباط تنگاتنگی دارند. این عناصر مذکور تأثیر مستقیمی بر مطالعات معناشناسی زبان قرآن دارد.نگاه معناشناختی به متن و تحلیل معنایی واژگان آن، یکی از راه­های دست­یابی به دقایق معنا و پی بردن به مقصود اصلی گوینده است. این نوع نگاه، به طور خاص در یک متن دینی مانند قرآن ـ که به باور مسلمانان عیناً سخن خداوند و معجزه الهی است و از سطوح معنایی متعددی برخوردار است ـ به دلیل اهمیت پیام و نقش آن در تأمین سعادت جاودانه بشر اهمیتی مضاعف می‌یابد. بدیهی است که میان کلمات و جملات آیات قرآن، پیوستگی معنایی خاصی برقرار است و همگی از جانب خداوند حکیم برای القای پیامی ویژه ترتیب یافته اند. پیوستگی میان مفاهیم آیات به جملات آن منحصر نمی شود، بلکه میان مفردات آن نیز پیوندهای معنایی ویژه ای برقرار است؛ هر واژه جایگاه خاص خود را دارد. در واقع عظمت گزینش قرآنی و دقّت آن به عنوان ستون بلاغت قرآن، آن جا مشخص می شود که اگر جای واژگانی عوض شود، معنا تغییر می کند، یا آن زیبایی و لطافتی که با آن واژه بوده است از بین می رود.در قرآن میان موسیقی حروف، الفاظ، معانی آنها، جملات و آیات، به حسب موضوعات مختلف، هماهنگی وجود دارد. از جلوه های اعجاز قرآن، می توان به تناسب شگفتی که میان الفاظ و معانی از حیث آهنگ به چشم می خورد، اشاره نمود. واژگان حامل معنا هستند و چون بار معنایی را به دوش می کشند، هماهنگی لفظ و معنا از جنبه آوا، یکی از عوامل مؤثر در تبیین معناست. به عنوان نمونه قرآن کریم وقتی به تصویر گری صحنه ی قیامت می پردازد، از آواهایی سخت و ثقیل متناسب با لحن تند و کوبنده آیات استفاده می کند. پس می توان گفت: هم نشینی آواها در واژگان موجب القای معنایی می شوند که واژگان دیگر(به همان معنا) نمی توانند آن نقش را ایفا کنند.یکی دیگر از جنبه های اعجاز قرآن، دقت شگفت در گزینش واژه هاست که تناسب لفظی و معنوی در آن رعایت شده است. متن قرآن چنان به هم پیوستگی دارد که امکان تغییر واژه های در بافت و ساختار آن وجود ندارد.از آنجا که تک تک حروف، کلمات و جملات قرآن از جنبه زیبایی، بی نظیر و در القای معانی، با شکوهند و این زیبایی و شکوه در رساندن معنای آیات کمک شایانی می کند، لذا پژوهشگر در صدد معناشناسی یک سوره از سوره های قرآن برآمده است. از میان سور مختلف که هریک دارای جایگاه ویژه ای در تحلیل های  مرتبط با معناشناسی می باشند، سوره نبأ به جهت فشردگی آیات که خصیصه سور مکی می باشد، دارای بلاغت و دلالت خاصی در معنا می باشد و  به جهت تأثیری که معناشناسی در هر چهار شکل (آوایی، صرفی، نحوی و واژگانی) می تواند بر معنای آیات این سوره داشته باشد، مورد تحلیل قرار می گیرد.در معناشناسی آوایی، نقش حروف و آهنگ برآمده از کلمات در القای معانی آیات بررسی شده است. در معناشناسی صرفی، قواعد و ساختارهای کلمه و در معناشناسی نحوی، ساختار جمله، و اهمیت هر دو ساختار در القای مقصود آیات قرآنی، مورد تحلیل قرار گرفته است. در پایان این پژوهش، در معناشناسی واژگانی، معنای مفردات آیات به همراه ترادف، تضاد و شمول معنایی مورد کنکاش قرار گرفته است. در بحث ترادف، پژوهشی دقیق در معنای برخی واژگان به ظاهر مترادف به ویژه واژگان تک کاربرد در این سوره، صورت گرفته است.همچنین به تحلیل دیدگاه های نوین صاحب تفسیر پرتوی از قرآن پیرامون واژه ها ، آواها و ساختار صوری الفاظ و ارتباط آنها با معنای آیات پرداخته می شود. بررسی دیدگاه های آیت الله طالقانی در این تفسیر نکات تازه و لطیفی را در بحث معناشناسی کشف و تحلیل می کند که در خور توجه است .این پژوهش، علاوه بر مقدمه در پنج فصل تنظیم می شود:فصل اول: شامل کلیات پژوهش(بیان مسأله، پیشینه، حدود پژوهش، سؤالات و فرضیات، اهداف و روش شناسی پژوهش) است.فصل دوم: به بررسی مسائلی پیرامون پیدایش و تعریف زبان، رابطه زبان شناسی و معناشناسی، تاریخچه معناشناسی به ویژه در میان مسلمانان، رویکردهای مسلمانان در زمینه معناشناسی(زبانشناسانه، اصولیان، متکلمان، فیلسوفان و علمای بلاغت)، نظریات معناشناسی(دستوری، تاریخی، بافت و حوزه معنایی)و اشکال معناشناسی( آوایی/صوتی، صرفی، نحوی و واژگانی) می پردازد.فصل سوم: به معرفی آیت الله طالقانی و تفسیر پرتوی از قرآن می پردازد و به رویکرد های نواندیشانه این تفسیر(اجتماعی، علمی، توجه به زبان فارسی، توجه به آواها و واژه ها) می پردازد.فصل چهارم: که فصل اصلی این پژوهش را شامل می شود، به معناشناسی سوره نبأ با تلفیق نظریات معناشناسی با محور قراردادن تفسیر پرتوی از قرآن، می پردازد.فصل پنجم: نتایج حاصل از معناشناسی سوره نبأ و تحلیل دیدگاه های آیت الله طالقانی بیان می شود. همچنین در این فصل پیشنهاداتی مربوط به معناشناسی و تفسیر پرتوی از قرآن ارائه می شود. امید است که این پیشنهادات مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.تعداد صفحه : 136قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09309714541 (فقط پیامک)        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

--  -- --

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید