دانلود پایان نامه ارشد: مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته الهیات

گرایش : فقه و مبانی حقوق

عنوان : مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

دانشگاه ایلام

دانشکده الهیات

پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته الهیات

گرایش فقه و مبانی حقوق

عنوان:‌

مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

استاد راهنما:

دکتر طاهر علی­محمدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

فهرست نشانه­های اختصاری ………………………………………………………………………………………..ط

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………1

فصل اول: کلیات تحقیق و مفاهیم ………………………………………………………………………..3

1-1. شرح وبیان مسأله پژوهشی ……………………………………………………………………………………4

1-2. اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………5

1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………….5

1-4. پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………..5

1-5. سؤال­های تحقیق ………………………………………………………………………………………………..6

1-6. روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………………..6

1-7. مفاهیم و اصطلاحات …………………………………………………………………………………………..7

1-7-1. مقدمات حکمت …………………………………………………………………………………………….7

1-7-2. مطلق ……………………………………………………………………………………………………………7

1-7-3. مقید …………………………………………………………………………………………………………….8

فصل دوم: اطلاق و تقیید، اقسام و احکام آن ………………………………………………………10

2-1. انواع اطلاق ……………………………………………………………………………………………………..11

2-1-1. اطلاق استغراقی، بدلی و مجموعی ……………………………………………………………………11

2-1-1-1. اطلاق استغراقی ………………………………………………………………………………………..11

2-1-1-2. اطلاق بدلی ……………………………………………………………………………………………..12

2-1-1-3. اطلاق مجموعی ……………………………………………………………………………………….12

2-1-2. اطلاق افرادی، احوالی و ازمانی ………………………………………………………………………14

2-1-2-1. اطلاق افرادی …………………………………………………………………………………………..14

2-1-2-2. اطلاق احوالی …………………………………………………………………………………………..14

2-1-2-3. اطلاق ازمانی ……………………………………………………………………………………………15

2-1-3. اطلاق لفظی و مقامی ……………………………………………………………………………………..17

2-1-3-1. اطلاق لفظی …………………………………………………………………………………………….17

2-1-3-2. اطلاق مقامی ……………………………………………………………………………………………18

2-1-4. اطلاق الفاظ مفرد و اطلاق جملات ………………………………………………………………….22

2-1-4-1. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………24

2-2. انواع قید …………………………………………………………………………………………………………24

2-2-1. قید متصل و انواع آن ……………………………………………………………………………………..25

2-2-2. قید منفصل …………………………………………………………………………………………………..26

2-3. الفاظ مطلق ……………………………………………………………………………………………………..26

2-3-1. اسم جنس ……………………………………………………………………………………………………27

2-3-2. علم جنس ……………………………………………………………………………………………………29

2-3-2-1. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………30

2-3-3. مفرد محلی به ال …………………………………………………………………………………………..31

2-3-3-1. حکم جمع محلی به ال ……………………………………………………………………………….32

2-3-3-2. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………33

2-3-4. نکره …………………………………………………………………………………………………………..34

2-3-4-1. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………36

2-4. نحوه دلالت لفظ مطلق بر اطلاق ………………………………………………………………………….36

2-5. نسبی بودن اطلاق و تقیید ……………………………………………………………………………………39

2-6. رابطه اطلاق و تقیید …………………………………………………………………………………………..39

2-7. اعتبارات طبیعت و ماهیت …………………………………………………………………………………..42

2-8. تفاوت عام و مطلق ……………………………………………………………………………………………45

2-8-1. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………….48

2-9. حقیقت یا مجاز بودن استعمال مطلقی که مقید شده …………………………………………………49

2-9-1. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………….49

2-10. اجتماع مطلق و مقید ………………………………………………………………………………………..50

2-10-1. صورت عدم تنافی بین مطلق و مقید ………………………………………………………………..50

2-10-2. صورت تنافی بین مطلق و مقید ………………………………………………………………………51

2-10-2-1. هر دو ایجابی باشند ………………………………………………………………………………….52

2-10-2-2. یکی سلبی و دیگری ایجابی باشد ………………………………………………………………54

2-10-2-3. هر دو سلبی باشند ……………………………………………………………………………………55

جمع بندی ………………………………………………………………………………………………………………55

فصل سوم: مقدمات حکمت و کاربرد آن ……………………………………………………………59

3-1. دلالت قرائن بر اطلاق و جایگاه آن­ها……………………………………………………………………60

3-2. مقدمات حکمت ………………………………………………………………………………………………61

3-2-1. امکان اطلاق و تقیید ……………………………………………………………………………………..62

3-2-1-1. اقوال در زمینه مقدمه امکان …………………………………………………………………………63

3-2-1-2. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………65

3-2-2. عدم نصب قرینه بر تقیید …………………………………………………………………………………66

3-2-2-1. مقصود از قرینه …………………………………………………………………………………………66

3-2-2-2. برخی اقوال درمقدمه عدم نصب قرینه …………………………………………………………..68

3-2-2-3. بیان شهید صدر ………………………………………………………………………………………..68

3-2-2-4. شک در احتمال وجود قرینه و قرینیت موجود ………………………………………………..72

3-2-2-5. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………73

3-2-3. احراز در مقام بیان بودن متکلم ………………………………………………………………………..74

3-2-3-1. منظور از بیان ……………………………………………………………………………………………77

3-2-3-2. بیان آیت الله حائری …………………………………………………………………………………..78

3-2-3-3. اصل عقلایی و تردید در مقام بیان بودن ………………………………………………………..79

3-2-3-4. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………80

3-2-4. عدم قدر متیقن در مقام تخاطب ……………………………………………………………………….81

3-2-4-1. انواع قدر متیقن …………………………………………………………………………………………82

3-2-4-1-1. قدر متیقن خارجی …………………………………………………………………………………82

3-2-4-1-2. قدر متیقن در مقام تخاطب ………………………………………………………………………83

3-2-4-2. اشکال به آخوند ……………………………………………………………………………………….84

3-2-4-3. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………85

3-2-5. عدم انصراف ……………………………………………………………………………………………….86

3-2-5-1. معنای انصراف ………………………………………………………………………………………….87

3-2-5-2. اقسام انصراف …………………………………………………………………………………………..87

3-2-5-2-1. انصراف بدوی ……………………………………………………………………………………..88

3-2-5-2-2. انصراف تیقنی ………………………………………………………………………………………88

3-2-5-2-3. انصراف ظهوری …………………………………………………………………………………..88

3-2-5-2-4. انصراف اشتراکی ………………………………………………………………………………….89

3-2-5-2-5. انصراف نقلی ……………………………………………………………………………………….89

3-2-5-3. انصراف از یک نگاه ………………………………………………………………………………….90

3-2-5-3-1. انصراف بدوی ……………………………………………………………………………………..90

3-2-5-3-2. انصراف ناشی از کثرت استعمال ………………………………………………………………91

3-2-5-4. تداخل دو انصراف ……………………………………………………………………………………92

3-2-5-5. تحقیق مطلب ……………………………………………………………………………………………92

3-3. نتیجه مقدمات حکمت ………………………………………………………………………………………93

3-4. شمار مقدمات حکمت از نظر برخی اصولیان ………………………………………………………….94

3-5. کاربرد مقدمات حکمت …………………………………………………………………………………….95

3-5-1. کاربرد اصولی ……………………………………………………………………………………………..96

3-5-2. کاربرد فقهی ………………………………………………………………………………………………..98

3-5-3. کاربرد حقوقی …………………………………………………………………………………………….99

جمع­بندی و نتیجه­گیری ……………………………………………………………………………………101

فهرست منابع و مآخذ ………………………………………………………………………………………………104

الف- منابع عربی ……………………………………………………………………………………………………104

ب- منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………….107

چکیده

یکی از مهم ترین مباحث اصولی در مبحث الفاظ، مطلق و مقید است که این اطلاق و تقیید آثار و ثمرات فقهی، حقوقی و عرفی فراوانی دارد و بر هر یک از این دو عنوان ثمرات جداگانه و متفاوتی بار می شود. از این رو در مواضع استعمال مطلق و مقید چون فهم مراد واقعی گوینده برای ما مهم است و در موارد مشتبه، به­ناچار باید به مراد گوینده پی ببریم و به آن عمل کنیم، مقدمات حکمت ما را در این امر یاری می­کند و به مطلوب می­رساند. لذا بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در موارد گوناگون از اهمیت ویژه­ای برخوردار است؛ چرا که کاربرد این مقدمات در حوزه­های زیادی از جمله: حوزه فقاهت و استنباط احکام شرعی، اصول، حقوق موضوعه و محاورات مردم به چشم می­خورد و مورد نیاز آن­ها قرار می­گیرد. بنابراین ضرورت دارد که به طور تخصصی به این موضوع پرداخته شود. در تعداد این مقدمات بین اصولیان اختلاف نظر وجود دارد به طوری­که از یک تا پنج مقدمه ذکر شده است. در این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام گرفته، بعد از بیان کلیاتی از مباحث مربوط به مطلق و مقید، به بحث و بررسی در زمینه شمار مقدمات و رابطه آن­ها با یکدیگر پرداخته شده و موارد کاربرد فقهی، اصولی و حقوقی آن روشن شده و چنین به دست آمده که مقدمات حکمت راهی است برای رسیدن به مراد واقعی متکلم، و تعداد آن­ها دوتا می­باشند: یکی، نبودن قرینه بر تقیید و دیگر اینکه ، متکلم در مقام بیان باشد؛ و با وجود این دو مقدمه می­توان از عدم ذکر قید در کلام، به مطلق بودن خواست گوینده پی برد.

مقدمه

دانش فقه راه رسیدن به احکام عملی شریعت را هموار می­کند و فقه اسلامی مجموعه عظیمی است از قوانین و پیشنهادهای سازنده الهی برای همه شئونات فردی و اجتماعی بشر که از کوچک­ترین مسائل تا بزرگ­ترین معضلات سیاسی و اجتماعی، رهنمون دارد. این مجموعه دقیق و عمیق در گنجینه پر بار کتاب و سنت دفین بود که پس از رحلت پیامبر (ص) ، فقها در کشف این گنج پنهان کوشیدند و روز به روز به تازه­تر از تازه دست یافتند و بر این یافته­ها افزودند تا به امروز که مجموعه پر بار حقوقی اسلام را به نام فقه، فرا روی ما قرار دادند.

بی­گمان مجموعه­ای چنین دقیق و عمیق را اصولی متقن باید، پس به زودی دانشی بنام  اصول فقه پا گرفت و این اصول راه تفرّع و تشعّب فقه را باز کرده و آن را در بستر زمان و مکان که مؤثرترین عناصر تکامل قوانین است، بسط و توسعه­ای شگرف داد.

تحقیق حاضر تلاشی است در معرفی یکی از مهم­ترین مباحث این اصول با عنوان «مطلق و مقید» که کاربرد آن در نصوص و متون فقهی و حقوقی و محاورات مردم بسیار ملموس است.

در این میان گاهی متون و مفهوم کلام و قانون روشن و گویا نیست و شنونده یا حقوقدان در مواجهه با سخنان و یا هر یک از مواد قانونی برای درک صحیح از مدلول حقیقی الفاظ و مصوبات نیاز به ابزار و روش­هایی دارد تا به کمک آنها هدف واقعی گوینده و مقنن را کشف نماید. از مهم­ترین روش­هایی که به کمک آن به مراد واقعی متکلم پی می­بریم، مقدمات حکمت است. کاربرد این مقدمات در حوزه­های زیادی به چشم می­خورد که از جمله آنها می­توان به حوزه فقاهت و استنباط احکام شرعی، اصول فقه، حقوق موضوعه و محاورات مردم اشاره کرد. بنابراین بررسی مقدمات حکمت و نقش آن در اطلاق از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از آنجایی که در این زمینه، اثری که به طور اختصاصی به بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق پرداخته باشد، یافت نشده است، ضرورت دیده شد که به طور اختصاصی به این موضوع پرداخته شود. بدین سبب این نوشتار در سه فصل به این موضوع می­پردازد.

در فصل نخست کلیات تحقییق، تعاریف و مفاهیم، در فصل دوم مباحث مربوط به اطلاق و تقیید و در فصل سوم به بحث و بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن­ها پرداخته خواهد شد. و در انتها نتیجه کلی بحث بیان می­شود. گفتنی است که در طول ارائه کلیه مباحث، سهولت فهم، روانی مطالب و استفاده از کتب دست اول و معتبر در این زمینه، مهم­ترین امور در دیده ما بوده­اند.

آنچه گفتیم درباره سیاق و شیوه ارائه مطالب بود؛ اما درباره محتوای مطالب بیش از این     نمی­توان گفت که این اثر نتیجه تلاشی سخت و کوششی بسیار در تأمین اهداف یاد شده و نیز اهداف درونی است. و اینکه این مجهود تا چه اندازه به مقصود نزدیک شده، محتاج داوری اساتید ژرف اندیش است.

تعداد صفحه : 124

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید