دانلود پایان نامه ارشد : نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی 

عنوان : نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری

دانشگاه علامه طباطبایی 

دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی

 نقد و بررسی رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری و گدا از نجیب محفوظ با تاکید بر نقد جامعه شناختی

 پایان نامه

کارشناسی ارشد

رشته زبان وادبیات فارسی

 استاد راهنما:

دکتر یحیی طالبیان

 استاد مشاور:

دکتر رضا ناظمیان

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

نقد اجتماعی یا جامعه شناختی و جامعه شناسی ادبیات به بررسی رابطه ادبیات و اجتماعدر معنای عام و به طور خاص ، متن ادبی اعم از شعر و رمان و مسائل اجتماعی می پردازد. این بررسی مصادیق زیادی دارد از جمله بازنمود اجتماع و مسائل اجتماعی در آثار ادبی ، تاثیر آثار ادبی بر وقایع و تحولات اجتماعی ، جامعه شناسی متن ادبی، جامعه شناسی کتاب، تولیدکنندگان، تئزیع کنندگان، ناشران و … .

موضوع رساله حاضر ، بررسی اجتماعی دو رمان از ادبیات فارسی و عرب است. کافه پیانو فرهاد جعفری و گدا اثر نجیب محفوظ. نگارنده قبل از بررسی و نقد دو رمان ، مقدمه نسبتا مفصلی درباره تاریخچه و بزرگان جامعه شناسی ادبیات آورده است و سپس به بررسی مسائل اجتماعی ایران و مصر و هم چنین مسائلی که نویسندگان کتاب ها با آن ها درگیر بوده اند پرداخته است و در پایان ، دو کتاب بررسی شده اند.

واژگان کلیدی: ادبیات، اجتماع، نقد اجتماعی، جامعه شناسی ادبیات، رمان، گدا، کافه پیانو، ایران و مصر

فهرست

پیشینه پژوهش: 6

فرضیه های پژوهش: 7

چکیده. 10

بیان مساله. 3

سوالات پژوهش… 3

پیشینه پژوهش… 4

فرضیه های پژوهش… 4

هدف پژوهش… 5

تاریخچه  جامعهشناسی ادبیات.. 6

لوکاچ (1885-1971) 15

میخائیل باختین (1895-1975) 17

لوسین گلدمن.. 21

ژاک لینهارت و خوانش رمان: 22

اسکارپیت.. 23

پیر زیما 24

نقد جامعه‌شناختی و جامعه‌شناسی.. 26

نسل های ادبی.. 27

جامعه‌شناسی ادبیات(شرایط کنونی) 28

جامعه‌شناسی ادبیات و رمان.. 31

جامعه‌شناسی متن.. 39

آثار ادبی و بیان واقعیت.. 43

آثار ادبی روزنه ای به شناخت جامعه. 44

محاکات، تقلید ، بازتاب، راست نمایی.. 44

افلاطون.. 45

ارسطو. 46

جاحظ.. 48

قدامه ابن جعفر. 48

فارابی.. 48

ابن سینا 49

نظریه بازتاب.. 50

دیالکتیک اجتماعی یا جامعه‌شناسی گفتمان ادبی.. 51

نظریه پژوهش‌های جامعه‌شناختی – متنی.. 53

نجیب محفوظ : بنیان گذار رمان عربی.. 56

نجیب محفوظ – زندگی و سبک نویسندگی.. 61

بررسی اجتماعی رمان گدا 70

فرهاد جعفری – زندگی و فعالیت سیاسی و اجتماعی-. 108

بررسی اجتماعیِ رمان کافه پیانو. 113

تضاد و تقابل سنت و مدرنیسم در ذهن راوی.. 119

نتیجه گیری.. 136

فهرست منابع. 138

Abstract 141

بیان مساله

نویسنده و شاعر به عنوان عضوی از جامعه انسانی، همچون دیگر مردم، درگیر مسائل اجتماع است. بدیهی است که مایه اصلی اثار ادبی نیز از اجتماع و مردم اقتباس می شود. بررسی رابطه رمان به عنوان گونه ای از ادبیات و جامعه (تاثیر اجتماع بر ادبیات و میزان پرداختن به مسائل اجتماعی در رمان) ، موضوع این رساله است. این تاثیرات ، به اشکال و انحاء مختلف در رمان بروز و ظهور می کند.

میزان موفقیت نویسنده هم بستگی به میزان و شکل “بازتاب” واقعیات اجتماعی در اثر ادبی است. بعضی از نویسندگان، کوشیده اند تا واقعیات اجتماعی را به صورت کاملا واقعی (رئال) در اثر خود نشان دهند (بازتاب مستقیم) . و بعضی دیگر واقعیت اجتماعی را از دریچه ذهن خود گذرانده اند و به گونه ای دیگر آن را باز تولید و بازآفرینی کرده اند.(بازتاب غیرمستقیم، شکسته).

موضوع این رساله بررسی اجتماعیات در دو رمان گدا (نجیب محفوظ) و کافه پیانو (فرهاد جعفری) است. نگارنده به بررسی تاثیرات جامعه در رمان ها و هم چنین ، دخالت نویسندگان در چریان های اجتماعی پرداخته است.

 سوالات پژوهش

  1. آیا رمان کافه پیانو و گدا ، رمان اجتماعی هستند؟
  2. تاثیرات جامعه بر رمان های مذکور به چه میزان است؟
  3. میزان موفقیت نویسندگان در پرداختن به مسائل اجتماعی چقدر است؟
  4. نمود مسائل و جریانات سیاسی-اجتماعی در رمان های مذکور به چه میزان است؟

پیشینه پژوهش

طبق مدارک موجود در مرکز اطلاعات و آمار ایران، تاکنون پژوهشی درباره رمان کافه پیانو و گدا ، انجام نشده است. نقد و بررسی اجتماعی در رمان به شکل کاربردی به صورت چشمگیر در کشور انجام نشده است. معدود کتب چاپی که به این موضوع پرداخته اند، به شرح ذیل می باشد.

سه کتاب اول ، به صورت بسیار متمرکز و به شیوه نوین به جامعه شناسی ادبیات پرداخته اند، آثار دیگر نیز به بررسی رابطه ادبیات و جامعه پرداخته اند ولی کاربردی و جدید نیستند:

  1. نقد اجتماعی رمان معاصر فارسی با تاکید بر ده رمان برگزیده: عسگر عسگری
  2. جامعه شناسی رمان (پژوهشی در جای خالی سلوچ اثر محمود دولت آبادی: دکتر ایرج ساعی و پرویز صالحی
  3. بخش هایی از کتاب: نقد ادبی : علی تسلیمی
  4. بازآفرینی واقعیت: محمدعلی سپانلو
  5. در آمدی بر ادبیات معاصر ایران : محمود عبادیان
  6. ادبیات داستانی: جمال میرصادقی
  7. واقعیت اجتماعی و جهان داستان : جمشید مصباحی پور ایرانیان
  8. داستان ادبیات و سرگذشت اجتماع

فرضیه های پژوهش

رمان گدا و کافه پیانو تحت تاثیر جریانات سیاسی-اجتماعی شکل گرفته اند.

نویسندگان ، خود درگیر مسائل اجتماعی هستند و این درگیری ها و کشمکش ها را در آثار خود نشان داده اند.

هدف پژوهش

معرفی بیشتر نویسندگان کافه پیانو و گدا (درباره کافه پیانو هیچ کتاب،پایان نامه و مقاله مستقل و روشمندی نگاشته نشده است).

آشنایی بیشتر با رمان عربی و بزرگترین نویسنده جهان عرب و برنده جایزه نوبل

بررسی چرایی موفقیت و فروش زیاد کتاب کافه پیانو و هم چنین بازگرداندن کتاب به ناشر توسط تعدادی از خوانندگان

 

 تاریخچه  جامعه­شناسی ادبیات

زایش و هستی جامعه‌شناسی ادبیات در اجتماعی بودن ادبیات نهفته است چرا که جامعه‌شناسی ادبیات برآیند خالص و ناب مجموعه ای از اقدامات و تحولات اجتماعی است که گروه خاصی انجام می دهند و شخصی از همان گروه یا از گروه های دیگر آن را به اثری ادبی که برساخته و نتیجه اجتماعیات و همان اقدامات و تحولات است، تبدیل می‌کند. پس وجه اجتماعی با قدرت در تمامی مراحل آفرینش و ابداع اثر ادبی حاضر است و بنابراین ضروری است که جامعه‌شناس تمام تلاش خود را در چارچوب این رشته تخصصی  برای بررسی کلیت اثر ادبی و جامعه ای که این اثر در آن تولید و ارائه می‌شود بکار گیرد.

نمونه برجسته رمان اجتماعی در غرب، کتاب “تربیت احساسات” گوستاو فلوبر(1821-1880)[1] است که جامعه‌شناس برجسته مکتب فرانکفورت_پی­یر بوردیو(۱۹۳۰ – ۲۰۰۲)[2]_ در مقاله ای تحت عنوان “جامعه‌شناسی و ادبیات : آموزش عاطفی فلوبر” [3]به بررسی دقیق این رمان می‌‌پردازد.

جامعه‌شناسی ادبیات محصول نهایی مجموعه ای از بررسی‌ها و تحلیل‌های ما قبل جامعه‌شناسی است. پس لازم است میان جامعه‌شناسی ناب و اصیل ادبیات و علم جامعه‌شناسی محض تفاوت قائل شویم زیرا که جامعه‌شناسی ادبیات در بسیاری از حوزه‌ها و مباحث خود بر رویکردهای نقدی و زبان‌شناختی استوار است و از لحاظ پیشینه بر جامعه‌شناسی محض تقدم زمانی دارد.

از اوایل قرن نوزده میلادی توجه به بررسی رابطه میان جنبه اجتماعی اثر ادبی و خود اثر آغاز گردید. نخستین کتابی که در این زمینه منتشر شد، کتاب مادام دوستال[4] (1813-1766) با عنوان “بررسی ادبیات در چارچوب مناسبات آن با نهادهای اجتماعی[5]” بود که تاثیر دین، عادت ها و قوانین را در ادبیات و تاثیر ادبیات را بر دین و آداب و قوانین مورد بررسی قرار می‌داد به گونه‌ای که می‌توان این کتاب را اثری قلمداد کرد که زمینه‌ساز بروز و ظهور جامعه‌شناسی ادبیات در فرانسه گردیده است .(قضایا النقد الادبی ،ص 50)

رنه ولک[6] در جلد دوم تاریخ نقد جدید، دوستال را نخستین بانوی منتقد برجسته تاریخ می‌داند.(تاریخ نقد جدید، ج2 : 259)

دوستال در این کتاب تاثیر و تاثرات اثر ادبی و شرایط تاریخی و اجتماعی‌ای که موجب آفرینش اثر ادبی می‌شود، به صورت ویژه بررسی کرده و بر این باور است که هر اثر ادبی در جامعه و محیط اجتماعی و جغرافیایی رخنه می‌کند و وظایف و عملکرد خاصی دارد.

البته اشکالات جدی به بعضی نظریات دوستال وارد شده است که ولک در کتاب خود نقاط ضعف و قدرت نوشته های او را مفصل توضیح می‌دهد.(همان: 255-283)

اکثر پژوهشگران و منقدان معتقدند که جامعه‌شناسی ادبیات با این کتاب که در سال 1880 میلادی در فرانسه منتشر شد، به عنوان یک علم ظهور و بروز نمود.

دوستال همچون منتسکیو[7](1755-1689)که می کوشید روح قوانین را مورد بررسی قرار دهد، تمام تلاش خود را به بررسی روح ادبیات کرد و آفرینش ادبی را با نهاد های اجتماعی و طبیعت پویای جامعه‌شناسی –تاریخی  جامعه پیوند داد. به عنوان مثال نوع و قالب اثر ادبی در سایه ساختار اجتماعی‌ای که آزادی زن بر آن حاکم است و طبقه بورژوا نقش مهمی در تحول ادبیات ایفا می‌کند، دچار تحول می‌گردد. همچنین نویسنده در این کتاب نکاتی را ارائه می‌کند که مبتنی بر رابطه میان اثر ادبی و ساختار اجتماعی است.(علم الاجتماع الادبی: 87)

این کتاب در واقع اولین تلاش بود که در راستای کنار هم قراردادن مفهوم ادبیات و جامعه در یک پژوهش روشمند محسوب می‌شود. مادام دوستال در مقدمه کتابش می‌گوید: «تصمیم گرفتم نگاهی بر تاثیرات متقابل دین، سنت‌ها و ادبیات افکنم.»(همان: 87)

دوستال اگر چه ادبیات را در وهله اول حاصل اندیشه و نبوغ ادیب می‌داند، آشکارا بر اثر پذیری آن از نظام های اجتماعی نیز صحه می گذارد. او در مقدمه کتاب مذکور ضمن تحلیل و تبیین تاثیر انواع نظام‌های اجتماعی در ادبیات ملت ها ، منشا بسیاری از وجوه شباهت میان ادبیات ملت‌های گوناگون را شباهت در نظام‌های اجتماعی آن‌ها می‌داند. (الادب المقارن. ص 42)

این بدین معناست که مادام دوستال در پی آن بود تا شیوه‌هایی را بر ادبیات انطباق دهد که پیش از او منتسکیو در کتاب تاریخ حقوق برآن تکیه داشت؛ یعنی سخن گفتن از روح ادبیات. در همین زمان، یعنی حدود 1800 میلادی دو تعبیر اصلی قائل به روح زمان و روح میهن‌پرستی در انجمن ویژه دوستان مادام دوستال بروز و رشد پیدا کرد. مشاهده می‌کنیم که این دو واژه از این پس در شیوه هیپولیت تن[8] (18828-1893)در سه واژه انعطاف‌پذیر و روشن مشخص گردید  نژاد[9] ،محیط اجتماعی[10] و زمان[11].  این عوامل و تعامل آنها با یکدیگر را اثر ادبی مشخص می‌کند.

به عنوان مثال یکی از آثار تن، کتاب تاریخ ادبیات انگلیسی است که در سال 1864 منتشر گردید و یکی از منابع مهم نقد اجتماعی ادبیات و هنر به شمار می‌رود. تن در این کتاب نگره‌ها و رویکردهای ویژه خود را نسبت به بررسی و نقد ادبیات توصیف و توجیه کرده است. به عقیده او با امعان نظر در اسناد و مدارک معتبر ادبی و هنری ، می‌توان به روحیه آفریننده آن پی برد. این اسناد و مدارک به سه مقوله نژاد ، محیط و زمان تاریخی مربوط می‌گردند. سه مقوله‌ای که روح حاکم بر یک اثر و نیز احوال درونی هنرمند آفریننده آن را “تعریف” ، “تفسیر” و “توجیه” می‌کنند.

اما هیپولیت تن نیازمند آن بود که مفهوم دانش بشری را به وضوح بشناساند و این آن چیزی بود که گوستاو لانسون[12] (1934-1857) نیم قرن بعد به آن اعتراض نمود. این اعتراض گواه این مطلب بود که طرح تن پیرامون نژاد، محیط اجتماعی و زمان ناقص بود. (توجه لانسون در اصل به پدیده ادبی است نه به شرح و حال نویسنده یا زمینه اجتماعی. او معتقد بود که فردیت را باید در اثر ادبی یافت). (تاریخ نقد جدید ،ج 4، بخش اول: 102)

لانسون چندان علاقه‌ای به زندگی‌نامه و شرایط اجتماعی و محیط نویسندگان ندارد و اصولاً آن را در بررسی تاریخ ادبیات موثر نمی‌‌داند، ازاین‌رو، زندگی‌نامه‌ها را به پانوشت منتقل کرده‌است و کوشیده همین مقدار هم تا حدّ امکان مفید و کاربردی باشد. آنچه او به آن می‌پردازد، استعداد و توانایی نویسندگان در آفرینش آثار ادبی و تأثیری است که بر ادبیات به جا گذاشته‌اند و از هر نویسنده به مهم‌ترین آثارش می‌پردازد.

می‌توان گفت اصول نظریه اجتماعی در درک ادبیات به اندیشمندان یونان باستان باز می‌گردد، به‌ویژه مفهوم تقلید و محاکاتِ حقیقت که بر جای مانده از افلاطون[13](427-347 پ.م) و ارسطو[14](384-322 پ.م)است. اما ریشه‌های اولیه شیوه نقد جامعه‌شناختی برساخته هگل است هنگامی که میان پیدایش رمان و تغییرات اجتماعی رابطه برقرار می‌کند و چنین نتیجه می‌گیرد که انتقال از حماسه به رمان در نتیجه افزایش طبقه بورژوا و دغدغه‌های اخلاقی و آموزشی ناشی از آن است. جمله معروف هگل “رمان حماسه جامعه بورژوازی است” که بعدها لوسین گلدمن و دیگران از آن استفاده کردند فشرده کلام هگل درباب ادبیات و به‌ویژه رمان و اجتماع است. در واقع هگل نه اعتقاد کلی به فردگرایی رمانتیست‌ها دارد و نه جمع‌گرایی خاص سوسیالیست‌ها. بلکه وی به دنبال آن است که رابطه ای میان جمع‌گرایی و فردباوری برقرار کند. (همان ،ص58)

تعداد صفحه :152

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید