دانلود پایان نامه ارشد: نقش فضایل و رذائل در ادراک از منظر قرآن و سنت

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : معارف اسلامی

عنوان : نقش فضایل و رذائل در ادراک از منظر قرآن و سنت

دانشگاه باقر العلوم «علیه السلام»

دانشکده: معارف، فلسفه و کلام اسلامی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته: مدرّسی معارف اسلامی(اخلاق)

عنوان :

نقش فضایل و رذائل در ادراک از منظر قرآن و سنّت

استاد راهنما:

دکتر امیر دیوانی

استاد مشاور:

دکتر محمدمهدی گرجیان

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

کلیات…………………………………………………………………………….. 1

(مفاهیم) و متغیّرها…………………………………………………………….. 3

پیش‌فرض‌های پژوهش………………………………………………………….. 3

اهداف پژوهش…………………………………………………………………… 3

سؤالات پژوهش…………………………………………………………………. 3

الف) سؤالات اصلی…………………………………………………………….. 3

ب) سؤالات فرعی………………………………………………………………. 4

ضرورت تحقیق……………………………………………………………………. 4

پیشینه تحقیق…………………………………………………………………… 5

بخش اول: ادراک و شناخت……………………………………………………. 8

فصل اول: مفهوم شناسی ادراک……………………………………………. 9

«معنای لغوی»………………………………………………………………….. 10

تعریف شناخت و معرفت……………………………………………………….. 12

(ادراک) علم و معرفت از منظر قرآن و روایت…………………………………… 13

اختلاف شناخت‌ها زمینه‌ساز تفاوت ایدئولوژی­ها ……………………………….14

امکان شناخت…………………………………………………………………… 15

فصل دوّم: اهمیّت و لزوم ادراک از منظر قرآن و روایات……………………….. 17

الف) قرآن مجید………………………………………………………………….. 18

ب) روایات معصومین……………………………………………………………. 21

فصل سوّم: مبادی ادراک (معرفت یا شناخت)………………………………… 24

راه‌های شناخت…………………………………………………………………..26

الف) راه حسّ (معرفت حسّی)……………………………………………….. 26

محدودیت‌ها و ویژگی‌های چهارگانه شناخت حسّی………………………… 27

برخی آیات و روایات مربوط به ابزار شناخت حسّی…………………………. 28

آیات……………………………………………………………………………….. 28

روایات…………………………………………………………………………….. 28

ب) راه عقل و خرد (معرفت عقلانی) ………………………………………….29

مشخصات شناخت عقلی……………………………………………………… 29

برخی از آیات و روایات مربوط به شناخت عقلی……………………………. 30

آیات………………………………………………………………………………. 30

روایات……………………………………………………………………………. 30

حقیقت عقل……………………………………………………………………. 32

ج) راه دل و قلب (معرفت شهودی و اشراقی)……………………………….. 32

زمینه شناخت اشراقی………………………………………………………… 36

مکانیزم شناخت عرفانی یا همان ادراک و معرفت از راه دل……………….. 37

د) راه وحی (معرفت و ادراک وحیانی)……………………………………….. 42

بخش دوّم: فضائل و رذایل در قرآن و روایات معصومینE…………………….

فصل اوّل: مفهوم‌شناسی فضایل و رذایل………………………………….. 46

الف) لغت………………………………………………………………………. 47

واژه فضائل…………………………………………………………………….. 47

واژه رذایل……………………………………………………………………… 47

ب) در اصطلاح………………………………………………………………… 47

ملاک و معیار تشخیص فضائل و رذایل اخلاقی……………………………… 48

«سودگرایی»………………………………………………………………….. 48

«قصد انجام وظیفه»………………………………………………………….. 49

«نوع دوستی»………………………………………………………………… 49

«تبیین دیدگاه اسلام درباره معیار فضایل و رذایل»………………………… 50

فصل دوّم: بررسی مسئله «فضیلت و رذیلت» در قرآن و روایات……………54

دورنمایی از «فضایل و رذایل اخلاقی» در قرآن و روایات……………………. 55

فضائل…………………………………………………………………………… 55

الف) فضائل اخلاقی عام……………………………………………………… 56

ب) فضایل اخلاقی ایمانی……………………………………………………..56

ج) فضایل اخلاقی اجتماعی……………………………………………………56

رذایل…………………………………………………………………………….. 57

«ارتباط بین عمل و حوادث عالم»……………………………………………. 58

روش قرآن در بیان فضایل و رذایل……………………………………………… 58

«هشدارهای قرآن»……………………………………………………………. 59

راه‌های تحصیل فضائل و دفع رذائل……………………………………………. 59

بخش سوّم: نقش فضائل و رذائل در ادراک………………………………….. 61

فصل اوّل: کلیات……………………………………………………………….. 62

«علّت حجاب دل» ………………………………………………………………64

شکوفایی عقول هدف اصلی انبیاء‌ از تهذیب نفوس بشر…………………. 65

تأکید قرآن و روایات بر بُعد شناختی انسان…………………………………. 66

کارکرد فضائل و رذایل بر قوه ادراک…………………………………………….. 67

الف) کارکرد رذایل……………………………………………………………… 67

ب) کارکرد فضائل………………………………………………………………… 67

«علوم اشراقی و شهودات عرفانی» …………………………………………68

حکمت، نوعی از شناخت و بصیرت قدسی…………………………………. 70

عدم اختصاص علوم اشراقی به انبیاء فقط…………………………………… 72

«اندکی سالکان طریق در عین امکان برای همه»…………………………… 74

فصل دوّم: رذایلی که بر ادراک تأثیر می‌گذارند……………………………….. 78

عدم وصول به مقصد با مرکب گناه و نافرمانی حقّ ………………………….79

قلب مریض………………………………………………………………………. 80

رذایلی که بر ادراک تأثیر می‌گذارند (از دیدگاه قرآن و روایت)……………….. 81

1- کفر حجاب قلب……………………………………………………………… 81

2- تکبّر حجاب نفس…………………………………………………………….. 82

3- گناه «اعمال سیئه» زنگار دل………………………………………………. 84

تیره شدن روح به وسیله گناه ………………………………………………….85

گناه باعث محرومیّت آدمی از رزق…………………………………………….. 87

4- اثر اعراض از ذکر خدا ………………………………………………………….87

5- هواپرستی مانع حکمت ……………………………………………………..89

6- نادیده گرفتن حقّ اهل‌بیت7 باعث نقص علم……………………………… 91

7- طول امل و ذهاب عقل………………………………………………………. 91

8- حرص و آز و دنیازدگی مانع حضور ملائکه در قلب…………………………. 92

9- محبّت دنیا مانع بزرگ معرفت……………………………………………….. 93

10- شرک باعث پیدا نکردن راه راست…………………………………………. 94

11- نفاق سبب عدم فهم………………………………………………………. 94

12- تکذیب آیات الهی و جدل در آیات الهی مانع گشایش درهای آسمان…95

13- ظلم علّت محرومیّت از هدایت الهی…………………………………….. 95

13- دروغگویی…………………………………………………………………… 96

14- عشق و نفرت سدّ معرفت و ادراک …………………………………………97

15- پرخوری و حرام‌خواری مانع فطانت و زیرکی در ادراک……………………. 98

16- اغواء شیطان مانع فهم صحیح و القاء شیطان باعث سهو و نسیان……99

17- میل به باطل………………………………………………………………… 100

18- لجاجت و تعصّب بی‌جا مانع تفکّر، استدلال و حقّ‌بینی………………. 101

19- بهانه‌جویی باعث قساوت قلب…………………………………………… 101

20- غفلت، گمراهی جان………………………………………………………. 102

21- شقاوت و محرومیّت از علم………………………………………………… 103

22- فسق موجب گمراهی ومانع شناخت حقایق………………………….. 103

23- ترک عمل موجب از دست دادن علم ………………………………………104

24- تن‌پروری و راحت‌‌طلبی موجب محرومیّت از معرفت ……………………..105

25- فضائل اخلاقی پائین حجاب از امّ‌الفضائل………………………………… 105

26- منع دیگران از علم، باعث سلب علم از خود عالم ……………………..105

27- حسّ‌گرایی افراطی مانع رسیدن به علوم غیبی………………………… 106

28- تقلید کورکورانه مانع تفکّر و اندیشه………………………………………..106

29- غضب موجب تباهی عقل…………………………………………………. 107

30- دون همّتی مانع پیگیری اهداف بلند……………………………………… 107

31- فرار از جنگ موجب مهر بر قلب و عدم فهم………………………………. 108

32- زیاده‌گویی و پرحرفی و پریشانی و آشفتگی قلوب مانع از دیدن حقایق..108

فصل سوم: فضائلی که بر ادراک اثر مثبت می‌گذارند………………………… 110

فضایل……………………………………………………………………………… 111

«فضائلی که بر ادراک تأثیر دارند.»………………………………………………. 111

مقصود از رزق در قرآن مجید……………………………………………………… 113

1- ایمان و تقوا شکوفاگر فطرت………………………………………………….. 114

2- عمل فضیلت‌مندانه کلید شناخت…………………………………………… 117

4- زهد و بی‌رغبتی به دنیا مایه حکمت……………………………………….. 119

5- اخلاص مایه جوشش حکمت………………………………………………… 121

6- ذکر مدام الهی باعث بینایی چشم دل……………………………………… 123

7- استغفار و توبه سبب بارش رزق الهی……………………………………… 124

مقصود از رزق در روایات معصومین……………………………………………….124

8- القای ملک باعث فزونی فهم …………………………………………………125

9- پند پذیری و عبرت گیری موجب بینایی…………………………………….. 125

10- استمداد از خداوند باعث بصیرت……………………………………………. 125

11- نوافل سبب قرب الهی و دیدن و شنیدن از نوعی دیگر…………………… 126

12- طهارت قلب راه نیل به مراحل برتر قرآن……………………………………. 127

13- خوف الهی سبب نوعی علم………………………………………………. 128

14- خلوت کردن یا شاغل زدایی زمینه کسب فیض الهی……………………. 129

15- دعا کلید رحمت……………………………………………………………… 130

16- صبر زمینه نور و صفای باطن…………………………………………………130

17- حسن خلق سبب زیادی در رزق………………………………………….. 131

18- شکر نعمت باعث زیادت در علم و معرفت…………………………………. 131

19- حسن نیّت …………………………………………………………………….131

20- شرح صدر سبب هدایت…………………………………………………….. 132

21- پیروی از صاحب وحی شهود آور و موجب عقلانیّت………………………. 132

22- همّت بلند شرط رسیدن به کمالات بالا…………………………………… 132

23- مشورت و مشاوره باعث فزونی عقل………………………………………. 133

24- تواضع مزرعه حکمت ………………………………………………………….133

25- دعوت به حق راهی برای وصول به حقیقت علم و بصیرت ……………….134

26- حدیث اهل‌بیت صیقل قلوب، زمینه ساز معرفت برتر ………………………134

27- مجاهده در راه خدا، راه رسیدن به مسیر حق…………………………….. 135

28- اتباع حقّ، سبب کمال عقل………………………………………………….. 135

29- غلبه بر هوا و هوس، سبب ظهور نیروی عقل…………………………….. 135

30- خودشناسی و معرفت نفس باعث علم به دیگران……………………….. 136

31- لقمه حلال سبب نور قلب…………………………………………………….. 136

32- گرسنگی و کم‌خوری علّت تابش نور حکمت بر قلب……………………… 137

33- حفظ زبان کلید حکمت………………………………………………………… 137

34- عبودیت حق سبب رسیدن به مقام یقین…………………………………. 138

35- حرکت بسوی خدا و توجه به دوستی خداوند باعث رفع حجوب……….. 138

36- تفکّر باعث نورانیت……………………………………………………………. 139

جمع­بندی……………………………………………………………………………. 140

فهرست منابع……………………………………………………………………… 157

چکیده:

از آنجایی که دغدغه بشر در طول اعصار دستیابی به اصیل‌ترین و ناب‌ترین معارف بوده است تا بتواند تیشه بر ریشه همه جهالت­ها بزند و خود را از بند اسارت جهالت برهاند. این پایان نامه بر آن است تا بتواند راهی را برای دستیابی بشر به ادراکاتی مصون از خطا معرفی نماید. از آنجایی که در روایات معصومین: و آیات قرآن کریم در مورد تأثیر فضایل و رذایل اخلاقی بر شناخت و ادراک، اشاراتی به صورت مستقیم و  غیر مستقیم وارد شده است این تحقیق بر آن است که این نقش و تأثیرگذاری را در این پژوهش بررسی نماید.

برخی قائلند که گناه حجابی بر دیدگان انسان ایجاد می‌کند که مانع از دید صحیح می‌شود و یا  اصلاً دیده را کور کرده و آدمی را از دیدن بسیاری از حقایق بازمی‌دارد. آیا این ادّعا صحیح می‌باشد؟

آیا گناه می‌تواند در نوع نگاه و نگرش انسان و بالطبع ادراک آدمی اثر بگذارد؟

آیا آدمی می‌تواند با رعایت تقوا به مدارجی دست یابد که دیگران از آن محرومند؟

بر فرض جواب مثبت به این تأثیرگذاری، آیا می‌توان دیگران را هم نسبت به این تأثیرگذاری متقاعد نمود؟ یا دست کم به تأمّلی جدی در این مسئله وادار کرد؟

آیا در بررسی علل و عوامل اُفت تحصیلی دانشجویان و طلاب و محصّلین می‌توان عواملی همچون، گناه و یا رذایل اخلاقی را به عنوان یکی از فاکتوری‌های تأثیرگذار در این امر به حساب آورد؟

آنچه که از آیات و روایات استفاده می‌شود این است که نافرمانی از خداوند و گناه که حرکت در خلاف مسیر کلّ نظام هستی می‌باشد باعث دگرگونی در عقل و خرد و حسّ تشخیص آدمی می‌گردد. در حقیقت دگرگونی و ناموزونی حسّ تشخیص و ادراک آدمی، معلول بیماری خاصّی است که همانند بیماری‌های جسمی بر مزاج و یا روح انسان مسلّط می‌گردد.

گرایش به گناه، نوعی بیماری روانی محسوب می‌شود که در روح آدمی اثر منفی گذاشته و باعث دگرگونی در نحوه اندیشه او و اعوجاج در دستگاه ادراک می‌گردد. از منظر قرآن و روایات در اثر تکرار گناه آدمی به حالت خاصی می‌رسد که دیگر زشتی‌ها را نمی‌بیند و آن را امری طبیعی قلمداد می‌کند و آرام و آرام فاعل گناه خود به شکل گناه درمی‌آید. و بر اثر آن بر قلب و گوش او مهر می‌خورد و پرده‌ای در برابر دیدگانش آویخته می‌گردد و از فهمیدن حقایق و شنیدن نصایح، محروم می‌ماند. ﴿خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَهٌ…﴾[1].

با انجام رذایل، زمینه سقوط آدمی فراهم گشته و در اندیشه او شبهه و زمینه کج‌فهمی و اعوجاج در بینش ایجاد می‌شود. و بر عکس؛ با فضیلت‌مندی زمینه ارتقاء فهم و ایجاد بصیرت فراهم گشته و وسعت دید او زیاد می‌گردد.

کلیات:

در یک تقسیم‌بندی کلّی می‌توان عوامل مهم تأثیرگذار بر ادراک را به دو عامل درونی و بیرونی تقسیم کرد:

عوامل بیرونی می‌تواند مصادیقی همچون شیطان، دوستان گمراه یا خوب، اجتماعات صالح یا ناصالح، دسترسی یا عدم دسترسی به امکانات آموزشی و معلم داشته باشد.

امّا عوامل درونی نیز مثل ملکات و فضایل اخلاقی و رذایل اخلاقی، در نوع شناخت تأثیرگذارند.

البته تأثیرگذاری عمل بر شناخت و ادراک و همچنین اثرگذاری ادراک و شناخت بر عمل یک تأثیرگذاری دوسویه و متقابل است، امّا ما در این تحقیق فقط یک سوی این تأثیرگذاری که همان نقش عمل[1] بر شناخت است را در قالب تأثیرگذاری اعمال خوب یا بد بر شناخت و معرفت مورد مطالعه و دقت نظر بیشتر قرار می‌دهیم.

این تأثیرگذاری‌ها را می‌توان از منظر فلسفی، دینی، روان‌شناختی و یا علوم اجتماعی مورد بحث و پژوهش قرار داد امّا از آنجایی که ما در اینجا از منظر قرآن و روایات معصومین: آن را مطرح می‌نمائیم امکان ورود به همه این رویکردها را به طور مفصّل نداریم و غالب بحث جنبه دینی و از نگاه و منظر قرآن و روایات می‌باشد.

(مفاهیم) و متغیّرها

معرفت و ادراک عنوان متغیّری است که در پرتو رفع و دفع رذایل اخلاقی توسعه پیدا می‌کند و همچنین کسب فضائل اخلاقی باعث تسهیل کسب معارف می‌شود.

پیش‌فرض‌های پژوهش

در این بحث ما پیش‌فرض‌های زیر را مفروض می‌دانیم:

1- انسان موجودی اخلاقی است.

2- انسان تربیت‌پذیر می‌باشد.

3- ظواهر کتاب و سنّت حجّت می‌باشد.

4- شیوه اکتساب از منابعِ دینی شیوه اجتهادی است.

اهداف پژوهش:

تأثیرات علمی این پژوهش در علم اخلاق نظری، بسیار وسیع و گسترده می‌باشد و همچنین در حیطه اخلاق عملی و کاربردی تأثیرات زیادی را به دنبال خواهد داشت.

از دستاوردهای این پژوهش می‌توان به کاربرد این بحث و نتایج آن در محیط‌های – علمی حوزه و دانشگاه – اشاره نمود. و این گونه نتیجه‌گیری نمود که: تزکیه مقدّم بر تعلیم بوده و عدم التزام به اخلاق دینی یکی از آفات و دلایل اُفت تحصیلی در محیط‌های علمی می‌باشد. و با تهذیب اخلاقی می‌توان سطح علمی مراکز علمی را بالا برد.

سؤالات پژوهش:

سؤالاتی که در این پژوهش به آن پاسخ خواهیم داد به دو گروه سؤالات اصلی و فرعی تقسیم می‌گردند:

الف) سؤالات اصلی:

آیا فضایل و رذایل در ادراک آدمی نقش دارند؟

نظر قرآن و روایات معصومین: در این باره چیست؟

ب) سؤالات فرعی:

آیا برای فهم بهتر و بیشتر مسائل و ارتباط دقیق‌تر با عالم هستی، «تقوا» کارساز است؟

آیا می‌توان گناه را به عنوان یکی از دلایل اُفت تحصیلی در مراکز علمی قلمداد نمود؟

و آیا می‌شود چنین ادعایی را طرح نمود که هر کس که در راه شناخت و معرفت گام برمی‌دارد گریز و گزیری از پاک‌سازی درونِ خویش به عنوان ظرف معلومات ندارد و برای بهتر دیدن باید فضای ذهن و جان را از آلودگی‌ها و غبارهای غفلت و گناه زدود؟

ضرورت تحقیق:

از آنجایی که همه جهان‌بینی‌ها، از نوعِ شناختِ انسان‌ها از جهان هستی نشأت می‌گیرند و شناخت‌های صحیح و سقیم هستند که جهان‌بینی‌ها را شکل می‌دهند و از طرفی هم متون دینی همه ادیان الهی و سخنان بزرگان هر دینی بر کسب شناخت و ادراکی بی‌پیرایه تأکید فراوان دارند لذا برای رسیدن به ایدئولوژی صحیح، باید، نوع شناخت و ادراک خود را از کجی و اعوجاج مصون بداریم.

از دیرباز بشر به دنبال دستیابی به معرفتی ناب و ادراکی دقیق بوده است تا خود و دیگران را از تاریکی‌های جهل و گمراهی برهاند. و به نور ادراک و معرفت دست یابد و در شأن و منزلت به قله رفیع جایگاه عالمان و عارفان حقیقی برسد. چرا که قرآن مجید شأن عالمان را رفیع دانسته و آنان را از جاهلان ممتاز نموده است: ﴿هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ﴾[2].

و در رفعت مقام عالمان می‌فرماید: ﴿یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ﴾[3].

امّا رسیدن به ادراکِ ناب و بی‌پیرایه و بدور از خطاء، موانعی بر سر راه خود دارد.

در آیات شریف قرآن مرتبه علم و یقین به عنوان برترین هدف آفرینش ذکر گردیده است. به گونه‌ای که «عبادت» که خود در آیاتی از کلام الله به عنوان هدف خلقت نام برده شده است[4] خود، زمینه و مقدّمه‌ای برای رسیدن به مقام رفیع و شامخ یقین می‌باشد: ﴿وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّى یَأْتِیَکَ الْیَقِینُ﴾.[5]

ترغیب آیات و روایات به کسب علم و دستیابی به آن، مستلزم شناسایی و بررسی موانع ادراک و شناخت است و به نوعی به آن الزام می‌کند.

امّا از پس این همه تأکید که به علم‌اندوزی و رسیدن به معرفت در آیات و روایات است سئوال اساسی این است که برای رسیدن به این معرفت ناب چه موانعی را باید از سر راه کنار زد و آن موانع کدامند؟

ما در این پژوهش می‌خواهیم رذایل را به عنوان یکی از موانع ادراک و معرفت معرفی نموده و به تشریح این مطلب بپردازیم که گناه به عنوان مانع بزرگی در راه رسیدنِ به ادراک صحیح می‌باشد و همچنین این نکته را بازگو نمائیم که فضیلت‌مندی می‌تواند ما را در دستیابی به علوم و شناختی برتر و بالاتر مدد رساند.

پیشینه تحقیق:

برای تحقیق حاضر، دو گونه پیشینه می‌توان ذکر نمود:

الف) پیشینه بحث که منظور از آن، ریشه‌دار بودن این بحث در آیات قرآن مجید و روایات معصومین: به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم می‌باشد. که در تفاسیر و کتب روایی ما انعکاس یافته است.

واژه‌هایی نظیر «ختم»، «طبع»، «رین»، «قفل»، «غلاف»، «کنان»، «عمی»، «ضیق»، «غشاوه» و نظایر آن و همچنین واژه‌هایی مثل «علم»، «نور»، «فتح»، «شرح»، و غیره در قرآن مجید اشاره به این مطلب در قرآن دارند که ما در بحث‌های آینده در باره آنها سخن خواهیم گفت.

همچنین در آثار فلاسفه اسلامی و علمای علوم اجتماعی و روان‌شناسان نیز مطالب مفیدی در این باب مطرح شده است. که نشان‌دهنده حضور این بحث‌ها در نزد گذشتگان می‌باشد.

ب) پیشینه تحقیق و پژوهش که مقصود از آن بررسی‌های محقّقان و پژوهشگران در این زمینه است که در سال‌های گذشته به صورت رساله‌های علمی و پایان‌نامه انجام پذیرفته است.

با توجّه به اهمیّت موضوع، تعداد پژوهش‌های انجام شده در این زمینه بسیار محدود بوده و در عین حال هر کدام از آنها نیز با رویکردی خاص طرح شده است که همین امر سبب می‌شود که فضا برای کارهای جدید در این زمینه بسیار گسترده باشد.

در این مجال اشاره‌ای کوتاه به پژوهش‌های انجام شده می‌نمائیم.

1- رساله‌ی دکترای با عنوانِ «تأثیر گناه بر معرفت» با تأکید بر آراء آگوستین قدّیس که توسط خانم میترا «زهرا» پورسینا در سال 1382 ارائه گردید و بعدها با همین عنوان به صورت کتابی به چاپ رسیده است. این رساله با راهنمایی آقای دکتر شهرام پازوکی و مشاوره آقایان دکتر محمّد لگنهاوسن و مصطفی ملکیان – در مرکز تربیت مدرّس دانشگاه قم در مقطع دکتری در رشته فلسفه تطبیقی دفاع گردیده است.

در این پژوهش، امکان تأثیرگذاری گناه به منزله مقوله‌ای دینی – اخلاقی بر تحصیل معرفت، از دیدگاه یکی از متفکران مسیحی بررسی شده است.

2- پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «گناه مانع معرفت» که توسّط خانم فرانک بهمنی در سال 1379 ارائه گردیده است. در این پژوهش نیز گناه به عنوان یکی از امور مهم تأثیرگذار بر خلاّقیت انسان مورد پژوهش قرار گرفته است. این پایان‌نامه با راهنمایی آقای مهدوی راد و مشاوره آقای دکتر قاسم کاکایی، در مرکز تربیت مدرّس دانشگاه قم، مقطع کارشناسی ارشد در رشته الهیّات و معارف اسلامی دفاع گردیده است.

3- پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «تأثیر گناه بر شناخت» با تأکید بر دیدگاه علاّمه طباطبایی; توسط آقای مهدی شکری در سال 1386 ارائه گردید. این پایان‌نامه با راهنمایی استاد محمّد حسین‌زاده و مشاوره آقای دکتر محمّد لگنهاوسن در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی; قم در رشته دین‌شناسی دفاع گردیده است.

4- پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «موانع شناخت از منظر آیات و روایات» توسط آقای قربان ابراهیمی ارائه گردیده که تا لحظه تدوین این پایان‌نامه متأسفانه نتوانستم آن را تهیه نمایم.

همان گونه که ذکر گردید در پایان‌نامه اوّل که محصول زحمات سرکار خانم پورسینا می‌باشد رویکرد بحث، نظرات و آراء یک کشیش و متفکّر مسیحی می‌باشد. و پایان‌نامه دوّم که خانم فرانک بهمنی آن را تهیه و ارائه داده‌اند جنبه مانعیّت گناه فقط مطرح شده و به نقش فضائل اشاره‌ای نشده است و پایان‌نامه سوّم که به زحمت آقای شکری حاصل شده است تأثیر گناه بر شناخت از منظر یکی از مفسّران بزرگ قرآن مطرح شده است.

امّا حقیر در این پژوهش هر چند ناقص این موضوع را از دیدگاه قرآن و روایات معصومین: طرح نموده و جنبه «مانعیّت رذایل و مُعِدّ بودن فضائل» را برای فهم و ادراک صحیح بررسی می‌نمایم.

و در عین اعتراف به نقاط قوّت در پژوهش‌های انجام شده توسط پژوهشگران بزرگواری که نامشان را ذکر نموده‌ام، قائلم که به خاطر اهمیّت موضوع و ثمرات فراوانی که می‌تواند در حوزه اندیشه داشته باشد و تأثیرات شگرف این بحث در امر آموزش و پرورش، که می‌توان آن را در علل رشد یا اُفت تحصیلی دانش‌آموزان، دانشجویان و طلاّب جای داد، تعداد پژوهش‌های انجام شده بسیار ناچیز می‌باشد و باید در این زمینه کارهای بسیاری را انجام داد.

[1] – مقصود از عمل در اینجا شامل نیّت عمل نیز می­شود. چرا که فضایل رذایل گاهی بصورت عمل و گاهی به صورت نیّت و قصد خیر یا شرّ ظهور پیدا می­کند. مثلاً خیرخواهی برای بندگان خدا، از فضایلی است که گاهی به صورت عمل و گاهی به صورت نیّت درونی در انسان فضیلتمند وجود دارد.

[2] – قرآن مجید، زمر، آیه 9: «آیا کسانی که می‌دانند (خدا را می‌شناسند) با کسانی که نمی‌دانند (خدا را نمی‌شناسند) یکسانند؟ تنها خردمندانند که حقایق را درمی‌یابند».

[3] – قرآن مجید، مجادله، آیه 11: «…خدا مقام اهل ایمان و دانشمندانِ عالم را (در دو جهان) رفیع می‌گرداند…».

[4] – قرآن مجید، اَلذّاریات، آیه 56: ﴿وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ﴾: «من جنّیان و آدمیان را جز برای این که مرا بپرستند نیافریدم».

[5] – قرآن مجید، الحِجر، آیه 99: «و پروردگارت را بندگی کن تا زمانی که مرگ به سراغت می‌آید و جهان غیب برای تو مشهود می‌شود (به هنگام مرگ و لِقای ما به مقام یقین می‌رسی)».

[1] – قرآن مجید، بقره، آیه 7: «خدا بر دل‌ها و گوش‌هایشان مهر و بر دیدگانشان پرده‌ای افکنده که فهم حقایق و معارف الهی را نمی‌کنند…».

تعداد صفحه : 184

قیمت : 14000تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود پایان نامه به شما نشان داده می شود

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        09199970560        info@arshadha.ir

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

شماره کارت :  6037997263131360 بانک ملی به نام محمد علی رودسرابی

11

مطالب مشابه را هم ببینید

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه های دانشگاهی است. مطالب مشابه را هم ببینید. برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید